শ্রী বিষ্ণু পংজর স্তোত্রম্
Vishnu · প্রথাগত ভক্তিপাঠ
ഓം അസ്യ ശ്രീവിഷ്ണുപംജരസ്തോത്ര മഹാമംത്രസ്യ നാരദ ഋഷിഃ । അനുഷ്ടുപ് ഛംദഃ । ശ്രീവിഷ്ണുഃ പരമാത്മാ ദേവതാ । അഹം ബീജമ് । സോഹം ശക്തിഃ । ഓം ഹ്രീം കീലകമ് । മമ സർവദേഹരക്ഷണാര്ഥം ജപേ വിനിയോഗഃ ।
നാരദ ഋഷയേ നമഃ മുഖേ । ശ്രീവിഷ്ണുപരമാത്മദേവതായൈ നമഃ ഹൃദയേ । അഹം ബീജം ഗുഹ്യേ । സോഹം ശക്തിഃ പാദയോഃ । ഓം ഹ്രീം കീലകം പാദാഗ്രേ । ഓം ഹ്രാം ഹ്രീം ഹ്രൂം ഹ്രൈം ഹ്രൌം ഹ്രഃ ഇതി മംത്രഃ ।
ഓം ഹ്രാം അംഗുഷ്ഠാഭ്യാം നമഃ । ഓം ഹ്രീം തര്ജനീഭ്യാം നമഃ । ഓം ഹ്രൂം മധ്യമാഭ്യാം നമഃ । ഓം ഹ്രൈം അനാമികാഭ്യാം നമഃ । ഓം ഹ്രൌം കനിഷ്ഠികാഭ്യാം നമഃ । ഓം ഹ്രഃ കരതലകരപൃഷ്ഠാഭ്യാം നമഃ । ഇതി കരന്യാസഃ ।
ഓം ഹ്രാം ഹൃദയായ നമഃ । ഓം ഹ്രീം ശിരസേ സ്വാഹാ । ഓം ഹ്രൂം ശിഖായൈ വഷട് । ഓം ഹ്രൈം കവചായ ഹുമ് । ഓം ഹ്രൌം നേത്രത്രയായ വൌഷട് । ഓം ഹ്രഃ അസ്ത്രായ ഫട് । ഇതി അംഗന്യാസഃ ।
അഹം ബീജം പ്രാണായാമം മംത്രത്രയേണ കുര്യാത് ।
ധ്യാനമ് । പരം പരസ്മാത്പ്രകൃതേരനാദിമേകം നിവിഷ്ടം ബഹുധാ ഗുഹായാമ് । സർവാലയം സർവചരാചരസ്ഥം നമാമി വിഷ്ണും ജഗദേകനാഥമ് ॥ 1 ॥
ഓം വിഷ്ണുപംജരകം ദിവ്യം സർവദുഷ്ടനിവാരണമ് । ഉഗ്രതേജോ മഹാവീര്യം സർവശത്രുനികൃംതനമ് ॥ 2 ॥
ത്രിപുരം ദഹമാനസ്യ ഹരസ്യ ബ്രഹ്മണോ ഹിതമ് । തദഹം സംപ്രവക്ഷ്യാമി ആത്മരക്ഷാകരം നൃണാമ് ॥ 3 ॥
പാദൌ രക്ഷതു ഗോവിംദോ ജംഘേ ചൈവ ത്രിവിക്രമഃ । ഊരൂ മേ കേശവഃ പാതു കടിം ചൈവ ജനാര്ദനഃ ॥ 4 ॥
നാഭിം ചൈവാച്യുതഃ പാതു ഗുഹ്യം ചൈവ തു വാമനഃ । ഉദരം പദ്മനാഭശ്ച പൃഷ്ഠം ചൈവ തു മാധവഃ ॥ 5 ॥
വാമപാര്ശ്വം തഥാ വിഷ്ണുര്ദക്ഷിണം മധുസൂദനഃ । ബാഹൂ വൈ വാസുദേവശ്ച ഹൃദി ദാമോദരസ്തഥാ ॥ 6 ॥
കംഠം രക്ഷതു വാരാഹഃ കൃഷ്ണശ്ച മുഖമംഡലമ് । മാധവഃ കര്ണമൂലേ തു ഹൃഷീകേശശ്ച നാസികേ ॥ 7 ॥
നേത്രേ നാരായണോ രക്ഷേല്ലലാടം ഗരുഡധ്വജഃ । കപോലൌ കേശവോ രക്ഷേദ്വൈകുംഠഃ സർവതോദിശമ് ॥ 8 ॥
ശ്രീവത്സാംകശ്ച സർവേഷാമംഗാനാം രക്ഷകോ ഭവേത് । പൂർവസ്യാം പുംഡരീകാക്ഷ ആഗ്നേയ്യാം ശ്രീധരസ്തഥാ ॥ 9 ॥
ദക്ഷിണേ നാരസിംഹശ്ച നൈരൃത്യാം മാധവോഽവതു । പുരുഷോത്തമോ വാരുണ്യാം വായവ്യാം ച ജനാര്ദനഃ ॥ 10 ॥
ഗദാധരസ്തു കൌബേര്യാമീശാന്യാം പാതു കേശവഃ । ആകാശേ ച ഗദാ പാതു പാതാളേ ച സുദര്ശനമ് ॥ 11 ॥
സന്നദ്ധഃ സർവഗാത്രേഷു പ്രവിഷ്ടോ വിഷ്ണുപംജരഃ । വിഷ്ണുപംജരവിഷ്ടോഽഹം വിചരാമി മഹീതലേ ॥ 12 ॥
രാജദ്വാരേഽപഥേ ഘോരേ സംഗ്രാമേ ശത്രുസംകടേ । നദീഷു ച രണേ ചൈവ ചോരവ്യാഘ്രഭയേഷു ച ॥ 13 ॥
ഡാകിനീപ്രേതഭൂതേഷു ഭയം തസ്യ ന ജായതേ । രക്ഷ രക്ഷ മഹാദേവ രക്ഷ രക്ഷ ജനേശ്വര ॥ 14 ॥
രക്ഷംതു ദേവതാഃ സർവാ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ । ജലേ രക്ഷതു വാരാഹഃ സ്ഥലേ രക്ഷതു വാമനഃ ॥ 15 ॥
