MuhurtaNow

Uddhava Geetha - Chapter 9

Sri Krishna · Traditional devotional text

అథ నవమోఽధ్యాయః ।

బ్రాహ్మణః ఉవాచ

పరిగ్రహః హి దుఃఖాయ యత్ యత్ ప్రియతమం నృణామ్ । అనంతం సుఖం ఆప్నోతి తత్ విద్వాన్ యః తు అకించనః ॥ 1

సామిషం కురరం జఘ్నుః బలినః యే నిరామిషాః । తత్ ఆమిషం పరిత్యజ్య సః సుఖం సమవిందత ॥ 2॥

న మే మానావమానౌ స్తః న చింతా గేహపుత్రిణామ్ । ఆత్మక్రీడః ఆత్మరతిః విచరామి ఇహ బాలవత్ ॥ 3॥

ద్వౌ ఏవ చింతయా ముక్తౌ పరమ ఆనందః ఆప్లుతౌ । యః విముగ్ధః జడః బాలః యః గుణేభ్యః పరం గతః ॥ 4॥

క్వచిత్ కుమారీ తు ఆత్మానం వృణానాన్ గృహం ఆగతాన్ । స్వయం తాన్ అర్హయామాస క్వాపి యాతేషు బంధుషు ॥ 5॥

తేషం అభ్యవహారార్థం శాలీన్ రహసి పార్థివ । అవఘ్నంత్యాః ప్రకోష్ఠస్థాః చక్రుః శంఖాః స్వనం మహత్ ॥

6॥

సా తత్ జుగుప్సితం మత్వా మహతీ వ్రీడితా తతః । బభంజ ఏకైకశః శంఖాన్ ద్వౌ ద్వౌ పాణ్యోః అశేషయత్ ॥

7॥

ఉభయోః అపి అభూత్ ఘోషః హి అవఘ్నంత్యాః స్మ శంఖయోః । తత్ర అపి ఏకం నిరభిదత్ ఏకస్మాన్ న అభవత్ ధ్వనిః ॥ 8॥

అన్వశిక్షం ఇమం తస్యాః ఉపదేశం అరిందమ । లోకాన్ అనుచరన్ ఏతాన్ లోకతత్త్వవివిత్సయా ॥ 9॥

వాసే బహూనాం కలహః భవేత్ వార్తా ద్వయోః అపి । ఏకః ఏవ చరేత్ తస్మాత్ కుమార్యాః ఇవ కంకణః ॥ 10॥

మనః ఏకత్ర సంయుజ్యాత్ జితశ్వాసః జిత ఆసనః । వైరాగ్యాభ్యాసయోగేన ధ్రియమాణం అతంద్రితః ॥ 11॥

యస్మిన్ మనః లబ్ధపదం యత్ ఏతత్ శనైః శనైః ముంచతి కర్మరేణూన్ । సత్త్వేన వృద్ధేన రజః తమః చ విధూయ నిర్వాణం ఉపైతి అనింధనమ్ ॥ 12॥

తత్ ఏవం ఆత్మని అవరుద్ధచిత్తః న వేద కించిత్ బహిః అంతరం వా । యథా ఇషుకారః నృపతిం వ్రజంతం ఇషౌ గతాత్మా న దదర్శ పార్శ్వే ॥ 13॥

ఏకచార్యనికేతః స్యాత్ అప్రమత్తః గుహాశయః । అలక్ష్యమాణః ఆచారైః మునిః ఏకః అల్పభాషణః ॥ 14॥

గృహారంభః అతిదుఃఖాయ విఫలః చ అధ్రువాత్మనః । సర్పః పరకృతం వేశ్మ ప్రవిశ్య సుఖం ఏధతే ॥ 15॥

ఏకో నారాయణో దేవః పూర్వసృష్టం స్వమాయయా । సంహృత్య కాలకలయా కల్పాంత ఇదమీశ్వరః ॥ 16॥

ఏక ఏవాద్వితీయోఽభూదాత్మాధారోఽఖిలాశ్రయః । కాలేనాత్మానుభావేన సామ్యం నీతాసు శక్తిషు । సత్త్వాదిష్వాదిపుఏరుషః ప్రధానపురుషేశ్వరః ॥ 17॥

పరావరాణాం పరమ ఆస్తే కైవల్యసంజ్ఞితః । కేవలానుభవానందసందోహో నిరుపాధికః ॥ 18॥

కేవలాత్మానుభావేన స్వమాయాం త్రిగుణాత్మికామ్ । సంక్షోభయన్సృజత్యాదౌ తయా సూత్రమరిందమ ॥ 19॥

తామాహుస్త్రిగుణవ్యక్తిం సృజంతీం విశ్వతోముఖమ్ । యస్మిన్ప్రోతమిదం విశ్వం యేన సంసరతే పుమాన్ ॥ 20॥

యథా ఊర్ణనాభిః హృదయాత్ ఊర్ణాం సంతత్య వక్త్రతః । తయా విహృత్య భూయస్తాం గ్రసతి ఏవం మహేశ్వరః ॥ 21॥

