KYTS 6.5 Indro Vrutraaya Vajramudayacchat - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha
Kanda 6 - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita · Traditional devotional text
krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaam shashthakaande panchamah prashnah - somamantrabraahmananiroopanam
o-nnamah paramaatmane, shree mahaaganapataye namah, shree gurubhyo namah । ha̠ri̠h om ॥
indro̍ vri̠traaya̠ vajra̠muda̍yachchha̠-thsa vri̠tro vajraa̠dudya̍taadabibhe̠-thso̎-'bravee̠nmaa me̠ pra haa̠rasti̠ vaa i̠da-mmayi̍ vee̠ryam̍ ta-tte̠ pra daa̎syaa̠meeti̠ tasmaa̍ u̠kthya̍-mpraaya̍chchha̠-ttasmai̎ dvi̠teeya̠muda̍yachchha̠-thso̎-'bravee̠nmaa ma̠ pra haa̠rasti̠ vaa i̠da-mmayi̍ vee̠rya̍-nta-tte̠ pra daa̎syaa̠meeti̠ [pra daa̎syaa̠meeti̍, tasmaa̍ u̠kthya̍me̠va] 1
tasmaa̍ u̠kthya̍me̠va praaya̍chchha̠-ttasmai̍ tri̠teeya̠muda̍yachchha̠-ttam vishnu̠ranva̍tishthata ja̠heeti̠ so̎-'bravee̠nmaa me̠ pra haa̠rasti̠ vaa i̠da-mmayi̍ vee̠rya̍-nta-tte̠ pra daa̎syaa̠meeti̠ tasmaa̍ u̠kthya̍me̠va praaya̍chchha̠-tta-nnirmaa̍ya-mbhoo̠tama̍han. ya̠jno hi tasya̍ maa̠yaa-''see̠-dyadu̠kthyo̍ gri̠hyata̍ indri̠yame̠va [ ] 2
ta-dvee̠rya̍m yaja̍maano̠ bhraatri̍vyasya vrinkta̠ indraa̍ya tvaa bri̠ha-dva̍te̠ vaya̍svata̠ ityaa̠hendraa̍ya̠ hi sa ta-mpraaya̍chchha̠-ttasmai̎ tvaa̠ vishna̍ve̠ tvetyaa̍ha̠ yade̠va vishnu̍ra̠nvati̍shthata ja̠heeti̠ tasmaa̠-dvishnu̍ma̠nvaabha̍jati̠ trirnirgri̍hnaati̠ trirhi sa ta-ntasmai̠ praaya̍chchhade̠sha te̠ yoni̠h puna̍rhavira̠seetyaa̍ha̠ puna̍hpuna̠- [puna̍hpunah, hya̍smaa-] 3
r-hya̍smaa-nnirgri̠hnaati̠ chakshu̠rvaa e̠ta-dya̠jnasya̠ yadu̠kthya̍-stasmaa̍du̠kthyagm̍ hu̠tagm somaa̍ a̠nvaaya̍nti̠ tasmaa̍daa̠tmaa chakshu̠ranve̍ti̠ tasmaa̠deka̠m yanta̍-mba̠havo-'nu̍ yanti̠ tasmaa̠deko̍ bahoo̠naa-mbha̠dro bha̍vati̠ tasmaa̠deko̍ ba̠hveerjaa̠yaa vi̍ndate̠ yadi̍ kaa̠maye̍taa-ddhva̠ryu-raa̠tmaana̍m yajna yasha̠senaa̎-rpayeya̠-mitya̍nta̠raa-''ha̍va̠neeya̍-ncha havi̠rdhaana̍-ncha̠ tishtha̠nnava̍ naye- [nayet, aa̠tmaana̍me̠va] 4
-daa̠tmaana̍me̠va ya̍jnayasha̠senaa̎rpayati̠ yadi̍ kaa̠maye̍ta̠ yaja̍maanam yajna yasha̠senaa̎rpayeya̠-mitya̍nta̠raa sa̍dohavirdhaa̠ne tishtha̠nnava̍ naye̠-dyaja̍maaname̠va ya̍jnayasha̠senaa̎-rpayati̠ yadi̍ kaa̠maye̍ta sada̠syaan̍ yajna yasha̠senaa̎-rpayeya̠miti̠ sada̍ aa̠labhyaava̍ naye-thsada̠syaa̍ne̠va ya̍jnayasha̠senaa̎rpayati ॥ 5 ॥ (itee̎ - ndri̠yame̠va - puna̍h puna - rnaye̠t - traya̍strigmshachcha) (a. 1)
aayu̠rvaa e̠ta-dya̠jnasya̠ ya-ddhru̠va u̍tta̠mo grahaa̍naa-ngrihyate̠ tasmaa̠-daayu̍h praa̠naanaa̍-mutta̠ma-mmoo̠rdhaana̍-ndi̠vo a̍ra̠ti-mpri̍thi̠vyaa ityaa̍ha moo̠rdhaana̍-me̠vainagm̍ samaa̠naanaa̎-nkaroti vaishvaana̠ra-mri̠taaya̍ jaa̠ta-ma̠gni-mityaa̍ha vaishvaana̠ragm hi de̠vata̠yaa-''yu̍-rubha̠yato̍ vaishvaanaro grihyate̠ tasmaa̍-dubha̠yata̍h praa̠naa a̠dhastaa̎-chcho̠pari̍shtaa-chchaa̠rdhino̠-'nye grahaa̍ gri̠hyante̠-'rdhee dhru̠va-stasmaa̍- [dhru̠va-stasmaa̎t, a̠rdhyavaa̎-] 6
