MuhurtaNow

Chanakya Neethi - Chapter 3

Chanakya Neethi · Traditional devotional text

kasya doshah kule naasti vyaadhinaa ko na peeditah । vyasanam kena na praaptam kasya saukhyam nirantaram ॥ 01 ॥

aachaarah kulamaakhyaati deshamaakhyaati bhaashanam । sambhramah snehamaakhyaati vapuraakhyaati bhojanam ॥ 02 ॥

sukule yojayetkanyaam putram vidyaasu yojayet । vyasane yojayechchatrum mitram dharmena yojayet ॥ 03 ॥

durjanasya cha sarpasya varam sarpo na durjanah । sarpo damshati kaale tu durjanastu pade pade ॥ 04 ॥

etadarthe kuleenaanaam nripaah kurvanti sangraham । aadimadhyaavasaaneshu na te gachchhanti vikriyaam ॥ 05 ॥

pralaye bhinnamaryaadaa bhavanti kila saagaraah । saagaraa bhedamichchanti pralaye'pi na saadhavah ॥ 06 ॥

moorkhastu prahartavyah pratyaksho dvipadah pashuh । bhidyate vaakya-shalyena adrisham kantakam yathaa ॥ 07 ॥

roopayauvanasampannaa vishaalakulasambhavaah । vidyaaheenaa na shobhante nirgandhaah kimshukaa yathaa ॥ 08 ॥

kokilaanaam svaro roopam streenaam roopam pativratam । vidyaa roopam kuroopaanaam kshamaa roopam tapasvinaam ॥ 09 ॥

tyajedekam kulasyaarthe graamasyaarthe kulam tyajet । graamam janapadasyaarthe aatmaarthe prithiveem tyajet ॥ 10 ॥

udyoge naasti daaridryam japato naasti paatakam । maunena kalaho naasti naasti jaagarite bhayam ॥ 11 ॥

atiroopena vaa seetaa atigarvena raavanah । atidaanaadbalirbaddho hyatisarvatra varjayet ॥ 12 ॥

ko hi bhaarah samarthaanaam kim dooram vyavasaayinaam । ko videshah suvidyaanaam kah parah priyavaadinaam ॥ 13 ॥

ekenaapi suvrikshena pushpitena sugandhinaa । vaasitam tadvanam sarvam suputrena kulam yathaa ॥ 14 ॥

ekena shushkavrikshena dahyamaanena vahninaa । dahyate tadvanam sarvam kuputrena kulam yathaa ॥ 15 ॥

ekenaapi suputrena vidyaayuktena saadhunaa । aahlaaditam kulam sarvam yathaa chandrena sharvaree ॥ 16 ॥

kim jaatairbahubhih putraih shokasantaapakaarakaih । varamekah kulaalambee yatra vishraamyate kulam ॥ 17 ॥

laalayetpanchavarshaani dashavarshaani taadayet । praapte tu shodashe varshe putre mitravadaacharet ॥ 18 ॥

upasarge'nyachakre cha durbhikshe cha bhayaavahe । asaadhujanasamparke yah palaayetsa jeevati ॥ 19 ॥

dharmaarthakaamamokshaanaam yasyaiko'pi na vidyate । ajaagalastanasyeva tasya janma nirarthakam ॥ 20 ॥

moorkhaa yatra na poojyante dhaanyam yatra susanchitam । daampatye kalaho naasti tatra shreeh svayamaagataa ॥ 21 ॥

About Chanakya Neethi - Chapter 3

This is the third chapter of the Chanakya Niti, maxims traditionally attributed to Chanakya (Kautilya). It opens with a reminder of our shared humanity: whose family has no fault, who has never been troubled by illness, who has not met misfortune, and whose happiness lasts for ever? It goes on to say that conduct shows one's family, speech one's land, warmth one's affection and the body one's food, and ends with the well-known verse that wherever fools are not honoured, grain is well stored and husband and wife do not quarrel, there Lakshmi (prosperity) comes of her own accord.

Written by: Traditionally attributed to Chanakya (Kautilya)

When to chant: In reading and study of practical wisdom (niti), and in talks on conduct.

Did you know?

  • Its first verse is often quoted to show that no one is free of faults and troubles, so we should not judge others harshly.
  • Some verses of the Chanakya Niti reflect the attitudes of their age and are read today with that in mind.

Frequently asked questions

What does the first verse ask?

Whose family has no fault, and whose happiness lasts for ever?

What does speech reveal, according to verse 2?

One's land or homeland.

Where does Lakshmi come of her own accord?

Where fools are not honoured, grain is stored and couples live in harmony.

Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.