1.4 - আ দদে গ্রাবা - কৃষ্ণ যজুর্বেদ তৈত্তিরীয় সংহিতা পাঠঃ
Kanda 1 - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-mprathamakaande chaturthah prashnah - sutyaadine kartavyaa grahaah
o-nnamah paramaatmane, shree mahaaganapataye namah, shree gurubhyo namah । ha̠ri̠h om ॥
aa da̍de̠ graavaa̎-'syaddhvara̠kri-dde̠vebhyo̍ gambhee̠rami̠ma- ma̍ddhva̠ra-nkri̍ddhyutta̠mena̍ pa̠vinendraa̍ya̠ soma̠gm̠ sushu̍ta̠-mmadhu̍manta̠-mpaya̍svantam vrishti̠vani̠mindraa̍ya tvaa vritra̠ghna indraa̍ya tvaa vritra̠tura̠ indraa̍ya tvaa-'bhimaati̠ghna indraa̍ya tvaa-''di̠tyava̍ta̠ indraa̍ya tvaa vi̠shvade̎vyaavate shvaa̠traa-sstha̍ vritra̠turo̠ raadho̍goortaa a̠mrita̍sya̠ patnee̠staa de̍vee-rdeva̠tremam ya̠jna-ndha̠ttopa̍hootaa̠-ssoma̍sya piba̠topa̍hooto yu̠shmaaka̠gm̠ [yu̠shmaaka̎m, soma̍h pibatu̠ yatte̍] 1
soma̍h pibatu̠ yatte̍ soma di̠vi jyoti̠rya-tpri̍thi̠vyaam yadu̠raava̠ntari̍kshe̠ tenaa̠smai yaja̍maanaayo̠ru raa̠yaa kri̠ddhyadhi̍ daa̠tre vo̍cho̠ dhisha̍ne vee̠doo sa̠tee vee̍dayethaa̠-moorja̍-ndadhaathaa̠moorja̍-mme dhatta̠-mmaa vaagm̍ higmsisha̠-mmaa maa̍ higmsishta̠-mpraagapaa̠guda̍gadha̠raaktaastvaa̠ disha̠ aa dhaa̍va̠ntvamba̠ ni shva̍ra । yatte̍ so̠maa-'daa̎bhya̠-nnaama̠ jaagri̍vi̠ tasmai̍ te soma̠ somaa̍ya̠ svaahaa̎ ॥ 2 ॥ (yu̠shmaakagg̍ - svara̠ yatte̠ -nava̍ cha ) (a. 1)
vaa̠chaspata̍ye pavasva vaaji̠n vrishaa̠ vrishno̍ a̠gm̠shubhyaa̠-ngabha̍stipooto de̠vo de̠vaanaa̎-mpa̠vitra̍masi̠ yeshaa̎-mbhaa̠go-'si̠ tebhya̍stvaa̠ svaankri̍to-'si̠ madhu̍matee-rna̠ isha̍skridhi̠ vishve̎bhyastvendri̠yebhyo̍ di̠vyebhya̠h paarthi̍vebhyo̠ mana̍stvaa 'shtoo̠rva̍ntari̍ksha̠-manvi̍hi̠ svaahaa̎ tvaa subhava̠-ssooryaa̍ya de̠vebhya̍stvaa mareechi̠pebhya̍ e̠sha te̠ yoni̍h praa̠naaya̍ tvaa ॥ 3 ॥ (vaa̠chah-sa̠ptacha̍tvaarigmshat) (a. 2)
u̠pa̠yaa̠magri̍heeto 'sya̠ntarya̍chchha maghava-npaa̠hi soma̍muru̠shya raaya̠-ssamisho̍ yajasvaa̠-'ntaste̍ dadhaami̠ dyaavaa̍prithi̠vee a̠ntaru̠rva̍ntari̍kshagm sa̠joshaa̍ de̠vairava̍rai̠h parai̎shchaa-'ntaryaa̠me ma̍ghava-nmaadayasva̠ svaankri̍to-'si̠ madhu̍mateerna̠ isha̍skridhi̠ vishve̎bhyastvendri̠yebhyo̍ di̠vyebhya̠h paarthi̍vebhyo̠ mana̍stvaa-'shtoo̠rva̍ntari̍ksha̠manvi̍hi̠ svaahaa̎ tvaa subhava̠-ssooryaa̍ya de̠vebhya̍ stvaa mareechi̠pebhya̍ e̠sha te̠ yoni̍rapaa̠naaya̍ tvaa ॥ 4 ॥ (de̠vebhya̍h-sa̠pta cha̍) (a. 3)
aa vaa̍yo bhoosha shuchipaa̠ upa̍ na-ssa̠hasra̍-nte ni̠yuto̍ vishvavaara । upo̍ te̠ andho̠ madya̍mayaami̠ yasya̍ deva dadhi̠she poo̎rva̠peya̎m ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'si vaa̠yave̠ tvendra̍vaayoo i̠me su̠taah । upa̠ prayo̍bhi̠raa ga̍ta̠minda̍vo vaamu̠shanti̠ hi ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'seendravaa̠yubhyaa̎-ntvai̠sha te̠ yoni̍-ssa̠joshaa̎bhyaa-ntvaa ॥ 5 ॥ (aa vaa̍yo̠- tricha̍tvarigmshat) (a. 4)
a̠yam vaa̎-mmitraavarunaa su̠ta-ssoma̍ ritaavridhaa । mamedi̠ha shru̍ta̠gm̠ hava̎m । u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'si mi̠traavaru̍naabhyaa-ntvai̠sha te̠ yoni̍r-ritaa̠yubhyaa̎-ntvaa ॥ 6 ॥ (a̠yam vaa̎m - mvigmsha̠tih) (a. 5)
