MuhurtaNow

প্রশ্নোপনিষদ্ - ত্রিতীয়ঃ প্রশ্নঃ

Vedic · প্রথাগত ভক্তিপাঠ

triteeyah prashnah

atha haina-nkaushalyashchaashvalaayanah paprachchha। bhagavan kuta esha praano jaayate kathamaayaatyasminshareera aatmaanam vaa pravibhajya katha-mpratishthate kenotkramate katha-mbahyamabhidhate kathamadhyaatmamiti ॥1॥

tasmai sa hovaachaatiprashchaa-nprichchhasi brahmishtho-'seeti tasmaatte-'ha-mbraveemi ॥2॥

aatmana esha praano jaayate yathaishaa purushe chhaayaitasminnetadaatata-mmanokritenaayaatyasminshareere ॥3॥

yathaa samraadevaadhikritaan viniyunkte। eta-ngraamaanotaa-ngraamaanadhitishthasvetyevamevaisha praana itaraa-npraanaa-nprithakprithageva sannidhatte ॥4॥

paayoopasthe-'paana-nchakshusshrotre mukhanaasikaabhyaa-mpraana-ssvaya-mpraatishthate madhye tu samaanah। esha hyetaddhutamannam sama-nnayati tasmaadetaa-ssaptaarchisho bhavanti ॥5॥

hridi hyesha aatmaa। atraitadekashata-nnaadeenaa-ntaasaam shatam shatamekaikasyaa-ndvaasaptatirdvaasaptatih pratishaakhaanaadeesahasraani bhavantyaasu vyaanashcharati ॥6॥

athaikayordhva udaanah punyena punyam loka-nnayati। paapena paapamubhaabhyaameva manushyalokam ॥7॥

aadityo ha vai baahyah praana udayatyesha hyena-nchaakshusha-mpraanamanugrihnaanah। prithivyaam yaa devataa saishaa purushasyaapaanamavashtabhyaantaraa yadaakaasha-ssa samaano vaayurvyaanah ॥8॥

tejo ha vaava udaanastasmaadupashaantatejaah punarbhavamindriyairmanasi sampadyamaanaih ॥9॥

yachchittastenaisha praanamaayaati praanastejasaa yuktah। sahaatmanaa yathaasankalpitam loka-nnayati ॥10॥

ya evam vidvaa-npraanam veda। na haasya prajaa heeyate-'mrito bhavati tadesha-shshlokah ॥11॥

utpattimaayatim sthaanam vibhutva-nchaiva panchadhaa। adhyaatma-nchaiva praanasya vijnaayaamritamashnute vijnaayaamritamashnuta iti ॥12॥

প্রশ্নোপনিষদ্ - ত্রিতীয়ঃ প্রশ্নঃ সম্পর্কে

The third question of the Prashna Upanishad. Kausalya, son of Ashvala, asks the sage Pippalada where prana, the life-breath, comes from, how it enters the body, how it divides itself and how it leaves. Pippalada answers that prana is born of the Self, comes into the body through the mind, and works as five breaths (prana, apana, vyana, udana and samana), and that one who knows this gains immortality.

উৎস: Atharva Veda, Prashna Upanishad, question 3

কখন পাঠ করবেন: In Upanishad study and Vedic recitation, and in Vedanta classes.

আপনি কি জানেন?

  • Its last verse lists five things to know about prana: its origin, entry, seat, sovereignty and inner form.
  • The Prashna Upanishad belongs to the Atharva Veda; six seekers each put one question (prashna) to the sage Pippalada.

প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন

Who asks the third question?

Kausalya, son of Ashvala.

What is it about?

Prana, the life-breath: where it comes from and how it works in the body.

What are the five pranas?

Prana, apana, vyana, udana and samana.

উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।