-da̠rdhyavaa̎-mpraa̠no̎-'nyeshaa̎-mpraa̠naanaa̠-mupo̎pte̠-'nye grahaa̎-ssaa̠dyante-'nu̍popte dhru̠vastasmaa̍-da̠sthnaanyaah pra̠jaah pra̍ti̠tishtha̍nti maa̠gm̠senaa̠nyaa asu̍raa̠ vaa u̍ttara̠tah pri̍thi̠vee-mpa̠ryaachi̍keersha̠-ntaa-nde̠vaa dhru̠venaa̍drigmha̠-nta-ddhru̠vasya̍ dhruva̠tvam ya-ddhru̠va u̍ttara̠ta-ssaa̠dyate̠ dhrityaa̠ aayu̠rvaa e̠ta-dya̠jnasya̠ ya-ddhru̠va aa̠tmaa hotaa̠ yaddho̍trichama̠se dhru̠va-ma̍va̠naya̍tyaa̠tmanne̠va ya̠jnasyaa- [ya̠jnasya̍, aayu̍-rdadhaati] 7
-''yu̍-rdadhaati pu̠rastaa̍-du̠kthasyaa̍-'va̠neeya̠ ityaa̍huh pu̠rastaa̠ddhyaayu̍sho bhu̠nkte ma̍ddhya̠to̍-'va̠neeya̠ ityaa̍hurmaddhya̠mena̠ hyaayu̍sho bhu̠nkta u̍ttaraa̠rdhe̍-'va̠neeya̠ ityaa̍hurutta̠mena̠ hyaayu̍sho bhu̠nkte vai̎shvade̠vyaamri̠chi sha̠syamaa̍naayaa̠mava̍ nayati vaishvade̠vyo̍ vai pra̠jaah pra̠jaasve̠vaa-''yu̍rdadhaati ॥ 8 ॥ (dhru̠vastasmaa̍ - de̠va ya̠jnasyai - kaa̠nnacha̍tvaari̠gm̠shachcha̍) (a. 2)
ya̠jnena̠ vai de̠vaa-ssu̍va̠rgam lo̠kamaa̍ya̠-nte̍-'manyanta manu̠shyaa̍ no̠-'nvaabha̍vishya̠nteeti̠ te sa̍mvathsa̠rena̍ yopayi̠tvaa su̍va̠rgam lo̠kamaa̍ya̠-ntamrisha̍ya ritugra̠haire̠vaanu̠ praajaa̍na̠n̠. yadri̍tugra̠haa gri̠hyante̍ suva̠rgasya̍ lo̠kasya̠ prajnaa̎tyai̠ dvaada̍sha grihyante̠ dvaada̍sha̠ maasaa̎-ssamvathsa̠ra-ssa̍mvathsa̠rasya̠ prajnaa̎tyai sa̠ha pra̍tha̠mau gri̍hyete sa̠hotta̠mau tasmaa̠-ddvaudvaa̍vri̠too u̍bha̠yato̍mukha-mritupaa̠tra-mbha̍vati̠ ko [mbha̍vati̠ kah, hi ta-dveda̠] 9
hi ta-dveda̠ yata̍ ritoo̠naa-mmukha̍mri̠tunaa̠ preshyeti̠ sha-tkritva̍ aaha̠ shadvaa ri̠tava̍ ri̠toone̠va pree̍naatyri̠tubhi̠riti̍ cha̠tushchatu̍shpada e̠va pa̠shoo-npree̍naati̠ dvih puna̍r-ri̠tunaa̍-''ha dvi̠pada̍ e̠va pree̍naatyri̠tunaa̠ preshyeti̠ sha-tkritva̍ aaha̠rtubhi̠riti̍ cha̠tustasmaa̠-chchatu̍shpaadah pa̠shava̍ ri̠toonupa̍ jeevanti̠ dvih [dvih, puna̍r-ri̠tunaa̍-''ha̠] 10
puna̍r-ri̠tunaa̍-''ha̠ tasmaa̎-ddvi̠paada̠shchatu̍shpadah pa̠shoonupa̍ jeevantyri̠tunaa̠ preshyeti̠ sha-tkritva̍ aaha̠rtubhi̠riti̍ cha̠turdvih puna̍r-ri̠tunaa̍-''haa̠ ''krama̍name̠va ta-thsetu̠m yaja̍maanah kurute suva̠rgasya̍ lo̠kasya̠ sama̍shtyai̠ naanyo̎-'nyamanu̠ prapa̍dyeta̠ yada̠nyo̎-'nyama̍nu pra̠padye̍ta̠rtur-ri̠tumanu̠ prapa̍dyeta̠rtavo̠ mohu̍kaa-ssyu̠h [mohu̍kaa-ssyu̠h, prasi̍ddhame̠vaa-] 11
prasi̍ddhame̠vaa-ddhva̠ryu-rdakshi̍nena̠ prapa̍dyate̠ prasi̍ddha-mpratiprasthaa̠totta̍rena̠ tasmaa̍-daadi̠tya-shshanmaa̠so dakshi̍nenaiti̠ shadutta̍reno-payaa̠magri̍heeto-'si sa̠gm̠ sarpo̎-'syagmhaspa̠tyaaya̠ tvetyaa̠haasti̍ trayoda̠sho maasa̠ ityaa̍hu̠sta-me̠va ta-tpree̍naati ॥ 12 ॥ (ko - jee̍vanti̠ dvih - syu̠ - shchatu̍strigmshachcha) (a. 3)
