অষ্টাবক্র গীতা দ্বিতীয়োঽধ্য়ায়ঃ
Karma Siddhanta · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
ജനക ഉവാച
അഹോ നിരംജനഃ ശാംതോ ബോധോഽഹം പ്രകൃതേഃ പരഃ । ഏതാവംതമഹം കാലം മോഹേനൈവ വിഡംബിതഃ ॥ 2-1
യഥാ പ്രകാശയാമ്യേകോ ദേഹമേനം തഥാ ജഗത് । അതോ മമ ജഗത്സർവമഥവാ ന ച കിംചന ॥ 2-2॥
സ ശരീരമഹോ വിശ്വം പരിത്യജ്യ മയാധുനാ । കുതശ്ചിത് കൌശലാദ് ഏവ പരമാത്മാ വിലോക്യതേ ॥ 2-3॥
യഥാ ന തോയതോ ഭിന്നാസ്തരംഗാഃ ഫേനബുദ്ബുദാഃ । ആത്മനോ ന തഥാ ഭിന്നം വിശ്വമാത്മവിനിര്ഗതമ് ॥ 2-4॥
തംതുമാത്രോ ഭവേദ് ഏവ പടോ യദ്വദ് വിചാരിതഃ । ആത്മതന്മാത്രമേവേദം തദ്വദ് വിശ്വം വിചാരിതമ് ॥ 2-5॥
യഥൈവേക്ഷുരസേ ക്ലൃപ്താ തേന വ്യാപ്തൈവ ശര്കരാ । തഥാ വിശ്വം മയി ക്ലൃപ്തം മയാ വ്യാപ്തം നിരംതരമ് ॥ 2-6॥
ആത്മാജ്ഞാനാജ്ജഗദ്ഭാതി ആത്മജ്ഞാനാന്ന ഭാസതേ । രജ്ജ്വജ്ഞാനാദഹിര്ഭാതി തജ്ജ്ഞാനാദ് ഭാസതേ ന ഹി ॥ 2-7॥
പ്രകാശോ മേ നിജം രൂപം നാതിരിക്തോഽസ്മ്യഹം തതഃ । യദാ പ്രകാശതേ വിശ്വം തദാഹം ഭാസ ഏവ ഹി ॥ 2-8॥
അഹോ വികല്പിതം വിശ്വമജ്ഞാനാന്മയി ഭാസതേ । രൂപ്യം ശുക്തൌ ഫണീ രജ്ജൌ വാരി സൂര്യകരേ യഥാ ॥ 2-9॥
മത്തോ വിനിര്ഗതം വിശ്വം മയ്യേവ ലയമേഷ്യതി । മൃദി കുംഭോ ജലേ വീചിഃ കനകേ കടകം യഥാ ॥ 2-10॥
അഹോ അഹം നമോ മഹ്യം വിനാശോ യസ്യ നാസ്തി മേ । ബ്രഹ്മാദിസ്തംബപര്യംതം ജഗന്നാശോഽപി തിഷ്ഠതഃ ॥ 2-11॥
അഹോ അഹം നമോ മഹ്യമേകോഽഹം ദേഹവാനപി । ക്വചിന്ന ഗംതാ നാഗംതാ വ്യാപ്യ വിശ്വമവസ്ഥിതഃ ॥ 2-12॥
അഹോ അഹം നമോ മഹ്യം ദക്ഷോ നാസ്തീഹ മത്സമഃ । അസംസ്പൃശ്യ ശരീരേണ യേന വിശ്വം ചിരം ധൃതമ് ॥ 2-13॥
അഹോ അഹം നമോ മഹ്യം യസ്യ മേ നാസ്തി കിംചന । അഥവാ യസ്യ മേ സർവം യദ് വാങ്മനസഗോചരമ് ॥ 2-14॥
ജ്ഞാനം ജ്ഞേയം തഥാ ജ്ഞാതാ ത്രിതയം നാസ്തി വാസ്തവമ് । അജ്ഞാനാദ് ഭാതി യത്രേദം സോഽഹമസ്മി നിരംജനഃ ॥ 2-15॥
ദ്വൈതമൂലമഹോ ദുഃഖം നാന്യത്തസ്യാഽസ്തി ഭേഷജമ് । ദൃശ്യമേതന് മൃഷാ സർവമേകോഽഹം ചിദ്രസോമലഃ ॥ 2-16॥
ബോധമാത്രോഽഹമജ്ഞാനാദ് ഉപാധിഃ കല്പിതോ മയാ । ഏവം വിമൃശതോ നിത്യം നിർവികല്പേ സ്ഥിതിര്മമ ॥ 2-17॥
ന മേ ബംധോഽസ്തി മോക്ഷോ വാ ഭ്രാംതിഃ ശാംതാ നിരാശ്രയാ । അഹോ മയി സ്ഥിതം വിശ്വം വസ്തുതോ ന മയി സ്ഥിതമ് ॥ 2-18॥
