শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা পারাযণ - ষোডশোঽধ্য়ায়ঃ
Sri Krishna · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
ওং শ্রী পরমাত্মনে নমঃ অথ ষোডশোঽধ্য়ায়ঃ দৈবাসুরসংপদ্বিভাগয়োগঃ
শ্রী ভগবানুবাচ
অভয়ং সত্ত্বসংশুদ্ধিঃ জ্ঞানয়োগব্যবস্থিতিঃ । দানং দমশ্চ যজ্ঞশ্চ স্বাধ্য়াযস্তপ আর্জবম্ ॥1
অহিংসা সত্যমক্রোধঃ ত্য়াগঃ শাংতিরপৈশুনম্ । দয়া ভূতেষ্বলোলুপ্ত্বং মার্দবং হ্রীরচাপলম্ ॥2॥
তেজঃ ক্ষমা ধৃতিঃ শৌচম্ অদ্রোহো নাতিমানিতা । ভবংতি সংপদং দৈবীম্ অভিজাতস্য় ভারত ॥3॥
দংভো দর্পোঽভিমানশ্চ ক্রোধঃ পারুষ্যমেব চ । অজ্ঞানং চাভিজাতস্য় পার্থ সংপদমাসুরীম্ ॥4॥
দৈবী সংপদ্বিমোক্ষায় নিবংধায়াসুরী মতা । মা শুচঃ সংপদং দৈবীম্ অভিজাতোঽসি পাংডব ॥5॥
দ্বৌ ভূতসর্গৌ লোকেঽস্মিন্ দৈব আসুর এব চ । দৈবো বিস্তরশঃ প্রোক্তঃ আসুরং পার্থ মে শৃণু ॥6॥
প্রবৃত্তিং চ নিবৃত্তিং চ জনা ন বিদুরাসুরাঃ । ন শৌচং নাপি চাচারঃ ন সত্য়ং তেষু বিদ্যতে ॥7॥
অসত্যমপ্রতিষ্ঠং তে জগদাহুরনীশ্বরম্ । অপরস্পরসংভূতং কিমন্যত্কামহৈতুকম্ ॥8॥
এতাং দৃষ্টিমবষ্টভ্য় নষ্টাত্মানোঽল্পবুদ্ধয়ঃ । প্রভবংত্য়ুগ্রকর্মাণঃ ক্ষয়ায় জগতোঽহিতাঃ ॥9॥
কামমাশ্রিত্য় দুষ্পূরং দংভমানমদান্বিতাঃ । মোহাদ্গৃহীত্বাসদ্গ্রাহান্ প্রবর্তংতেঽশুচিব্রতাঃ ॥10॥
চিংতামপরিমেয়াং চ প্রলয়াংতামুপাশ্রিতাঃ । কামোপভোগপরমাঃ এতাবদিতি নিশ্চিতাঃ ॥11॥
আশাপাশশতৈর্বদ্ধাঃ কামক্রোধপরাযণাঃ । ঈহংতে কামভোগার্থম্ অন্য়ায়েনার্থসংচয়ান্ ॥12॥
ইদমদ্য় ময়া লব্ধম্ ইমং প্রাপ্স্য়ে মনোরথম্ । ইদমস্তীদমপি মে ভবিষ্যতি পুনর্ধনম্ ॥13॥
অসৌ ময়া হতঃ শতৃঃ হনিষ্য়ে চাপরানপি । ঈশ্বরোঽহমহং ভোগী সিদ্ধোঽহং বলবান্সুখী ॥14॥
আঢ্য়োঽভিজনবানস্মি কোঽন্য়োঽস্তি সদৃশো ময়া । যক্ষ্য়ে দাস্য়ামি মোদিষ্য়ে ইত্যজ্ঞানবিমোহিতাঃ ॥15॥
অনেকচিত্তবিভ্রাংতাঃ মোহজালসমাবৃতাঃ । প্রসক্তাঃ কামভোগেষু পতংতি নরকেঽশুচৌ ॥16॥
আত্মসংভাবিতাঃ স্তব্ধাঃ ধনমানমদান্বিতাঃ । যজংতে নামযজ্ঞৈস্তে দংভেনাবিধিপূর্বকম্ ॥17॥
অহংকারং বলং দর্পং কামং ক্রোধং চ সংশ্রিতাঃ । মামাত্মপরদেহেষু প্রদ্বিষংতোঽভ্যসূযকাঃ ॥18॥
তানহং দ্বিষতঃ ক্রূরান্ সংসারেষু নরাধমান্ । ক্ষিপাম্যজস্রমশুভান্ আসুরীষ্বেব যোনিষু ॥19॥
আসুরীং যোনিমাপন্নাঃ মূঢা জন্মনি জন্মনি । মামপ্রাপ্য়ৈব কৌংতেয় ততো যাংত্যধমাং গতিম্ ॥20॥
ত্রিবিধং নরকস্য়েদং দ্বারং নাশনমাত্মনঃ । কামঃ ক্রোধস্তথা লোভঃ তস্মাদেতত্ত্রয়ং ত্যজেত্ ॥21॥
এতৈর্বিমুক্তঃ কৌংতেয় তমোদ্বারৈস্ত্রিভির্নরঃ । আচরত্য়াত্মনঃ শ্রেয়ঃ ততো যাতি পরাং গতিম্ ॥22॥
যঃ শাস্ত্রবিধিমুত্সৃজ্য় বর্ততে কামকারতঃ । ন স সিদ্ধিমবাপ্নোতি ন সুখং ন পরাং গতিম্ ॥23॥
তস্মাচ্ছাস্ত্রং প্রমাণং তে কার্য়াকার্যব্যবস্থিতৌ । জ্ঞাত্বা শাস্ত্রবিধানোক্তং কর্ম কর্তুমিহার্হসি ॥24॥
॥ ওং তত্সদিতি শ্রীমদ্ভগবদ্গীতাসু উপনিষত্সু ব্রহ্মবিদ্য়ায়াং যোগশাস্ত্রে শ্রীকৃষ্ণার্জুনসংবাদে দৈবাসুরসংপদ্বিভাগয়োগো নাম ষোডশোঽধ্য়ায়ঃ ॥
শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা পারাযণ - ষোডশোঽধ্য়ায়ঃ সম্পর্কে
This is the sixteenth chapter of the Bhagavad Gita, Daivasura Sampad Vibhaga Yoga, set out for parayana. Krishna describes the divine qualities that lead to freedom, fearlessness, purity of heart, charity, self-control, truth, non-violence, compassion, gentleness, forgiveness and humility, and the demonic qualities that lead to bondage: hypocrisy, arrogance, pride, anger, harshness and ignorance. He describes the demonic mind, which denies truth and order and lives for endless desire, and names lust, anger and greed as the three gates to ruin. He ends: let the scriptures be your guide in deciding what to do and what not to do.
উৎস: Mahabharata, Bhishma Parva (Bhagavad Gita, chapter 16)
কখন পাঠ করবেন: In daily Gita parayana, on Gita Jayanti and Ekadashi.
আপনি কি জানেন?
- Krishna reassures Arjuna in verse 5: "Do not grieve, you are born with the divine qualities."
- Verse 24 makes the scriptures the guide for right action, "tasmat shastram pramanam te".
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
What are the three gates to ruin?
Lust, anger and greed.
What does Krishna tell Arjuna in verse 5?
Not to grieve, for he is born with the divine qualities.
What should guide action, according to verse 24?
The scriptures.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।
আরও ভক্তিপাঠ