su̠va̠rgaaya̠ vaa e̠te lo̠kaaya̍ grihyante̠ yadri̍tugra̠haa jyoti̍-rindraa̠gnee yadai̎mdraa̠gna-mri̍tupaa̠trena̍ gri̠hnaati̠ jyoti̍-re̠vaa-'smaa̍ u̠pari̍shtaa-ddadhaati suva̠rgasya̍ lo̠kasyaa-'nu̍khyaatyaa ojo̠bhritau̠ vaa e̠tau de̠vaanaa̠m yadi̍ndraa̠gnee yadai̎mdraa̠gno gri̠hyata̠ oja̍ e̠vaava̍ rundhe vaishvade̠vagm shu̍krapaa̠trena̍ grihnaati vaishvade̠vyo̍ vai pra̠jaa a̠saavaa̍di̠tya-shshu̠kro ya-dvai̎shvade̠vagm shu̍krapaa̠trena̍ gri̠hnaati̠ tasmaa̍-da̠saa-vaa̍di̠tya- [tasmaa̍-da̠saa-vaa̍di̠tyah, sarvaa̎h] 13
-ssarvaa̎h pra̠jaah pra̠tyannude̍ti̠ tasmaa̠-thsarva̍ e̠va ma̍nyate̠ maa-mpratyuda̍gaa̠diti̍ vaishvade̠vagm shu̍krapaa̠trena̍ grihnaati vaishvade̠vyo̍ vai pra̠jaasteja̍-shshu̠kro ya-dvai̎shvade̠vagm shu̍krapaa̠trena̍ gri̠hnaati̍ pra̠jaasve̠va tejo̍ dadhaati ॥ 14 ॥ (tasmaa̍da̠saavaa̍di̠tya - stri̠gm̠shachcha̍) (a. 4)
indro̍ ma̠rudbhi̠-ssaamvi̍dyena̠ maaddhya̍ndine̠ sava̍ne vri̠trama̍ha̠n̠. yanmaaddhya̍ndine̠ sava̍ne marutva̠teeyaa̍ gri̠hyante̠ vaartra̍ghnaa e̠va te yaja̍maanasya grihyante̠ tasya̍ vri̠tra-nja̠ghnusha̍ ri̠tavo̍-'muhya̠nthsa ri̍tupaa̠trena̍ marutva̠teeyaa̍nagrihnaa̠-ttato̠ vai sa ri̠too-npraajaa̍naa̠-dyadri̍tupaa̠trena̍ marutva̠teeyaa̍ gri̠hyanta̍ ritoo̠naa-mprajnaa̎tyai̠ vajra̠m vaa e̠tam yaja̍maano̠ bhraatri̍vyaaya̠ pra ha̍rati̠ yanma̍rutva̠teeyaa̠ ude̠va pra̍tha̠mena̍ [ude̠va pra̍tha̠mena̍, ya̠chchha̠ti̠ pra ha̍rati] 15
yachchhati̠ pra ha̍rati dvi̠teeye̍na strinu̠te tri̠teeye̠naa-''yu̍dha̠m vaa e̠ta-dyaja̍maana̠-ssagg sku̍rute̠ yanma̍rutva̠teeyaa̠ dhanu̍re̠va pra̍tha̠mo jyaa dvi̠teeya̠ ishu̍stri̠teeya̠h pratye̠va pra̍tha̠mena̍ dhatte̠ visri̍jati dvi̠teeye̍na̠ viddhya̍ti tri̠teeye̠nendro̍ vri̠tragm ha̠tvaa paraa̎-mparaa̠vata̍-magachchha̠-dapaa̍raadha̠miti̠ manya̍maana̠-ssa hari̍to-'bhava̠-thsa e̠taa-nma̍rutva̠teeyaa̍-naatma̠spara̍naa-napashya̠-ttaana̍grihneeta [ ] 16
praa̠name̠va pra̍tha̠menaa̎-sprinutaapaa̠na-ndvi̠teeye̍naa̠-''tmaana̍-ntri̠teeye̍naa-''tma̠spara̍naa̠ vaa e̠te yaja̍maanasya grihyante̠ yanma̍rutva̠teeyaa̎h praa̠name̠va pra̍tha̠mena̍ sprinute-'paa̠na-ndvi̠teeye̍naa̠-''tmaana̍-ntri̠teeye̠nendro̍ vri̠trama̍ha̠-nta-nde̠vaa a̍bruva-nma̠haan. vaa a̠yama̍bhoo̠dyo vri̠tramava̍dhee̠diti̠ tanma̍he̠ndrasya̍ mahendra̠tvagm sa e̠ta-mmaa̍he̠ndra-mu̍ddhaa̠ra-muda̍harata vri̠tragm ha̠tvaa-'nyaasu̍ de̠vataa̠sva dhi̠ yanmaa̍he̠ndro gri̠hyata̍ uddhaa̠rame̠va tam yaja̍maana̠ uddha̍rate̠-'nyaasu̍ pra̠jaasvadhi̍ shukrapaa̠trena̍ grihnaati yajamaanadeva̠tyo̍ vai maa̍he̠ndrasteja̍-shshu̠kro yanmaa̍he̠ndragm shu̍krapaa̠trena̍ gri̠hnaati̠ yaja̍maana e̠va tejo̍ dadhaati ॥ 17 ॥ (pra̠tha̠menaa̍ - grihneeta - de̠vataa̎sva̠ - shtaavigm̍shatishcha) (a. 5)
adi̍tih pu̠trakaa̍maa saa̠ddhyebhyo̍ de̠vebhyo̎ brahmauda̠nama̍pacha̠-ttasyaa̍ u̠chchhesha̍namadadu̠sta-tpraa-''shnaa̠-thsaa reto̍-'dhatta̠ tasyai̍ cha̠tvaara̍ aadi̠tyaa a̍jaayanta̠ saa dvi̠teeya̍mapacha̠-thsaa-'ma̍nyato̠chchhesha̍naanma i̠me̎-'jnata̠ yadagre̎ praashi̠shyaamee̠to me̠ vasee̍yaagmso janishyanta̠ iti̠ saa-'gre̠ praa-''shnaa̠-thsaa reto̍-'dhatta̠ tasyai̠ vyri̍ddhamaa̠ndama̍jaayata̠ saa-''di̠tyebhya̍ e̠va [ ] 18
