Ganesha Chaturthi Pooja Vidhanam & Vrata Kalpam
Ganesha · Traditional devotional text
praarthana shuklaambaradharam vishnum shashivarnam chaturbhujam । prasanna vadanam dhyaayetsarva vighnopashaantaye ॥
ayam muhoortassumuhoorto'stu । tadeva lagnam sudinam tadeva, taaraabalam chandrabalam tadeva, vidyaabalam daivabalam tadeva, lakshmeepate tenghriyugam smaraami, sumuhoorto'stu ।
yashshivo naamaroopaabhyaam yaa devee sarvamangalaa । tayossamsmaranaat pumsaam sarvato jayamangalam ॥
laabhasteshaam jayasteshaam kutasteshaam paraabhavah । yeshaamindeevarashyaamo hridayasthojanaarthanah ॥
aapadaamapahartaaram daataaram sarvasampadaam । lokaabhiraamam shreeraamam bhooyo bhooyo namaamyaham ॥
(shree vighneshvara shodashanaama stotram) sumukhashchaikadantashcha kapilo gajakarnikah । lambodarashcha vikato vighnaraajo ganaadhipah ॥ 1 ॥
dhoomaketu-rganaadhyaksho phaalachandro gajaananah । vakratunda-shshoorpakarno heramba-sskandapoorvajah ॥ 2 ॥
shodashaitaani naamaani yah pathe-chchhrinu-yaadapi । vidyaarambhe vivaahe cha praveshe nirgame tathaa । sangraame sarva kaaryeshu vighnastasya na jaayate ॥ 3 ॥
abheepsitaartha siddhyartham poojito yassurairapi । sarvavighnachchidetasmai shree mahaaganaadhipataye namah ॥
om shreelakshmee naaraayanaabhyaam namah । om umaa maheshvaraabhyaam namah । om vaanee hiranyagarbhaabhyaam namah । om shachee purandaraabhyaam namah । om arundhatee vashishthaabhyaam namah । om shree sitaaraamaabhyaam namah । namassarvebhyo mahaajanebhyo namah ॥ ayam muhoorta-ssumuhoorto'stu ॥
shareera shuddhi apavitrah pavitro vaa sarvaavasthaa̎-ngato-'pivaa । ya-ssmare-tpundareekaaksham sa baahyaabhyantara shshuchih ॥ pundareekaaksha ! pundareekaaksha ! pundareekaakshaaya namah ।
aachamanah om aachamya om keshavaaya svaahaa om naaraayanaaya svaahaa om maadhavaaya svaahaa (iti triraachamya) om govindaaya namah (paanee maarjayitvaa) om vishnave namah om madhusoodanaaya namah (oshthau maarjayitvaa) om trivikramaaya namah om vaamanaaya namah (shirasi jalam prokshya) om shreedharaaya namah om hrisheekeshaaya namah (vaamahaste jalam prokshya) om padmanaabhaaya namah (paadayoh jalam prokshya) om daamodaraaya namah (shirasi jalam prokshya) om sankarshanaaya namah (angulibhishchibukam jalam prokshya) om vaasudevaaya namah om pradyumnaaya namah (naasikaam sprishtvaa) om aniruddhaaya namah om purushottamaaya namah om adhokshajaaya namah om naarasimhaaya namah (netre shrotre cha sprishtvaa) om achyutaaya namah (naabhim sprishtvaa) om janaardhanaaya namah (hridayam sprishtvaa) om upendraaya namah (hastam shirasi nikshipya) om haraye namah om shreekrishnaaya namah (amsau sprishtvaa) om shreekrishna parabrahmane namo namah
bhootochchaatana uttishthantu । bhoota pishaachaah । ye te bhoomibhaarakaah । ye teshaamavirodhena । brahmakarma samaarabhe । om bhoorbhuvassuvah । daivee gaayatree chandah praanaayaame viniyogah
praanaayaamah o-mbhooh । o-mbhuvah । ogm suvah । o-mmahah । o-njanah । o-ntapah । ogm sa̠tyam । o-ntatsa̍vi̠turvare̎nya̠-mbhargo̍ de̠vasya̍ dheemahi । dhiyo̠ yo na̍h pracho̠dayaa̎t ॥ omaapo̠ jyotee̠ raso̠-'mrita̠-mbrahma̠ bhoo-rbhuva̠-ssuva̠rom ॥
sankalpah mamopaatta, durita kshayadvaaraa, shree parameshvara-muddisya, shree parameshvara preetyartham, shubhe, shobhane, abhyudaya muhoorte, shree mahaavishno raajnayaa, pravarta maanasya, adya brahmanah, dviteeya paraarthe, shvetavaraaha kalpe, vaivashvata manvantare, kaliyuge, prathama paade, (bhaarata deshah - jamboo dveepe, bharata varshe, bharata khande, meroh dakshina/uttara digbhaage; amerikaa - krauncha dveepe, ramanaka varshe, aindrika khande, sapta samudraantare, kapilaaranye), shobhana grihe, samasta devataa braahmana, harihara gurucharana sannithau, asmin, vartamaana, vyaavahaarika, chaandramaana, ... samvatsare, ... ayane, ... rite, ... maase, ... pakshe, ... tithau, ... vaasare, ... shubha nakshatra, shubha yoga, shubha karana, evanguna, visheshana, vishishthaayaam, shubha tithau, shreemaan, ... gotrah, ... naamadheyah, ... gotrasya, ... naamadheyoham ... mama dharmapatnee sametasya, asmaakam sahakutumbaanaam, kshemasthairya vijaya abhaya aayuraarogya aishvaryaabhivridhhyartham, dharmaartha kaama moksha chaturvidha phala purushaartha siddyartham, ishtakaamyaartha siddhyartham, manovaanchhaaphala siddhartham, samasta duritopa shaantyartham, samasta mangalaavaapyartham, putrapautraabhivriddhyartham, sakalakaaryeshu sarvadaa digvijayasiddhyartham, varshe varshe prayukta shree varasiddhi vinaayaka devataa-muddhisya, shree varasiddhi vinaayaka devataa preetyartham, kalpokta prakaarena yaavachchhakti dhyaanaavaahanaadi shodashopachaarapoojaam karishye ।
