গণেশ মানস পূজ
Ganesha · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
ಗೃತ್ಸಮದ ಉವಾಚ
ವಿಘ್ನೇಶವೀರ್ಯಾಣಿ ವಿಚಿತ್ರಕಾಣಿ ಬಂದೀಜನೈರ್ಮಾಗಧಕೈಃ ಸ್ಮೃತಾನಿ । ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಮುತ್ತಿಷ್ಠ ಗಜಾನನ ತ್ವಂ ಬ್ರಾಹ್ಮೇ ಜಗನ್ಮಂಗಳಕಂ ಕುರುಷ್ವ ॥ 1
ಏವಂ ಮಯಾ ಪ್ರಾರ್ಥಿತ ವಿಘ್ನರಾಜ- -ಶ್ಚಿತ್ತೇನ ಚೋತ್ಥಾಯ ಬಹಿರ್ಗಣೇಶಃ । ತಂ ನಿರ್ಗತಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ನಮಂತಿ ದೇವಾಃ ಶಂಭ್ವಾದಯೋ ಯೋಗಿಮುಖಾಸ್ತಥಾಹಮ್ ॥ 2 ॥
ಶೌಚಾದಿಕಂ ತೇ ಪರಿಕಲ್ಪಯಾಮಿ ಹೇರಂಬ ವೈ ದಂತವಿಶುದ್ಧಿಮೇವಮ್ । ವಸ್ತ್ರೇಣ ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯ ಮುಖಾರವಿಂದಂ ದೇವಂ ಸಭಾಯಾಂ ವಿನಿವೇಶಯಾಮಿ ॥ 3 ॥
ದ್ವಿಜಾದಿಸರ್ವೈರಭಿವಂದಿತಂ ಚ ಶುಕಾದಿಭಿರ್ಮೋದಸುಮೋದಕಾದ್ಯೈಃ । ಸಂಭಾಷ್ಯ ಚಾಲೋಕ್ಯ ಸಮುತ್ಥಿತಂ ತಂ ಸುಮಂಡಪಂ ಕಲ್ಪ್ಯ ನಿವೇಶಯಾಮಿ ॥ 4 ॥
ರತ್ನೈಃ ಸುದೀಪ್ತೈಃ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತಂ ತಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಚಿತ್ತೇನ ವಿನಾಯಕಂ ಚ । ತತ್ರಾಸನಂ ರತ್ನಸುವರ್ಣಯುಕ್ತಂ ಸಂಕಲ್ಪ್ಯ ದೇವಂ ವಿನಿವೇಶಯಾಮಿ ॥ 5 ॥
ಸಿದ್ಧ್ಯಾ ಚ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಸಹ ವಿಘ್ನರಾಜ ಪಾದ್ಯಂ ಕುರು ಪ್ರೇಮಭರೇಣ ಸರ್ವೈಃ । ಸುವಾಸಿತಂ ನೀರಮಥೋ ಗೃಹಾಣ ಚಿತ್ತೇನ ದತ್ತಂ ಚ ಸುಖೋಷ್ಣಭಾವಮ್ ॥ 6 ॥
ತತಃ ಸುವಸ್ತ್ರೇಣ ಗಣೇಶಮಾದೌ ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯ ದೂರ್ವಾದಿಭಿರರ್ಚಯಾಮಿ । ಚಿತ್ತೇನ ಭಾವಪ್ರಿಯ ದೀನಬಂಧೋ ಮನೋ ವಿಲೀನಂ ಕುರು ತೇ ಪದಾಬ್ಜೇ ॥ 7 ॥
ಕರ್ಪೂರಕೈಲಾದಿಸುವಾಸಿತಂ ತು ಸುಕಲ್ಪಿತಂ ತೋಯಮಥೋ ಗೃಹಾಣ । ಆಚಮ್ಯ ತೇನೈವ ಗಜಾನನ ತ್ವಂ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷೇಣ ವಿಲೋಕಯಾಶು ॥ 8 ॥
ಪ್ರವಾಲಮುಕ್ತಾಫಲಹಾಟಕಾದ್ಯೈಃ ಸುಸಂಸ್ಕೃತಂ ಹ್ಯಂತರಭಾವಕೇನ । ಅನರ್ಘ್ಯಮರ್ಘ್ಯಂ ಸಫಲಂ ಕುರುಷ್ವ ಮಯಾ ಪ್ರದತ್ತಂ ಗಣರಾಜ ಢುಂಢೇ ॥ 9 ॥
ಸೌಗಂಧ್ಯಯುಕ್ತಂ ಮಧುಪರ್ಕಮಾದ್ಯಂ ಸಂಕಲ್ಪಿತಂ ಭಾವಯುತಂ ಗೃಹಾಣ । ಪುನಸ್ತಥಾಚಮ್ಯ ವಿನಾಯಕ ತ್ವಂ ಭಕ್ತಾಂಶ್ಚ ಭಕ್ತೇಶ ಸುರಕ್ಷಯಾಶು ॥ 10 ॥