yaa vaa̠-nkashaa̠ madhu̍ma̠tyashvi̍naa soo̠nritaa̍vatee । tayaa̍ ya̠jna-mmi̍mikshatam । u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'sya̠shvibhyaa̎-ntvai̠sha te̠ yoni̠rmaaddhvee̎bhyaa-ntvaa ॥ 7 ॥ (yaa vaa̍- ma̠shtaada̍sha) (a. 6)
praa̠ta̠ryujau̠ vi mu̍chyethaa̠-mashvi̍naa̠veha ga̍chchhatam । a̠sya soma̍sya pee̠taye̎ ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'sya̠shvibhyaa̎-ntvai̠sha te̠ yoni̍ra̠shvibhyaa̎-ntvaa ॥ 8 ॥ (praa̠ta̠ryujaa̠ve-kaa̠nnavigm̍sha̠tih) (a. 7)
a̠yam ve̠nashcho̍daya̠-tprishni̍garbhaa̠ jyoti̍rjaraayoo̠ raja̍so vi̠maane̎ । i̠mama̠paagm sa̍nga̠me soorya̍sya̠ shishu̠-nna vipraa̍ ma̠tibhee̍ rihanti ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'si̠ shandaa̍ya tvai̠sha te̠ yoni̍-rvee̠rataa̎-mpaahi ॥ 9 ॥ (a̠yam ve̠nah- pancha̍vigmshatih) (a. 8)
ta-mpra̠tnathaa̍ poo̠rvathaa̍ vi̠shvathe̠mathaa̎ jye̠shthataa̍ti-mbarhi̠shadagm̍ suva̠rvida̍-mprateechee̠nam vri̠jana̍-ndohase gi̠raa-''shu-njaya̍nta̠manu̠ yaasu̠ vardha̍se । u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'si̠ markaa̍ya tvai̠sha te̠ yoni̍h pra̠jaah paa̍hi ॥ 10 ॥ (ta-mpra̠tnayaa̠-shatvigm̍shatih ) (a. 9)
ye de̍vaa di̠vyekaa̍dasha̠ stha pri̍thi̠vyaamaddhyekaa̍dasha̠ sthaa-'phsu̠shado̍ mahi̠naikaa̍dasha̠ stha te de̍vaa ya̠jnami̠ma-nju̍shaddhva-mupayaa̠magri̍heeto-'syaagraya̠no̍-'si̠ svaa̎grayano̠ jinva̍ ya̠jna-njinva̍ ya̠jnapa̍tima̠bhi sava̍naa paahi̠ vishnu̠stvaa-mpaa̍tu̠ visha̠-ntva-mpaa̍heendri̠yenai̠sha te̠ yoni̠-rvishve̎bhyastvaa de̠vebhya̍h ॥ 11 ॥ ye de̍vaa̠-stricha̍tvaarigmshat) (a. 10)
tri̠gm̠shattraya̍shcha ga̠nino̍ ru̠janto̠ divagm̍ ru̠draah pri̍thi̠vee-ncha̍ sachante । e̠kaa̠da̠shaaso̍ aphsu̠shada̍-ssu̠tagm soma̍-njushantaa̠gm̠ sava̍naaya̠ vishve̎ ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto -'syaagraya̠no̍-'si̠ svaa̎grayano̠ jinva̍ ya̠jna-njinva̍ ya̠jnapa̍tima̠bhi sava̍naa paahi̠ vishnu̠stvaa-mpaa̍tu̠ visha̠-ntva-mpaa̍heendri̠yenai̠sha te̠ yoni̠-rvishve̎bhyastvaa de̠vebhya̍h ॥ 12 ॥ (tri̠gm̠shattrayo̠-dvicha̍tvaarigmshat) (a. 11)
u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya tvaa bri̠hadva̍te̠ vaya̍svata ukthaa̠yuve̠ yatta̍ indra bri̠hadvaya̠stasmai̎ tvaa̠ vishna̍ve tvai̠sha te̠ yoni̠rindraa̍ya tvokthaa̠yuve̎ ॥ 13 ॥ (u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya̠-dvaavigm̍shatih) (a. 12)
moo̠rdhaana̍-ndi̠vo a̍ra̠ti-mpri̍thi̠vyaa vai̎shvaana̠ramri̠taaya̍ jaa̠tama̠gnim । ka̠vigm sa̠mraaja̠-mati̍thi̠-njanaa̍naamaa̠sannaa paatra̍-njanayanta de̠vaah ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'sya̠gnaye̎ tvaa vaishvaana̠raaya̍ dhru̠vo̍-'si dhru̠vakshi̍ti-rdhru̠vaanaa̎-ndhru̠vata̠mo-'chyu̍taanaa-machyuta̠kshitta̍ma e̠sha te̠ yoni̍ra̠gnaye̎ tvaa vaishvaana̠raaya̍ ॥ 14 ॥ (moo̠rdhaana̠m-pancha̍trigmshat) (a. 13)