tri̠teeya̍mapacha̠-dbhogaa̍ya ma i̠dagg shraa̠ntama̠stviti̠ te̎-'bruva̠n vara̍m vrinaamahai̠ yo-'to̠ jaayaa̍taa a̠smaaka̠gm̠ sa eko̍-'sa̠dyo̎-'sya pra̠jaayaa̠mriddhyaa̍taa a̠smaaka̠-mbhogaa̍ya bhavaa̠diti̠ tato̠ viva̍svaanaadi̠tyo̍ 'jaayata̠ tasya̠ vaa i̠ya-mpra̠jaa yanma̍nu̠shyaa̎staasveka̍ e̠vardho yo yaja̍te̠ sa de̠vaanaa̠-mbhogaa̍ya bhavati de̠vaa vai ya̠jnaa- [ya̠jnaat, ru̠dra-ma̠nta-] 19
-dru̠dra-ma̠nta-raa̍ya̠n-thsa aa̍di̠tyaana̠nvaakra̍mata̠ te dvi̍deva̠tyaa̎-npraapa̍dyanta̠ taa-nna prati̠ praaya̍chchha̠-ntasmaa̠dapi̠ vaddhya̠-mprapa̍nna̠-nna prati̠ praya̍chchhanti̠ tasmaa̎-ddvideva̠tye̎bhya aadi̠tyo nirgri̍hyate̠ yadu̠chchhesha̍naa̠-dajaa̍yanta̠ tasmaa̍-du̠chchhesha̍naa-dgrihyate ti̠sribhi̍r-ri̠gbhirgri̍hnaati maa̠taa pi̠taa pu̠trastade̠va tanmi̍thu̠na-mulba̠-ngarbho̍ ja̠raayu̠ tade̠va ta- [tade̠va tat, mi̠thu̠na-mpa̠shavo̠] 20
-nmi̍thu̠na-mpa̠shavo̠ vaa e̠te yadaa̍di̠tya oorgdadhi̍ da̠ddhnaa ma̍ddhya̠ta-shshree̍naa̠tyoorja̍me̠va pa̍shoo̠naa-mma̍ddhya̠to da̍dhaati shritaata̠nkye̍na meddhya̠tvaaya̠ tasmaa̍daa̠maa pa̠kva-ndu̍he pa̠shavo̠ vaa e̠te yadaa̍di̠tyah pa̍ri̠shritya̍ grihnaati prati̠ruddhyai̠vaa-'smai̍ pa̠shoo-ngri̍hnaati pa̠shavo̠ vaa e̠te yadaa̍di̠tya e̠sha ru̠dro yada̠gnih pa̍ri̠shritya̍ grihnaati ru̠draade̠va pa̠shoo-na̠nta-rda̍dhaa- [-na̠nta-rda̍dhaati, e̠sha vai] 21
-tye̠sha vai viva̍svaanaadi̠tyo yadu̍paagm shu̠sava̍na̠-ssa e̠tame̠va so̍mapee̠tha-mpari̍ shaya̠ aa tri̍teeyasava̠naa-dviva̍sva aadityai̠sha te̍ somapee̠tha ityaa̍ha̠ viva̍svanta-me̠vaa-''di̠tyagm so̍mapee̠thena̠ sama̍rdhayati̠ yaa di̠vyaa vrishti̠stayaa̎ tvaa shreenaa̠meeti̠ vrishti̍kaamasya shreeneeyaa̠-dvrishti̍me̠vaava̍ rundhe̠ yadi̍ taa̠ja-kpra̠skande̠-dvarshu̍kah pa̠rjanya̍-ssyaa̠dyadi̍ chi̠ramava̍rshuko̠ na saa̍daya̠tyasa̍nnaa̠ddhi pra̠jaah pra̠jaaya̍nte̠ naanu̠ vasha̍-tkaroti̠ yada̍nuvashatku̠ryaa--dru̠dra-mpra̠jaa a̠nvava̍srije̠nna hu̠tvaanvee̎ksheta̠ yada̠nveekshe̍ta̠ chakshu̍rasya pra̠maayu̍kagg syaa̠-ttasmaa̠nnaanveekshya̍h ॥ 22 ॥ (e̠va - ya̠jnaa - jja̠raayu̠ tade̠va tada̠ - ntarda̍dhaati̠ - na - sa̠ptavigm̍shatishcha) (a. 6)
a̠nta̠ryaa̠ma̠paa̠trena̍ saavi̠tra-maa̎graya̠naa-dgri̍hnaati pra̠jaapa̍ti̠rvaa e̠sha yadaa̎graya̠nah pra̠jaanaa̎-mpra̠jana̍naaya̠ na saa̍daya̠tyasa̍nnaa̠ddhi pra̠jaah pra̠jaaya̍nte̠ naanu̠ vasha̍-tkaroti̠ yada̍nuvashatku̠ryaa-dru̠dra-mpra̠jaa a̠nvava̍srije-de̠sha vai gaa̍ya̠tro de̠vaanaa̠m ya-thsa̍vi̠taisha gaa̍yatri̠yai lo̠ke gri̍hyate̠ yadaa̎graya̠no yada̍ntaryaamapaa̠trena̍ saavi̠tra-maa̎graya̠naa-dgri̠hnaati̠ svaa-de̠vaina̠m yone̠-rnirgri̍hnaati̠ vishve̍ [vishve̎, de̠vaa-stri̠teeya̠gm̠] 23