ಸುವಾಸಿತಂ ಚಂಪಕಜಾತಿಕಾದ್ಯೈ- -ಸ್ತೈಲಂ ಮಯಾ ಕಲ್ಪಿತಮೇವ ಢುಂಢೇ । ಗೃಹಾಣ ತೇನ ಪ್ರವಿಮರ್ದಯಾಮಿ ಸರ್ವಾಂಗಮೇವಂ ತವ ಸೇವನಾಯ ॥ 11 ॥
ತತಃ ಸುಖೋಷ್ಣೇನ ಜಲೇನ ಚಾಹ- -ಮನೇಕತೀರ್ಥಾಹೃತಕೇನ ಢುಂಢೇ । ಚಿತ್ತೇನ ಶುದ್ಧೇನ ಚ ಸ್ನಾಪಯಾಮಿ ಸ್ನಾನಂ ಮಯಾ ದತ್ತಮಥೋ ಗೃಹಾಣ ॥ 12 ॥
ತತಃ ಪಯಃಸ್ನಾನಮಚಿಂತ್ಯಭಾವ ಗೃಹಾಣ ತೋಯಸ್ಯ ತಥಾ ಗಣೇಶ । ಪುನರ್ದಧಿಸ್ನಾನಮನಾಮಯ ತ್ವಂ ಚಿತ್ತೇನ ದತ್ತಂ ಚ ಜಲಸ್ಯ ಚೈವ ॥ 13 ॥
ತತೋ ಘೃತಸ್ನಾನಮಪಾರವಂದ್ಯ ಸುತೀರ್ಥಜಂ ವಿಘ್ನಹರ ಪ್ರಸೀದ । ಗೃಹಾಣ ಚಿತ್ತೇನ ಸುಕಲ್ಪಿತಂ ತು ತತೋ ಮಧುಸ್ನಾನಮಥೋ ಜಲಸ್ಯ ॥ 14 ॥
ಸುಶರ್ಕರಾಯುಕ್ತಮಥೋ ಗೃಹಾಣ ಸ್ನಾನಂ ಮಯಾ ಕಲ್ಪಿತಮೇವ ಢುಂಢೇ । ತತೋ ಜಲಸ್ನಾನಮಘಾಪಹಂತೃ ವಿಘ್ನೇಶ ಮಾಯಾಭ್ರಮಂ ವಾರಯಾಶು ॥ 15 ॥
ಸುಯಕ್ಷಪಂಕಸ್ಥಮಥೋ ಗೃಹಾಣ ಸ್ನಾನಂ ಪರೇಶಾಧಿಪತೇ ತತಶ್ಚ । ಕೌಮಂಡಲೀಸಂಭವಜಂ ಕುರುಷ್ವ ವಿಶುದ್ಧಮೇವಂ ಪರಿಕಲ್ಪಿತಂ ತು ॥ 16 ॥
ತತಸ್ತು ಸೂಕ್ತೈರ್ಮನಸಾ ಗಣೇಶಂ ಸಂಪೂಜ್ಯ ದೂರ್ವಾದಿಭಿರಲ್ಪಭಾವೈಃ । ಅಪಾರಕೈರ್ಮಂಡಲಭೂತಬ್ರಹ್ಮ- -ಣಸ್ಪತ್ಯಕೈಸ್ತಂ ಹ್ಯಭಿಷೇಚಯಾಮಿ ॥ 17 ॥
ತತಃ ಸುವಸ್ತ್ರೇಣ ತು ಪ್ರೋಂಛನಂ ತ್ವಂ ಗೃಹಾಣ ಚಿತ್ತೇನ ಮಯಾ ಸುಕಲ್ಪಿತಮ್ । ತತೋ ವಿಶುದ್ಧೇನ ಜಲೇನ ಢುಂಢೇ ಹ್ಯಾಚಾಂತಮೇವಂ ಕುರು ವಿಘ್ನರಾಜ ॥ 18 ॥
ಅಗ್ನೌ ವಿಶುದ್ಧೇ ತು ಗೃಹಾಣ ವಸ್ತ್ರೇ ಹ್ಯನರ್ಘ್ಯಮೌಲ್ಯೇ ಮನಸಾ ಮಯಾ ತೇ । ದತ್ತೇ ಪರಿಚ್ಛಾದ್ಯ ನಿಜಾತ್ಮದೇಹಂ ತಾಭ್ಯಾಂ ಮಯೂರೇಶ ಜನಾಂಶ್ಚ ಪಾಲಯ ॥ 19 ॥
ಆಚಮ್ಯ ವಿಘ್ನೇಶ ಪುನಸ್ತಥೈವ ಚಿತ್ತೇನ ದತ್ತಂ ಮುಖಮುತ್ತರೀಯಮ್ । ಗೃಹಾಣ ಭಕ್ತಪ್ರತಿಪಾಲಕ ತ್ವಂ ನಮೋ ಯಥಾ ತಾರಕಸಂಯುತಂ ತು ॥ 20 ॥
ಯಜ್ಞೋಪವೀತಂ ತ್ರಿಗುಣಸ್ವರೂಪಂ ಸೌವರ್ಣಮೇವಂ ಹ್ಯಹಿನಾಥಭೂತಮ್ । ಭಾವೇನ ದತ್ತಂ ಗಣನಾಥ ತತ್ತ್ವಂ ಗೃಹಾಣ ಭಕ್ತೋದ್ಧೃತಿಕಾರಣಾಯ ॥ 21 ॥
ಆಚಾಂತಮೇವಂ ಮನಸಾ ಪ್ರದತ್ತಂ ಕುರುಷ್ವ ಶುದ್ಧೇನ ಜಲೇನ ಢುಂಢೇ । ಪುನಶ್ಚ ಕೌಮಂಡಲಕೇನ ಪಾಹಿ ವಿಶ್ವಂ ಪ್ರಭೋ ಖೇಲಕರಂ ಸದಾ ತೇ ॥ 22 ॥
ಉದ್ಯದ್ದಿನೇಶಾಭಮಥೋ ಗೃಹಾಣ ಸಿಂದೂರಕಂ ತೇ ಮನಸಾ ಪ್ರದತ್ತಮ್ । ಸರ್ವಾಂಗಸಂಲೇಪನಮಾದರಾದ್ವೈ ಕುರುಷ್ವ ಹೇರಂಬ ಚ ತೇನ ಪೂರ್ಣಮ್ ॥ 23 ॥
ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಂ ಮನಸಾ ಮಯಾ ತ್ವಂ ದತ್ತಂ ಕಿರೀಟಂ ತು ಸುವರ್ಣಜಂ ವೈ । ಅನೇಕರತ್ನೈಃ ಖಚಿತಂ ಗೃಹಾಣ ಬ್ರಹ್ಮೇಶ ತೇ ಮಸ್ತಕಶೋಭನಾಯ ॥ 24 ॥