tadanga kalashapoojaam karishye ॥ kalasham gandhapushpaakshatairabhyarchya । tasyopari hastam nidhaaya -
kalasha pooja kalashasya mukhe vishnuh kanthe rudra-ssamaahitah । moole tatra sthito brahmaa madhye maatriganaasmritaah ॥
kukshautu saagaraah sarve saptadvveepaa vasundharaa । rigvedodha yajurveda-ssaamavedo-hyadharvanah ॥ angaishcha sahitaassarve kalashaambu samaashritaah ।
aa kalasheshu dhaavati pavitre parishichyate । ukthairyajneshu vardhate ॥
aapo̠ vaa i̠dagm sarva̠m vishvaa̍ bhoo̠taanyaapa̍h praa̠naa vaa aapa̍h pa̠shava̠ aapo-'nna̠maapo -'mri̍ta̠maapa̍-ssa̠mraadaapo̍ vi̠raadaapa̍-ssva̠raadaapa̠-shchhandaa̠g̠syaapo̠ jyotee̠g̠shyaapo̠ yajoo̠g̠shyaapa̍-ssa̠tyamaapa̠-ssarvaa̍ de̠vataa̠ aapo̠ bhoorbhuva̠ssuva̠raapa̠ om ॥ 29.1 (tai. ara. 6.29.1)
gange cha yamune chaiva godaavari sarasvatee । narmade sindhu kaaveree jalesmin sannidhim kuru ॥
aayaantu devapoojaartham duritakshayakaarakaah । (kalashodakena poojaadravyaani, aatmaanam, devam cha samprokshya)
o-nga̠naanaa̎-ntvaa ga̠napa̍tigm havaamahe ka̠vi-nka̍vee̠naam upa̠mashra̍vastavam । jye̠shtha̠raaja̠-mbrahma̍naa-mbrahmanaspata̠ aa na̍-shshri̠nvannoo̠tibhi̍sseeda̠ saada̍nam ॥
shree varasiddhi vinaayaka devataaye namah । atha praanapratishthaapanam karishye ।
shree varasiddhi vinaayaka praana pratishthaa om asuneete punarasmaasu chakshuh punahpraanamiha no dhehi bhogam । jyokpashyema sooryamuchcharam tamanumate mridayaa nah ssvasti ॥ ri.ve. - 10.59.6 amritam vai praanaa amritamaapah praanaaneva yathaasthaanamupahvayate । ityaadyena praanapratishthaapanam kritvaa, namaskritvaa ॥
om shree varasiddhi vinaayakaaya namah । svaamin sarvajagannaatha yaavatpoojaavasaanakam । taavatvam preetibhaavena bimbe'smin sannidhim kuru ॥ aavaahito bhava, sthaapito bhava, sumukho bhava, suprasanno bhava, varado bhava, praseeda, praseeda, praseeda ।
shodashopachaara poojaa
praarthana bhavasanchitapaapaugha vidhvamsanavichakshanam । vighnaandhakaarabhaasvantam vighnaraajamaham bhaje ॥
ekadantam shoorpakarnam gajavaktram chaturbhujam । paashaankushadharam devam dhyaayetsiddhivinaayakam ॥
uttamam gananaathasya vratam sampatkaram shubham । bhaktaabheeshtapradam tasmaaddhyaayettam vighnanaayakam ॥
dhyaanam dhyaayedgajaananam devam taptakaanchanasannibham । chaturbhujam mahaakaayam sarvaabharanabhooshitam ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah dhyaayaami ।
aavaahanam (sahasrasheershaa ... dashaangulam) atraagachchha jagadvandya suraraajaarchiteshvara । anaathanaatha sarvajna gaureegarbhasamudbhava ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah aavaahayaami ।
aasanam (purusha evedagm ... atirohati) mauktikaih pushparaagaishcha naanaaratnairviraajitam । ratnasimhaasanam chaaru preetyartham pratigrihyataam ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah aasanam samarpayaami ।
arghyam (etaavaanasya ... divi) gaureeputra namaste'stu shankarapriyanandana । grihaanaarghyam mayaa dattam gandhapushpaakshatairyutam ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah arghyam samarpayaami ।
paadyam (tripaadoordhvah ... abhi) gajavaktra namaste'stu sarvaabheeshtapradaayaka । bhaktyaa paadyam mayaa dattam grihaana dviradaanana ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah paadyam samarpayaami ।
madhuparkah dadhiksheerasamaayuktam madhvaajyena samanvitam । madhuparkam grihaanedam gajavaktra namo'stu te ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah madhuparkam samarpayaami ।
aachamaneeyam (tasmaadviraadajaayata ... purah) anaathanaatha sarvajna geervaanavarapoojita । grihaanaachamanam deva tubhyam dattam mayaa prabho ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah aachamaneeyam samarpayaami ।
panchaamrita snaanam payo dadhi ghritam chaiva sharkaraa madhu samyutam । panchaamritam grihaanedam snaanaaya gananaayaka ॥ snaanam panchaamritairdeva grihaana gananaayaka । anaathanaatha sarvajna geervaanaganapoojita ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah panchaamrita snaanam samarpayaami ।
shuddhodaka snaanam (yatpurushena ... havih) gangaadisarvateerthebhya aahritairamalairjalaih । snaanam kurushya bhagavannumaaputra namo'stu te ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah shuddhodaka snaanam samarpayaami । snaanaanantaram aachamaneeyam samarpayaami ।
vastram (saptaasyaasan ... pashum) raktavastradvayam chaaru devayogyam cha mangalam । shubhaprada grihaana tvam lambodara haraatmaja ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah vastrayugmam samarpayaami ।
