Uddhava Geetha - Chapter 5
Sri Krishna · Traditional devotional text
അഥ പംചമോഽധ്യായഃ ।
രാജാ ഉവാച
ഭഗവംതം ഹരിം പ്രായഃ ന ഭജംതി ആത്മവിത്തമാഃ । തേഷാം അശാംതകാമാനാം കാ നിഷ്ഠാ അവിജിതാത്മനാമ് ॥ 1
ചമസഃ ഉവാച
മുഖബാഹൂരൂപാദേഭ്യഃ പുരുഷസ്യ ആശ്രമൈഃ സഹ । ചത്വാരഃ ജജ്ഞിരേ വര്ണാഃ ഗുണൈഃ വിപ്രാദയഃ പൃഥക് ॥ 2
യഃ ഏഷാം പുരുഷം സാക്ഷാത് ആത്മപ്രഭവം ഈശ്വരമ് । ന ഭജംതി അവജാനംതി സ്ഥാനാത് ഭ്രഷ്ടാഃ പതംതി അധഃ ॥ 3॥
ദൂരേ ഹരികഥാഃ കേചിത് ദൂരേ ച അച്യുതകീര്ര്തനാഃ । സ്ത്രിയഃ ശൂദ്രാദയഃ ച ഏവ തേ അനുകംപ്യാ ഭവാദൃശാമ് ॥ 4॥
വിപ്രഃ രാജന്യവൈശ്യൌ ച ഹരേഃ പ്രാപ്താഃ പദാംതികമ് । ശ്രൌതേന ജന്മനാ അഥ അപി മുഹ്യംതി ആമ്നായവാദിനഃ ॥ 5॥
കര്മണി അകോവിദാഃ സ്തബ്ധാഃ മൂര്ഖാഃ പംഡിതമാനിനഃ । വദംതി ചാടുകാത് മൂഢാഃ യയാ മാധ്വ്യാ ഗിര ഉത്സുകാഃ ॥ 6॥
രജസാ ഘോരസംകല്പാഃ കാമുകാഃ അഹിമന്യവഃ । ദാംഭികാഃ മാനിനഃ പാപാഃ വിഹസംതി അച്യുതപ്രിയാന് ॥ 7॥
വദംതി തേ അന്യോന്യം ഉപാസിതസ്ത്രിയഃ ഗൃഹേഷു മൈഥുന്യസുഖേഷു ച ആശിഷഃ । യജംതി അസൃഷ്ടാന് അവിധാന് അദക്ഷിണമ് വൃത്ത്യൈ പരം ഘ്നംതി പശൂന് അതദ്വിദഃ ॥ 8॥
ശ്രിയാ വിഭൂത്യാ അഭിജനേന വിദ്യയാ ത്യാഗേന രൂപേണ ബലേന കര്മണാ സതഃ അവമന്യംതി ഹരിപ്രിയാന് ഖലാഃ ॥ 9॥
സർവേഷു ശശ്വത് തനുഭൃത് സ്വവസ്ഥിതമ് യഥാ സ്വം ആത്മാനം അഭീഷ്ടം ഈശ്വരമ് । വേദോപഗീതം ച ന ശ്രുണ്വതേ അബുധാഃ മനോരഥാനാം പ്രവദംതി വാര്തയാ ॥ 10॥
ലോകേ വ്യവായ ആമിഷം അദ്യസേവാ നിത്യാഃ തു ജംതോഃ ന ഹി തത്ര ചോദനാ । വ്യവസ്ഥിതിഃ തേഷു വിവാഹയജ്ഞ സുരാഗ്രഹൈഃ ആസു നിവൃത്തിഃ ഇഷ്ടാ ॥ 11॥
ധനം ച ധര്മേകഫലം യതഃ വൈ ജ്ഞാനം സവിജ്ഞാനം അനുപ്രശാംതി । ഗൃഹേഷു യുംജംതി കലേവരസ്യ മൃത്യും ന പശ്യംതി ദുരംതവീര്യമ് ॥ 12॥
യത് ഘ്രാണഭക്ഷഃ വിഹിതഃ സുരായാഃ തഥാ പശോഃ ആലഭനം ന ഹിംസാ । ഏവം വ്യവായഃ പ്രജയാ ന രത്യാ ഇഅമം വിശുദ്ധം ന വിദുഃ സ്വധര്മമ് ॥ 13॥
യേ തു അനേവംവിദഃ അസംതഃ സ്തബ്ധാഃ സത് അഭിമാനിനഃ । പശൂന് ദ്രുഹ്യംതി വിസ്രബ്ധാഃ പ്രേത്യ ഖാദംതി തേ ച താന് ॥ 14॥
ദ്വിഷംതഃ പരകായേഷു സ്വാത്മാനം ഹരിം ഈശ്വരമ് । മൃതകേ സാനുബംധേ അസ്മിന് ബദ്ധസ്നേഹാഃ പതംതി അധഃ ॥ 15॥