యత్ర యత్ర మనః దేహీ ధారయేత్ సకలం ధియా । స్నేహాత్ ద్వేషాత్ భయాత్ వా అపి యాతి తత్ తత్ సరూపతామ్ ॥ 22॥

కీటః పేశస్కృతం ధ్యాయన్ కుడ్యాం తేన ప్రవేశితః । యాతి తత్ స్సత్మతాం రాజన్ పూర్వరూపం అసంత్యజన్ ॥ 23॥

ఏవం గురుభ్యః ఏతేభ్యః ఏష మే శిక్షితా మతిః । స్వాత్మా ఉపశిక్షితాం బుద్ధిం శ్రుణు మే వదతః ప్రభో ॥ 24॥

దేహః గురుః మమ విరక్తివివేకహేతుః బిభ్రత్ స్మ సత్త్వనిధనం సతత అర్త్యుత్ అర్కమ్ । తత్త్వాని అనేన విమృశామి యథా తథా అపి పారక్యం ఇతి అవసితః విచరామి అసంగః ॥ 25॥

జాయాత్మజార్థపశుభృత్యగృహాప్తవర్గాన్ పుష్ణాతి యత్ ప్రియచికీర్షయా వితన్వన్ ॥

స్వాంతే సకృచ్ఛ్రం అవరుద్ధధనః సః దేహః సృష్ట్వా అస్య బీజం అవసీదతి వృక్షధర్మా ॥ 26॥

జిహ్వా ఏకతః అముం అవకర్షతి కర్హి తర్షా శిశ్నః అన్యతః త్వక్ ఉదరం శ్రవణం కుతశ్చిత్ । గ్రాణః అన్యతః చపలదృక్ క్వ చ కర్మశక్తిః బహ్వ్యః సపత్న్యః ఇవ గేహపతిం లునంతి ॥ 27॥

సృష్ట్వా పురాణి వివిధాని అజయా ఆత్మశక్త్యా వృక్షాన్ సరీసృపపశూన్ఖగదంశమత్స్యాన్ । తైః తైః అతుష్టహృదయః పురుషం విధాయ బ్రహ్మావలోకధిషణం ముదమాప దేవః ॥ 28॥

లబ్ధ్వా సుదుర్లభం ఇదం బహుసంభవాంతే మానుష్యమర్థదమనిత్యమపీహ ధీరః । తూర్ణం యతేత న పతేత్ అనుమృత్యుః యావత్ నిఃశ్రేయసాయ విషయః ఖలు సర్వతః స్యాత్ ॥ 29॥

ఏవం సంజాతవైరాగ్యః విజ్ఞానలోక ఆత్మని । విచరామి మహీం ఏతాం ముక్తసంగః అనహంకృతిః ॥ 30॥

న హి ఏకస్మాత్ గురోః జ్ఞానం సుస్థిరం స్యాత్ సుపుష్కలమ్ । బ్రహ్మ ఏతత్ అద్వితీయం వై గీయతే బహుధా ఋషిభిః ॥ 31॥

శ్రీభగవానువాచ

ఇత్యుక్త్వా స యదుం విప్రస్తమామంత్రయ గభీరధీః । వందితో।ఆభ్యర్థితో రాజ్ఞా యయౌ ప్రీతో యథాగతమ్ ॥ 32

అవధూతవచః శ్రుత్వా పూర్వేషాం నః స పూర్వజః । సర్వసంగవినిర్ముక్తః సమచిత్తో బభూవ హ ॥ 33॥

(ఇతి అవధూతగీతమ్ ।)

ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయామేకాదశస్కంధే భగవదుద్ధవసంవాదే నవమోఽధ్యాయః ॥

About Uddhava Geetha - Chapter 9

This chapter, numbered 9 in this Uddhava Gita series, is chapter 9 of the eleventh book of the Bhagavata Purana, where the avadhuta finishes telling King Yadu of his teachers. "Possessing things brings sorrow, for whatever people hold dearest; the wise one who owns nothing finds endless happiness." He learned this from the osprey, attacked by stronger birds while it held a piece of meat, and freed when it dropped it; from a child, carefree; from a maiden whose bangles jingled until she wore only one, teaching that one should live alone; from the arrow-maker absorbed in his work; from the snake, the spider and the wasp; and finally from his own body, which teaches dispassion.

Source: Bhagavata Purana, book 11, chapter 9, as its colophon states

When to chant: In Bhagavata parayana, especially during a Bhagavata saptaha.

Did you know?

  • Verse 1, "Parigraho hi duhkhaya", is the lesson of the osprey: holding on brings pain.
  • The image of the arrow-maker, so absorbed that he did not notice a king's procession, is a classic picture of concentration.

Frequently asked questions

What does the osprey teach?

That holding on to possessions brings sorrow.

What does the arrow-maker teach?

Complete concentration on one's task.

Where is this chapter from?

Bhagavata Purana, book 11, chapter 9.

Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.