yajnopaveetam raajatam brahmasootram cha kaanchanam chottareeyakam । grihaana deva sarvajna bhaktaanaamishtadaayaka ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah yajnopaveetam samarpayaami ।
gandham chandanaagaru karpoora kastooree kunkumaanvitam । vilepanam surashreshtha preetyartham pratigrihyataam ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah shreegandhaan dhaarayaami ।
akshataan akshataan dhavalaan divyaan shaaleeyaamstandulaan shubhaan । grihaana paramaananda shambhuputra namo'stu te ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah alankaranaartham akshataan samarpayaami ।
pushpaani sugandhaani cha pushpaani jaateekundamukhaani cha । ekavimshatipatraani sangrihaana namo'stu te ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah pushpaih poojayaami ।
athaangapoojaa om ganeshaaya namah - paadau poojayaami । om ekadantaaya namah - gulphau poojayaami । om shoorpakarnaaya namah - jaanunee poojayaami । om vighnaraajaaya namah - janghe poojayaami । om aakhuvaahanaaya namah - ooroom poojayaami । om herambaaya namah - katim poojayaami । om lambodaraaya namah - udaram poojayaami । om gananaathaaya namah - naabhim poojayaami । om ganeshaaya namah - hridayam poojayaami । om sthoolakanthaaya namah - kantham poojayaami । om skandaagrajaaya namaha shkandhau poojayaami । om paashahastaaya namaha hasthau poojayaami । om gajavaktraaya namah - vaktram poojayaami । om vighnahantre namah - netram poojayaami । om shoorpakarnaaya namah - karnau poojayaami । om phaalachandraaya namah - lalaatam poojayaami । om sarveshvaraaya namah - shirah poojayaami । om vighnaraajaaya namah - sarvaanyngaani poojayaami ।
athaikavimshati patrapooja sumukhaayanamah - maacheepatram poojayaami (darbha) । ganaadhipaaya namah - brihateepatram poojayaami । umaaputraaya namah - bilvapatram poojayaami (maaredu) । gajaananaaya namah - durvaayugmam poojayaami(garika) । harasoonavenamah - dattoorapatram poojayaami (ummetta) । lambodaraayanamah - badareepatram poojayaami (regu) । guhaagrajaayanamah - apaamaargapatram poojayaami (uttareni) । gajakarnaayanamah - tulaseepatram poojayaami । ekadantaaya namah - chootapatram poojayaami (aamra) । vikataaya namah - karaveerapatram poojayaami (ganneru)। bhinnadantaaya namah - vishnukraantapatram poojayaami । vatavenamah - daadimeepatram poojayaami (daanimma) । sarveshvaraayanamah - devadaarupatram poojayaami । phaalachandraaya namah - maruvakapatram poojayaami । herambaayanamah - sindhuvaarapatram poojayaami । shoorpakarnaayanamah - jaajeepatram poojayaami । suraagrajaayanamah - gandakeepatram poojayaami । ibhavaktraayanamah - shameepatram poojayaami (jammi) । vinaayakaaya namah - ashvatthapatram poojayaami (raavi) । surasevitaaya namah - arjunapatram poojayaami (maddi) । kapilaaya namah - arkapatram poojayaami (jilledu) । shree ganeshvaraaya namah - ekavimshati patraani poojayaami ।
ekavimshati pushpa poojaa om panchaasya ganapataye namah - punnaaga pushpam samarpayaami । om mahaa ganapataye namah - mandaara pushpam samarpayaami । om dheera ganapataye namah - daadimee pushpam samarpayaami । om vishvaksena ganapataye namah - vakula pushpam samarpayaami । om aamoda ganapataye namah - amrinaala(taamara) pushpam samarpayaami । om pramatha ganapataye namah - paatalee pushpam samarpayaami । om rudra ganapataye namah - drona pushpam samarpayaami । om vidyaa ganapataye namah - dhattoora pushpam samarpayaami । om vighna ganapataye namah - champaka pushpam samarpayaami । om durita ganapataye namah - rasaala pushpam samarpayaami । om kaamitaarthaprada ganapataye namah - ketakee pushpam samarpayaami । om sammoha ganapataye namah - maadhavee pushpam samarpayaami । om vishnu ganapataye namah - shamyaaka pushpam samarpayaami । om eesha ganapataye namah - arka pushpam samarpayaami । om gajaasya ganapataye namah - kalhaara pushpam samarpayaami । om sarvasiddhi ganapataye namah - sevantikaa pushpam samarpayaami । om veera ganapataye namah - bilva pushpam samarpayaami । om kandarpa ganapataye namah - karaveera pushpam samarpayaami । om uchchhishtha ganapataye namah - kunda pushpam samarpayaami । om brahma ganapataye namah - paarijaata pushpam samarpayaami । om jnaana ganapataye namah - jaatee pushpam samarpayaami ।