ವಿಚಿತ್ರರತ್ನೈಃ ಕನಕೇನ ಢುಂಢೇ ಯುತಾನಿ ಚಿತ್ತೇನ ಮಯಾ ಪರೇಶ । ದತ್ತಾನಿ ನಾನಾಪದಕುಂಡಲಾನಿ ಗೃಹಾಣ ಶೂರ್ಪಶ್ರುತಿಭೂಷಣಾಯ ॥ 25 ॥
ಶುಂಡಾವಿಭೂಷಾರ್ಥಮನಂತಖೇಲಿನ್ ಸುವರ್ಣಜಂ ಕಂಚುಕಮಾಗೃಹಾಣ । ರತ್ನೈಶ್ಚ ಯುಕ್ತಂ ಮನಸಾ ಮಯಾ ಯ- -ದ್ದತ್ತಂ ಪ್ರಭೋ ತತ್ಸಫಲಂ ಕುರುಷ್ವ ॥ 26 ॥
ಸುವರ್ಣರತ್ನೈಶ್ಚ ಯುತಾನಿ ಢುಂಢೇ ಸದೈಕದಂತಾಭರಣಾನಿ ಕಲ್ಪ್ಯ । ಗೃಹಾಣ ಚೂಡಾಕೃತಯೇ ಪರೇಶ ದತ್ತಾನಿ ದಂತಸ್ಯ ಚ ಶೋಭನಾರ್ಥಮ್ ॥ 27 ॥
ರತ್ನೈಃ ಸುವರ್ಣೇನ ಕೃತಾನಿ ತಾನಿ ಗೃಹಾಣ ಚತ್ವಾರಿ ಮಯಾ ಪ್ರಕಲ್ಪ್ಯ । ಸಂಭೂಷಯ ತ್ವಂ ಕಟಕಾನಿ ನಾಥ ಚತುರ್ಭುಜೇಷು ಹ್ಯಜ ವಿಘ್ನಹಾರಿನ್ ॥ 28 ॥
ವಿಚಿತ್ರರತ್ನೈಃ ಖಚಿತಂ ಸುವರ್ಣ- -ಸಂಭೂತಕಂ ಗೃಹ್ಯ ಮಯಾ ಪ್ರದತ್ತಮ್ । ತಥಾಂಗುಲೀಷ್ವಂಗುಲಿಕಂ ಗಣೇಶ ಚಿತ್ತೇನ ಸಂಶೋಭಯ ತತ್ಪರೇಶ ॥ 29 ॥
ವಿಚಿತ್ರರತ್ನೈಃ ಖಚಿತಾನಿ ಢುಂಢೇ ಕೇಯೂರಕಾಣಿ ಹ್ಯಥ ಕಲ್ಪಿತಾನಿ । ಸುವರ್ಣಜಾನಿ ಪ್ರಮಥಾಧಿನಾಥ ಗೃಹಾಣ ದತ್ತಾನಿ ತು ಬಾಹುಷು ತ್ವಮ್ ॥ 30 ॥
ಪ್ರವಾಲಮುಕ್ತಾಫಲರತ್ನಜೈಸ್ತ್ವಂ ಸುವರ್ಣಸೂತ್ರೈಶ್ಚ ಗೃಹಾಣ ಕಂಠೇ । ಚಿತ್ತೇನ ದತ್ತಾ ವಿವಿಧಾಶ್ಚ ಮಾಲಾ ಉರೋದರೇ ಶೋಭಯ ವಿಘ್ನರಾಜ ॥ 31 ॥
ಚಂದ್ರಂ ಲಲಾಟೇ ಗಣನಾಥ ಪೂರ್ಣಂ ವೃದ್ಧಿಕ್ಷಯಾಭ್ಯಾಂ ತು ವಿಹೀನಮಾದ್ಯಮ್ । ಸಂಶೋಭಯ ತ್ವಂ ವರಸಂಯುತಂ ತೇ ಭಕ್ತಿಪ್ರಿಯತ್ವಂ ಪ್ರಕಟೀಕುರುಷ್ವ ॥ 32 ॥
ಚಿಂತಾಮಣಿಂ ಚಿಂತಿತದಂ ಪರೇಶ ಹೃದ್ದೇಶಗಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯಂ ಕುರುಷ್ವ । ಮಣಿಂ ಸದಾನಂದಸುಖಪ್ರದಂ ಚ ವಿಘ್ನೇಶ ದೀನಾರ್ಥದ ಪಾಲಯಸ್ವ ॥ 33 ॥
ನಾಭೌ ಫಣೀಶಂ ಚ ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಂ ಸಂವೇಷ್ಟನೇನೈವ ಗಣಾಧಿನಾಥ । ಭಕ್ತಂ ಸುಭೂಷಂ ಕುರು ಭೂಷಣೇನ ವರಪ್ರದಾನಂ ಸಫಲಂ ಪರೇಶ ॥ 34 ॥
ಕಟೀತಟೇ ರತ್ನಸುವರ್ಣಯುಕ್ತಾಂ ಕಾಂಚೀಂ ಸುಚಿತ್ತೇನ ಚ ಧಾರಯಾಮಿ । ವಿಘ್ನೇಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣದೀಪನೀಂ ತೇ ಪ್ರಸೀದ ಭಕ್ತಂ ಕುರು ಮಾಂ ದಯಾಬ್ಧೇ ॥ 35 ॥
ಹೇರಂಬ ತೇ ರತ್ನಸುವರ್ಣಯುಕ್ತೇ ಸುನೂಪುರೇ ಮಂಜಿರಕೇ ತಥೈವ । ಸುಕಿಂಕಿಣೀನಾದಯುತೇ ಸುಬುದ್ಧ್ಯಾ ಸುಪಾದಯೋಃ ಶೋಭಯ ಮೇ ಪ್ರದತ್ತೇ ॥ 36 ॥
ಇತ್ಯಾದಿ ನಾನಾವಿಧಭೂಷಣಾನಿ ತವೇಚ್ಛಯಾ ಮಾನಸಕಲ್ಪಿತಾನಿ । ಸಂಭೂಷಯಾಮ್ಯೇವ ತ್ವದಂಗಕೇಷು ವಿಚಿತ್ರಧಾತುಪ್ರಭವಾನಿ ಢುಂಢೇ ॥ 37 ॥