de̠vaa-stri̠teeya̠gm̠ sava̍na̠-nnoda̍yachchha̠-nte sa̍vi̠taara̍-mpraatassava̠nabhaa̍ga̠gm̠ santa̍-ntriteeyasava̠nama̠bhi parya̍naya̠-ntato̠ vai te tri̠teeya̠gm̠ sava̍na̠-muda̍yachchha̠n̠. ya-ttri̍teeyasava̠ne saa̍vi̠tro gri̠hyate̍ tri̠teeya̍sya̠ sava̍na̠syodya̍tyai savitripaa̠trena̍ vaishvade̠va-nka̠lashaa̎-dgrihnaati vaishvade̠vyo̍ vai pra̠jaa vai̎shvade̠vah ka̠lasha̍-ssavi̠taa pra̍sa̠vaanaa̍meeshe̠ ya-thsa̍vitripaa̠trena̍ vaishvade̠va-nka̠lashaa̎-dgri̠hnaati̍ savi̠tripra̍soota e̠vaasmai̎ pra̠jaah pra [pra̠jaah pra, ja̠na̠ya̠ti̠ some̠ soma̍ma̠bhi] 24
ja̍nayati̠ some̠ soma̍ma̠bhi gri̍hnaati̠ reta̍ e̠va ta-dda̍dhaati su̠sharmaa̍-'si supratishthaa̠na ityaa̍ha̠ some̠ hi soma̍mabhigri̠hnaati̠ prati̍shthityaa e̠tasmi̠n vaa api̠ grahe̍ manu̠shye̎bhyo de̠vebhya̍h pi̠tribhya̍h kriyate su̠sharmaa̍-'si supratishthaa̠na ityaa̍ha manu̠shye̎bhya e̠vaitena̍ karoti bri̠hadityaa̍ha de̠vebhya̍ e̠vaitena̍ karoti̠ nama̠ ityaa̍ha pi̠tribhya̍ e̠vaitena̍ karotye̠ taava̍tee̠ rvai de̠vataa̠staabhya̍ e̠vaina̠gm̠ sarvaa̎bhyo grihnaatye̠sha te̠ yoni̠rvishve̎bhyastvaa de̠vebhya̠ ityaa̍ha vaishvade̠vo hye̍shah ॥ 25 ॥ (vishve̠ - pra - pi̠tribhya̍ e̠vaitena̍ karo̠tye - kaa̠nnavigm̍sha̠tishcha̍) (a. 7)
praa̠no vaa e̠sha yadu̍paa̠gm̠shu-ryadu̍paagmshupaa̠trena̍ pratha̠mashcho̎tta̠mashcha̠ grahau̍ gri̠hyete̎ praa̠name̠vaanu̍ pra̠yanti̍ praa̠namanoodya̍nti pra̠jaapa̍ti̠rvaa e̠sha yadaa̎graya̠nah praa̠na u̍paa̠gm̠shuh patnee̎h pra̠jaah pra ja̍nayanti̠ yadu̍paagmshupaa̠trena̍ paatneeva̠tamaa̎graya̠naa-dgri̠hnaati̍ pra̠jaanaa̎-mpra̠jana̍naaya̠ tasmaa̎-tpraa̠na-mpra̠jaa anu̠ pra jaa̍yante de̠vaa vaa i̠ta i̍ta̠h patnee̎-ssuva̠rgam- [patnee̎-ssuva̠rgam, lo̠ka-ma̍jigaagmsa̠-nte] 26
-mlo̠ka-ma̍jigaagmsa̠-nte su̍va̠rgam lo̠ka-nna praajaa̍na̠-nta e̠ta-mpaa̎tneeva̠tama̍pashya̠-ntama̍grihnata̠ tato̠ vai te su̍va̠rgam lo̠ka-mpraajaa̍na̠n̠. ya-tpaa̎tneeva̠to gri̠hyate̍ suva̠rgasya̍ lo̠kasya̠ prajnaa̎tyai̠ sa somo̠ naati̍shthata stree̠bhyo gri̠hyamaa̍na̠sta-nghri̠tam vajra̍-nkri̠tvaa-'ghna̠-nta-nniri̍ndriya-mbhoo̠tama̍grihna̠-ntasmaa̠-thstriyo̠ niri̍ndriyaa̠ adaa̍yaadee̠rapi̍ paa̠paa-tpu̠gm̠sa upa̍stitaram- [upa̍stitaram, va̠da̠nti̠ ya-dghri̠tena̍] 27
-mvadanti̠ ya-dghri̠tena̍ paatneeva̠tagg shree̠naati̠ vajre̍nai̠vaina̠m vashe̍ kri̠tvaa gri̍hnaa-tyupayaa̠magri̍heeto̠-'seetyaa̍he̠yam vaa u̍payaa̠ma-stasmaa̍di̠maa-mpra̠jaa anu̠ pra jaa̍yante̠ briha̠spati̍sutasya ta̠ ityaa̍ha̠ brahma̠ vai de̠vaanaa̠-mbriha̠spati̠-rbrahma̍nai̠vaasmai̎ pra̠jaah pra ja̍nayateendo̠ ityaa̍ha̠ reto̠ vaa indoo̠ reta̍ e̠va ta-dda̍dhaateendriyaava̠ i- [iti̍, aa̠ha̠ pra̠jaa] 28
-tyaa̍ha pra̠jaa vaa i̍ndri̠ya-mpra̠jaa e̠vaasmai̠ pra ja̍naya̠tyagnaa(3) ityaa̍haa̠gnirvai re̍to̠dhaah patnee̍va̠ ityaa̍ha mithuna̠tvaaya̍ sa̠joorde̠vena̠ tvashtraa̠ soma̍-mpi̠betyaa̍ha̠ tvashtaa̠ vai pa̍shoo̠naa-mmi̍thu̠naanaagm̍ roopa̠kri-droo̠pame̠va pa̠shushu̍ dadhaati de̠vaa vai tvashtaa̍ramajighaagmsa̠n-thsa patnee̠h praapa̍dyata̠ ta-nna prati̠ praa-'ya̍chchha̠-ntasmaa̠dapi̠ [praa-'ya̍chchha̠-ntasmaa̠dapi̍, vaddhya̠-mprapa̍nna̠-] 29