ekavimshati doorvaayugma poojaa om ganaadhipaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om paashaankushadharaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om aakhuvaahanaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om vinaayakaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om eeshaputraaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om sarvasiddhipradaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om ekadantaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om ibhavaktraaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om mooshakavaahanaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om kumaaragurave namah - doorvaayugmam samarpayaami । om kapilavarnaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om brahmachaarine namah - doorvaayugmam samarpayaami । om modakahastaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om surashreshthaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om gajanaasikaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om kapitthaphalapriyaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om gajamukhaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om suprasannaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om suraagrajaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om umaaputraaya namah - doorvaayugmam samarpayaami । om skandapriyaaya namah - doorvaayugmam samarpayaami ।
om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah naanaavidha patra pushpaani samarpayaami ।
shree vinaayaka ashtottarashata naama poojaa om gajaananaaya namah om ganaadhyakshaaya namah om vighnaraajaaya namah om vinaayakaaya namah om dvaimaaturaaya namah om dvimukhaaya namah om pramukhaaya namah om sumukhaaya namah om kritine namah om supradeeptaaya namah (10) om sukhanidhaye namah om suraadhyakshaaya namah om suraarighnaaya namah om mahaaganapataye namah om maanyaaya namah om mahaakaalaaya namah om mahaabalaaya namah om herambaaya namah om lambajatharaaya namah om hrasvagreevaaya namah (20) om prathamaaya namah om praajnaaya namah om pramodaaya namah om modakapriyaaya namah om vighnakartre namah om vighnahantre namah om vishvanetre namah om viraatpataye namah om shreepataye namah om vaakpataye namah (30) om shringaarine namah om aashritavatsalaaya namah om shivapriyaaya namah om sheeghrakaarine namah om shaashvataaya namah om balvaanvitaaya namah om baloddataaya namah om bhaktanidhaye namah om bhaavagamyaaya namah om bhaavaatmajaaya namah (40) om agragaamine namah om mantrakrite namah om chaameekara prabhaaya namah om sarvaaya namah om sarvopaasyaaya namah om sarvakartre namah om sarvanetre namah om sarvasiddhipradaaya namah om sarvasiddhaaya namah om sarvavandyaaya namah (50) om narvasiddi-pradaaya namah om panchahastaaya namah om paarvateenandanaaya namah om prabhave namah om kumaara gurave namah om kunjaraasura-bhanjanaaya namah om kaantimate namah om dhritimate namah om kaamine namah om kapitthaphalapriyaaya namah (60) om brahmachaarine namah om brahmaroopine namah om mahodaraaya namah om madotkataaya namah om mahaaveeraaya namah om mantrine namah om mangalasusvaraaya namah om pramadaaya namah om jyaayase namah om yakshikinnarasevitaaya namah (70) om gangaasutaaya namah om ganaadheeshaaya namah om gambheeraninadaaya namah om vatave namah om jyotishe namah om akraanta-padachitprabhave namah om abheeshtavaradaaya namah om mangalapradaaya namah om avyakta roopaaya namah om puraanapurushaaya namah (80) om pooshne namah om pushkarotkshipta-vaaranaaya namah om agraganyaaya namah om agrapoojyaaya namah om apaakritaparaakramaaya namah om satyadharmine namah om sakhyai namah om saaraaya namah om sarasaambunidhaye namah om maheshaaya namah (90) om vishadaangaaya namah om manikinkinee mekhalaaya namah om samastadevataamoortaye namah om sahishnave namah om brahmavidyaadi daanabhuve namah om vishnave namah om vishnupriyaaya namah om bhaktajeevitaaya namah om aishvaryakaaranaaya namah om satatotthitaaya namah (100) om vishvagdrishenamah om vishvarakshaa-vidhaanakrite namah om kalyaanagurave namah om unmattaveshaaya namah om parajayine namah om samasta jagadaadhaaraaya namah om sarvaishvaryapradaaya namah om shree vighneshvaraaya namah (108) shree mahaaganaadhipataye namah । naanaavidha parimala patrapushpa poojaam samarpayaami ।
dhoopam dashaangam guggulopetam sugandhi sumanoharam । umaasuta namastubhyam grihaana varado bhava ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah dhoopamaaghraapayaami ।
deepam saajyam trivartisamyuktam vahninaa dyotitam mayaa । grihaana mangalam deepam eeshaputra namo'stu te ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah deepam darshayaami ।
naivedyam sugandhaan sukritaamshchaiva modakaan ghrita paachitaan । naivedyam grihyataam deva chanamudgaih prakalpitaan ॥ bhakshyam bhojyam cha lehyam cha choshyam paaneeyameva cha । idam grihaana naivedyam mayaa dattam vinaayaka ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah naivedyam samarpayaami ।
