MuhurtaNow

শিব পংচামৃত স্নানাভিষেকম্

Vedic · প্রথাগত ভক্তিপাঠ

(vaa̠ma̠devaa̠ya na̍mah – snaanam) ityaadi nirmaalyam visrijyetyanta-mprativaara-nkuryaat ॥

॥ panchaamritasnaanam ॥ atha (panchaamrita snaanam) panchaamritadevataabhyo namah । dhyaanaavaahanaadi shodashopachaarapoojaassamarpayaami । bhavaaneeshankaramuddishya bhavaaneeshankara preetyartha-mpanchaamritasnaana-nkarishyaamah ।

ksheeram aapyaa̍yasva̠ same̍tu te vi̠shvata̍ssoma̠ vrishni̍yam । bhavaa̠ vaaja̍sya sanga̠the ॥ shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah, ksheerena snapayaami ।

aapo̠ hishthaa ma̍yo̠bhuva̠staa na̍ oo̠rje da̍dhaatana । ma̠heranaa̍ya̠ chaksha̍se । yo va̍-shshi̠vata̍mo rasa̠stasya̍ bhaajayate̠ ha na̍h । u̠sha̠teeri̍va maa̠ta̍rah । tasmaa̠ ara̍ngamaamavo̠ yasya̠ kshayaa̍ya̠ jinva̍tha । aapo̍ ja̠naya̍thaa cha nah । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । ksheerasnaanaanantaram shuddhodaka snaanam samarpayaami ।

dadhi da̠dhi̠kraavnno̍ akaarisha-nji̠shnorashva̍sya vaa̠jina̍h । su̠rabhi no̠ mukhaa̍ kara̠tprana̠ aayoog̍mshi taarishat ॥ shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । dadhnaa snapayaami ।

aapo̠ hishthaa ma̍yo̠bhuva̠staa na̍ oo̠rje da̍dhaatana । ma̠heranaa̍ya̠ chaksha̍se । yo va̍-shshi̠vata̍mo rasa̠stasya̍ bhaajayate̠ ha na̍h । u̠sha̠teeri̍va maa̠ta̍rah । tasmaa̠ ara̍ngamaamavo̠ yasya̠ kshayaa̍ya̠ jinva̍tha । aapo̍ ja̠naya̍thaa cha nah । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । dadhisnaanaanantaram shuddhodaka snaanam samarpayaami ।

aajyam shu̠krama̍si̠ jyoti̍rasi̠ tejo̍si de̠vova̍ssavi̠totpu̍naa̠- tvachchi̍drena pa̠vitre̍na̠ vaso̠ssoorya̍sya ra̠shmibhi̍h । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । aajyena snapayaami ।

aapo̠ hishthaa ma̍yo̠bhuva̠staa na̍ oo̠rje da̍dhaatana । ma̠heranaa̍ya̠ chaksha̍se । yo va̍-shshi̠vata̍mo rasa̠stasya̍ bhaajayate̠ ha na̍h । u̠sha̠teeri̍va maa̠ta̍rah । tasmaa̠ ara̍ngamaamavo̠ yasya̠ kshayaa̍ya̠ jinva̍tha । aapo̍ ja̠naya̍thaa cha nah । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । aajya snaanaanantaram shuddhodaka snaanam samarpayaami ।

madhu madhu̠vaataa̍ ritaaya̠te madhu̍ksharanti̠ sindha̍vah । maadhvee̎rna-ssa̠ntvosha̍dheeh । madhu̠ nakta̍mu̠tosha̍si̠ madhu̍ma̠tpaarthi̍va̠g̠m raja̍h । madhu̠dyaura̍stu nah pi̠taa । madhu̍maanno̠ vana̠spati̠rmadhu̍maagm astu̠ soorya̍h । maadhvee̠rgaavo̍ bhavantu nah । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । madhunaa snapayaami ।

aapo̠ hishthaa ma̍yo̠bhuva̠staa na̍ oo̠rje da̍dhaatana । ma̠heranaa̍ya̠ chaksha̍se । yo va̍-shshi̠vata̍mo rasa̠stasya̍ bhaajayate̠ ha na̍h । u̠sha̠teeri̍va maa̠ta̍rah । tasmaa̠ ara̍ngamaamavo̠ yasya̠ kshayaa̍ya̠ jinva̍tha । aapo̍ ja̠naya̍thaa cha nah । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । madhusnaanaanantaram shuddhodaka snaanam samarpayaami ।