യേ കൈവല്യം അസംപ്രാപ്താഃ യേ ച അതീതാഃ ച മൂഢതാമ് । ത്രൈവര്ഗികാഃ ഹി അക്ഷണികാഃ ആത്മാനം ഘാതയംതി തേ ॥ 16॥
ഏതഃ ആത്മഹനഃ അശാംതാഃ അജ്ഞാനേ ജ്ഞാനമാനിനഃ । സീദംതി അകൃതകൃത്യാഃ വൈ കാലധ്വസ്തമനോരഥാഃ ॥ 17॥
ഹിത്വാ ആത്യായ അസരചിതാഃ ഗൃഹ അപത്യസുഹൃത് ശ്രിയഃ । തമഃ വിശംതി അനിച്ഛംതഃ വാസുദേവപരാങ്മുഖാഃ ॥ 18॥
രാജാ ഉവാച
കസ്മിന് കാലേ സഃ ഭഗവാന് കിം വര്ണഃ കീദൃശഃ നൃഭിഃ । നാമ്നാ വാ കേന വിധിനാ പൂജ്യതേ തത് ഇഹ ഉച്യതാമ് ॥ 19
കരഭാജനഃ ഉവാച
കൃതം ത്രേതാ ദ്വാപരം ച കലിഃ ഇത്യേഷു കേശവഃ । നാനാവര്ണ അഭിധാകാരഃ നാനാ ഏവ വിധിനാ ഇജ്യതേ ॥ 20
കൃതേ ശുക്ലഃ ചതുര്ബാഹുഃ ജടിലഃ വല്കലാംബരഃ । കൃഷ്ണാജിനൌപവീതാക്ഷാന് ബിഭ്രത് ദംഡകമംഡലൂന് ॥ 21॥
മനുഷ്യാഃ തു തദാ ശാംതാഃ നിർവൈരാഃ സുഹൃദഃ സമാഃ । യജംതി തപസാ ദേവം ശമേന ച ദമേന ച ॥ 22॥
ഹംസഃ സുപര്ണഃ വൈകുംഠഃ ധര്മഃ യോഗേശ്വരഃ അമലഃ । ഈശ്വരഃ പുരുഷഃ അവ്യക്തഃ പരമാത്മാ ഇതി ഗീയതേ ॥ 23॥
ത്രേതായാം രക്തവര്ണഃ അസൌ ചതുര്ബാഹുഃ ത്രിമേഖലഃ । ഹിരണ്യകേശഃ ത്രയീ ആത്മാ സ്രുക്സ്രുവാദി ഉപലക്ഷണഃ ॥ 24॥
തം തദാ മനുജാ ദേവം സർവദേവമയം ഹരിമ് । യജംതി വിദ്യയാ ത്രയ്യാ ധര്മിഷ്ഠാഃ ബ്രഹ്മവാദിനഃ ॥ 25॥
വിഷ്ണുഃ യജ്ഞഃ പൃഷ്ണിഗര്ഭഃ സർവദേവഃ ഉരുക്രമഃ । വൃഷാകപിഃ ജയംതഃ ച ഉരുഗായ ഇതി ഈര്യതേ ॥ 26॥
ദ്വാപരേ ഭഗവാന് ശ്യാമഃ പീതവാസാ നിജായുധഃ । ശ്രീവത്സാദിഭിഃ അംകൈഃ ച ലക്ഷണൈഃ ഉപലക്ഷിതഃ ॥ 27॥
തം തദാ പുരുഷം മര്ത്യാ മഹാരാജൌപലക്ഷണമ് । യജംതി വേദതംത്രാഭ്യാം പരം ജിജ്ഞാസവഃ നൃപ ॥ 28॥
നമഃ തേ വാസുദേവായ നമഃ സംകര്ഷണായ ച । പ്രദ്യുമ്നായ അനിരുദ്ധായ തുഭ്യം ഭഗവതേ നമഃ ॥ 29॥
നാരായണായ ഋഷയേ പുരുഷായ മഹാത്മനേ । വിശ്വേശ്വരായ വിശ്വായ സർവഭൂതാത്മനേ നമഃ ॥ 30॥
ഇതി ദ്വാപരഃ ഉർവീശ സ്തുവംതി ജഗദീശ്വരമ് । നാനാതംത്രവിധാനേന കലൌ അപി യഥാ ശ്രുണു ॥ 31॥
കൃഷ്ണവര്ണം ത്വിഷാകൃഷ്ണം സാംഗൌപാംഗാസ്ത്ര പാര്ഷദമ് । യജ്ഞൈഃ സംകീര്തനപ്രായൈഃ യജംതി ഹി സുമേധസഃ ॥ 32॥
ധ്യേയം സദാ പരിഭവഘ്നം അഭീഷ്ടദോഹമ് തീര്ഥാസ്പദം ശിവവിരിംചിനുതം ശരണ്യമ് । ഭൃത്യാര്തിഹന് പ്രണതപാല ഭവാബ്ധിപോതമ് വംദേ മഹാപുരുഷ തേ ചരണാരവിംദമ് ॥ 33॥