taamboolam poogeephalasamaayuktam naagavalleedalairyutam । karpoorachoornasamyuktam taamboolam pratigrihyataam ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah taamboolam samarpayaami । taamboola charvanaanantaram aachamaneeyam samarpayaami ।
neeraajanam ghritavarti sahasraishcha karpoorashakalaistathaa । neeraajanam mayaa dattam grihaana varado bhava ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah neeraajanam samarpayaami । neeraajanaanantaram aachamaneeyam samarpayaami ।
mantrapushpam ganaadhipa namaste'stu umaaputraaghanaashana । vinaayakeshatanaya sarvasiddhipradaayaka ॥ ekadantaikavadana tathaa mooshakavaahana । kumaaragurave tubhyamarpayaami sumaanjalim ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah mantrapushpam samarpayaami ।
pradakshinam pradakshinam karishyaami satatam modakapriya । madvighnam haraye sheeghram bhaktaanaamishtadaayaka ॥ aakhuvaahana devesha vishvavyaapin vinaayaka । pradakshinam karomi tvaam praseeda varado bhava ॥ yaani kaani cha paapaani janmaantarakritaani cha । taani taani pranashyanti pradakshina pade pade ॥ paapo'ham paapakarmaa'ham paapaatmaa paapasambhavah । traahi maam kripayaa deva sharanaagatavatsala ॥ anyathaa sharanam naasti tvameva sharanam mama । tasmaatkaarunya bhaavena raksha raksha ganaadhipa ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah aatmapradakshina namaskaaraan samarpayaami ।
saashtaanga namaskaaram namo namo ganeshaaya namaste vishvaroopine । nirvighnam kuru me kaamam namaami tvaam gajaananaa ॥ agajaanana padmaarkam gajaanana maharnisham । anekadam tam bhaktaanaam ekadantamupaasmahe ॥ namaste bhinnadantaaya namaste harasoonave । mamaabheeshtaprado bhooyo vinaayaka namo'stu te ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah saashtaanga namaskaaram samarpayaami ।
praarthana praseeda devadevesha praseeda gananaayaka । eepsitam me varam dehi paratra cha paraangatim ॥ vinaayaka varam dehi mahaatman modakapriya । avighnam kuru me deva sarvakaaryeshu sarvadaa ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah praarthana namaskaaraan samarpayaami ।
raajopachaara poojaa om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah । chhatramaachchhaadayaami । om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah । chaamarairveejayaami । om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah । geetam shraavayaami । om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah । nrityam darshayaami । om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah । vaadyam ghoshayaami । om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah । aandolikaan aarohayaami । om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah । ashvaan aarohayaami । om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah । gajaan aarohayaami । om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah । samasta raajopachaaraan devopachaaraan samarpayaami ।
punararghyam arghyam grihaana heramba varaprada vinaayaka । gandhapushpaakshatairyuktam bhaktyaa dattam mayaa prabho ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah idamarghyam idamarghyam idamarghyam ।
namastubhyam ganeshaaya namaste vighnanaayaka । punararghyam pradaasyaami grihaana gananaayaka ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah idamarghyam idamarghyam idamarghyam ।
namaste bhinnadantaaya namaste harasoonave । yidamarghyam pradaasyaami grihaana gananaayaka ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah idamarghyam idamarghyam idamarghyam ।
gauryangamalasambhoota svaami jyeshtha vinaayaka । ganeshvara grihaanaarghyam gajaanana namo'stu te ॥ om shree varasiddhi vinaayaka svaamine namah idamarghyam idamarghyam idamarghyam ।
samarpanam yasya smrityaa cha naamoktyaa tapah poojaa kriyaadishu । nyoonam sampoornataam yaati sadyo vande gajaananam ॥ mantraheenam kriyaaheenam bhaktiheenam vinaayaka । yatpoojitam mayaa deva paripoornam tadastu te ॥
anayaa dhyaanaavahanaadi shodashopachaara poojayaa bhagavaan sarvaatmakah shree siddhi vinaayakah svaami supreeto suprasanno varado bhavantu ।
vighneshvara kathaa
A very long time ago, sages who had accomplished the most intense meditative vows and other distinguished brahmins had gathered in the Naimisha forest to ask Soota, an accomplished Sage, if there was any sacred vow that one can undertake so as to complete one’s work or initiative without any obstacles and can bear fruits of labour as desired, and that if there was one, they requested him to kindly throw light upon it.