madhu̍shcha̠ madha̍vashcha shu̠krashcha̠ shuchi̍shcha̠ nabha̍shcha nabha̠sya̍shche̠shashcho̠rjashcha̠ saha̍shcha saha̠sya̍shcha̠ tapa̍shcha tapa̠sya̍shcho-payaa̠magri̍heeto-'si sa̠gm̠sarpo̎- 'syagmhaspa̠tyaaya̍ tvaa ॥ 15 ॥ (madhu̍shcha-tri̠gm̠shat) (a. 14)
indraa̎gnee̠ aa ga̍tagm su̠ta-ngee̠rbhi-rnabho̠ vare̎nyam । a̠sya paa̍ta-ndhi̠yeshi̠taa ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'seendraa̠gnibhyaa̎-ntvai̠sha te̠ yoni̍rindraa̠gnibhyaa̎-ntvaa ॥ 16 ॥ (indraa̎gnee̠ vigmsha̠tih) (a. 15)
omaa̍sashcharshaneedhrito̠ vishve̍ devaasa̠ aa ga̍ta । daa̠shvaagmso̍ daa̠shusha̍-ssu̠tam ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'si̠ vishve̎bhyastvaa de̠vebhya̍ e̠sha te̠ yoni̠-rvishve̎bhyastvaa de̠vebhya̍h ॥ 17 ॥ (omaa̍so vigmsha̠tih) (a. 16)
ma̠rutva̍ntam vrisha̠bham vaa̍vridhaa̠namaka̍vaari-ndi̠vyagm shaa̠samindra̎m । vi̠shvaa̠saaha̠mava̍se̠ noota̍naayo̠gragm sa̍ho̠daami̠ha tagm hu̍vema ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya tvaa ma̠rutva̍ta e̠sha te̠ yoni̠rindraa̍ya tvaa ma̠rutva̍te ॥ 18 ॥ (ma̠rutva̍nta̠gm̠-shatvigm̍shatih) (a. 17)
indra̍ marutva i̠ha paa̍hi̠ soma̠m yathaa̍ shaaryaa̠te api̍ba-ssu̠tasya̍ । tava̠ pranee̍tee̠ tava̍ shoora̠ sharma̠nnaa-vi̍vaasanti ka̠vaya̍-ssuya̠jnaah ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya tvaa ma̠rutva̍ta e̠sha te̠ yoni̠rindraa̍ya tvaa ma̠rutva̍te ॥ 19 ॥ (indrai̠kaa̠nna tri̠gm̠shat) (a. 18)
ma̠rutvaagm̍ indra vrisha̠bho ranaa̍ya̠ pibaa̠ soma̍manushva̠dha-mmadaa̍ya । aa si̍nchasva ja̠thare̠ maddhva̍ oo̠rmi-ntvagm raajaa̍-'si pra̠diva̍-ssu̠taanaa̎m ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya tvaa ma̠rutva̍ta e̠sha te̠ yoni̠rindraa̍ya tvaa ma̠rutva̍te ॥ 20 ॥ (ma̠rutvaa̠nekaa̠nnatri̠gm̠shat) (a. 19)
ma̠haagm indro̠ ya oja̍saa pa̠rjanyo̍ vrishti̠maagm i̍va । stomai̎rva̠thsasya̍ vaavridhe ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'si mahe̠ndraaya̍ tvai̠sha te̠ yoni̍-rmahe̠ndraaya̍ tvaa ॥ 21 ॥ (ma̠haanekaa̠nnavigm̍shatih) (a. 20)
ma̠haagm indro̍ nri̠vadaa cha̍rshani̠praa u̠ta dvi̠barhaa̍ ami̠na-ssaho̍bhih । a̠sma̠driya̍gvaavridhe vee̠ryaa̍yo̠ruh pri̠thu-ssukri̍tah ka̠rtribhi̍rbhoot ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'si mahe̠ndraaya̍ tvai̠sha te̠ yoni̍-rmahe̠ndraaya̍ tvaa ॥ 22 ॥ (ma̠haa-nnri̠vath - shadvigm̍shatih) (a. 21)
ka̠daa cha̠na sta̠reera̍si̠ nendra̍ sashchasi daa̠shushe̎ । upo̠pennu ma̍ghava̠-nbhooya̠ innu te̠ daana̍-nde̠vasya̍ prichyate ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'syaa-di̠tyebhya̍stvaa ॥ ka̠daa cha̠na pra yu̍chchhasyu̠bhe ni paa̍si̠ janma̍nee । turee̍yaaditya̠ sava̍na-nta indri̠yamaa ta̍sthaava̠mrita̍-ndi̠vi ॥ ya̠jno de̠vaanaa̠-mpratye̍ti su̠mnamaadi̍tyaaso̠ bhava̍taa mrida̠yanta̍h । aa vo̠ 'rvaachee̍ suma̠ti-rva̍vrityaada̠gm̠ho-shchi̠dyaa va̍rivo̠vitta̠raa-'sa̍t ॥ viva̍sva aadityai̠sha te̍ somapee̠thastena̍ mandasva̠ tena̍ tripya tri̠pyaasma̍ te va̠ya-nta̍rpayi̠taaro̠ yaa di̠vyaa vrishti̠stayaa̎ tvaa shreenaami ॥ 23 ॥ (va̠h- sa̠ptavigm̍shatishcha) (a. 22)