ಸುಚಂದನಂ ರಕ್ತಮಮೋಘವೀರ್ಯಂ ಸುಘರ್ಷಿತಂ ಹ್ಯಷ್ಟಕಗಂಧಮುಖ್ಯೈಃ । ಯುಕ್ತಂ ಮಯಾ ಕಲ್ಪಿತಮೇಕದಂತ ಗೃಹಾಣ ತೇ ತ್ವಂಗವಿಲೇಪನಾರ್ಥಮ್ ॥ 38 ॥
ಲಿಪ್ತೇಷು ವೈಚಿತ್ರ್ಯಮಥಾಷ್ಟಗಂಧೈ- -ರಂಗೇಷು ತೇಽಹಂ ಪ್ರಕರೋಮಿ ಚಿತ್ರಮ್ । ಪ್ರಸೀದ ಚಿತ್ತೇನ ವಿನಾಯಕ ತ್ವಂ ತತಃ ಸುರಕ್ತಂ ರವಿಮೇವ ಫಾಲೇ ॥ 39 ॥
ಘೃತೇನ ವೈ ಕುಂಕುಮಕೇನ ರಕ್ತಾನ್ ಸುತಂಡುಲಾಂಸ್ತೇ ಪರಿಕಲ್ಪಯಾಮಿ । ಫಾಲೇ ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷ ಗೃಹಾಣ ಪಾಹಿ ಭಕ್ತಾನ್ ಸುಭಕ್ತಿಪ್ರಿಯ ದೀನಬಂಧೋ ॥ 40 ॥
ಗೃಹಾಣ ಭೋ ಚಂಪಕಮಾಲತೀನಿ ಜಲಪಂಕಜಾನಿ ಸ್ಥಲಪಂಕಜಾನಿ । ಚಿತ್ತೇನ ದತ್ತಾನಿ ಚ ಮಲ್ಲಿಕಾನಿ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ನಾನಾವಿಧವೃಕ್ಷಜಾನಿ ॥ 41 ॥
ಪುಷ್ಪೋಪರಿ ತ್ವಂ ಮನಸಾ ಗೃಹಾಣ ಹೇರಂಬ ಮಂದಾರಶಮೀದಳಾನಿ । ಮಯಾ ಸುಚಿತ್ತೇನ ಪ್ರಕಲ್ಪಿತಾನಿ ಹ್ಯಪಾರಕಾಣಿ ಪ್ರಣವಾಕೃತೇ ತು ॥ 42 ॥
ದೂರ್ವಾಂಕುರಾನ್ವೈ ಮನಸಾ ಪ್ರದತ್ತಾಂ- -ಸ್ತ್ರಿಪಂಚಪತ್ರೈರ್ಯುತಕಾಂಶ್ಚ ಸ್ನಿಗ್ಧಾನ್ । ಗೃಹಾಣ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಸಂಖ್ಯಯಾ ತ್ವಂ ಹೀನಾಂಶ್ಚ ಸರ್ವೋಪರಿ ವಕ್ರತುಂಡ ॥ 43 ॥
ದಶಾಂಗಭೂತಂ ಮನಸಾ ಮಯಾ ತೇ ಧೂಪಂ ಪ್ರದತ್ತಂ ಗಣರಾಜ ಢುಂಢೇ । ಗೃಹಾಣ ಸೌರಭ್ಯಕರಂ ಪರೇಶ ಸಿದ್ಧ್ಯಾ ಚ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಸಹ ಭಕ್ತಪಾಲ ॥ 44 ॥
ದೀಪಂ ಸುವರ್ತ್ಯಾ ಯುತಮಾದರಾತ್ತೇ ದತ್ತಂ ಮಯಾ ಮಾನಸಕಂ ಗಣೇಶ । ಗೃಹಾಣ ನಾನಾವಿಧಜಂ ಘೃತಾದಿ- -ತೈಲಾದಿಸಂಭೂತಮಮೋಘದೃಷ್ಟೇ ॥ 45 ॥
ಭೋಜ್ಯಂ ಚ ಲೇಹ್ಯಂ ಗಣರಾಜ ಪೇಯಂ ಚೋಷ್ಯಂ ಚ ನಾನಾವಿಧಷಡ್ರಸಾಢ್ಯಮ್ । ಗೃಹಾಣ ನೈವೇದ್ಯಮಥೋ ಮಯಾ ತೇ ಸುಕಲ್ಪಿತಂ ಪುಷ್ಟಿಪತೇ ಮಹಾತ್ಮನ್ ॥ 46 ॥
ಸುವಾಸಿತಂ ಭೋಜನಮಧ್ಯಭಾಗೇ ಜಲಂ ಮಯಾ ದತ್ತಮಥೋ ಗೃಹಾಣ । ಕಮಂಡಲುಸ್ಥಂ ಮನಸಾ ಗಣೇಶ ಪಿಬಸ್ವ ವಿಶ್ವಾದಿಕತೃಪ್ತಿಕಾರಿನ್ ॥ 47 ॥
ತತಃ ಕರೋದ್ವರ್ತನಕಂ ಗೃಹಾಣ ಸೌಗಂಧ್ಯಯುಕ್ತಂ ಮುಖಮಾರ್ಜನಾಯ । ಸುವಾಸಿತೇನೈವ ಸುತೀರ್ಥಜೇನ ಸುಕಲ್ಪಿತಂ ನಾಥ ಗೃಹಾಣ ಢುಂಢೇ ॥ 48 ॥
ಪುನಸ್ತಥಾಚಮ್ಯ ಸುವಾಸಿತಂ ಚ ದತ್ತಂ ಮಯಾ ತೀರ್ಥಜಲಂ ಪಿಬಸ್ವ । ಪ್ರಕಲ್ಪ್ಯ ವಿಘ್ನೇಶ ತತಃ ಪರಂ ತೇ ಸಂಪ್ರೋಂಛನಂ ಹಸ್ತಮುಖೇ ಕರೋಮಿ ॥ 49 ॥
ದ್ರಾಕ್ಷಾದಿರಂಭಾಫಲಚೂತಕಾನಿ ಖಾರ್ಜೂರಕಾರ್ಕಂಧುಕದಾಡಿಮಾನಿ । ಸುಸ್ವಾದಯುಕ್ತಾನಿ ಮಯಾ ಪ್ರಕಲ್ಪ್ಯ ಗೃಹಾಣ ದತ್ತಾನಿ ಫಲಾನಿ ಢುಂಢೇ ॥ 50 ॥