Upon being greeted with verbal niceties in this manner, Sage Soota, who was an erudite Puranic scholar and a master of all Shastras, says, “In the past, during the gory war for the kingdom of Hastinapura between the cousins – Paandavas and Kauravas, the eldest of the Pandavas, Dharma Raaja (Yudhishtira) requests Krishna to enlighten him of the God who is to be prayed to win the war and of a sacred vow that when carried out would help win back the lost kingdom.
To this, Lord Krishna answers that every year, on the 4th day of the bright fortnight in the Bhaadrapada month, one must perform Sri Varasiddhi Vinaayaka Vrata. He adds that the vower must bathe with sesame seed oil, dressed in clean and new clothes, be clean minded on that day and to the best of his strength and ability, make an idol of the Lord using gold, silver, copper or clay, and pray to this idol. He further adds that this idol of Ganesha must be Ekadanta – one-toothed (one-tusked); Shurpa-karna – comprising of ears like a winnowing fan; chhatur-bhuja – the one with four hands, and there’s a noose, elephant goad, kadubu – a traditional stuffed dessert and Abhaya mudra – a gesture of fearlessness in each of his hands. This idol is seated on a well-decorated ornamental dais and is to be worshipped with bhakti – infallible devotion. The vower must offer sandalwood in the name of Ganadhipa (The chief of all Ganas or clans); flowers in the name of Vinaayaka (the one without a ruler); incense sticks in the name of Umasuta (the son of Goddess Uma); lamps lit using cotton wicks soaked in ghee, in the name of Rudrapriya (the one loved by Lord Rudra); twenty-one modaks (fried or steamed stuffed dumplings) in the name of Vighna-naashaka (the destroyer of Obstacles); twenty-one fresh Bermuda grass strips, while chanting twenty-one Ganadhipa names, and aarti (a religious ritual where in a flame/light is offered to the deity) using camphor. Ten of the twenty-one modaks should be donated to needy people along with dakshina (a token of offering either in money or material gifts) and their blessings are to be accepted.
If thus done, all the good-intentioned goals and aspirations shall fructify. Earlier, Lord Shiva during the burning of Tripura; King Raama during the search for his wife, Seeta; Bhageeratha who got the river Gangaa to the earth; the Gods and demons during the churning of ocean for Amrita (the elixir of life) and Samba, ailing with leprosy, had performed and gained blessings by observing Varasiddhi Vinaayaka Vrata. And thus, Krishna persuaded Yudhishtira to undertake this sacred vow to win back his kingdom.”
“By observing this vrata, the impoverished gain wealth, the childless beget offspring, a married woman is guaranteed with long companionship, students earn useful knowledge, and a maiden would be blessed with a perfect husband.” Thus, Sage Soota preaches the other saints about the Varasiddhi Vinaayaka Vrata and summarizes that one would befall wrongful accusations if one peeks at the Moon on the fourth day of the bright fortnight in the Bhaadrapada month. As a remedy, one must listen to the Syamantakopakhyana (an apologue about a jewel named Syamantaka). Upon hearing this, the other scholarly monks request Sage Soota to elaborate about the legend behind Syamantaka jewel.
shyamantakopaakhyaana (The legend of the Syamantaka Jewel) A very long time ago, Lord Shiva anoints Ganesha as the chief of all Ganas (clan of attendants to Lord Shiva), blesses him with the eight classical siddhis (accomplishments) and buddhi (knowledge) as his two wives in the presence of all the Gods. Lord Brahma further blesses that anyone who offers twenty-one modaks to Lord Ganesha, their hard work shall be fructified with the blessings of the Lord Ganesha. Saying so, Lord Brahma offers twenty-one modaks to Lord Ganesha and seeks blessings to carry on his work of Creation without any impediments. The blissful Ganesha then happens to set off on his vehicle – the mouse along with his two wives, Siddhi and Buddhi on a relaxed vacation.