അടവ്യാം നാരസിംഹശ്ച സർവതഃ പാതു കേശവഃ ॥ ദിവാ രക്ഷതു മാം സൂര്യോ രാത്രൌ രക്ഷതു ചംദ്രമാഃ ॥ 16 ॥
പംഥാനം ദുര്ഗമം രക്ഷേത്സർവമേവ ജനാര്ദനഃ । രോഗവിഘ്നഹതശ്ചൈവ ബ്രഹ്മഹാ ഗുരുതല്പഗഃ ॥ 17 ॥
സ്ത്രീഹംതാ ബാലഘാതീ ച സുരാപോ വൃഷലീപതിഃ । മുച്യതേ സർവപാപേഭ്യോ യഃ പഠേന്നാത്ര സംശയഃ ॥ 18 ॥
അപുത്രോ ലഭതേ പുത്രം ധനാര്ഥീ ലഭതേ ധനമ് । വിദ്യാര്ഥീ ലഭതേ വിദ്യാം മോക്ഷാര്ഥീ ലഭതേ ഗതിമ് ॥ 19 ॥
ആപദോ ഹരതേ നിത്യം വിഷ്ണുസ്തോത്രാര്ഥസംപദാ । യസ്ത്വിദം പഠതേ സ്തോത്രം വിഷ്ണുപംജരമുത്തമമ് ॥ 20 ॥
മുച്യതേ സർവപാപേഭ്യോ വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി । ഗോസഹസ്രഫലം തസ്യ വാജപേയശതസ്യ ച ॥ 21 ॥
അശ്വമേധസഹസ്രസ്യ ഫലം പ്രാപ്നോതി മാനവഃ । സർവകാമം ലഭേദസ്യ പഠനാന്നാത്ര സംശയഃ ॥ 22 ॥
ജലേ വിഷ്ണുഃ സ്ഥലേ വിഷ്ണുർവിഷ്ണുഃ പർവതമസ്തകേ । ജ്വാലാമാലാകുലേ വിഷ്ണുഃ സർവം വിഷ്ണുമയം ജഗത് ॥ 23 ॥
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മാംഡപുരാണേ ഇംദ്രനാരദസംവാദേ ശ്രീവിഷ്ണുപംജരസ്തോത്രമ് ॥
শ্রী বিষ্ণু পংজর স্তোত্রম্ সম্পর্কে
The Vishnu Panjara Stotram, the "cage" or shield of Vishnu, is a protective prayer. After the formal opening that names Narada as its seer, with nyasa and a meditation on Vishnu as the one Lord dwelling in every heart, its verses ask Vishnu's forms to guard each part of the body: Govinda the feet, Trivikrama the shins, Keshava the thighs, Janardana the waist, and so on. As its colophon states, it is from the Brahmanda Purana, in a dialogue of Indra and Narada.
উৎস: Brahmanda Purana, Indra and Narada dialogue (per its colophon)
কখন পাঠ করবেন: In daily prayer for protection, before travel, and in Vishnu worship.
আপনি কি জানেন?
- A panjara stotra surrounds the devotee with the deity's names like a protective cage, much as a kavacha does.
- Each limb is given to a different name of Vishnu, from the twelve names (dvadasha nama) and others.
প্রায়শই জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
What does "panjara" mean?
A cage, here a protective enclosure of the Lord's names.
Where does it come from?
As its colophon states, the Brahmanda Purana, in a dialogue of Indra and Narada.
Who is its seer?
The sage Narada, as its opening states.
উপাসনা ও অধ্যয়নের জন্য প্রদত্ত, ভবিষ্যদ্বাণী হিসেবে নয়। অবাণিজ্যিক।
আরও ভক্তিপাঠ