ಪುನರ್ಜಲೇನೈವ ಕರಾದಿಕಂ ತೇ ಸಂಕ್ಷಾಲಯಾಮಿ ಮನಸಾ ಗಣೇಶ । ಸುವಾಸಿತಂ ತೋಯಮಥೋ ಪಿಬಸ್ವ ಮಯಾ ಪ್ರದತ್ತಂ ಮನಸಾ ಪರೇಶ ॥ 51 ॥
ಅಷ್ಟಾಂಗಯುಕ್ತಂ ಗಣನಾಥ ದತ್ತಂ ತಾಂಬೂಲಕಂ ತೇ ಮನಸಾ ಮಯಾ ವೈ । ಗೃಹಾಣ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಭಾವಯುಕ್ತಂ ಸದಾ ಸಕೃತ್ತುಂಡವಿಶೋಧನಾರ್ಥಮ್ ॥ 52 ॥
ತತೋ ಮಯಾ ಕಲ್ಪಿತಕೇ ಗಣೇಶ ಮಹಾಸನೇ ರತ್ನಸುವರ್ಣಯುಕ್ತೇ । ಮಂದಾರಕಾರ್ಪಾಸಕಯುಕ್ತವಸ್ತ್ರೈ- -ರನರ್ಘ್ಯಸಂಛಾದಿತಕೇ ಪ್ರಸೀದ ॥ 53 ॥
ತತಸ್ತ್ವದೀಯಾವರಣಂ ಪರೇಶ ಸಂಪೂಜಯಾಮಿ ಮನಸಾ ಯಥಾವತ್ । ನಾನೋಪಚಾರೈಃ ಪರಮಪ್ರಿಯೈಸ್ತು ತ್ವತ್ಪ್ರೀತಿಕಾಮಾರ್ಥಮನಾಥಬಂಧೋ ॥ 54 ॥
ಗೃಹಾಣ ಲಂಬೋದರ ದಕ್ಷಿಣಾಂ ತೇ ಹ್ಯಸಂಖ್ಯಭೂತಾಂ ಮನಸಾ ಪ್ರದತ್ತಾಮ್ । ಸೌವರ್ಣಮುದ್ರಾದಿಕಮುಖ್ಯಭಾವಾಂ ಪಾಹಿ ಪ್ರಭೋ ವಿಶ್ವಮಿದಂ ಗಣೇಶ ॥ 55 ॥
ರಾಜೋಪಚಾರಾನ್ವಿವಿಧಾನ್ಗೃಹಾಣ ಹಸ್ತ್ಯಶ್ವಛತ್ರಾದಿಕಮಾದರಾದ್ವೈ । ಚಿತ್ತೇನ ದತ್ತಾನ್ ಗಣನಾಥ ಢುಂಢೇ ಹ್ಯಪಾರಸಂಖ್ಯಾನ್ ಸ್ಥಿರಜಂಗಮಾಂಸ್ತೇ ॥ 56 ॥
ದಾನಾಯ ನಾನಾವಿಧರೂಪಕಾಂಸ್ತೇ ಗೃಹಾಣ ದತ್ತಾನ್ಮನಸಾ ಮಯಾ ವೈ । ಪದಾರ್ಥಭೂತಾನ್ ಸ್ಥಿರಜಂಗಮಾಂಶ್ಚ ಹೇರಂಬ ಮಾಂ ತಾರಯ ಮೋಹಭಾವಾತ್ ॥ 57 ॥
ಮಂದಾರಪುಷ್ಪಾಣಿ ಶಮೀದಳಾನಿ ದೂರ್ವಾಂಕುರಾಂಸ್ತೇ ಮನಸಾ ದದಾಮಿ । ಹೇರಂಬ ಲಂಬೋದರ ದೀನಪಾಲ ಗೃಹಾಣ ಭಕ್ತಂ ಕುರು ಮಾಂ ಪದೇ ತೇ ॥ 58 ॥
ತತೋ ಹರಿದ್ರಾಮಬಿರಂ ಗುಲಾಲಂ ಸಿಂದೂರಕಂ ತೇ ಪರಿಕಲ್ಪಯಾಮಿ । ಸುವಾಸಿತಂ ವಸ್ತು ಸುವಾಸಭೂತೈ- -ರ್ಗೃಹಾಣ ಬ್ರಹ್ಮೇಶ್ವರ ಶೋಭನಾರ್ಥಮ್ ॥ 59 ॥
ತತಃ ಶುಕಾದ್ಯಾಃ ಶಿವವಿಷ್ಣುಮುಖ್ಯಾ ಇಂದ್ರಾದಯಃ ಶೇಷಮುಖಾಸ್ತಥಾನ್ಯೇ । ಮುನೀಂದ್ರಕಾಃ ಸೇವಕಭಾವಯುಕ್ತಾಃ ಸಭಾಸನಸ್ಥಂ ಪ್ರಣಮಂತಿ ಢುಂಢಿಮ್ ॥ 60 ॥
ವಾಮಾಂಗಕೇ ಶಕ್ತಿಯುತಾ ಗಣೇಶಂ ಸಿದ್ಧಿಸ್ತು ನಾನಾವಿಧಸಿದ್ಧಿಭಿಸ್ತಮ್ । ಅತ್ಯಂತಭಾವೇನ ಸುಸೇವತೇ ತು ಮಾಯಾಸ್ವರೂಪಾ ಪರಮಾರ್ಥಭೂತಾ ॥ 61 ॥
ಗಣೇಶ್ವರಂ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗಸಂಸ್ಥಾ ಬುದ್ಧಿಃ ಕಲಾಭಿಶ್ಚ ಸುಬೋಧಿಕಾಭಿಃ । ವಿದ್ಯಾಭಿರೇವಂ ಭಜತೇ ಪರೇಶ ಮಾಯಾಸು ಸಾಂಖ್ಯಪ್ರದಚಿತ್ತರೂಪಾಃ ॥ 62 ॥
ಪ್ರಮೋದಮೋದಾದಯಃ ಪೃಷ್ಠಭಾಗೇ ಗಣೇಶ್ವರಂ ಭಾವಯುತಾ ಭಜಂತೇ । ಭಕ್ತೇಶ್ವರಾ ಮುದ್ಗಲಶಂಭುಮುಖ್ಯಾಃ ಶುಕಾದಯಸ್ತಂ ಸ್ಮ ಪುರೋ ಭಜಂತೇ ॥ 63 ॥