vaddhya̠-mprapa̍nna̠-nna prati̠ praya̍chchhanti̠ tasmaa̎-tpaatneeva̠te tvashtre-'pi̍ grihyate̠ na saa̍daya̠tyasa̍nnaa̠ddhi pra̠jaah pra̠jaaya̍nte̠ naanu̠ vasha̍-tkaroti̠ yada̍nuvasha-tku̠ryaa-dru̠dra-mpra̠jaa a̠nvava̍srije̠-dyannaa-'nu̍vashatku̠ryaa-dashaa̎mta-ma̠gnee-thsoma̍-mbhakshaye-dupaa̠g̠shvanu̠ vasha̍-tkaroti̠ na ru̠dra-mpra̠jaa a̍nvavasri̠jati̍ shaa̠ntama̠gnee-thsoma̍-mbhakshaya̠tyagnee̠-nneshtu̍-ru̠pastha̠maa see̍da̠ [see̍da, neshta̠h patnee̍-] 30
neshta̠h patnee̍-mu̠daana̠yetyaa̍haa̠-gneede̠va neshta̍ri̠ reto̠ dadhaa̍ti̠ neshtaa̠ patni̍yaamu-dgaa̠traa sa-nkhyaa̍payati pra̠jaapa̍ti̠rvaa e̠sha yadu̍dgaa̠taa pra̠jaanaa̎-mpra̠jana̍naayaa̠pa upa̠ pra va̍rtayati̠ reta̍ e̠va ta-thsi̍nchatyoo̠runopa̠ pra va̍rtayatyoo̠runaa̠ hi reta̍-ssi̠chyate̍ nagna̠-nkrityo̠-rumupa̠ pra va̍rtayati ya̠daa hi na̠gna oo̠rurbhava̠tyatha̍ mithu̠nee bha̍va̠to-'tha̠ reta̍-ssichya̠te-'tha̍ pra̠jaah pra jaa̍yante ॥ 31 ॥ (patnee̎-ssuva̠rga - mupa̍stitara - mindriyaava̠ itya - pi̍ - seeda - mithu̠nya̍ - shtau cha̍) (a. 8)
indro̍ vri̠trama̍ha̠-ntasya̍ sheershakapaa̠la-mudau̎bja̠-thsa dro̍nakala̠sho̍-'bhava̠-ttasmaa̠-thsoma̠-ssama̍srava̠-thsa haa̍riyoja̠no̍-'bhava̠-ttam vya̍chikithsa-jju̠havaa̠nee(3) maa hau̠shaa(3)-miti̠ so̍-'manyata̠ yaddho̠shyaamyaa̠magm ho̎shyaami̠ yanna ho̠shyaami̍ yajnavesha̠sa-nka̍rishyaa̠meeti̠ tama̍ddhriyata̠ hotu̠gm̠ so̎-'gni-ra̍bravee̠nna mayyaa̠magm ho̎shya̠seeti̠ ta-ndhaa̠naabhi̍-rashreenaa̠- [-rashreenaat, tagm shri̠ta-] 32
-ttagm shri̠ta-mbhoo̠ta-ma̍juho̠dya-ddhaa̠naabhi̍r-haariyoja̠nagg shree̠naati̍ shrita̠tvaaya̍ shri̠ta-me̠vaina̍-mbhoo̠ta-nju̍hoti ba̠hveebhi̍-shshreenaatye̠taava̍tee-re̠vaasyaa̠-mushmi̍n mlo̠ke kaa̍ma̠dughaa̍ bhava̠ntyatho̠ khalvaa̍hure̠taa vaa indra̍sya̠ prishna̍yah kaama̠dughaa̠ yaddhaa̍riyoja̠neeriti̠ tasmaa̎-dba̠hveebhi̍-shshreeneeyaadrikhsaa̠me vaa indra̍sya̠ haree̍ soma̠paanau̠ tayo̎h pari̠dhaya̍ aa̠dhaana̠m yadapra̍hritya pari̠dhee-nju̍hu̠yaa-da̠ntaraa̍dhaanaabhyaa- [-da̠ntaraa̍dhaanaabhyaam, ghaa̠sa-mpra] 33
-nghaa̠sa-mpra ya̍chchhe-tpra̠hritya̍ pari̠dheenju̍hoti̠ niraa̍dhaanaabhyaa-me̠va ghaa̠sa-mpra ya̍chchhatyunne̠taa ju̍hoti yaa̠tayaa̍meva̠ hye̍tarhya̍ddhva̠ryu-ssva̠gaakri̍to̠ ya-da̍ddhva̠ryu-rju̍hu̠yaa-dyathaa̠ vimu̍kta̠-mpuna̍ryu̠nakti̍ taa̠drige̠va tachchhee̠r̠sha-nna̍dhini̠dhaaya̍ juhoti sheersha̠to hi sa sa̠mabha̍va-dvi̠kramya̍ juhoti vi̠kramya̠ heendro̍ vri̠tramaha̠n-thsamri̍ddhyai pa̠shavo̠ vai haa̍riyoja̠neerya-thsa̍bhi̠nndyaa-dalpaa̍ [-dalpaa̎h, e̠na̠-mpa̠shavo̍] 34
ena-mpa̠shavo̍ bhu̠njanta̠ upa̍tishthera̠n̠. yanna sa̍bhi̠nndyaa-dba̠hava̍ ena-mpa̠shavo-'bhu̍njanta̠ upa̍ tishthera̠-nmana̍saa̠ sa-mbaa̍dhata u̠bhaya̍-nkaroti ba̠hava̍ e̠vaina̍-mpa̠shavo̍ bhu̠njanta̠ upa̍ tishthanta unne̠taryu̍paha̠va-mi̍chchhante̠ ya e̠va tatra̍ somapee̠thasta-me̠vaava̍ rundhata uttarave̠dyaa-nniva̍pati pa̠shavo̠ vaa u̍ttarave̠dih pa̠shavo̍ haariyoja̠neeh pa̠shushve̠va pa̠shoo-nprati̍ shthaapayanti ॥ 35 ॥ (a̠shree̠naa̠ - da̠ntaraa̍dhaanaabhyaa̠ - malpaa̎h - sthaapayanti) (a. 9)
