দশকং 1 - ভগবতঃ স্বরূপং তথা মাহাত্ম্যম্
Vishnu · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
सांद्रानंदावबोधात्मकमनुपमितं कालदेशावधिभ्यां निर्मुक्तं नित्यमुक्तं निगमशतसहस्रेण निर्भास्यमानम् । अस्पष्टं दृष्टमात्रे पुनरुरुपुरुषार्थात्मकं ब्रह्म तत्वं तत्तावद्भाति साक्षाद् गुरुपवनपुरे हंत भाग्यं जनानाम् ॥ 1 ॥
एवंदुर्लभ्यवस्तुन्यपि सुलभतया हस्तलब्धे यदन्यत् तन्वा वाचा धिया वा भजति बत जनः क्षुद्रतैव स्फुटेयम् । एते तावद्वयं तु स्थिरतरमनसा विश्वपीडापहत्यै निश्शेषात्मानमेनं गुरुपवनपुराधीशमेवाश्रयामः ॥ 2 ॥
सत्त्वं यत्तत् पराभ्यामपरिकलनतो निर्मलं तेन तावत् भूतैर्भूतेंद्रियैस्ते वपुरिति बहुशः श्रूयते व्यासवाक्यम्। तत् स्वच्छ्त्वाद्यदाच्छादितपरसुखचिद्गर्भनिर्भासरूपं तस्मिन् धन्या रमंते श्रुतिमतिमधुरे सुग्रहे विग्रहे ते ॥ 3 ॥
निष्कंपे नित्यपूर्णे निरवधिपरमानंदपीयूषरूपे निर्लीनानेकमुक्तावलिसुभगतमे निर्मलब्रह्मसिंधौ । कल्लोलोल्लासतुल्यं खलु विमलतरं सत्त्वमाहुस्तदात्मा कस्मान्नो निष्कलस्त्वं सकल इति वचस्त्वत्कलास्वेव भूमन् ॥ 4 ॥
निर्व्यापारोऽपि निष्कारणमज भजसे यत्क्रियामीक्षणाख्यां तेनैवोदेति लीना प्रकृतिरसतिकल्पाऽपि कल्पादिकाले। तस्याः संशुद्धमंशं कमपि तमतिरोधायकं सत्त्वरूपं स त्वं धृत्वा दधासि स्वमहिमविभवाकुंठ वैकुंठ रूपं॥5॥
तत्ते प्रत्यग्रधाराधरललितकलायावलीकेलिकारं लावण्यस्यैकसारं सुकृतिजनदृशां पूर्णपुण्यावतारम्। लक्ष्मीनिश्शंकलीलानिलयनममृतस्यंदसंदोहमंतः सिंचत् संचिंतकानां वपुरनुकलये मारुतागारनाथ ॥6॥
कष्टा ते सृष्टिचेष्टा बहुतरभवखेदावहा जीवभाजा- मित्येवं पूर्वमालोचितमजित मया नैवमद्याभिजाने। नोचेज्जीवाः कथं वा मधुरतरमिदं त्वद्वपुश्चिद्रसार्द्रं नेत्रैः श्रोत्रैश्च पीत्वा परमरससुधांभोधिपूरे रमेरन्॥7॥
नम्राणां सन्निधत्ते सततमपि पुरस्तैरनभ्यर्थितान - प्यर्थान् कामानजस्रं वितरति परमानंदसांद्रां गतिं च। इत्थं निश्शेषलभ्यो निरवधिकफलः पारिजातो हरे त्वं क्षुद्रं तं शक्रवाटीद्रुममभिलषति व्यर्थमर्थिव्रजोऽयम्॥8॥
कारुण्यात्काममन्यं ददति खलु परे स्वात्मदस्त्वं विशेषा- दैश्वर्यादीशतेऽन्ये जगति परजने स्वात्मनोऽपीश्वरस्त्वम्। त्वय्युच्चैरारमंति प्रतिपदमधुरे चेतनाः स्फीतभाग्या- स्त्वं चात्माराम एवेत्यतुलगुणगणाधार शौरे नमस्ते॥9॥
ऐश्वर्यं शंकरादीश्वरविनियमनं विश्वतेजोहराणां तेजस्संहारि वीर्यं विमलमपि यशो निस्पृहैश्चोपगीतम्। अंगासंगा सदा श्रीरखिलविदसि न क्वापि ते संगवार्ता तद्वातागारवासिन् मुरहर भगवच्छब्दमुख्याश्रयोऽसि॥10॥
দশকং 1 - ভগবতঃ স্বরূপং তথা মাহাত্ম্যম্ সম্পর্কে
The first dashaka of the Narayaneeyam opens the whole work with the glory of the Lord of Guruvayur. Bhattathiri begins: that Brahman which is dense bliss and awareness, beyond compare, free from the limits of time and space, ever free, revealed by countless Vedic texts, unclear even when seen, yet the very goal of life, shines here before us in the temple of Guruvayur; how fortunate are the people! He wonders that, when something so hard to win is so easily at hand, people still worship other things, and praises the Lord's pure form, power, fame, beauty, knowledge and detachment.
রচয়িতা: Melpathur Narayana Bhattathiri (1560 to 1646)
কখন পাঠ করবেন: In daily Narayaneeyam parayana and at Guruvayur.
আপনি কি জানেন?
- The opening verse, "Sandranandavabodhatmakam", is one of the best-known verses of Kerala devotional poetry.
- The last verse praises the six qualities (bhaga) that make the Lord "Bhagavan": lordship, valour, fame, wealth, knowledge and detachment.
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
How does the Narayaneeyam begin?
With Brahman shining as the Lord of Guruvayur.
What surprises the poet?
That people seek other things when the Lord is so easily reached.
Who wrote the Narayaneeyam?
Melpathur Narayana Bhattathiri, in 1586.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।
আরও ভক্তিপাঠ