ಗಂಧರ್ವಮುಖ್ಯಾ ಮಧುರಂ ಜಗುಶ್ಚ ಗಣೇಶಗೀತಂ ವಿವಿಧಸ್ವರೂಪಮ್ । ನೃತ್ಯಂ ಕಲಾಯುಕ್ತಮಥೋ ಪುರಸ್ತಾ- -ಚ್ಚಕ್ರುಸ್ತಥಾ ಹ್ಯಪ್ಸರಸೋ ವಿಚಿತ್ರಮ್ ॥ 64 ॥
ಇತ್ಯಾದಿನಾನಾವಿಧಭಾವಯುಕ್ತೈಃ ಸಂಸೇವಿತಂ ವಿಘ್ನಪತಿಂ ಭಜಾಮಿ । ಚಿತ್ತೇನ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ತು ನಿರಂಜನಂ ವೈ ಕರೋಮಿ ನಾನಾವಿಧದೀಪಯುಕ್ತಮ್ ॥ 65 ॥
ಚತುರ್ಭುಜಂ ಪಾಶಧರಂ ಗಣೇಶಂ ತಥಾಂಕುಶಂ ದಂತಯುತಂ ತಮೇವಮ್ । ತ್ರಿನೇತ್ರಯುಕ್ತಂ ತ್ವಭಯಂಕರಂ ತಂ ಮಹೋದರಂ ಚೈಕರದಂ ಗಜಾಸ್ಯಮ್ ॥ 66 ॥
ಸರ್ಪೋಪವೀತಂ ಗಜಕರ್ಣಧಾರಂ ವಿಭೂತಿಭಿಃ ಸೇವಿತಪಾದಪದ್ಮಮ್ । ಧ್ಯಾಯೇದ್ಗಣೇಶಂ ವಿವಿಧಪ್ರಕಾರೈಃ ಸುಪೂಜಿತಂ ಶಕ್ತಿಯುತಂ ಪರೇಶಮ್ ॥ 67 ॥
ತತೋ ಜಪಂ ವೈ ಮನಸಾ ಕರೋಮಿ ಸ್ವಮೂಲಮಂತ್ರಸ್ಯ ವಿಧಾನಯುಕ್ತಮ್ । ಅಸಂಖ್ಯಭೂತಂ ಗಣರಾಜ ಹಸ್ತೇ ಸಮರ್ಪಯಾಮ್ಯೇವ ಗೃಹಾಣ ಢುಂಢೇ ॥ 68 ॥
ಆರಾರ್ತಿಕಾಂ ಕರ್ಪೂರಕಾದಿಭೂತಾ- -ಮಪಾರದೀಪಾಂ ಪ್ರಕರೋಮಿ ಪೂರ್ಣಾಮ್ । ಚಿತ್ತೇನ ಲಂಬೋದರ ತಾಂ ಗೃಹಾಣ ಹ್ಯಜ್ಞಾನಧ್ವಾಂತಾಘಹರಾಂ ನಿಜಾನಾಮ್ ॥ 69 ॥
ವೇದೇಷು ವಿಘ್ನೇಶ್ವರಕೈಃ ಸುಮಂತ್ರೈಃ ಸುಮಂತ್ರಿತಂ ಪುಷ್ಪದಲಂ ಪ್ರಭೂತಮ್ । ಗೃಹಾಣ ಚಿತ್ತೇನ ಮಯಾ ಪ್ರದತ್ತ- -ಮಪಾರವೃತ್ತ್ಯಾ ತ್ವಥ ಮಂತ್ರಪುಷ್ಪಮ್ ॥ 70 ॥
ಅಪಾರವೃತ್ಯಾ ಸ್ತುತಿಮೇಕದಂತಂ ಗೃಹಾಣ ಚಿತ್ತೇನ ಕೃತಾಂ ಗಣೇಶ । ಯುಕ್ತಾಂ ಶ್ರುತಿಸ್ಮಾರ್ತಭವೈಃ ಪುರಾಣೈಃ ಸರ್ವೈಃ ಪರೇಶಾಧಿಪತೇ ಮಯಾ ತೇ ॥ 71 ॥
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಮಾನಸಕಲ್ಪಿತಾಸ್ತಾ ಗೃಹಾಣ ಲಂಬೋದರ ಭಾವಯುಕ್ತಾಃ । ಸಂಖ್ಯಾವಿಹೀನಾ ವಿವಿಧಸ್ವರೂಪಾ ಭಕ್ತಾನ್ ಸದಾ ರಕ್ಷ ಭವಾರ್ಣವಾದ್ವೈ ॥ 72 ॥
ನತಿಂ ತತೋ ವಿಘ್ನಪತೇ ಗೃಹಾಣ ಸಾಷ್ಟಾಂಗಕಾದ್ಯಾಂ ವಿವಿಧಸ್ವರೂಪಾಮ್ । ಸಂಖ್ಯಾವಿಹೀನಾಂ ಮನಸಾ ಕೃತಾಂ ತೇ ಸಿದ್ಧ್ಯಾ ಚ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಪರಿಪಾಲಯಾಶು ॥ 73 ॥
ನ್ಯೂನಾತಿರಿಕ್ತಂ ತು ಮಯಾ ಕೃತಂ ಚೇ- -ತ್ತದರ್ಥಮಂತೇ ಮನಸಾ ಗೃಹಾಣ । ದೂರ್ವಾಂಕುರಾನ್ವಿಘ್ನಪತೇ ಪ್ರದತ್ತಾನ್ ಸಂಪೂರ್ಣಮೇವಂ ಕುರು ಪೂಜನಂ ಮೇ ॥ 74 ॥
ಕ್ಷಮಸ್ವ ವಿಘ್ನಾಧಿಪತೇ ಮದೀಯಾನ್ ಸದಾಪರಾಧಾನ್ ವಿವಿಧಸ್ವರೂಪಾನ್ । ಭಕ್ತಿಂ ಮದೀಯಾಂ ಸಫಲಾಂ ಕುರುಷ್ವ ಸಂಪ್ರಾರ್ಥಯಾಮಿ ಮನಸಾ ಗಣೇಶ ॥ 75 ॥
ತತಃ ಪ್ರಸನ್ನೇನ ಗಜಾನನೇನ ದತ್ತಂ ಪ್ರಸಾದಂ ಶಿರಸಾಭಿವಂದ್ಯ । ಸ್ವಮಸ್ತಕೇ ತಂ ಪರಿಧಾರಯಾಮಿ ಚಿತ್ತೇನ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರಮಾನತೋಽಸ್ಮಿ ॥ 76 ॥