grahaa̠n̠. vaa anu̍ pra̠jaah pa̠shava̠h pra jaa̍yanta upaagshvantaryaa̠-maava̍jaa̠vaya̍-shshu̠kraama̠nthinau̠ puru̍shaa ritugra̠haa-neka̍shaphaa aadityagra̠ha-ngaava̍ aadityagra̠ho bhooyi̍shthaabhir-ri̠gbhirgri̍hyate̠ tasmaa̠-dgaava̍h pashoo̠naa-mbhooyi̍shthaa̠ ya-ttriru̍paa̠gm̠ shugm haste̍na vigri̠hnaati̠ tasmaa̠-ddvau treena̠jaa ja̠naya̠tyathaava̍yo̠ bhooya̍seeh pi̠taa vaa e̠sha yadaa̎graya̠nah pu̠trah ka̠lasho̠ yadaa̎graya̠na u̍pa̠dasye̎-tka̠lashaa̎-dgrihneeyaa̠-dyathaa̍ pi̠taa [ ] 36
pu̠tra-nkshi̠ta u̍pa̠dhaava̍ti taa̠drige̠va tadya-tka̠lasha̍ upa̠dasye̍-daagraya̠naa-dgri̍hneeyaa̠-dyathaa̍ pu̠trah pi̠tara̍-nkshi̠ta u̍pa̠dhaava̍ti taa̠drige̠va tadaa̠tmaa vaa e̠sha ya̠jnasya̠ yadaa̎graya̠no yadgraho̍ vaa ka̠lasho̍ vopa̠dasye̍-daagraya̠naa-dgri̍hneeyaadaa̠tmana̍ e̠vaadhi̍ ya̠jna-nnishka̍ro̠tyavi̍jnaato̠ vaa e̠sha gri̍hyate̠ yadaa̎graya̠na-ssthaa̠lyaa gri̠hnaati̍ vaaya̠vye̍na juhoti̠ tasmaa̠- [tasmaa̎t, garbhe̠naa 'vi̍jnaatena] 37
-dgarbhe̠naa 'vi̍jnaatena brahma̠haa 'va̍bhri̠thamava̍ yanti̠ paraa̎ sthaa̠leerasya̠ntyu-dvaa̍ya̠vyaa̍ni haranti̠ tasmaa̠-thstriya̍-njaa̠taa-mparaa̎-'sya̠ntyu-tpumaagm̍ sagm haranti̠ ya-tpu̍ro̠rucha̠maaha̠ yathaa̠ vasya̍sa aa̠hara̍ti taa̠drige̠va ta-dya-dgraha̍-ngri̠hnaati̠ yathaa̠ vasya̍sa aa̠hritya̠ praa-''ha̍ taa̠drige̠va ta-dya-thsaa̠daya̍ti̠ yathaa̠ vasya̍sa upani̠dhaayaa̍-pa̠kraama̍ti taa̠drige̠va ta-dya dvai ya̠jnasya̠ saamnaa̠ yaju̍shaa kri̠yate̍ shithi̠la-nta-dyadri̠chaa ta-ddri̠dha-mpu̠rastaa̍dupayaamaa̠ yaju̍shaa grihyanta u̠pari̍shtaa-dupayaamaa ri̠chaa ya̠jnasya̠ dhrityai̎ ॥ 38 ॥ (yathaa̍ pi̠taa-tasmaa̍-dapa̠kraama̍ti taa̠drige̠va ta-dya-da̠shtaa da̍sha cha) (a. 10)
praanyaani̠ paatraa̍ni yu̠jyante̠ naanyaani̠ yaani̍ paraa̠cheenaa̍ni prayu̠jyante̠-'mume̠va tairlo̠kama̠bhi ja̍yati̠ paraa̍niva̠ hya̍sau lo̠ko yaani̠ puna̍h prayu̠jyanta̍ i̠mame̠va tairlo̠kama̠bhi ja̍yati̠ puna̍hpuna-riva̠ hya̍yam lo̠kah praanyaani̠ paatraa̍ni yu̠jyante̠ naanyaani̠ yaani̍ paraa̠cheenaa̍ni prayu̠jyante̠ taanyanvosha̍dhaya̠h paraa̍ bhavanti̠ yaani̠ puna̍h [puna̍h, pra̠yu̠jyante̠] 39
prayu̠jyante̠ taanyanvosha̍dhaya̠h puna̠raa bha̍vanti̠ praanyaani̠ paatraa̍ni yu̠jyante̠ naanyaani̠ yaani̍ paraa̠cheenaa̍ni prayu̠jyante̠ taanyanvaa̍ra̠nyaah pa̠shavo-'ra̍nya̠-mapa̍ yanti̠ yaani̠ puna̍h prayu̠jyante̠ taanyanu̍ graa̠myaah pa̠shavo̠ graama̍-mu̠paava̍yanti̠ yo vai grahaa̍naa-nni̠daana̠m veda̍ ni̠daana̍vaa-nbhava̠tyaajya̠-mityu̠ktha-ntadvai grahaa̍naa-nni̠daana̠m yadu̍paa̠gm̠shu shagmsa̍ti̠ ta- [shagmsa̍ti̠ tat, u̠paa̠gshva̠nta̠ryaa̠mayo̠-] 40
-du̍paagshvantaryaa̠mayo̠-ryadu̠chchai-stadita̍reshaa̠-ngrahaa̍naame̠tadvai grahaa̍naa-nni̠daana̠m ya e̠vam veda̍ ni̠daana̍vaa-nbhavati̠ yo vai grahaa̍naa-mmithu̠nam veda̠ pra pra̠jayaa̍ pa̠shubhi̍-rmithu̠nai-rjaa̍yate sthaa̠leebhi̍-ra̠nye grahaa̍ gri̠hyante̍ vaaya̠vyai̍-ra̠nya e̠tadvai grahaa̍naa-mmithu̠nam ya e̠vam veda̠ pra pra̠jayaa̍ pa̠shubhi̍-rmithu̠nai-rjaa̍yata̠ indra̠stvashtu̠-ssoma̍-mabhee̠shahaa̍-'piba̠-thsa vishva̠- [vishvann̍, vyaa̎rchchha̠-thsa] 41
nvyaa̎rchchha̠-thsa aa̠tmannaa̠rama̍na̠-nnaavi̍nda̠-thsa e̠taa-na̍nusava̠na-mpu̍ro̠daashaa̍napashya̠-ttaa-nnira̍vapa̠-ttairvai sa aa̠tmannaa̠rama̍na-makuruta̠ tasmaa̍-danusava̠na-mpu̍ro̠daashaa̠ niru̍pyante̠ tasmaa̍-danusava̠na-mpu̍ro̠daashaa̍naa̠-mpraa-'shnee̍yaadaa̠tma-nne̠vaa-''rama̍na-nkurute̠ naina̠gm̠ somo-'ti̍ pavate brahmavaa̠dino̍ vadanti̠ narchaa na yaju̍shaa pa̠nkti-raa̎pya̠te-'tha̠ kim mya̠jnasya̍ paankta̠tvamiti̍ dhaa̠naah ka̍ra̠mbhah pa̍rivaa̠pah pu̍ro̠daasha̍h paya̠syaa̍ tena̍ pa̠nkti-raa̎pyate̠ ta-dya̠jnasya̍ paankta̠tvam ॥ 42 ॥ (bha̠va̠nti̠ yaani̠ puna̠h - shagmsa̍ti̠ ta - dvishva̠m - kim - chatu̍rdasha cha) (a. 11)
(indro̍ vri̠traaya- ''yu̠rve - ya̠jnena̍ - suva̠rgaa - yendro̍ ma̠rudbhi̠ - radi̍ti - rantaryaamapaa̠trena̍ - praa̠na u̍paagmshu paa̠tre - nendro̍ vri̠trama̍ha̠-ntasya̠ - grahaa̠n - praanyaa - nyekaa̍dasha)
(indro̍ vri̠traaya̠ - puna̍r-ri̠tunaa̍-''ha - mithu̠na-mpa̠shavo̠ - neshta̠h patnee̍ - mupaagshvantaryaa̠mayo̠ - dvicha̍tvaarigmshat)
(indro̍ vri̠traaya̍, paankta̠tvam)
॥ hari̍h om ॥
॥ krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaam shashthakaande panchamah prashna-ssamaaptah ॥
About KYTS 6.5 Indro Vrutraaya Vajramudayacchat - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha
This is prashna 5 of kanda 6 of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita, in plain continuous recitation (samhita patha). It explains the soma cups (grahas). It opens with a story: Indra raised his vajra against Vritra; Vritra, afraid, said "do not strike me, there is strength in me and I will give it to you", and handed over the ukthya cup. In this way it explains the origin of each cup.
Source: Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita 6.5
When to chant: In daily Vedic recitation, in Veda patashalas and in Yajur Veda study.
Did you know?
- Indra's victory over Vritra, who held back the waters, is the central myth of the Rig Veda.
- Samhita patha is the continuous form of the text, the base from which the pada, krama, jata and ghana recitations are built.
Frequently asked questions
What story opens this prashna?
Indra raising the vajra against Vritra, who gives up the ukthya cup.
What is samhita patha?
The plain, continuous recitation of the Vedic text.
Which part of the Taittiriya Samhita is this?
Kanda 6, prashna 5.
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts