মূক পংচ শতি 3 - স্তুতি শতকম্
Sri Mooka Pancha Shati · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
పాండిత్యం పరమేశ్వరి స్తుతివిధౌ నైవాశ్రయంతే గిరాం వైరించాన్యపి గుంఫనాని విగలద్గర్వాణి శర్వాణి తే । స్తోతుం త్వాం పరిఫుల్లనీలనలినశ్యామాక్షి కామాక్షి మాం వాచాలీకురుతే తథాపి నితరాం త్వత్పాదసేవాదరః ॥1॥
తాపింఛస్తబకత్విషే తనుభృతాం దారిద్ర్యముద్రాద్విషే సంసారాఖ్యతమోముషే పురరిపోర్వామాంకసీమాజుషే । కంపాతీరముపేయుషే కవయతాం జిహ్వాకుటీం జగ్ముషే విశ్వత్రాణపుషే నమోఽస్తు సతతం తస్మై పరంజ్యోతిషే ॥2॥
యే సంధ్యారుణయంతి శంకరజటాకాంతారచన్రార్భకం సిందూరంతి చ యే పురందరవధూసీమంతసీమాంతరే । పుణ్య.ం యే పరిపక్కయంతి భజతాం కాంచీపురే మామమీ పాయాసుః పరమేశ్వరప్రణయినీపాదోద్భవాః పాంసవః ॥3॥
కామాడంబరపూరయా శశిరుచా కమ్రస్మితానాం త్విషా కామారేరనురాగసింధుమధికం కల్లోలితం తన్వతీ । కామాక్షీతి సమస్తసజ్జననుతా కల్యాణదాత్రీ నృణాం కారుణ్యాకులమానసా భగవతీ కంపాతటే జృంభతే ॥4॥
కామాక్షీణపరాక్రమప్రకటనం సంభావయంతీ దృశా శ్యామా క్షీరసహోదరస్మితరుచిప్రక్షాలితాశాంతరా । కామాక్షీజనమౌలిభూషణమణిర్వాచాం పరా దేవతా కామాక్షీతి విభాతి కాపి కరుణా కంపాతటిన్యాస్తటే ॥5॥
శ్యామా కాచన చంద్రికా త్రిభువనే పుణ్యాత్మనామాననే సీమాశూన్యకవిత్వవర్షజననీ యా కాపి కాదంబినీ । మారారాతిమనోవిమోహనవిధౌ కాచితత్తమఃకందలీ కామాక్ష్యాః కరుణాకటాక్షలహరీ కామాయ మే కల్పతామ్ ॥6॥
ప్రౌఢధ్వాంతకదంబకే కుముదినీపుణ్యాంకురం దర్శయన్ జ్యోత్స్నాసంగమనేఽపి కోకమిథునం మిశ్రం సముద్భావయన్ । కాలిందీలహరీదశాం ప్రకటయన్కమ్రాం నభస్యద్భుతాం కశ్చిన్నేత్రమహోత్సవో విజయతే కాంచీపురే శూలినః ॥7॥
తంద్రాహీనతమాలనీలసుషమైస్తారుణ్యలీలాగృహైః తారానాథకిశోరలాంఛితకచైస్తామ్రారవిందేక్షణైః । మాతః సంశ్రయతాం మనో మనసిజప్రాగల్భ్యనాడింధమైః కంపాతీరచరైర్ఘనస్తనభరైః పుణ్యాంకరైః శాంకరైః ॥8॥
నిత్యం నిశ్చలతాముపేత్య మరుతాం రక్షావిధిం పుష్ణతీ తేజస్సంచయపాటవేన కిరణానుష్ణద్యుతేర్ముష్ణతీ । కాంచీమధ్యగతాపి దీప్తిజననీ విశ్వాంతరే జృంభతే కాచిచ్చిత్రమహో స్మృతాపి తమసాం నిర్వాపికా దీపికా ॥9॥
కాంతైః కేశరుచాం చయైర్భ్రమరితం మందస్మితైః పుష్పితం కాంత్యా పల్లవితం పదాంబురుహయోర్నేత్రత్విషా పత్రితమ్ । కంపాతీరవనాంతరం విదధతీ కల్యాణజన్మస్థలీ కాంచీమధ్యమహామణిర్విజయతే కాచిత్కృపాకందలీ ॥10॥
రాకాచంద్రసమానకాంతివదనా నాకాధిరాజస్తుతా మూకానామపి కుర్వతీ సురధనీనీకాశవాగ్వైభవమ్ । శ్రీకాంచీనగరీవిహారరసికా శోకాపహంత్రీ సతాం ఏకా పుణ్యపరంపరా పశుపతేరాకారిణీ రాజతే ॥11॥
జాతా శీతలశైలతః సుకృతినాం దృశ్యా పరం దేహినాం లోకానాం క్షణమాత్రసంస్మరణతః సంతాపవిచ్ఛేదినీ । ఆశ్చర్యం బహు ఖేలనం వితనుతే నైశ్చల్యమాబిభ్రతీ కంపాయాస్తటసీమ్ని కాపి తటినీ కారుణ్యపాథోమయీ ॥12॥
ఐక్యం యేన విరచ్యతే హరతనౌ దంభావపుంభావుకే రేఖా యత్కచసీమ్ని శేఖరదశాం నైశాకరీ గాహతే । ఔన్నత్యం ముహురేతి యేన స మహాన్మేనాసఖః సానుమాన్ కంపాతీరవిహారిణా సశరణాస్తేనైవ ధామ్నా వయమ్ ॥13॥
అక్ష్ణోశ్చ స్తనయోః శ్రియా శ్రవణయోర్బాహ్వోశ్చ మూలం స్పృశన్ ఉత్తంసేన ముఖేన చ ప్రతిదినం ద్రుహ్యన్పయోజన్మనే । మాధుర్యేణ గిరాం గతేన మృదునా హంసాంగనాం హ్రేపయన్ కాంచీసీమ్ని చకాస్తి కోఽపి కవితాసంతానబీజాంకురః ॥14॥
ఖండం చాంద్రమసం వతంసమనిశం కాంచీపురే ఖేలనం కాలాయశ్ఛవితస్కరీం తనురుచిం కర్ణజపే లోచనే । తారుణ్యోష్మనఖంపచం స్తనభరం జంఘాస్పృశం కుంతలం భాగ్యం దేశికసంచితం మమ కదా సంపాదయేదంబికే ॥15॥
తన్వానం నిజకేలిసౌధసరణిం నైసర్గికీణాం గిరాం కేదారం కవిమల్లసూక్తిలహరీసస్యశ్రియాం శాశ్వతమ్ । అంహోవంచనచుంచు కించన భజే కాంచీపురీమండనం పర్యాయచ్ఛవి పాకశాసనమణేః పౌష్పేషవం పౌరుషమ్ ॥16॥
ఆలోకే ముఖపంకజే చ దధతీ సౌధాకరీం చాతురీం చూడాలంక్రియమాణపంకజవనీవైరాగమప్రక్రియా । ముగ్ధస్మేరముఖీ ఘన్సతనతటీమూర్చ్ఛాలమధ్యాంచితా కాంచీసీమని కామినీ విజయతే కాచిజ్జగన్మోహినీ ॥17॥
యస్మిన్నంబ భవత్కటాక్షరజనీ మందేఽపి మందస్మిత- జ్యోత్స్నాసంస్నపితా భవత్యభిముఖీ తం ప్రత్యహో దేహినమ్ । ద్రక్షామాక్షికమాధురీమదభరవ్రీడాకరీ వైఖరీ కామాక్షి స్వయమాతనోత్యభిసృతిం వామేక్షణేవ క్షణమ్ ॥18॥
కాలిందీజలకాంతయః స్మితరుచిస్వర్వాహినీపాథసి ప్రౌఢధ్వాంతరుచః స్ఫుటాధరమహోలౌహిత్యసంధ్యోదయే । మణిక్యోపలకుండలాంశుశిఖిని వ్యామిశ్రధూమశ్రియః కల్యాణైకభువః కటాక్షసుషమాః కామాక్షి రాజంతి తే ॥19॥
కలకలరణత్కాంచీ కాంచీవిభూషణమాలికా కచభరలసచ్చంద్రా చంద్రావతంససధర్మిణీ । కవికులగిరః శ్రావంశ్రావం మిలత్పులకాంకురా విరచితశిరఃకంపా కంపాతటే పరిశోభతే ॥20॥
సరసవచసాం వీచీ నీచీభవన్మధుమాధురీ భరితభువనా కీర్తిర్మూర్తిర్మనోభవజిత్వరీ । జనని మనసో యోగ్యం భోగ్యం నృణాం తవ జాయతే కథమివ వినా కాంచీభూషే కటాక్షతరంగితమ్ ॥21॥
భ్రమరితసరిత్కూలో నీలోత్పలప్రభయాఽఽభయా నతజనతమఃఖండీ తుండీరసీమ్ని విజృంభతే । అచలతపసామేకః పాకః ప్రసూనశరాసన- ప్రతిభటమనోహారీ నారీకులైకశిఖామణిః ॥22॥
మధురవచసో మందస్మేరా మతంగజగామినః తరుణిమజుషస్తాపిచ్ఛాభాస్తమఃపరిపంథినః । కుచభరనతాః కుర్యుర్భద్రం కురంగవిలోచనాః కలితకరుణాః కాంచీభాజః కపాలిమహోత్సవాః ॥23॥
కమలసుషమాక్ష్యారోహే విచక్షణవీక్షణాః కుముదసుకృతక్రీడాచూడాలకుంతలబంధురాః । రుచిరరుచిభిస్తాపిచ్ఛశ్రీప్రపంచనచుంచవః పురవిజయినః కంపాతీరే స్ఫురంతి మనోరథాః ॥24॥
కలితరతయః కాంచీలీలావిధౌ కవిమండలీ- వచనలహరీవాసంతీనాం వసంతవిభూతయః । కుశలవిధయే భూయాసుర్మే కురంగవిలోచనాః కుసుమవిశిఖారాతేరక్ష్ణాం కుతూహలవిభ్రమాః ॥25॥
కబలితతమస్కాండాస్తుండీరమండలమండనాః సరసిజవనీసంతానానామరుంతుదశేఖరాః । నయనసరణేర్నేదీయంసః కదా ను భవంతి మే తరుణజలదశ్యామాః శంభోస్తపఃఫలవిభ్రమాః ॥26॥
అచరమమిషుం దీనం మీనధ్వజస్య ముఖశ్రియా సరసిజభువో యానం మ్లానం గతేన చ మంజునా । త్రిదశసదసామన్నం ఖిన్నం గిరా చ వితన్వతీ తిలకయతి సా కంపాతీరం త్రిలోచనసుందరీ ॥27॥
జనని భువనే చంక్రమ్యేఽహం కియంతమనేహసం కుపురుషకరభ్రష్టైర్దుష్టైర్ధనైరుదరంభరిః । తరుణకరుణే తంద్రాశూన్యే తరంగయ లోచనే నమతి మయి తే కించిత్కాంచీపురీమణిదీపికే ॥28॥
మునిజనమనఃపేటీరత్నం స్ఫురత్కరుణానటీ- విహరణకలాగేహం కాంచీపురీమణిభూషణమ్ । జగతి మహతో మోహవ్యాధేర్నృణాం పరమౌషధం పురహరదృశాం సాఫల్యం మే పురః పరిజృంభతామ్ ॥29॥
మునిజనమోధామ్నే ధామ్నే వచోమయజాహ్నవీ- హిమగిరితటప్రాగ్భారాయాక్షరాయ పరాత్మనే । విహరణజుషే కాంచీదేశే మహేశ్వరలోచన- త్రితయసరసక్రీడాసౌధాంగణాయ నమో నమః ॥30॥
మరకతరుచాం ప్రత్యాదేశం మహేశ్వరచక్షుషాం అమృతలహరీపూరం పారం భవాఖ్యపయోనిధేః । సుచరితఫలం కాంచీభాజో జనస్య పచేలిమం హిమశిఖరిణో వంశస్యైకం వతంసముపాస్మహే ॥31॥
ప్రణమనదినారంభే కంపానదీసఖి తావకే సరసకవితోన్మేషః పూషా సతాం సముదంచితః । ప్రతిభటమహాప్రౌఢప్రోద్యత్కవిత్వకుముద్వతీం నయతి తరసా నిద్రాముద్రాం నగేశ్వరకన్యకే ॥32॥
శమితజడిమారంభా కంపాతటీనికటేచరీ నిహతదురితస్తోమా సోమార్ధముద్రితకుంతలా । ఫలితసుమనోవాంఛా పాంచాయుధీ పరదేవతా సఫలయతు మే నేత్రే గోత్రేశ్వరప్రియనందినీ ॥33॥
మమ తు ధిషణా పీడ్యా జాడ్యాతిరేక కథం త్వయా కుముదసుషమామైత్రీపాత్రీవతంసితకుంతలామ్ । జగతి శమితస్తంభాం కంపానదీనిలయామసౌ శ్రియతి హి గలత్తంద్రా చంద్రావతంససధర్మిణీమ్ ॥34॥
పరిమలపరీపాకోద్రేకం పయోముచి కాంచనే శిఖరిణి పునర్ద్బైధీభావం శశిన్యరుణాతపమ్ । అపి చ జనయన్కంబోర్లక్ష్మీమనంబుని కోఽప్యసౌ కుసుమధనుషః కాంచీదేశే చకాస్తి పరాక్రమః ॥35॥
పురదమయితుర్వామోత్సంగస్థలేన రసజ్ఞయా సరసకవితాభాజా కాంచీపురోదరసీమయా । తటపరిసరైర్నీహారాద్రేర్వచోభిరకృత్రిమైః కిమివ న తులామస్మచ్చేతో మహేశ్వరి గాహతే ॥36॥
నయనయుగలీమాస్మాకీనాం కదా ను ఫలేగ్రహీం విదధతి గతౌ వ్యాకుర్వాణా గజేంద్రచమత్క్రియామ్ । మరతకరుచో మాహేశానా ఘనస్తననమ్రితాః సుకృతవిభవాః ప్రాంచః కాంచీవతంసధురంధరాః ॥37॥
మనసిజయశఃపారంపర్యం మరందఝరీసువాం కవికులగిరాం కందం కంపానదీతటమండనమ్ । మధురలలితం మత్కం చక్షుర్మనీషిమనోహరం పురవిజయినః సర్వస్వం తత్పురస్కురుతే కదా ॥38॥
శిథిలితతమోలీలాం నీలారవిందవిలోచనాం దహనవిలసత్ఫాలాం శ్రీకామకోటిముపాస్మహే । కరధృతసచ్ఛూలాం కాలారిచిత్తహరాం పరాం మనసిజకృపాలీలాం లోలాలకామలికేక్షణామ్ ॥39॥
కలాలీలాశాలా కవికులవచఃకైరవవనీ- శరజ్జ్యోత్స్నాధారా శశధరశిశుశ్లాఘ్యముకుటీ । పునీతే నః కంపాపులినతటసౌహార్దతరలా కదా చక్షుర్మార్గం కనకగిరిధానుష్కమహిషీ ॥40॥
నమః స్తాన్నమ్రేభ్యః స్తనగరిమగర్వేణ గురుణా దధానేభ్యశ్చూడాభరణమమృతస్యంది శిశిరమ్ । సదా వాస్తవేభ్యః సువిధభువి కంపాఖ్యసరితే యశోవ్యాపారేభ్యః సుకృతవిభవేభ్యో రతిపతేః ॥41॥
అసూయంతీ కాచిన్మరకతరుచో నాకిముకుటీ- కదంబం చుంబంతీ చరణనఖచంద్రాంశుపటలైః । తమోముద్రాం విద్రావయతు మమ కాంచీర్నిలయనా హరోత్సంగశ్రీమన్మణిగృహమహాదీపకలికా ॥42॥
అనాద్యంతా కాచిత్సుజననయనానందజననీ నిరుంధానా కాంతిం నిజరుచివిలాసైర్జలముచామ్ । స్మరారేస్తారల్యం మనసి జనయంతీ స్వయమహో గలత్కంపా శంపా పరిలసతి కంపాపరిసరే ॥43॥
సుధాడిండీరశ్రీః స్మితరుచిషు తుండీరవిషయం పరిష్కుర్వాణాసౌ పరిహసితనీలోత్పలరుచిః । స్తనాభ్యామానమ్రా స్తబకయతు మే కాంక్షితతరుం దృశామైశానీనాం సుకృతఫలపాండిత్యగరిమా ॥44॥
కృపాధారాద్రోణీ కృపణధిషణానాం ప్రణమతాం నిహంత్రీ సంతాపం నిగమముకుటోత్తంసకలికా । పరా కాంచీలీలాపరిచయవతీ పర్వతసుతా గిరాం నీవీ దేవీ గిరిశపరతంత్రా విజయతే ॥45॥
కవిత్వశ్రీకందః సుకృతపరిపాటీ హిమగిరేః విధాత్రీ విశ్వేషాం విషమశరవీరధ్వజపటీ । సఖీ కంపానద్యాః పదహసితపాథోజయుగలీ పురాణో పాయాన్నః పురమథనసామ్రాజ్యపదవీ ॥46॥
దరిద్రాణా మధ్యే దరదలితతాపిచ్ఛసుషమాః స్తనాభోగక్కాంతాస్తరుణహరిణాంకాంకితకచాః । హరాధీనా నానావిబుధముకుటీచుంబితపదాః కదా కంపాతీరే కథయ విహరామో గిరిసుతే ॥47॥
వరీవర్తు స్థేమా త్వయి మమ గిరాం దేవి మనసో నరీనర్తు ప్రౌఢా వదనకమలే వాక్యలహరీ । చరీచర్తు ప్రజ్ఞాజనని జడిమానః పరజనే సరీసర్తు స్వైరం జనని మయి కామాక్షి కరుణా ॥48॥
క్షణాత్తే కామాక్షి భ్రమరసుషమాశిక్షణగురుః కటాక్షవ్యాక్షేపో మమ భవతు మోక్షాయ విపదామ్ । నరీనర్తు స్వైరం వచనలహరీ నిర్జరపురీ- సరిద్వీచీనీచీకరణపటురాస్యే మమ సదా ॥49॥
పురస్తాన్మే భూయఃప్రశమనపరః స్తాన్మమ రుజాం ప్రచారస్తే కంపాతటవిహృతిసంపాదిని దృశోః । ఇమాం యాచ్ఞామూరీకురు సపది దూరీకురు తమః- పరీపాకం మత్కం సపది బుధలోకం చ నయ మామ్ ॥50॥
ఉదంచంతీ కాంచీనగరనిలయే త్వత్కరుణయా సమృద్ధా వాగ్ధాటీ పరిహసితమాధ్వీ కవయతామ్ । ఉపాదత్తే మారప్రతిభటజటాజూటముకుటీ- కుటీరోల్లాసిన్యాః శతమఖతటిన్యా జయపటీమ్ ॥51॥
శ్రియం విద్యాం దద్యాజ్జనని నమతాం కీర్తిమమితాం సుపుత్రాన్ ప్రాదత్తే తవ ఝటితి కామాక్షి కరుణా । త్రిలోక్యామాధిక్యం త్రిపురపరిపంథిప్రణయిని ప్రణామస్త్వత్పాదే శమితదురితే కిం న కురుతే ॥52॥
మనఃస్తంభం స్తంభం గమయదుపకంపం ప్రణమతాం సదా లోలం నీలం చికురజితలోలంబనికరమ్ । గిరాం దూరం స్మేరం ధృతశశికిశోరం పశుపతేః దృశాం యోగ్యం భోగ్యం తుహినగిరిభాగ్యం విజయతే ॥53॥
ఘనశ్యామాన్కామాంతకమహిషి కామాక్షి మధురాన్ దృశాం పాతానేతానమృతజలశీతాననుపమాన్ । భవోత్పాతే భీతే మయి వితర నాథే దృఢభవ- న్మనశ్శోకే మూకే హిమగిరిపతాకే కరుణయా ॥54॥
నతానాం మందానాం భవనిగలబంధాకులధియాం మహాంధ్యాం రుంధానామభిలషితసంతానలతికామ్ । చరంతీం కంపాయాస్తటభువి సవిత్రీం త్రిజగతాం స్మరామస్తాం నిత్యం స్మరమథనజీవాతుకలికామ్ ॥55॥
పరా విద్యా హృద్యాశ్రితమదనవిద్యా మరకత- ప్రభానీలా లీలాపరవశితశూలాయుధమనాః । తమఃపూరం దూరం చరణనతపౌరందరపురీ- మృగాక్షీ కామాక్షీ కమలతరలాక్షీ నయతు మే ॥56॥
అహంతాఖ్యా మత్కం కబలయతి హా హంత హరిణీ హఠాత్సంవిద్రూపం హరమహిషి సస్యాంకురమసౌ । కటాక్షవ్యాక్షేపప్రకటహరిపాషాణపటలైః ఇమాముచ్చైరుచ్చాటయ ఝటితి కామాక్షి కృపయా ॥57॥
బుధే వా మూకే వా తవ పతతి యస్మిన్క్షణమసౌ కటాక్షః కామాక్షి ప్రకటజడిమక్షోదపటిమా । కథంకారం నాస్మై కరముకులచూడాలముకుటా నమోవాకం బ్రూయుర్నముచిపరిపంథిప్రభృతయః ॥58॥
ప్రతీచీం పశ్యామః ప్రకటరుచినీవారకమణి- ప్రభాసధ్రీచీనాం ప్రదలితషడాధారకమలామ్ । చరంతీం సౌషుమ్నే పథి పరపదేందుప్రవిగల- త్సుధార్ద్రాం కామాక్షీం పరిణతపరంజ్యోతిరుదయామ్ ॥59॥
జంభారాతిప్రభృతిముకుటీః పాదయోః పీఠయంతీ గుంఫాన్వాచాం కవిజనకృతాన్స్వైరమారామయంతీ । శంపాలక్ష్మీం మణిగణరుచాపాటలైః ప్రాపయంతీ కంపాతీరే కవిపరిషదాం జృంభతే భాగ్యసీమా ॥60॥
చంద్రాపీడాం చతురవదనాం చంచలాపాంగలీలాం కుందస్మేరాం కుచభరనతాం కుంతలోద్ధూతభృంగామ్ । మారారాతేర్మదనశిఖినం మాంసలం దీపయంతీం కామాక్షీం తాం కవికులగిరాం కల్పవల్లీముపాసే ॥61॥
కాలాంభోదప్రకరసుషమాం కాంతిభిస్తిర్జయంతీ కల్యాణానాముదయసరణిః కల్పవల్లీ కవీనామ్ । కందర్పారేః ప్రియసహచరీ కల్మషాణాం నిహంత్రీ కాంచీదేశం తిలకయతి సా కాపి కారుణ్యసీమా ॥62॥
ఊరీకుర్వన్నురసిజతటే చాతురీం భూధరాణాం పాథోజానాం నయనయుగలే పరిపంథ్యం వితన్వన్ । కంపాతీరే విహరతి రుచా మోఘయన్మేఘశైలీం కోకద్వేషం శిరసి కలయన్కోఽపి విద్యావిశేషః ॥63॥
కాంచీలీలాపరిచయవతీ కాపి తాపిచ్ఛలక్ష్మీః జాడ్యారణ్యే హుతవహశిఖా జన్మభూమిః కృపాయాః । మాకందశ్రీర్మధురకవితాచాతురీ కోకిలానాం మార్గే భూయాన్మమ నయనయోర్మాన్మథీ కాపి విద్యా ॥64॥
సేతుర్మాతర్మరతకమయో భక్తిభాజాం భవాబ్ధౌ లీలాలోలా కువలయమయీ మాన్మథీ వైజయంతీ । కాంచీభూషా పశుపతిదృశాం కాపి కాలాంజనాలీ మత్కం దుఃఖం శిథిలయతు తే మంజులాపాంగమాలా ॥65॥
వ్యావృణ్వానాః కువలయదలప్రక్రియావైరముద్రాం వ్యాకుర్వాణా మనసిజమహారాజసామ్రాజ్యలక్ష్మీమ్ । కాంచీలీలావిహృతిరసికే కాంక్షితం నః క్రియాసుః బంధచ్ఛేదే తవ నియమినాం బద్ధదీక్షాః కటాక్షాః ॥66॥
కాలాంభోదే శశిరుచి దలం కైతకం దర్శయంతీ మధ్యేసౌదామిని మధులిహాం మాలికాం రాజయంతీ । హంసారావం వికచకమలే మంజుముల్లాసయంతీ కంపాతీరే విలసతి నవా కాపి కారుణ్యలక్ష్మీః ॥67॥
చిత్రం చిత్రం నిజమృదుతయా భర్త్సయన్పల్లవాలీం పుంసాం కామాన్భువి చ నియతం పూరయన్పుణ్యభాజామ్ । జాతః శైలాన్న తు జలనిధేః స్వైరసంచారశీలః కాంచీభూషా కలయతు శివం కోఽపి చింతామణిర్మే ॥68॥
తామ్రాంభోజం జలదనికటే తత్ర బంధూకపుష్పం తస్మిన్మల్లీకుసుమసుషమాం తత్ర వీణానినాదమ్ । వ్యావృన్వానా సుకృతలహరీ కాపి కాంచినగర్యాం ఐశానీ సా కలయతితరామైంద్రజాలం విలాసమ్ ॥69॥
ఆహారాంశం త్రిదశసదసామాశ్రయే చాతకానాం ఆకాశోపర్యపి చ కలయన్నాలయం తుంగమేషామ్ । కంపాతీరే విహరతితరాం కామధేనుః కవీనాం మందస్మేరో మదననిగమప్రక్రియాసంప్రదాయః ॥70॥
ఆర్ద్రీభూతైరవిరలకృపైరాత్తలీలావిలాసైః ఆస్థాపూర్ణైరధికచపలైరంచితాంభోజశిల్పైః । కాంతైర్లక్ష్మీలలితభవనైః కాంతికైవల్యసారైః కాశ్మల్యం నః కబలయతు సా కామకోటీ కటాక్షైః ॥71॥
ఆధూన్వంత్యై తరలనయనైరాంగజీం వైజయంతీం ఆనందిన్యై నిజపదజుషామాత్తకాంచీపురాయై । ఆస్మాకీనం హృదయమఖిలైరాగమానాం ప్రపంచైః ఆరాధ్యాయై స్పృహయతితరామదిమాయై జనన్యై ॥72॥
దూరం వాచాం త్రిదశసదసాం దుఃఖసింధోస్తరిత్రం మోహక్ష్వేలక్షితిరుహవనే క్రూరధారం కుఠారమ్ । కంపాతీరప్రణయి కవిభిర్వర్ణితోద్యచ్చరిత్రం శాంత్యై సేవే సకలవిపదాం శాంకరం తత్కలత్రమ్ ॥73॥
ఖండీకృత్య ప్రకృతికుటిలం కల్మషం ప్రాతిభశ్రీ- శుండీరత్వం నిజపదజుషాం శూన్యతంద్రం దిశంతీ । తుండీరాఖ్యై మహతి విషయే స్వర్ణవృష్టిప్రదాత్రీ చండీ దేవీ కలయతి రతిం చంద్రచూడాలచూడే ॥74॥
యేన ఖ్యాతో భవతి స గృహీ పూరుషో మేరుధన్వా యద్దృక్కోణే మదననిగమప్రాభవం బోభవీతి । యత్ప్రీత్యైవ త్రిజగదధిపో జృంభతే కింపచానః కంపాతీరే స జయతి మహాన్కశ్చిదోజోవిశేషః ॥75॥
ధన్యా ధన్యా గతిరిహ గిరాం దేవి కామాక్షి యన్మే నింద్యాం భింద్యాత్సపది జడతాం కల్మషాదున్మిషంతీమ్ । సాధ్వీ మాధ్వీరసమధురతాభంజినీ మంజురీతిః వాణీవేణీ ఝటితి వృణుతాత్స్వర్ధునీస్పర్ధినీ మామ్ ॥76॥
యస్యా వాటీ హృదయకమలం కౌసుమీ యోగభాజాం యస్యాః పీఠీ సతతశిశిరా శీకరైర్మాకరందైః । యస్యాః పేటీ శ్రుతిపరిచలన్మౌలిరత్నస్య కాంచీ సా మే సోమాభరణమహిషీ సాధయేత్కాంక్షితాని ॥77॥
ఏకా మాతా సకలజగతామీయుషీ ధ్యానముద్రాం ఏకామ్రాధీశ్వరచరణయోరేకతానాం సమింధే । తాటంకోద్యన్మణిగణరుచా తామ్రకర్ణప్రదేశా తారుణ్యశ్రీస్తబకితతనుస్తాపసీ కాపి బాలా ॥78॥
దంతాదంతిప్రకటనకరీ దంతిభిర్మందయానైః మందారాణాం మదపరిణతిం మథ్నతీ మందహాసైః । అంకూరాభ్యాం మనసిజతరోరంకితోరాః కుచాభ్యా- మంతఃకాంచి స్ఫురతి జగతామాదిమా కాపి మాతా ॥79॥
త్రియంబకకుటుంబినీం త్రిపురసుందరీమిందిరాం పులిందపతిసుందరీం త్రిపురభైరవీం భారతీమ్ । మతంగకులనాయికాం మహిషమర్దనీం మాతృకాం భణంతి విబుధోత్తమా విహృతిమేవ కామాక్షి తే ॥80॥
మహామునిమనోనటీ మహితరమ్యకంపాతటీ- కుటీరకవిహారిణీ కుటిలబోధసంహారిణీ । సదా భవతు కామినీ సకలదేహినాం స్వామినీ కృపాతిశయకింకరీ మమ విభూతయే శాంకరీ ॥81॥
జడాః ప్రకృతినిర్ధనా జనవిలోచనారుంతుదా నరా జనని వీక్షణం క్షణమవాప్య కామాక్షి తే । వచస్సు మధుమాధురీం ప్రకటయంతి పౌరందరీ- విభూతిషు విడంబనాం వపుషి మాన్మథీం ప్రక్రియామ్ ॥82॥
ఘన్సతనతటస్ఫుటస్ఫురితకంచులీచంచలీ- కృతత్రిపురశాసనా సుజనశీలితోపాసనా । దృశోః సరణిమశ్నుతే మమ కదా ను కాంచీపురే పరా పరమయోగినాం మనసి చిత్కులా పుష్కలా ॥83॥
కవీంద్రహృదయేచరీ పరిగృహీతకాంచీపురీ నిరూఢకరుణాఝరీ నిఖిలలోకరక్షాకరీ । మనఃపథదవీయసీ మదనశాసనప్రేయసీ మహాగుణగరీయసీ మమ దృశోఽస్తు నేదీయసీ ॥84॥
ధనేన న రమామహే ఖలజనాన్న సేవామహే న చాపలమయామహే భవభయాన్న దూయామహే । స్థిరాం తనుమహేతరాం మనసి కిం చ కాంచీరత- స్మరాంతకకుటుంబినీచరణపల్లవోపాసనామ్ ॥85॥
సురాః పరిజనా వపుర్మనసిజాయ వైరాయతే త్రివిష్టపనితంబినీకుచతటీ చ కేలీగిరిః । గిరః సురభయో వయస్తరుణిమా దరిద్రస్య వా కటాక్షసరణౌ క్షణం నిపతితస్య కామాక్షి తే ॥86॥
పవిత్రయ జగత్త్రయీవిబుధబోధజీవాతుభిః పురత్రయవిమర్దినః పులకకంచులీదాయిభిః । భవక్షయవిచక్షణైర్వ్యసనమోక్షణైర్వీక్షణైః నిరక్షరశిరోమణిం కరుణయైవ కామాక్షి మామ్ ॥87॥
కదా కలితఖేలనాః కరుణయైవ కాంచీపురే కలాయముకులత్విషః శుభకదంబపూర్ణాంకురాః । పయోధరభరాలసాః కవిజనేషు తే బంధురాః పచేలిమకృపారసా పరిపతంతి మార్గే దృశోః ॥88॥
అశోధ్యమచలోద్భవం హృదయనందనం దేహినాం అనర్ఘమధికాంచి తత్కిమపి రత్నముద్ద్యోతతే । అనేన సమలంకృతా జయతి శంకరాంకస్థలీ కదాస్య మమ మానసం వ్రజతి పేటికావిభ్రమమ్ ॥89॥
పరామృతఝరీప్లుతా జయతి నిత్యమంతశ్చరీ భువామపి బహిశ్చరీ పరమసంవిదేకాత్మికా । మహద్భిరపరోక్షితా సతతమేవ కాంచీపురే మమాన్వహమహంమతిర్మనసి భాతు మాహేశ్వరీ ॥90॥
తమోవిపినధావినం సతతమేవ కాంచీపురే విహారరసికా పరా పరమసంవిదుర్వీరుహే । కటాక్షనిగలైర్దృఢం హృదయదుష్టదంతావలం చిరం నయతు మామకం త్రిపురవైరిసీమంతినీ ॥91॥
త్వమేవ సతి చండికా త్వమసి దేవి చాముండికా త్వమేవ పరమాతృకా త్వమపి యోగినీరూపిణీ । త్వమేవ కిల శాంభవీ త్వమసి కామకోటీ జయా త్వమేవ విజయా త్వయి త్రిజగదంబ కిం బ్రూమహే ॥92॥
పరే జనని పార్వతి ప్రణతపాలిని ప్రాతిభ- ప్రదాత్రి పరమేశ్వరి త్రిజగదాశ్రితే శాశ్వతే । త్రియంబకకుటుంబిని త్రిపదసంగిని త్రీక్షణే త్రిశక్తిమయి వీక్షణం మయి నిధేహి కామాక్షి తే ॥93॥
మనోమధుకరోత్సవం విదధతీ మనీషాజుషాం స్వయంప్రభవవైఖరీవిపినవీథికాలంబినీ । అహో శిశిరితా కృపామధురసేన కంపాతటే చరాచరవిధాయినీ చలతి కాపి చిన్మంజరీ ॥94॥
కలావతి కలాభృతో ముకుటసీమ్ని లీలావతి స్పృహావతి మహేశ్వరే భువనమోహనే భాస్వతి । ప్రభావతి రమే సదా మహితరూపశోభావతి త్వరావతి పరే సతాం గురుకృపాంబుధారావతి ॥95॥
త్వయైవ జగదంబయా భువనమండలం సూయతే త్వయైవ కరుణార్ద్రయా తదపి రక్షణం నీయతే । త్వయైవ ఖరకోపయా నయనపావకే హూయతే త్వయైవ కిల నిత్యయా జగతి సంతతం స్థీయతే ॥96॥
చరాచరజగన్మయీం సకలహృన్మయీం చిన్మయీం గుణత్రయమయీం జగత్త్రయమయీం త్రిధామామయీమ్ । పరాపరమయీం సదా దశదిశాం నిశాహర్మయీం పరాం సతతసన్మయీం మనసి చిన్మయీం శీలయే ॥97॥
జయ జగదంబికే హరకుటుంబిని వక్త్రరుచా జితశరదంబుజే ఘనవిడంబిని కేశరుచా । పరమవలంబనం కురు సదా పరరూపధరే మమ గతసంవిదో జడిమడంబరతాండవినః ॥98॥
భువనజనని భూషాభూతచంద్రే నమస్తే కలుషశమని కంపాతీరగేహే నమస్తే । నిఖిలనిగమవేద్యే నిత్యరూపే నమస్తే పరశివమయి పాశచ్ఛేదహస్తే నమస్తే ॥99॥
క్వణత్కాంచీ కాంచీపురమణివిపంచీలయఝరీ- శిరఃకంపా కంపావసతిరనుకంపాజలనిధిః । ఘనశ్యామా శ్యామా కఠినకుచసీమా మనసి మే మృగాక్షీ కామాక్షీ హరనటనసాక్షీ విహరతాత్ ॥100॥
సమరవిజయకోటీ సాధకానందధాటీ మృదుగుణపరిపేటీ ముఖ్యకాదంబవాటీ । మునినుతపరిపాటీ మోహితాజాండకోటీ పరమశివవధూటీ పాతు మాం కామకోటీ ॥101॥
ఇమం పరవరప్రదం ప్రకృతిపేశలం పావనం పరాపరచిదాకృతిప్రకటనప్రదీపాయితమ్ । స్తవం పఠతి నిత్యదా మనసి భావయన్నంబికాం జపైరలమలం మఖైరధికదేహసంశోషణైః ॥102॥
॥ ఇతి స్తుతిశతకం సంపూర్ణమ్ ॥
মূক পংচ শতি 3 - স্তুতি শতকম্ সম্পর্কে
The Stuti Shatakam is the third of the five hundred-verse poems of the Mooka Pancha Shati, all in praise of Goddess Kamakshi of Kanchipuram. It opens by confessing that even the poetry of Brahma falls silent before her, and that only her grace makes the poet speak; each verse then praises Kamakshi, the dark-lotus-eyed consort of Shiva on the banks of the Kampa river.
রচয়িতা: Mooka Kavi, traditionally
কখন পাঠ করবেন: On Fridays, during Navaratri, and in Kamakshi worship.
আপনি কি জানেন?
- Mooka means "mute": tradition says the poet could not speak until Kamakshi's grace touched him, and then poured out five hundred verses.
- The five shatakas are the Arya, Padaravinda, Stuti, Kataksha and Mandasmita Shatakas, the last two on her glance and her smile.
- The closing verse says that reciting this hymn with the Mother in mind is better than many rituals and austerities.
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
What is the Mooka Pancha Shati?
Five hundred verses in praise of Goddess Kamakshi of Kanchipuram, in five shatakas of one hundred each.
Which shataka is this?
The third, the Stuti Shatakam, a hymn of praise.
Who is Kamakshi?
The presiding goddess of Kanchipuram, a form of Parvati and Lalita Tripurasundari.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।