ಉತ್ಥಾಯ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಏವ ತಸ್ಮಾ- -ದ್ಗತಸ್ತತಸ್ತ್ವಂತರಧಾನಶಕ್ತ್ಯಾ । ಶಿವಾದಯಸ್ತಂ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಸರ್ವೇ ಗತಾಃ ಸುಚಿತ್ತೇನ ಚ ಚಿಂತಯಾಮಿ ॥ 77 ॥
ಸರ್ವಾನ್ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ತತೋಽಹಮೇವ ಭಜಾಮಿ ಚಿತ್ತೇನ ಗಣಾಧಿಪಂ ತಮ್ । ಸ್ವಸ್ಥಾನಮಾಗತ್ಯ ಮಹಾನುಭಾವೈ- -ರ್ಭಕ್ತೈರ್ಗಣೇಶಸ್ಯ ಚ ಖೇಲಯಾಮಿ ॥ 78 ॥
ಏವಂ ತ್ರಿಕಾಲೇಷು ಗಣಾಧಿಪಂ ತಂ ಚಿತ್ತೇನ ನಿತ್ಯಂ ಪರಿಪೂಜಯಾಮಿ । ತೇನೈವ ತುಷ್ಟಃ ಪ್ರದದಾತು ಭಾವಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರೋ ಭಕ್ತಿಮಯಂ ತು ಮಹ್ಯಮ್ ॥ 79 ॥
ಗಣೇಶಪಾದೋದಕಪಾನಕಂ ಚ ಹ್ಯುಚ್ಛಿಷ್ಟಗಂಧಸ್ಯ ಸುಲೇಪನಂ ತು । ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಸಂಧಾರಣಕಂ ಸುಭೋಜ್ಯಂ ಲಂಬೋದರಸ್ಯಾಸ್ತು ಹಿ ಭುಕ್ತಶೇಷಮ್ ॥ 80 ॥
ಯಂ ಯಂ ಕರೋಮ್ಯೇವ ತದೇವ ದೀಕ್ಷಾ ಗಣೇಶ್ವರಸ್ಯಾಸ್ತು ಸದಾ ಗಣೇಶ । ಪ್ರಸೀದ ನಿತ್ಯಂ ತವ ಪಾದಭಕ್ತಂ ಕುರುಷ್ವ ಮಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಪತೇ ದಯಾಲೋ ॥ 81 ॥
ತತಸ್ತು ಶಯ್ಯಾಂ ಪರಿಕಲ್ಪಯಾಮಿ ಮಂದಾರಕಾರ್ಪಾಸಕವಸ್ತ್ರಯುಕ್ತಾಮ್ । ಸುವಾಸಪುಷ್ಪಾದಿಭಿರರ್ಚಿತಾಂ ತೇ ಗೃಹಾಣ ನಿದ್ರಾಂ ಕುರು ವಿಘ್ನರಾಜ ॥ 82 ॥
ಸಿದ್ಧ್ಯಾ ಚ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಸಹಿತಂ ಗಣೇಶ ಸುನಿದ್ರಿತಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ತಥಾಹಮೇವ । ಗತ್ವಾ ಸ್ವವಾಸಂ ಚ ಕರೋಮಿ ನಿದ್ರಾಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಹೃದಿ ಬ್ರಹ್ಮಪತಿಂ ತದೀಯಃ ॥ 83 ॥
ಏತಾದೃಶಂ ಸೌಖ್ಯಮಮೋಘಶಕ್ತೇ ದೇಹಿ ಪ್ರಭೋ ಮಾನಸಜಂ ಗಣೇಶ । ಮಹ್ಯಂ ಚ ತೇನೈವ ಕೃತಾರ್ಥರೂಪೋ ಭವಾಮಿ ಭಕ್ತಿರಸಲಾಲಸೋಽಹಮ್ ॥ 84 ॥
ಗಾರ್ಗ್ಯ ಉವಾಚ
ಏವಂ ನಿತ್ಯಂ ಮಹಾರಾಜ ಗೃತ್ಸಮದೋ ಮಹಾಯಶಾಃ । ಚಕಾರ ಮಾನಸೀಂ ಪೂಜಾಂ ಯೋಗೀಂದ್ರಾಣಾಂ ಗುರುಃ ಸ್ವಯಮ್ ॥ 85
ಯ ಏತಾಂ ಮಾನಸೀಂ ಪೂಜಾಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ ನರೋತ್ತಮಃ । ಪಠಿಷ್ಯತಿ ಸದಾ ಸೋಽಪಿ ಗಾಣಪತ್ಯೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 86 ॥