സശരീരമിദം വിശ്വം ന കിംചിദിതി നിശ്ചിതമ് । ശുദ്ധചിന്മാത്ര ആത്മാ ച തത്കസ്മിന് കല്പനാധുനാ ॥ 2-19॥
ശരീരം സ്വര്ഗനരകൌ ബംധമോക്ഷൌ ഭയം തഥാ । കല്പനാമാത്രമേവൈതത് കിം മേ കാര്യം ചിദാത്മനഃ ॥ 2-20॥
അഹോ ജനസമൂഹേഽപി ന ദ്വൈതം പശ്യതോ മമ । അരണ്യമിവ സംവൃത്തം ക്വ രതിം കരവാണ്യഹമ് ॥ 2-21॥
നാഹം ദേഹോ ന മേ ദേഹോ ജീവോ നാഹമഹം ഹി ചിത് । അയമേവ ഹി മേ ബംധ ആസീദ്യാ ജീവിതേ സ്പൃഹാ ॥ 2-22॥
അഹോ ഭുവനകല്ലോലൈർവിചിത്രൈര്ദ്രാക് സമുത്ഥിതമ് । മയ്യനംതമഹാംഭോധൌ ചിത്തവാതേ സമുദ്യതേ ॥ 2-23॥
മയ്യനംതമഹാംഭോധൌ ചിത്തവാതേ പ്രശാമ്യതി । അഭാഗ്യാജ്ജീവവണിജോ ജഗത്പോതോ വിനശ്വരഃ ॥ 2-24॥
മയ്യനംതമഹാംഭോധാവാശ്ചര്യം ജീവവീചയഃ । ഉദ്യംതി ഘ്നംതി ഖേലംതി പ്രവിശംതി സ്വഭാവതഃ ॥ 2-25॥
অষ্টাবক্র গীতা দ্বিতীয়োঽধ্য়ায়ঃ সম্পর্কে
In the second chapter of the Ashtavakra Gita, King Janaka speaks of his own awakening after Ashtavakra's teaching: "Aho! I am stainless, peaceful, pure awareness, beyond nature; all this time I was only fooled by delusion." He sees that as he lights up the body, so he lights up the whole world, and that the world rises and falls in him like waves in a boundless ocean.
রচয়িতা: Traditionally attributed to the sage Ashtavakra
কখন পাঠ করবেন: For study and reflection, at any time.
আপনি কি জানেন?
- This chapter is Janaka's reply; in the first chapter Ashtavakra teaches and Janaka listens.
- Its last verse gives the famous image of beings as waves rising, playing and sinking in the ocean of the Self.
- Ashtavakra means "bent in eight places"; legend says he was born with eight bends in his body.
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
Who speaks in this chapter?
King Janaka, describing his awakening.
What does "aho" express?
Wonder: Janaka is amazed at the discovery of his true nature.
What is the image at the end?
Beings rise and sink in the Self like waves in an ocean.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।
আরও ভক্তিপাঠ