vaa̠mama̠dya sa̍vitarvaa̠mamu̠ shvo di̠vedi̍ve vaa̠mama̠smabhyagm̍ saaveeh ॥ vaa̠masya̠ hi kshaya̍sya deva̠ bhoore̍ra̠yaa dhi̠yaa vaa̍ma̠bhaaja̍-ssyaama ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'si de̠vaaya̍ tvaa savi̠tre ॥ 24 ॥ (vaa̠mam-chatu̍rvigmshatih) (a. 23)
ada̍bdhebhi-ssavitah paa̠yubhi̠shtvagm shi̠vebhi̍ra̠dya pari̍paahi no̠ gaya̎m । hira̍nyajihva-ssuvi̠taaya̠ navya̍se̠ rakshaa̠ maaki̍rno a̠ghashagm̍sa eeshata ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'si de̠vaaya̍ tvaa savi̠tre ॥ 25 ॥ (ada̍bdhebhi̠-striyo̍vigmshatih) (a. 24)
hira̍nyapaanimoo̠taye̍ savi̠taara̠mupa̍ hvaye । sa chettaa̍ de̠vataa̍ pa̠dam ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'si de̠vaaya̍ tvaa savi̠tre ॥ 26 ॥ (hira̍nyapaani̠m-chatu̍rdasha) (a. 25)
su̠sharmaa̍-'si supratishthaa̠no bri̠hadu̠kshe nama̍ e̠sha te̠ yoni̠-rvishve̎bhyastvaa de̠vebhya̍h ॥ 27 ॥ (su̠sharmaa̠-dvaada̍sha) (a. 26)
briha̠spati̍sutasya ta indo indri̠yaava̍ta̠h patnee̍vanta̠-ngraha̍-ngrihnaa̠myagnaa(3)i patnee̠vaa(3) ssa̠joorde̠vena̠ tvashtraa̠ soma̍-mpiba̠ svaahaa̎ ॥ 28 ॥ (briha̠spati̍sutasya̠-pancha̍dasha) (a. 27)
hari̍rasi haariyoja̠no haryo̎-ssthaa̠taa vajra̍sya bha̠rtaa prishne̎h pre̠taa tasya̍ te deva some̠shtaya̍jusha-sstu̠tasto̍masya sha̠stoktha̍sya̠ hari̍vanta̠-ngraha̍-ngrihnaami ha̠ree-sstha̠ haryo̎rdhaa̠naa-ssa̠haso̍maa̠ indraa̍ya̠ svaahaa̎ ॥ 29 ॥ (hari̍rasi̠-shadvigm̍shatih) (a. 28)
agna̠ aayoogm̍shi pavasa̠ aa su̠vorja̠misha̍-ncha nah । aa̠re baa̍dhasva du̠chchhunaa̎m ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'sya̠gnaye̎ tvaa̠ teja̍svata e̠sha te̠ yoni̍ra̠gnaye̎ tvaa̠ teja̍svate ॥ 30 ॥ (agna̠ aayoogm̍shi̠-trayo̍vigmshatih) (a. 29)
u̠ttishtha̠nnoja̍saa sa̠ha pee̠tvaa shipre̍ avepayah । soma̍mindra cha̠moo su̠tam ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya̠ tvauja̍svata e̠sha te̠ yoni̠rindraa̍ya̠ tvauja̍svate ॥ 31 ॥ (u̠ttishtha̠nneka̍vigmshatih) (a. 30)
ta̠rani̍-rvi̠shvada̍rshato jyoti̠shkrida̍si soorya । vishva̠maa bhaa̍si rocha̠nam ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'si̠ sooryaa̍ya tvaa̠ bhraaja̍svata e̠sha te̠ yoni̠-ssooryaa̍ya tvaa̠ bhraaja̍svate ॥ 32 ॥ (ta̠rani̍-rvigmsha̠tih) (a. 31)
aa pyaa̍yasva madintama̠ soma̠ vishvaa̍bhi-roo̠tibhi̍h । bhavaa̍ na-ssa̠pratha̍stamah ॥ 33 ॥ (aa pyaa̍yasva̠-nava̍) (a. 32)
ee̠yushte ye poorva̍taraa̠mapa̍shyan vyu̠chchhantee̍mu̠shasa̠-mmartyaa̍sah । a̠smaabhi̍roo̠ nu pra̍ti̠chakshyaa̍-'bhoo̠do te ya̍nti̠ ye a̍pa̠reeshu̠ pashyaan̍ ॥ 34 ॥ (ee̠yu-rekaa̠nnavigm̍shatih) (a. 33)
jyoti̍shmatee-ntvaa saadayaami jyoti̠shkrita̍-ntvaa saadayaami jyoti̠rvida̍-ntvaa saadayaami̠ bhaasva̍tee-ntvaa saadayaami̠ jvala̍ntee-ntvaa saadayaami malmalaa̠bhava̍ntee-ntvaa saadayaami̠ deepya̍maanaa-ntvaa saadayaami̠ rocha̍maanaa-ntvaa saadayaa̠myaja̍sraa-ntvaa saadayaami bri̠hajjyo̍tisha-ntvaa saadayaami bo̠dhaya̍ntee-ntvaa saadayaami̠ jaagra̍tee-ntvaa saadayaami ॥ 35 ॥ (jyoti̍shmatee̠gm̠-shattrigm̍shat) (a. 34)
pra̠yaa̠saaya̠ svaahaa̍ ''yaa̠saaya̠ svaahaa̍ viyaa̠saaya̠ svaahaa̍ samyaa̠saaya̠ svaaho̎dyaa̠saaya̠ svaahaa̍-'vayaa̠saaya̠ svaahaa̍ shu̠che svaahaa̠ shokaa̍ya̠ svaahaa̍ tapya̠tvai svaahaa̠ tapa̍te̠ svaahaa̎ brahmaha̠tyaayai̠ svaahaa̠ sarva̍smai̠ svaahaa̎ ॥ 36 ॥ (pra̠yaa̠saaya̠-chatu̍rvigmshatih ) (a. 35)
chi̠ttagm sa̍ntaa̠nena̍ bha̠vam ya̠knaa ru̠dra-ntani̍mnaa pashu̠patigg̍ sthoolahrida̠yenaa̠gnigm hrida̍yena ru̠dram lohi̍tena sha̠rva-mmata̍snaabhyaa-mmahaade̠va-ma̠ntahpaa̎rshvenaushishtha̠hanagm̍ shingeeniko̠shyaa̎bhyaam ॥ 37 ॥ (chi̠tta-ma̠shtaada̍sha) (a. 36)
aa ti̍shtha vritraha̠-nratha̍m yu̠ktaa te̠ brahma̍naa̠ haree̎ । a̠rvaa̠cheena̠gm̠ su te̠ mano̠ graavaa̍ krinotu va̠gnunaa̎ ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya tvaa shoda̠shina̍ e̠sha te̠ yoni̠rindraa̍ya tvaa shoda̠shine̎ ॥ 38 ॥ (aa ti̍shta̠-shatvigm̍shatih) (a. 37)
indra̠middharee̍ vaha̠to-'pra̍tidhrishtashavasa̠-mrishee̍naa-ncha stu̠teerupa̍ ya̠jna-ncha̠ maanu̍shaanaam ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya tvaa shoda̠shina̍ e̠sha te̠ yoni̠rindraa̍ya tvaa shoda̠shine̎ ॥ 39 ॥ (indra̠mit-trayo̍vigmshatih) (a. 38)
asaa̍vi̠ soma̍ indra te̠ shavi̍shtha dhrishna̠vaa ga̍hi । aa tvaa̍ prinaktvindri̠yagm raja̠-ssoorya̠-nna ra̠shmibhi̍h ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya tvaa shoda̠shina̍ e̠sha te̠ yoni̠rindraa̍ya tvaa shoda̠shine̎ ॥ 40 ॥ (asaa̍vi-sa̠ptavigm̍shatih) (a. 39)
sarva̍sya prati̠sheeva̍ree̠ bhoomi̍stvo̠pastha̠ aa-'dhi̍ta । syo̠naa-'smai̍ su̠shadaa̍ bhava̠ yachchhaa̎-'smai sharma̍ sa̠prathaa̎h ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya tvaa shoda̠shina̍ e̠sha te̠ yoni̠rindraa̍ya tvaa shoda̠shine̎ ॥ 41 ॥ (sarva̍sya̠ shadvigm̍shatih) (a. 40)
ma̠haagm indro̠ vajra̍baahu-shshoda̠shee sharma̍ yachchhatu । sva̠sti no̍ ma̠ghavaa̍ karotu̠ hantu̍ paa̠pmaana̠m yo̎-'smaa-ndveshti̍ ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya tvaa shoda̠shina̍ e̠sha te̠ yoni̠rindraa̍ya tvaa shoda̠shine̎ ॥ 42 ॥ (ma̠haan-shadvigm̍shatih) (a. 41)
sa̠joshaa̍ indra̠ saga̍no ma̠rudbhi̠-ssoma̍-mpiba vritrahanchhoora vi̠dvaan । ja̠hi shatroo̠gm̠ rapa̠ mridho̍ nuda̠svaa-'thaabha̍ya-nkrinuhi vi̠shvato̍ nah ॥ u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya tvaa shoda̠shina̍ e̠sha te̠ yoni̠rindraa̍ya tvaa shoda̠shine̎ ॥ 43 ॥ (sa̠joshaa̎h-tri̠gm̠shat) (a. 42)
udu̠ tya-njaa̠tave̍dasa-nde̠vam va̍hanti ke̠tava̍h । dri̠she vishvaa̍ya̠ soorya̎m ॥ chi̠tra-nde̠vaanaa̠-muda̍gaa̠danee̍ka̠-nchakshu̍-rmi̠trasya̠ varu̍nasyaa̠-'gneh । aa-'praa̠ dyaavaa̍prithi̠vee a̠ntari̍ksha̠gm̠ soorya̍ aa̠tmaa jaga̍tasta̠sthusha̍shcha ॥ agne̠ naya̍ su̠pathaa̍ raa̠ye a̠smaan. vishvaa̍ni deva va̠yunaa̍ni vi̠dvaan । yu̠yo̠ddhya̍sma-jju̍huraa̠na meno̠ bhooyi̍shthaa-nte̠ nama̍uktim vidhema ॥ diva̍-ngachchha̠ suva̍h pata roo̠pena̍ [roo̠pena̍, vo̠ roo̠pama̠bhyaimi̠ vaya̍saa̠ vaya̍h ।] ॥ 44 ॥
vo roo̠pama̠bhyaimi̠ vaya̍saa̠ vaya̍h । tu̠tho vo̍ vi̠shvave̍daa̠ vi bha̍jatu̠ varshi̍shthe̠ adhi̠ naake̎ ॥ e̠tatte̍ agne̠ raadha̠ aiti̠ soma̍chyuta̠-ntanmi̠trasya̍ pa̠thaa na̍ya̠rtasya̍ pa̠thaa preta̍ cha̠ndrada̍kshinaa ya̠jnasya̍ pa̠thaa su̍vi̠taa naya̍ntee-rbraahma̠nama̠dya raa̎ddhyaasa̠mrishi̍maarshe̠ya-mpi̍tri̠manta̍-mpaitrima̠tyagm su̠dhaatu̍dakshina̠m vi suva̠h pashya̠ vya̍ntari̍ksha̠m yata̍sva sada̠syai̍ ra̠smaddaa̎traa deva̠traa ga̍chchhata̠ madhu̍mateeh pradaa̠taara̠maa vi̍sha̠taa-'na̍vahaayaa̠-'smaa-nde̍va̠yaane̍na pa̠theta̍ su̠kritaa̎m lo̠ke see̍data̠ tanna̍-ssaggskri̠tam ॥ 45 ॥ (roo̠pena̍-sada̠syai̍-ra̠shtaada̍sha cha) (a. 43)
dhaa̠taa raa̠ti-ssa̍vi̠teda-nju̍shantaa-mpra̠jaapa̍ti-rnidhi̠pati̍rno a̠gnih । tvashtaa̠ vishnu̍h pra̠jayaa̍ sagmraraa̠no yaja̍maanaaya̠ dravi̍na-ndadhaatu ॥ sami̍ndra no̠ mana̍saa neshi̠ gobhi̠-ssagm soo̠ribhi̍rmaghava̠n-thsagg sva̠styaa । sa-mbrahma̍naa de̠vakri̍ta̠m yadasti̠ sa-nde̠vaanaagm̍ suma̠tyaa ya̠jniyaa̍naam ॥ sam varcha̍saa̠ paya̍saa̠ sa-nta̠noobhi̠-raga̍nmahi̠ mana̍saa̠ sagm shi̠vena̍ ॥ tvashtaa̍ no̠ atra̠ vari̍vah krino̠- [vari̍vah krinotu, anu̍ maarshtu] 46
tvanu̍ maarshtu ta̠nuvo̠ yadvili̍shtam ॥ yada̠dya tvaa̎ praya̠ti ya̠jne a̠sminnagne̠ hotaa̍ra̠mavri̍neemahee̠ha । ridha̍gayaa̠dridha̍gu̠taa-'sha̍mishthaah prajaa̠nan. ya̠jnamupa̍ yaahi vi̠dvaan ॥ sva̠gaa vo̍ devaa̠-ssada̍namakarma̠ ya aa̍ja̠gma sava̍ne̠da-nju̍shaa̠naah । ja̠kshi̠vaagmsa̍h papi̠vaagmsa̍shcha̠ vishve̠-'sme dha̍tta vasavo̠ vasoo̍ni ॥ yaanaa-'va̍ha usha̠to de̍va de̠vaa-ntaa- [de̠vaa-ntaan, prera̍ya̠ sve a̍gne sa̠dhasthe̎ ।] 47
nprera̍ya̠ sve a̍gne sa̠dhasthe̎ । vaha̍maanaa̠ bhara̍maanaa ha̠veegmshi̠ vasu̍-ngha̠rma-ndiva̠maa ti̍shtha̠taanu̍ । yajna̍ ya̠jna-nga̍chchha ya̠jnapa̍ti-ngachchha̠ svaam yoni̍-ngachchha̠ svaahai̠sha te̍ ya̠jno ya̍jnapate sa̠hasoo̎ktavaaka-ssu̠veera̠-ssvaahaa̠ devaa̍ gaatuvido gaa̠tum vi̠ttvaa gaa̠tumi̍ta̠ mana̍saspata i̠ma-nno̍ deva de̠veshu̍ ya̠jnagg svaahaa̍ vaa̠chi svaahaa̠ vaate̍ dhaah ॥ 48 ॥ (kri̠no̠tu̠-taana̠-shtaacha̍tvaarigmshachcha ) (a. 44)
u̠rugm hi raajaa̠ varu̍nashcha̠kaara̠ sooryaa̍ya̠ panthaa̠-manve̍ta̠vaa u̍ । a̠pade̠ paadaa̠ prati̍dhaatave-'karu̠taa-'pa̍va̠ktaa hri̍dayaa̠vidha̍shchit ॥ sha̠ta-nte̍ raaja-nbhi̠shaja̍-ssa̠hasra̍mu̠rvee ga̍mbhee̠raa su̍ma̠tishte̍ astu । baadha̍sva̠ dvesho̠ nir-ri̍ti-mparaa̠chaih kri̠ta-nchi̠dena̠h pra mu̍mugddhya̠smat ॥ a̠bhishthi̍to̠ varu̍nasya̠ paasho̠-'gneranee̍kama̠pa aa vi̍vesha । apaa̎nnapaa-tprati̠raksha̍nnasu̠rya̍-ndame̍dame [ ] 49
sa̠midha̍m yakshyagne ॥ prati̍ te ji̠hvaa ghri̠tamuchcha̍ranye-thsamu̠dre te̠ hrida̍yama̠phsva̍ntah । sa-ntvaa̍ visha̠ntvosha̍dhee-ru̠taa-''po̍ ya̠jnasya̍ tvaa yajnapate ha̠virbhi̍h ॥ soo̠kta̠vaa̠ke na̍movaa̠ke vi̍dhe̠maa-'va̍bhritha nichankuna niche̠rura̍si nichanku̠naa-'va̍ de̠vai-rde̠vakri̍ta̠meno̍-'yaa̠dava̠ martyai̠-rmartya̍kritamu̠roraa no̍ deva ri̠shaspaa̍hi sumi̠traa na̠ aapa̠ osha̍dhaya- [osha̍dhayah, sa̠ntu̠ du̠rmi̠traastasmai̍] 50
ssantu durmi̠traastasmai̍ bhooyaasu̠-ryo̎-'smaa-ndveshti̠ ya-ncha̍ va̠ya-ndvi̠shmo devee̍raapa e̠sha vo̠ garbha̠stam va̠-ssupree̍ta̠gm̠ subhri̍ta-makarma de̠veshu̍ na-ssu̠krito̎ brootaa̠-tprati̍yuto̠ varu̍nasya̠ paasha̠h pratya̍sto̠ varu̍nasya̠ paasha̠ edho̎-'syedhishee̠mahi̍ sa̠mida̍si̠ tejo̍-'si tejo̠ mayi̍ dhehya̠po anva̍chaarisha̠gm̠ rase̍na̠ sama̍srikshmahi । paya̍svaagm agna̠ aa 'ga̍ma̠-nta-mmaa̠ sagm sri̍ja̠ varcha̍saa ॥ 51 ॥ (dame̍dama̠-osha̍dhaya̠- aa-shatcha̍) (a. 45)
yastvaa̍ hri̠daa kee̠rinaa̠ manya̍maa̠no 'ma̍rtya̠-mmartyo̠ joha̍veemi । jaata̍vedo̠ yasho̍ a̠smaasu̍ dhehi pra̠jaabhi̍ragne amrita̠tvama̍shyaam ॥ yasmai̠ tvagm su̠krite̍ jaataveda̠ u lo̠kama̍gne kri̠nava̍-ssyo̠nam । a̠shvina̠gm̠ sa pu̠trina̍m vee̠rava̍nta̠-ngoma̍ntagm ra̠yi-nna̍shate sva̠sti ॥ tve su pu̍tra shava̠so-'vri̍tra̠n kaama̍kaatayah । na tvaami̠ndraati̍ richyate ॥ u̠kthau̍kthe̠ soma̠ indra̍-mmamaada nee̠thenee̍the ma̠ghavaa̍nagm [ma̠ghavaa̍nagm, su̠taasa̍h ।] 52
su̠taasa̍h । yadeegm̍ sa̠baadha̍h pi̠tara̠-nna pu̠traa-ssa̍maa̠nada̍kshaa̠ ava̍se̠ hava̍nte ॥ agne̠ rase̍na̠ teja̍saa̠ jaata̍vedo̠ vi ro̍chase । ra̠ksho̠haa-'mee̍va̠chaata̍nah ॥ a̠po anva̍chaarisha̠gm̠ rase̍na̠ sama̍srikshmahi । paya̍svaagm agna̠ aa-'ga̍ma̠-nta-mmaa̠ sagm sri̍ja̠ varcha̍saa ॥vasu̠-rvasu̍pati̠r̠ hika̠masya̍gne vi̠bhaava̍suh । syaama̍ te suma̠taavapi̍ ॥ tvaama̍gne̠ vasu̍pati̠m vasoo̍naama̠bhi pra ma̍nde [pra ma̍nde, a̠ddhva̠reshu̍ raajann ।] 53
addhva̠reshu̍ raajann । tvayaa̠ vaaja̍m vaaja̠yanto̍ jayemaa̠-'bhishyaa̍ma prithsu̠tee-rmartyaa̍naam । tvaama̍gne vaaja̠saata̍ma̠m vipraa̍ vardhanti̠ sushtu̍tam । sa no̍ raasva su̠veerya̎m ॥ a̠ya-nno̍ a̠gnirvari̍vah krinotva̠ya-mmridha̍h pu̠ra e̍tu prabhi̠ndann ॥ a̠yagm shatroo̎mjayatu̠ jarhri̍shaano̠-'yam vaaja̍-njayatu̠ vaaja̍saatau ॥ a̠gninaa̠-'gni-ssami̍ddhyate ka̠vi-rgri̠hapa̍ti̠-ryuvaa̎ । ha̠vya̠vaad-ju̠hvaa̎syah ॥ tvagg hya̍gne a̠gninaa̠ vipro̠ vipre̍na̠ santhsa̠taa । sakhaa̠ sakhyaa̍ sami̠ddhyase̎ ॥ uda̍gne̠ shucha̍ya̠stava̠, vi jyoti̍shaa ॥ 54 ॥ (ma̠ghavaa̍nam-mande̠-hya̍gne̠-chatu̍rdasha cha) (a. 46)
(aa da̍de-vaa̠chaspata̍ya-upayaa̠magri̍heeto̠-'syaa vaa̍yo -a̠yam vaa̠m - myaa vaa̎m-praata̠ryujaa̍-va̠yan-tam -mye de̍vaa-stri̠gm̠sha-du̍payaa̠magri̍heeto-'si-moo̠rdhaana̠m-madhu̠shche-ndraa̎gnee̠; omaa̍so-ma̠rutva̍nta̠-mindra̍ marutvo-ma̠rutvaa̎n- ma̠haa-nma̠haannu̠vat-ka̠daa-vaa̠ma-mada̍bdhebhi̠r̠ hira̍nyapaanigm-su̠sharmaa̠-briha̠spati̍ sutasya̠ - hari̍ra̠sya-gna̍-u̠ttishtha̍n-ta̠rani̠- raapyaa̍yasve̠-yushte ye-jyoti̍shmateem-prayaa̠saaya̍-chi̠tta-maati̠shthe-ndra̠-masaa̍vi̠-sarva̍sya-ma̠haan-thsa̠joshaa̠-udu̠tyam-dhaa̠to-rugm hi-ya-stvaa̠ shatcha̍tvaarigmshat ।)
(vaa̠cha praa̠naaya̍ tvaa । u̠pa̠yaa̠magri̍heeto-'syapaa̠naaya̍ tvaa । aa vaa̍yo vaa̠yave̍ sa̠joshaa̎bhyaa-ntvaa । a̠yamri̍taa̠yubhyaa̎-ntvaa । yaa vaa̍ma̠shvibhyaa̠-mmaaddhvee̎bhyaa-ntvaa । praa̠ta̠ryujaa̍va̠shvibhyaa̍ma̠shvibhyaa̎-ntvaa । a̠yagm shandaa̍ya vee̠rataa̎-mpaahi । ta-mmarkaa̍ya pra̠jaah paa̍hi । ye de̍vaa stri̠gm̠shadaa̎graya̠no̍-'si̠ vishve̎bhyastvaa de̠vebhya̍h । u̠pa̠yaa̠magri̍heeto̠-'seendraa̍ya tvokthaa̠yuve̎ । moo̠rdhaana̍ma̠gnaye̎ tvaa vaishvaana̠raaya̍ । madhu̍shcha sa̠gm̠ sarpo̍-'si । indraa̎gnee indraa̠gnibhyaa̎-ntvaa । omaa̍so̠ vishve̎bhyastvaa de̠vebhya̍h । ma̠rutva̍-nta̠ntreeneendraa̍ya tvaa ma̠rutva̍te । ma̠haandve ma̍he̠ndraaya̍ tvaa । ka̠daa cha̠naa-''di̠tyebhya̍stvaa । ka̠daa cha̠na sta̠ree-rviva̍sva aaditya । indra̠gm̠ shuchi̍ra̠pah । vaa̠mantreenee̍ de̠vaaya̍ tvaa savi̠tre । su̠sharmaa̍-'si̠ vishve̎bhyastvaa de̠vebhya̍h । briha̠spati̍-sutasya̠ tvashtraa̠ soma̍-mpiba̠ svaahaa̎ । hari̍rasi sa̠haso̍maa̠ indraa̍ya̠ svaahaa̎ । agna̠ aayoog̍shya̠gnaye̎ tvaa̠ teja̍svate । u̠ttishtha̠nnindraa̍ya̠ tvauja̍svate । ta̠rani̠-ssooryaa̍ya tvaa̠ bhraaja̍svate । aa ti̍shthaadyaa̠shshatindraa̍ya tvaa shoda̠shine̎ । udu̠ tya-nchi̠tram । agne̠ naya̠ diva̍-ngachchha । u̠roomaayu̍shte̠ yadde̍vaa mumugdhi । agnaa̍vishnoo sukratoo mumuktam । paraa̠ vai pa̠nktya̍h । de̠vaa vai ye de̠vaah pa̠nktyo̎ । paraa̠ vai sa vaacha̎m । bhoomi̠rvya̍trishyann । pra̠jaapa̍ti̠-rvya̍kshuddhyann । bhoomi̍raadi̠yaa vai । a̠gni̠ho̠tramaa̍di̠tyo vai । bhoomi̠-rleka̠-ssale̍ka-ssu̠leka̍h । vishno̠rudu̍tta̠mam । anna̍pate̠ puna̍svaa-''di̠tyaah । u̠rugm sagm sri̍ja̠ varcha̍saa । yastvaa̠ sushtu̍tam । tvama̍gne yu̠kshvaa hi su̍shti̠tim । tvama̍gne̠ vicha̍rshane । yatvaa̠ vi ro̍chase ।)
(aa da̍de̠-ye de̍vaa-ma̠haa-nu̠ttishtha̠n-thsarva̍sya-santu durmi̠traa-shchatu̍shpanchaa̠shat ।)
(aa da̍de̠, vi jyoti̍shaa)
॥ hari̍h om ॥
॥ krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-mprathamakaande chaturthah prashna-ssamaaptah ॥
1.4 - আ দদে গ্রাবা - কৃষ্ণ যজুর্বেদ তৈত্তিরীয় সংহিতা পাঠঃ সম্পর্কে
This is the fourth prashna of the first kanda of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita, giving the mantras for the cups (grahas) of soma drawn on the pressing day of the soma sacrifice. It opens "A dade grava", "I take up the pressing stone", spoken as the stones used to press the soma plant are taken up, and goes on with the mantras for drawing the many cups of soma for the gods at the morning, midday and evening pressings.
উৎস: Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita 1.4
কখন পাঠ করবেন: In Vedic chanting and in traditional study of the Taittiriya Samhita.
আপনি কি জানেন?
- The soma sacrifice has three pressings in a day: morning, midday and evening.
- Each cup (graha) of soma is drawn for a particular deity with its own mantra.
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
What does "A dade grava" mean?
"I take up the pressing stone".
How many pressings are there in a day?
Three: morning, midday and evening.
Which Veda is it from?
The Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita 1.4.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।
আরও ভক্তিপাঠ