As He passed by the haughty chhandra (the Moon personified), who was arrogant of his beauty, in the chhandraloka (the Moon), He was laughed at in a condescending manner by chhandra. The enraged Ganesha curses that his beauty shall wane. chhandra gets terrified of the curse and hides under a lotus. The other Gods found pity and persuaded chhandra to offer respectful apologies to the Lord. Upon doing so, an obliging Ganesha, offered to reduce the gravity of curse and announced that anyone who peeks at chhandra on the fourth day of the bright fortnight in the Bhaadrapada month shall be subject to wrongful accusations, and to be released of the perilous bane, one must read or listen to the legend of Syamantaka jewel. chhandra was filled with humility and devotion and observed the Varasiddhi Vinaayaka Vrata as a token of gratitude.
In the Dwapara Yuga, Lord Narayana incarnates as the son of Vasudeva and Devaki, bearing the name Krishna, with a sole intention of relieving the earth of all the evils (and thus reducing the load it bears). Ugrasena’s son Satraajit, a Yadava nobleman prayed ardently to the Sun God. Upon being delighted by his devotion, the Sun God appears in front of him as a dazzling fiery shape. Satraajit requests the Lord to appear in a less blinding form. The Sun God removes the Syamantaka jewel off his neck so as to show His real self with a body like burnished copper and slightly red eyes. Satraajit was elated and offered his greetings and adorations, for which he was gifted with the boon of Syamantaka jewel. He was also apprised that if worn with utter austerity and cleanliness (with respect to both body and mind), the jewel would bestow eight folds of gold each day. When Satraajit returned to Dwaaraka with Syamantaka jewel around his neck, people mistook him for the Sun God. He later presented it to his brother Prasena, who was also a ruler of the Yaadava province.
On one such day, Prasena happened to wear the Syamantaka jewel and set off hunting with Krishna and Balaraama. In the forest, Prasena was killed unfortunately by a lion that takes the jewel along with it. However, later, the lion was killed by the king of bears, Jaambavanta, who adorned this jewel on his daughter, Jaambavati in his cave.
At the same time, as Krishna returned to Dwaaraka, a wrongful rumour spread across the city like wildfire alleging that Krishna killed Prasena in the forest for the Syamantaka jewel. Krishna having felt miserable at this blame, learnt from Sage Narada that performing Varasiddhi Vinaayaka Vrata on the fourth day of the bright fortnight in the Bhaadrapada month would liberate him of all the blame. Having followed his instructions, Krishna set off to the forest, tracing the whereabouts of Prasena. The path led him to the traces of Prasena and the lion, both of whom were dead by then, and then to the cave of Jaambavanta. Krishna discovered the Syamantaka jewel around Jaambavati. An overjoyed Krishna blew his conch and attracted the attention of Jaambavanta. A violent war broke out between the two inside the cave for twenty-one days. The people outside the cave almost lost hopes that Krishna would make it alive, while inside the cave Krishna had to engage for a very long time to gradually tire out Jaambavanta. Eventually, Krishna presents his Raamaavataara (incarnation as Lord Raama) and thus reveals that He is indeed the respected friend of Jaambavanta from the Treta Yuga. Jaambavanta then, graciously accepts defeat and offers his daughter Jaambavati in marriage to Krishna. And then, along with her even the Syamantaka jewel makes its way to Dwaaraka. Krishna goes on to return the jewel to Satraajit, who upon knowing the truth, offers his daughter Satyabhaama in marriage to Krishna and lets him keep the Syamantaka jewel. Thus, the peeking of chhandra on that particular day and the corresponding observance of Varasiddhi Vinaayaka Vrata absolved Krishna off the wrongful accusation.
Similarly, anyone who happens to catch a glimpse of the moon on the fourth day of Bhaadrapada month, during the bright fortnight can chant the following verse to be free of the consequences:
simhah prasenamavadheet simho jhaambavataa hatah । sukumaaraka maa rodeeh tava-hyesha-shshyamantakah ॥ iti dhaatryukta sushlokam yashcha smrityaa jalam pibet । daivadrishta nashta chandra doshaadeva pramuchyate ।
A lion killed Prasena; the lion was killed by Jaambavan. Don't cry, O dear child! This Syamantaka jewel is yours. The one who reads this Sloka and drinks water afterwards will not face any wrongful blame even when they see the moon on this day.
Also, one is not just liberated from wrongful blame due to such circumstances by either reading or listening to this legend about the Syamantaka jewel but is also blessed with all kinds of comforts and happiness by Ganesha. It is in this way, Sage Soota explains about the story behind Varasiddhi Vinaayaka to all the scholars and monks seated in his hermitage.