sharkara svaa̠duh pa̍vasva di̠vyaaya̠ janma̍ne । svaa̠durindraa̍ya su̠havee̍tu̠ naamne̎ । svaa̠durmi̠traaya̠ varu̍naaya vaa̠yave̠ । briha̠spata̍ye̠ madhu̍maa̠gm adaa̎bhyah । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । sharkarayaa snapayaami ।

aapo̠ hishthaa ma̍yo̠bhuva̠staa na̍ oo̠rje da̍dhaatana । ma̠heranaa̍ya̠ chaksha̍se । yo va̍-shshi̠vata̍mo rasa̠stasya̍ bhaajayate̠ ha na̍h । u̠sha̠teeri̍va maa̠ta̍rah । tasmaa̠ ara̍ngamaamavo̠ yasya̠ kshayaa̍ya̠ jinva̍tha । aapo̍ ja̠naya̍thaa cha nah । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । sharkara snaanaanantaram shuddhodaka snaanam samarpayaami ।

shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । panchaamrita snaanam samarpayaami ।

shankhodakam aapo̠ hishthaa ma̍yo̠bhuva̠staa na̍ oo̠rje da̍dhaatana । ma̠heranaa̍ya̠ chaksha̍se । yo va̍-shshi̠vata̍mo rasa̠stasya̍ bhaajayate̠ ha na̍h । u̠sha̠teeri̍va maa̠ta̍rah । tasmaa̠ ara̍ngamaamavo̠ yasya̠ kshayaa̍ya̠ jinva̍tha । aapo̍ ja̠naya̍thaa cha nah । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । shankhodakena snapayaami ॥

phalodakam yaah pha̠linee̠ryaa a̍pha̠laa a̍pu̠shpaayaashcha̍ pu̠shpinee̎h । briha̠spati̍ prasootaa̠staano̍ muncha̠ntvagm ha̍sah ॥ shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । phalodakena snapayaami ।

gandhodakam ga̠ndha̠dvaa̠raa-ndu̍raadha̠rshaa̠-nni̠tyapu̍shtaa-nkaree̠shinee̎m । ee̠shvaree̍gm sarva̍bhootaa̠naa̠-ntaami̠hopa̍hvaye̠ shriyam ॥ shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । gandhodakena snapayaami ।

pushpodakam yo̍-'paa-mpushpa̠m veda̍ । pushpa̍vaa-npra̠jaavaa̍-npashu̠maa-nbha̍vati । cha̠ndramaa̠ vaa a̠paa-mpushpa̍m । pushpa̍vaa-npra̠jaavaa̍-npashu̠maa-nbha̍vati । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । pushpodakena snapayaami ।

akshatodakam aaya̍ne te pa̠raaya̍ne̠ doorvaa̍ rohantu pu̠shpinee̍h । hra̠daashcha̍ pu̠ndaree̍kaani samu̠drasya̍ gri̠haa i̠me । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । akshatodakena snapayaami ।

suvarnodakam tathsu̠varna̠g̠m hira̍nyamabhavat । tathsu̠varna̍sya̠ hira̍nyasya̠janma̍ । ya e̠vagm su̠varna̍sya̠ hira̍nyasya̠ janma̠ve̍da । su̠varna̍ aa̠tmanaa̍ bhavati । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । suvarnodakena snapayaami ।

rudraakshodakam trya̍mbakam yajaamahe suga̠ndhi-mpu̍shti̠ vardha̍nam । u̠rvaa̠ru̠kami̍va̠ bandha̍naanmri̠tyormu̍ksheeya̠ maa-'mritaa̎t ॥ shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । rudraakshodakena snapayaami ।

bhasmodakam maa no̍ ma̠haanta̍mu̠ta maa no̍ arbha̠kam maa na̠ uksha̍ntamu̠ta maa na̍ ukshi̠tam । maa no̍-'vadheeh pi̠tara̠-mmota maa̠tara̍m pri̠yaa maa na̍sta̠nuvo̍ rudra reerishah । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । bhasmodakena snapayaami ।

bilvodakam maa na̍sto̠ke tana̍ye̠ maa na̠ aayu̍shi̠ maa no̠ goshu̠ maa no̠ ashve̍shu reerishah । vee̠raanmaa no̍ rudra bhaami̠to-'va̍dheerha̠vishma̍nto̠ nama̍saa vidhema te । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । bilvodakena snapayaami ।

doorvodakam kaandaa̍tkaandaatpra̠roha̍nti paru̍shah parusha̠h pari̍ । e̠vaano̍ doorve̠ prata̍nu sa̠hasre̍na sha̠tena̍ cha ॥ shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । doorvodakena snapayaami ।

atha malaapakarshana snaanam ।

hira̍nyavarnaa̠shshucha̍yah paava̠kaa yaasu̍ jaa̠tah ka̠shyapo̠ yaasvindra̍h । a̠gnim yaa garbha̍-ndadhi̠re viroo̍paa̠staa na̠ aapa̠shshagg syo̠naa bha̍vantu ॥

yaasaa̠g̠m raajaa̠ varu̍no̠ yaati̠ madhye̍ satyaanri̠te a̍va̠pashya̠njanaa̍naam । ma̠dhu̠shchuta̠shshucha̍yo̠ yaah paa̍va̠kaastaa na̠ aapa̠shshagg syo̠naa bha̍vantu ॥

yaasaa̍-nde̠vaa di̠vi kri̠nvanti̍ bha̠ksham yaa a̠ntari̍kshe bahu̠dhaa bhava̍nti । yaah pri̍thi̠vee-mpaya̍so̠ndanti̍ shu̠kraastaa na̠ aapa̠shshagg syo̠naa bha̍vantu ॥

shi̠vena̍ maa̠ chakshu̍shaa pashyataapashshi̠vayaa̍ ta̠nuvopa̍ sprishata̠ tvacha̍-mme । sarvaag̍m a̠gneegm ra̍phsu̠shado̍ huve vo̠ mayi̠ varcho̠ bala̠mojo̠ nidha̍tta ॥

(a.ve., kaanda-3, sooktam-13) yada̠da-ssa̍mpraya̠teerahaa̠vana̍dataa ha̠te । tasmaa̠daa na̠dyo̍ naama̍ stha̠ taa vo̠ naamaa̍ni sindhavah ॥ 1 yatpreshi̍taa̠ varu̍ne̠nataashsheebha̍gm sa̠mava̍lgata । tadaa̍pno̠dindro̍ vo ya̠teestasmaa̠daapo̠ anu̍sthana ॥ 2 aa̠pa̠kaa̠maggm syanda̍maanaa̠ avee̍varata vo̠ hi ka̍m । indro̍ va̠shshakti̍bhirdevee̠stasmaa̠dvaarnaama̍ vo hi̠tam ॥ 3 eko̍ vo de̠vo apya̍tishtha̠thsyanda̍maanaa yathaava̠sham । udaa̍nishurma̠heeriti̠ tasmaa̍duda̠kamu̍chyate ॥ 4 aapo̍ bha̠draa ghri̠tamidaapa̍ aanura̠gneeshomau̍ bibhra̠tyaapa̠ ittaah । tee̠vro raso̍ madhu̠prichaa̍m a̠ra̠nga̠ma aa maa̍ praa̠nena̍ sa̠ha varcha̍saagann ॥ 5 aaditpa̍shyaamyu̠ta vaa̍ shrino̠myaa maa̠ ghosho̍ gachchhati̠ vaanma̍ aasaam । manye̍ bhejaa̠no a̠mrita̍sya̠ tarhi̠ hira̍nyavarnaa̠ atri̍pam ya̠daa va̍h ॥ 6

aapo̠ hishthaa ma̍yo̠bhuva̠staa na̍ oo̠rje da̍dhaatana । ma̠heranaa̍ya̠ chaksha̍se । yo va̍-shshi̠vata̍mo rasa̠stasya̍ bhaajayate̠ ha na̍h । u̠sha̠teeri̍va maa̠ta̍rah । tasmaa̠ ara̍ngamaamavo̠ yasya̠ kshayaa̍ya̠ jinva̍tha । aapo̍ ja̠naya̍thaa cha nah । shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । shuddhodakena snapayaami ।

[ di̠vishra̍yasvaa̠ntari̍ksheyatasva prithi̠vyaasambha̍va brahmavarcha̠sama̍si brahmavarcha̠saaya̍tvaa । a̠paa-ngrahaa̍ngrihnaatye̠tadvaapa raa̍ja̠sooya̠m yade̠tegrahaa̍ssa̠vo̍-'gnirva̍runasa̠vo raa̍ja̠sooya̍magnisa̠vashchitya̠staabhyaa̍me̠va soo̍ya̠te-'tho̍ u̠bhaave̠valo̠kaava̠bhija̍yati̠ yashcha̍ raaja̠sooye̍nejaa̠nasya̠ yashchaa̍gni̠chita̠ aapo̍ bhava̠ntyaapo̠ vaa a̠gnerbhraatri̍vyaa̠ yada̠po̍-'gnera̠dhastaa̍dupa̠dadhaa̍ti̠ bhraatri̍vyaabhibhootyai̠ bhava̍tyaa̠tmanaa̠paraa̍-'sya̠bhraatri̍vyo bhavatya̠mrita̠m vaa aapa̠stasmaa̍da̠dbhirava̍taantama̠bhishi̍nchanti̠ naarti̠maarchha̍ti̠sarva̠maayu̍reti ॥ ]

pava̍maana̠ssuva̠rjana̍h । pa̠vitre̍na̠ vicha̍rshanih । yah potaa̠ sa pu̍naatu maa । pu̠nantu̍ maa devaja̠naah । pu̠nantu̠ mana̍vo dhi̠yaa । pu̠nantu̠ vishva̍ aa̠yava̍h । jaata̍vedah pa̠vitra̍vat । pa̠vitre̍na punaahi maa । shu̠krena̍ deva̠deedya̍t । agne̠ kratvaa̠ kratoo̠g̠m ranu̍ । yatte̍ pa̠vitra̍ma̠rchishi̍ । agne̠ vita̍tamanta̠raa । brahma̠ tena̍ puneemahe । u̠bhaabhyaa̎-ndevasavitah । pa̠vitre̍na sa̠vena̍ cha । i̠da-mbrahma̍ puneemahe । vai̠shva̠de̠vee pu̍na̠tee de̠vyaagaa̎t । yasyai̍ ba̠hveesta̠nuvo̍ vee̠tapri̍shthaah । tayaa̠ mada̍nta-ssadha̠maadye̍shu । va̠yagg syaa̍ma̠ pata̍yo rayee̠naam । vai̠shvaa̠na̠ro ra̠shmibhi̍rmaa punaatu । vaata̍h praa̠nene̍shi̠ro ma̍yo̠ bhooh । dyaavaa̍prithi̠vee paya̍saa̠ payo̍bhih । ri̠taava̍ree ya̠jniye̍ maa puneetaam ॥

bri̠hadbhi̍ssavita̠stribhi̍h । varshi̍shthairdeva̠manma̍bhih । agne̠ dakshai̎h punaahi maa । yena̍ de̠vaa apu̍nata । yenaapo̍ di̠vyankasha̍h । tena̍ di̠vyena̠ brahma̍naa । i̠da-mbrahma̍ puneemahe । yah paa̍vamaa̠neera̠ddhyeti̍ । rishi̍bhi̠ssambhri̍ta̠g̠m rasam̍ । sarva̠g̠m sa poo̠tama̍shnaati । sva̠di̠ta-mmaa̍ta̠rishva̍naa । paa̠va̠maa̠neeryo a̠dhyeti̍ । rishi̍bhi̠ssambhri̍ta̠g̠m rasam̎ । tasmai̠ sara̍svatee duhe । kshee̠ragm sa̠rpirmadhoo̍da̠kam ॥