ത്യക്ത്വാ സുദുസ്ത്യജസുരൈപ്സിതരാജ്യലക്ഷ്മീമ് ധര്മിഷ്ഠഃ ആര്യവചസാ യത് അഗാത് അരണ്യമ് । മായാമൃഗം ദയിതയാ ഇപ്സിതം അന്വധാവത് വംദേ മഹാപുരുഷ തേ ചരണാരവിംദമ് ॥ 34॥
ഏവം യുഗാനുരൂപാഭ്യാം ഭഗവാന് യുഗവര്തിഭിഃ । മനുജൈഃ ഇജ്യതേ രാജന് ശ്രേയസാം ഈശ്വരഃ ഹരിഃ ॥ 35॥
കലിം സഭാജയംതി ആര്യാ ഗുണജ്ഞാഃ സാരഭാഗിനഃ । യത്ര സംകീര്തനേന ഏവ സർവഃ സ്വാര്ഥഃ അഭിലഭ്യതേ ॥ 36॥
ന ഹി അതഃ പരമഃ ലാഭഃ ദേഹിനാം ഭ്രാമ്യതാം ഇഹ । യതഃ വിംദേത പരമാം ശാംതിം നശ്യതി സംസൃതിഃ ॥ 37॥
കൃതാദിഷു പ്രജാ രാജന് കലൌ ഇച്ഛംതി സംഭവമ് । കലൌ ഖലു ഭവിഷ്യംതി നാരായണപരായണാഃ ॥ 38॥
ക്വചിത് ക്വചിത് മഹാരാജ ദ്രവിഡേഷു ച ഭൂരിശഃ । താമ്രപര്ണീ നദീ യത്ര കൃതമാലാ പയസ്വിനീ ॥ 39॥
കാവേരീ ച മഹാപുണ്യാ പ്രതീചീ ച മഹാനദീ । യേ പിബംതി ജലം താസാം മനുജാ മനുജേശ്വര । പ്രായഃ ഭക്താഃ ഭഗവതി വാസുദേവഃ അമല ആശയാഃ ॥ 40॥
ദേവര്ഷിഭൂതാപ്തനൃണാ പിതൄണാം ന കിംകരഃ ന അയം ഋണീ ച രാജന് । സർവാത്മനാ യഃ ശരണം ശരണ്യമ് ഗതഃ മുകുംദം പരിഹൃത്യ കര്തുമ് ॥ 41॥
സ്വപാദമൂലം ഭജതഃ പ്രിയസ്യ ത്യക്താന്യഭാവസ്യ ഹരിഃ പരേശഃ । വികര്മ യത് ച ഉത്പതിതം കഥംചിത് ധുനോതി സർവം ഹൃദി സംനിവിഷ്ടഃ ॥ 42॥
നാരദഃ ഉവാച
ധര്മാന് ഭാഗവതാന് ഇത്ഥം ശ്രുത്വാ അഥ മിഥിലേശ്വരഃ । ജായംത ഇയാന് മുനീന് പ്രീതഃ സോപാധ്യായഃ ഹി അപൂജയത് ॥ 43
തതഃ അംതഃ ദധിരേ സിദ്ധാഃ സർവലോകസ്യ പശ്യതഃ । രാജാ ധര്മാന് ഉപാതിഷ്ഠന് അവാപ പരമാം ഗതിമ് ॥ 44॥
ത്വം അപി ഏതാന് മഹാഭാഗ ധര്മാന് ഭാഗവതാന് ശ്രുതാന് । ആസ്ഥിതഃ ശ്രദ്ധയാ യുക്തഃ നിഃസംഗഃ യാസ്യസേ പരമ് ॥ 45॥
യുവയോഃ ഖലു ദംപത്യോഃ യശസാ പൂരിതം ജഗത് । പുത്രതാം അഗമത് യത് വാം ഭഗവാന് ഈശ്വരഃ ഹരിഃ ॥ 46॥
ദര്ശനാലിംഗനാലാപൈഃ ശയനാസനഭോജനൈഃ । ആത്മാ വാം പാവിതഃ കൃഷ്ണേ പുത്രസ്നേഹ പ്രകുർവതോഃ ॥ 47॥
വൈരേണ യം നൃപതയഃ ശിശുപാലപൌംഡ്ര ശാല്വാദയഃ ഗതിവിലാസവിലോകനാദയൈഃ । ധ്യായംതഃ ആകൃതധിയഃ ശയനാസനാദൌ തത് സാമ്യം ആപുഃ അനുരക്തധിയാം പുനഃ കിമ് ॥ 48॥
മാ അപത്യബുദ്ധിം അകൃഥാഃ കൃഷ്ണേ സർവാത്മനീശ്വരേ । മായാമനുഷ്യഭാവേന ഗൂഢ ഐശ്വര്യേ പരേ അവ്യയേ ॥ 49॥
ഭൂഭാരരാജന്യഹംതവേ ഗുപ്തയേ സതാമ് । അവതീര്ണസ്യ നിർവൃത്യൈ യശഃ ലോകേ വിതന്യതേ ॥ 50॥
ശ്രീശുകഃ ഉവാച
ഏതത് ശ്രുത്വാ മഹാഭാഗഃ വസുദേവഃ അതിവിസ്മിതഃ । ദേവകീ ച മഹാഭാഗാഃ ജഹതുഃ മോഹം ആത്മനഃ ॥ 51
ഇതിഹാസം ഇമം പുണ്യം ധാരയേത് യഃ സമാഹിതഃ । സഃ വിധൂയ ഇഹ ശമലം ബ്രഹ്മഭൂയായ കല്പതേ ॥ 52॥
ഇതി ശ്രീമദ്ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാമേകാദശസ്കംധേ വസുദേവനാരദസംവാദേ പംചമോഽധ്യായഃ ॥
About Uddhava Geetha - Chapter 5
This chapter, numbered 5 in this Uddhava Gita series, is chapter 5 of the eleventh book of the Bhagavata Purana, part of the dialogue of Narada and Vasudeva in which the nine yogis answer King Nimi. The sage Chamasa explains the fate of those who do not worship Hari: the four varnas were born from the Lord's body, and those who disregard him fall from their place. Then the sage Karabhajana describes how the Lord is worshipped in each age, and says that in Kali Yuga the wise worship him through sankirtana, the singing of his names.
Source: Bhagavata Purana, book 11, chapter 5, as its colophon states
When to chant: In Bhagavata parayana, especially during a Bhagavata saptaha.
Did you know?
- Verse 32, "Krishna varnam tvishakrishnam", says that in Kali Yuga the Lord is worshipped through sankirtana.
- The chapter also says that those born in Kali Yuga are fortunate, because the singing of the Lord's names is open to all.
Frequently asked questions
Who speaks in this chapter?
The sages Chamasa and Karabhajana, two of the nine yogis.
How is the Lord worshipped in Kali Yuga?
Through sankirtana, the singing of his names.
Where is this chapter from?
Bhagavata Purana, book 11, chapter 5.
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts