নারাযণীয়ং দশক 95 - ধ্য়ানয়োগঃ - মোক্ষপ্রাপ্তিমার্গঃ
Vishnu · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
ಆದೌ ಹೈರಣ್ಯಗರ್ಭೀಂ ತನುಮವಿಕಲಜೀವಾತ್ಮಿಕಾಮಾಸ್ಥಿತಸ್ತ್ವಂ ಜೀವತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಾಯಾಗುಣಗಣಖಚಿತೋ ವರ್ತಸೇ ವಿಶ್ವಯೋನೇ । ತತ್ರೋದ್ವೃದ್ಧೇನ ಸತ್ತ್ವೇನ ತು ಗುಣಯುಗಲಂ ಭಕ್ತಿಭಾವಂ ಗತೇನ ಛಿತ್ವಾ ಸತ್ತ್ವಂ ಚ ಹಿತ್ವಾ ಪುನರನುಪಹಿತೋ ವರ್ತಿತಾಹೇ ತ್ವಮೇವ ॥1॥
ಸತ್ತ್ವೋನ್ಮೇಷಾತ್ ಕದಾಚಿತ್ ಖಲು ವಿಷಯರಸೇ ದೋಷಬೋಧೇಽಪಿ ಭೂಮನ್ ಭೂಯೋಽಪ್ಯೇಷು ಪ್ರವೃತ್ತಿಸ್ಸತಮಸಿ ರಜಸಿ ಪ್ರೋದ್ಧತೇ ದುರ್ನಿವಾರಾ । ಚಿತ್ತಂ ತಾವದ್ಗುಣಾಶ್ಚ ಗ್ರಥಿತಮಿಹ ಮಿಥಸ್ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ರೋದ್ಧುಂ ತುರ್ಯೇ ತ್ವಯ್ಯೇಕಭಕ್ತಿಶ್ಶರಣಮಿತಿ ಭವಾನ್ ಹಂಸರೂಪೀ ನ್ಯಗಾದೀತ್ ॥2॥
ಸಂತಿ ಶ್ರೇಯಾಂಸಿ ಭೂಯಾಂಸ್ಯಪಿ ರುಚಿಭಿದಯಾ ಕರ್ಮಿಣಾಂ ನಿರ್ಮಿತಾನಿ ಕ್ಷುದ್ರಾನಂದಾಶ್ಚ ಸಾಂತಾ ಬಹುವಿಧಗತಯಃ ಕೃಷ್ಣ ತೇಭ್ಯೋ ಭವೇಯುಃ । ತ್ವಂ ಚಾಚಖ್ಯಾಥ ಸಖ್ಯೇ ನನು ಮಹಿತತಮಾಂ ಶ್ರೇಯಸಾಂ ಭಕ್ತಿಮೇಕಾಂ ತ್ವದ್ಭಕ್ತ್ಯಾನಂದತುಲ್ಯಃ ಖಲು ವಿಷಯಜುಷಾಂ ಸಮ್ಮದಃ ಕೇನ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ ॥3॥
ತ್ವತ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ತುಷ್ಟಬುದ್ಧೇಃ ಸುಖಮಿಹ ಚರತೋ ವಿಚ್ಯುತಾಶಸ್ಯ ಚಾಶಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಸ್ಯುಃ ಸೌಖ್ಯಮಯ್ಯಃ ಸಲಿಲಕುಹರಗಸ್ಯೇವ ತೋಯೈಕಮಯ್ಯಃ । ಸೋಽಯಂ ಖಲ್ವಿಂದ್ರಲೋಕಂ ಕಮಲಜಭವನಂ ಯೋಗಸಿದ್ಧೀಶ್ಚ ಹೃದ್ಯಾಃ ನಾಕಾಂಕ್ಷತ್ಯೇತದಾಸ್ತಾಂ ಸ್ವಯಮನುಪತಿತೇ ಮೋಕ್ಷಸೌಖ್ಯೇಽಪ್ಯನೀಹಃ ॥4॥
ತ್ವದ್ಭಕ್ತೋ ಬಾಧ್ಯಮಾನೋಽಪಿ ಚ ವಿಷಯರಸೈರಿಂದ್ರಿಯಾಶಾಂತಿಹೇತೋ- ರ್ಭಕ್ತ್ಯೈವಾಕ್ರಮ್ಯಮಾಣೈಃ ಪುನರಪಿ ಖಲು ತೈರ್ದುರ್ಬಲೈರ್ನಾಭಿಜಯ್ಯಃ । ಸಪ್ತಾರ್ಚಿರ್ದೀಪಿತಾರ್ಚಿರ್ದಹತಿ ಕಿಲ ಯಥಾ ಭೂರಿದಾರುಪ್ರಪಂಚಂ ತ್ವದ್ಭಕ್ತ್ಯೋಘೇ ತಥೈವ ಪ್ರದಹತಿ ದುರಿತಂ ದುರ್ಮದಃ ಕ್ವೇಂದ್ರಿಯಾಣಾಮ್ ॥5॥
ಚಿತ್ತಾರ್ದ್ರೀಭಾವಮುಚ್ಚೈರ್ವಪುಷಿ ಚ ಪುಲಕಂ ಹರ್ಷವಾಷ್ಪಂ ಚ ಹಿತ್ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಶುದ್ಧ್ಯೇತ್ಕಥಂ ವಾ ಕಿಮು ಬಹುತಪಸಾ ವಿದ್ಯಯಾ ವೀತಭಕ್ತೇಃ । ತ್ವದ್ಗಾಥಾಸ್ವಾದಸಿದ್ಧಾಂಜನಸತತಮರೀಮೃಜ್ಯಮಾನೋಽಯಮಾತ್ಮಾ ಚಕ್ಷುರ್ವತ್ತತ್ತ್ವಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಭಜತಿ ನ ತು ತಥಾಽಭ್ಯಸ್ತಯಾ ತರ್ಕಕೋಟ್ಯಾ॥6॥
ಧ್ಯಾನಂ ತೇ ಶೀಲಯೇಯಂ ಸಮತನುಸುಖಬದ್ಧಾಸನೋ ನಾಸಿಕಾಗ್ರ- ನ್ಯಸ್ತಾಕ್ಷಃ ಪೂರಕಾದ್ಯೈರ್ಜಿತಪವನಪಥಶ್ಚಿತ್ತಪದ್ಮಂ ತ್ವವಾಂಚಂ। ಊರ್ಧ್ವಾಗ್ರಂ ಭಾವಯಿತ್ವಾ ರವಿವಿಧುಶಿಖಿನಃ ಸಂವಿಚಿಂತ್ಯೋಪರಿಷ್ಟಾತ್ ತತ್ರಸ್ಥಂ ಭಾವಯೇ ತ್ವಾಂ ಸಜಲಜಲಧರಶ್ಯಾಮಲಂ ಕೋಮಲಾಂಗಮ್ ॥7॥
ಆನೀಲಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಕೇಶಂ ಜ್ವಲಿತಮಕರಸತ್ಕುಂಡಲಂ ಮಂದಹಾಸ- ಸ್ಯಂದಾರ್ದ್ರಂ ಕೌಸ್ತುಭಶ್ರೀಪರಿಗತವನಮಾಲೋರುಹಾರಾಭಿರಾಮಮ್ । ಶ್ರೀವತ್ಸಾಂಕಂ ಸುಬಾಹುಂ ಮೃದುಲಸದುದರಂ ಕಾಂಚನಚ್ಛಾಯಚೇಲಂ ಚಾರುಸ್ನಿಗ್ಧೋರುಮಂಭೋರುಹಲಲಿತಪದಂ ಭಾವಯೇಽಹಂ ಭವಂತಮ್ ॥8॥
ಸರ್ವಾಂಗೇಷ್ವಂಗ ರಂಗತ್ಕುತುಕಮಿತಿ ಮುಹುರ್ಧಾರಯನ್ನೀಶ ಚಿತ್ತಂ ತತ್ರಾಪ್ಯೇಕತ್ರ ಯುಂಜೇ ವದನಸರಸಿಜೇ ಸುಂದರೇ ಮಂದಹಾಸೇ ತತ್ರಾಲೀನಂ ತು ಚೇತಃ ಪರಮಸುಖಚಿದದ್ವೈತರೂಪೇ ವಿತನ್ವ- ನ್ನನ್ಯನ್ನೋ ಚಿಂತಯೇಯಂ ಮುಹುರಿತಿ ಸಮುಪಾರೂಢಯೋಗೋ ಭವೇಯಮ್ ॥9॥
ಇತ್ಥಂ ತ್ವದ್ಧ್ಯಾನಯೋಗೇ ಸತಿ ಪುನರಣಿಮಾದ್ಯಷ್ಟಸಂಸಿದ್ಧಯಸ್ತಾಃ ದೂರಶ್ರುತ್ಯಾದಯೋಽಪಿ ಹ್ಯಹಮಹಮಿಕಯಾ ಸಂಪತೇಯುರ್ಮುರಾರೇ । ತ್ವತ್ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೌ ವಿಲಂಬಾವಹಮಖಿಲಮಿದಂ ನಾದ್ರಿಯೇ ಕಾಮಯೇಽಹಂ ತ್ವಾಮೇವಾನಂದಪೂರ್ಣಂ ಪವನಪುರಪತೇ ಪಾಹಿ ಮಾಂ ಸರ್ವತಾಪಾತ್ ॥10॥
নারাযণীয়ং দশক 95 - ধ্য়ানয়োগঃ - মোক্ষপ্রাপ্তিমার্গঃ সম্পর্কে
The ninety-fifth dashaka of the Narayaneeyam is on meditation (dhyana yoga), drawn from Krishna's teaching to Uddhava. Bhattathiri describes how the Lord, taking the form of the cosmic soul, becomes the individual self entangled in the qualities of maya; when sattva grows, one sees the faults in sense pleasures yet is drawn back to them by rajas and tamas, and so must practise steadily. He describes meditation on the Lord's form in the heart, step by step, and says that when such meditation ripens, powers like becoming tiny or hearing from afar may come of themselves, but since they only delay reaching the Lord, he does not care for them and longs only for the Lord himself.
রচয়িতা: Melpathur Narayana Bhattathiri (1560 to 1646)
কখন পাঠ করবেন: In daily Narayaneeyam parayana and at Guruvayur.
আপনি কি জানেন?
- Like Patanjali's Yoga Sutras, the dashaka treats yogic powers as obstacles on the way to the Lord.
- Krishna teaches this meditation to Uddhava in the Bhagavatam, book 11, chapter 14.
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
What is this dashaka about?
Meditation on the Lord's form in the heart.
What does the poet say about yogic powers?
That they delay reaching the Lord, so he does not want them.
Who wrote the Narayaneeyam?
Melpathur Narayana Bhattathiri, in 1586.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।
আরও ভক্তিপাঠ