paa̠va̠maa̠neessva̠styaya̍neeh । su̠dughaa̠hi paya̍svateeh । rishi̍bhi̠ssambhri̍to̠ rasa̍h । braa̠hma̠neshva̠mritag̍m hi̠tam । paa̠va̠maa̠neerdi̍shantu nah । i̠mam lo̠kamatho̍ a̠mum । kaamaa̠nthsama̍rdhayantu nah । de̠veerde̠vaissa̠maabhri̍taah । paa̠va̠maa̠neessva̠styaya̍neeh । su̠dughaa̠hi ghri̍ta̠shchuta̍h । rishi̍bhi̠ssambhri̍to̠ rasa̍h । braa̠hma̠neshva̠mritag̍m hi̠tam । yena̍ de̠vaah pa̠vitre̍na । aa̠tmaana̍-mpu̠nate̠ sadaa̎ । tena̍ sa̠hasra̍dhaarena । paa̠va̠maa̠nyah pu̍nantu maa । praa̠jaa̠pa̠tya-mpa̠vitram̎ । sha̠todyaa̍magm hira̠nmayam̎ । tena̍ brahma̠ vido̍ va̠yam । poo̠ta-mbrahma̍ puneemahe । indra̍ssunee̠tee sa̠hamaa̍ punaatu । soma̍ssva̠styaa varu̍nassa̠meechyaa̎ । ya̠mo raajaa̎ pramri̠naabhi̍h punaatu maa । jaa̠tave̍daa mo̠rjaya̍ntyaa punaatu ।

aapo̠ vaa i̠dagm sarva̠m vishvaa̍ bhoo̠taanyaapa̍h praa̠naa vaa aapa̍h pa̠shava̠ aapo-'nna̠maapo-'mri̍ta̠maapa̍-ssa̠mraadaapo̍ vi̠raadaapa̍h sva̠raadaapa̠shchhandaa̠g̠msyaapo̠ jyotee̠g̠mshyaapo̠ yajoo̠g̠mshyaapa̍ssa̠tyamaapa̠ssarvaa̍ de̠vataa̠ aapo̠ bhoorbhuva̠ssuva̠raapa̠ om ॥

a̠pah prana̍yati । shra̠ddhaavaa aapa̍h । shra̠ddhaame̠vaarabhya̍ pra̠neeya̠ pracha̍rati । a̠pah prana̍yati । ya̠jno vaaa aapa̍h । ya̠jname̠vaarabhya̍ pra̠neeya̠ pracha̍rati a̠pah prana̍yati । va̠jro vaa aapa̍h । vajra̍me̠va bhraatri̍vyebhyah prahritya̍ pra̠neeya̠ pracha̍rati । a̠pah prana̍yati । aapo̠ vai ra̍ksho̠ghneeh । raksha̍saa̠mapa̍hatyai । a̠pah prana̍yati । aapo̠ vai de̠vaanaa̍-mpri̠yandhaama̍ । de̠vaanaa̍me̠va pri̠yandhaama̍ pra̠neeya̠ pracha̍rati । a̠pah prana̍yati । aapo̠ vai sarvaa̍ de̠vataa̍h । de̠vataa̍ e̠vaarabhya̍ pra̠neeya̠ pracha̍rati । (aapo̠vaishaa̠ntaah । shaa̠ntaabhi̍re̠vaasya̍ shuchag̍mshamayati ॥) shree bhavaaneeshankaraasvaamine namah । malaapakarshanasnaanam samarpayaami ।

শিব পংচামৃত স্নানাভিষেকম্ সম্পর্কে

The Shiva Panchamrita Snanam sets out the mantras for bathing Lord Shiva with the five nectars (panchamrita), as part of abhisheka. Each nectar is offered with its Vedic verse: milk with "Apyayasva", curd with "Dadhikravnno", ghee with "Shukram asi", honey with "Madhu vata", and sugar with "Svaduh pavasva", followed by a bath of pure water and the other services of worship, with Vedic passages on the waters and faith.

কখন পাঠ করবেন: In Shiva abhisheka on Mondays, Pradosham and Maha Shivaratri, and in Rudra abhisheka.

আপনি কি জানেন?

  • The five nectars, milk, curd, ghee, honey and sugar, are offered in this order in most Hindu abhishekas.
  • After the panchamrita, the deity is bathed with pure water (shuddhodaka) before the other offerings.

প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন

What are the five nectars?

Milk, curd, ghee, honey and sugar.

With which verse is milk offered?

"Apyayasva".

When is it used?

In Shiva abhisheka, especially on Mondays and Shivaratri.

উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।