ಶ್ರಾವಯಿಷ್ಯತಿ ಯೋ ಮರ್ತ್ಯಃ ಶ್ರೋಷ್ಯತೇ ಭಾವಸಂಯುತಃ । ಸ ಕ್ರಮೇಣ ಮಹೀಪಾಲ ಬ್ರಹ್ಮಭೂತೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 87 ॥
ಯಂ ಯಮಿಚ್ಛತಿ ತಂ ತಂ ವೈ ಸಫಲಂ ತಸ್ಯ ಜಾಯತೇ । ಅಂತೇ ಸ್ವಾನಂದಗಃ ಸೋಽಪಿ ಯೋಗಿವಂದ್ಯೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 88 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀಮದಾಂತ್ಯೇ ಮೌದ್ಗಲ್ಯೇ ಗಣೇಶಮಾನಸಪೂಜಾ ಸಂಪೂರ್ಣಮ್ ।
গণেশ মানস পূজ সম্পর্কে
The Ganesha Manasa Puja is a long hymn of mental worship of Ganesha, from the Mudgala Purana. It begins at dawn: hearing the bards sing of Vighnesha's wonderful deeds, arise, O elephant-faced one, at this hour of Brahma, and bring auspiciousness to the world. Ganesha rises and comes out, the gods bow to him, and the devotee goes on to offer him, in the mind, every service of worship: a seat, bath, garments, ornaments, food, lamps and praise.
উৎস: Mudgala Purana, as its colophon states
কখন পাঠ করবেন: In the morning, as the hymn describes, on Ganesh Chaturthi and Sankashti, and whenever outward worship is not possible.
আপনি কি জানেন?
- Its colophon places it in the last part of the Mudgala Purana, a purana devoted to Ganesha.
- Manasa puja, worship done in the mind, is said to be as dear to God as outward ritual when offered with love.
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
What is manasa puja?
Worship offered entirely in the mind.
How does this hymn begin?
By waking Ganesha at dawn with the songs of bards.
Where is it from?
The Mudgala Purana, as its colophon states.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।
আরও ভক্তিপাঠ