Thus, ends the excerpt from Skaanda Puraana about the Legend of Syamantaka Jewel.
udvaasana ya̠jnena̍ ya̠jnama̍yajanta de̠vaah । taani̠ dharmaa̍ni pratha̠maanyaa̍sann । te ha̠ naaka̍-mmahi̠maana̍-ssachante । yatra̠ poorve̍ saa̠dhyaa-ssanti̍ de̠vaah ॥ asmin bimbe pratishthitam varasiddhi vinaayakam yathaasthaanamudvaasayami ॥
sankata naashana ganesha stotram pranamya shirasaa devam gaureeputram vinaayakam । bhaktaavaasam smarennityamaayushkaamaarthasiddhaye ॥ 1 ॥
prathamam vakratundam cha ekadantam dviteeyakam । triteeyam krishnapingaaksham gajavaktram chaturthakam ॥ 2 ॥
lambodaram panchamam cha shashtham vikatameva cha । saptamam vighnaraajam cha dhoomravarnam tathaashtamam ॥ 3 ॥
navamam bhaalachandram cha dashamam tu vinaayakam । ekaadasham ganapatim dvaadasham tu gajaananam ॥ 4 ॥
dvaadashaitaani naamaani trisandhyam yah pathennarah । na cha vighnabhayam tasya sarvasiddhikaram param ॥ 5 ॥
vidyaarthee labhate vidyaam dhanaarthee labhate dhanam । putraarthee labhate putraanmokshaarthee labhate gatim ॥ 6 ॥
japedganapatistotram shadbhirmaasaih phalam labhet । samvatsarena siddhim cha labhate naatra samshayah ॥ 7 ॥
ashtabhyo braahmanebhyashcha likhitvaa yah samarpayet । tasya vidyaa bhavetsarvaa ganeshasya prasaadatah ॥ 8 ॥
iti shreenaaradapuraane sankashtanaashanam naama ganesha stotram ।
vinaayaka mangalaacharanam (telugu)
u ॥ tondamunekadantamu torapu bojjayu vaama hastamun menduga mroyu gajjelu mellani choopulu mandahaasamun kondoka gujju roopamuna korina vidyalakella nojjavai yundedu paarvatee tanaya oyi ganaadhipaa! neeku mrokkedan
toluta navighnamastanuchu dhoorjatee nandana neeku mrokkedan phalitamu seyavayya ninu praardhana jeseda nekadanta naa valapati cheti ghantamuna vaakkuna nepudu baayakundumee talapuna ninnu vededanu daivaganaadhipa loka naayakaa!
ka ॥ talachitine gananaathuni talachitine vighnapatini dalachina panigaa dalachitine herambuni dalachina naa vighnamulanu tolaguta korakun
atukulu kobbari palukulu chiti bellamu naanubraalu cheraku rasambun nitalaakshunagra sutunaku patukaramuga vindu chetu praarthintu madin
o bojjaganapayya nee bantu nenayya – undraalla meediki dandu pampu । kammani neyyiyu kadumuddapappunu – bojjavirugaga dinuchu poralukonuchu । jaya mangalam nitya shubha mangalam ।
vendipalleramulo veyivela mutyaalu – kondaluga neelamulu kaliyabosi । menduganu haaramulu medaninda vesikoni – dandigaa neekittu dhavalaarati ॥ jaya ॥
shreemoortivandyunaku chinmayaanandunaku - bhaasurastotrunaku shaashvatunaku । somaarkanetrunaku sundaraakaarunaku - kaamaroopunaku shree gananaadhunakunu ॥ jaya ॥
ekadantambunu ellagajavadanambu – baagayina tondambu valapu kadupu । jokayuna mooshikamu soridinekkaaduchunu – bhavyudagu devaganapatiki nipudu ॥ jaya ॥
chengalva chemanti chelaregi ganneru taamaralu tangedu tarachugaanu । pushpajaatulu techchi poojintu nenepudu bahubuddhi ganapatiki baagugaanu ॥jaya ॥
About Ganesha Chaturthi Pooja Vidhanam & Vrata Kalpam
The complete procedure for Ganesha Chaturthi worship as followed in Telugu homes: prayers, sankalpa, invocation of Ganesha in the clay image, worship with the twenty-one kinds of leaves (ekavimshati patra puja) and names, offerings, the story of the vrata and the Syamantaka jewel, the Sankata Nashana Ganesha Stotram, and closing arati songs. It is meant to be read aloud step by step during the puja.
When to chant: On Ganesha Chaturthi, Bhadrapada shukla chaturthi.
Did you know?
- The story of the Syamantaka jewel is read so that seeing the moon on Chaturthi brings no false blame.
- The Sankata Nashana stotram included here ("Pranamya shirasa devam") comes, as its colophon states, from the Narada Purana.
Recited on these festivals
Frequently asked questions
When is this puja done?
On Ganesha Chaturthi, the fourth day of the bright fortnight of Bhadrapada.
Why is the Syamantaka story read?
Tradition holds that hearing it removes the false blame of seeing the moon on that day.
What is the ekavimshati patra puja?
Worship of Ganesha with twenty-one kinds of leaves.
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts