MuhurtaNow

Patanjali Yoga Sutras - 2 (Sadhana Pada)

Patanjali Yoga Sutras · Traditional devotional text

atha saadhanapaadah ।

tapah svaadhyaayeshvarapranidhaanaani kriyaayogah ॥1॥

samaadhibhaavanaarthah kleshatanookaranaarthashcha ॥2॥

avidyaasmitaaraagadveshaabhiniveshaah kleshaah ॥3॥

avidyaa kshetramuttareshaam prasuptatanuvichchinnodaaraanaam ॥4॥

anityaashuchiduhkhaanaatmasu nityashuchisukhaatmakhyaatiravidyaa ॥5॥

drigdarshanashaktyorekaatmatevaasmitaa ॥6॥

sukhaanushayee raagah ॥7॥

duhkhaanushayee dveshah ॥8॥

svarasavaahee vidusho'pi tathaaroodho'bhiniveshah ॥9॥

te pratiprasavaheyaah sookshmaah ॥10॥

dhyaanaheyaastadvrittayah ॥11॥

kleshamoolah karmaashayo drishtaadrishtajanmavedaneeyah ॥12॥

sati moole tad vipaako jaatyaayurbhogaah ॥13॥

te hlaadaparitaapaphalaah punyaapunyahetutvaat ॥14॥

parinaamataapasamskaaraduhkhairgunavrittivirodhaachcha duhkhameva sarvam vivekinah ॥15॥

heyam duhkhamanaagatam ॥16॥

drashtridrishyayoh samyogo heyahetuh॥17॥

prakaashakriyaasthitisheelam bhootendriyaatmakam bhogaapavargaartham drishyam ॥18॥

visheshaavisheshalingamaatraalingaani gunaparvaani ॥19॥

drashtaa drishimaatrah shuddho'pi pratyayaanupashyah ॥20॥

tadartha eva drishyasyaatmaa ॥21॥

kritaartham prati nashtamapyanashtam tadanyasaadhaaranatvaat ॥22॥

svasvaamishaktyoh svaroopopalabdhihetuh samyogah ॥23॥

tasya heturavidyaa ॥24॥

tadabhaavaatsamyogaabhaavo haanam tad drisheh kaivalyam ॥25॥

vivekakhyaatiraviplavaa haanopaayah ॥26॥

tasya saptadhaa praantabhoomih prajnaa ॥27॥

yogaangaanushthaanaadashuddhikshaye jnaanadeeptiraavivekakhyaateh ॥28॥

yamaniyamaasanapraanaayaamapratyaahaaradhaaranaadhyaanasamaadhayoshtaavangaani ॥29॥

ahimsaasatyaasteyabrahmacharyaaparigrahaa yamaah ॥30॥

jaatideshakaalasamayaanavachchinnaah saarvabhaumaa mahaavratam ॥31॥

shauchasantoshatapah svaadhyaayeshvarapranidhaanaani niyamaah ॥32॥

vitarkabaadhane pratipakshabhaavanam ॥33॥

vitarkaahimsaadayah kritakaaritaanumoditaa lobhakrodhamohapoorvakaa mridumadhyaadhimaatraa duhkhaajnaanaanantaphalaa iti pratipakshabhaavanam ॥34॥

ahimsaapratishthaayaam tatsannidhau vairatyaagah ॥35॥

satyapratishthaayaam kriyaaphalaashrayatvam ॥36॥

asteyapratishthaayaam sarvaratnopasthaanam ॥37॥

brahmacharyapratishthaayaam veeryalaabhah ॥38॥

aparigrahasthairye janmakathantaasambodhah ॥39॥

shauchaatsvaangajugupsaa parairasamsargah ॥40॥

sattvashuddhi-saumanasyaikaagryendriyajayaatmadarshana-yogyatvaani cha ॥41॥

santoshaat anuttamahsukhalaabhah ॥42॥

kaayendriyasiddhirashuddhikshayaat tapasah ॥43॥

svaadhyaayaadishtadevataasamprayogah ॥44॥

samaadhisiddhireeshvarapranidhaanaat ॥45॥

sthirasukhamaasanam ॥46॥

prayatnashaithilyaanantasamaapattibhyaam ॥47॥

tato dvandvaanabhighaatah ॥48॥

tasmin sati shvaasaprashvaasayorgativichchedah praanaayaamah ॥49॥

(sa tu) baahyaabhyantarastambhavrittirdeshakaalasankhyaabhih paridrishto deerghasookshmah ॥50॥

baahyaabhyantaravishayaakshepee chaturthah ॥51॥

tatah ksheeyate prakaashaavaranam ॥52॥

dhaaranaasu cha yogyataa manasah ॥53॥

svavishayaasamprayoge chittasvaroopaanukaara ivendriyaanaam pratyaahaarah ॥54॥

tatah paramaavashyatendriyaanaam ॥55॥

iti paatanjalayogadarshane saadhanapaado naama dviteeyah paadah ।

About Patanjali Yoga Sutras - 2 (Sadhana Pada)

The Sadhana Pada is the second of the four chapters of Patanjali's Yoga Sutras, on the practice of yoga. It opens with kriya yoga: discipline (tapas), self-study (svadhyaya) and surrender to Ishvara. It describes the five kleshas, the root afflictions of ignorance, ego, attachment, aversion and clinging to life, and then sets out the eight limbs of yoga (ashtanga), explaining the first five: yama, niyama, asana, pranayama and pratyahara.

Written by: The sage Patanjali

When to chant: For study, with a teacher or commentary, and alongside yoga practice.

Did you know?

  • The eight limbs of yoga (ashtanga yoga) are yama, niyama, asana, pranayama, pratyahara, dharana, dhyana and samadhi.
  • Its definition of asana, "sthira sukham asanam", says a posture should be steady and comfortable.
  • The five yamas it lists are non-violence, truthfulness, non-stealing, self-restraint and non-possessiveness.

Frequently asked questions

What is kriya yoga in this pada?

Discipline, self-study and surrender to Ishvara.

What are the five kleshas?

Ignorance, ego, attachment, aversion and clinging to life.

What are the eight limbs?

Yama, niyama, asana, pranayama, pratyahara, dharana, dhyana and samadhi.

Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.