चाणक्य नीति - नवमोऽध्यायः
Chanakya Neethi · पारंपरिक भक्ति पाठ
muktimichchhasi chettaata vishayaanvishavattyaja । kshamaarjavadayaashaucham satyam peeyooshavatpiba ॥ 01 ॥
parasparasya marmaani ye bhaashante naraadhamaah । ta eva vilayam yaanti valmeekodarasarpavat ॥ 02 ॥
gandhah suvarne phalamikshudande naakari pushpam khalu chandanasya । vidvaandhanaadhyashcha nripashchiraayuh dhaatuh puraa ko'pi na buddhido'bhoot ॥ 03 ॥
sarvaushadheenaamamritaa pradhaanaa sarveshu saukhyeshvashanam pradhaanam । sarvendriyaanaam nayanam pradhaanam sarveshu gaatreshu shirah pradhaanam ॥ 04 ॥
dooto na sancharati khe na chalechcha vaartaa poorvam na jalpitamidam na cha sangamo'sti । vyomni sthitam ravishaashigrahanam prashastam jaanaati yo dvijavarah sa katham na vidvaan ॥ 05 ॥
vidyaarthee sevakah paanthah kshudhaarto bhayakaatarah । bhaandaaree pratihaaree cha sapta suptaanprabodhayet ॥ 06 ॥
ahim nripam cha shaardoolam vriddham cha baalakam tathaa । parashvaanam cha moorkham cha sapta suptaanna bodhayet ॥ 07 ॥
ardhaadheetaashcha yairvedaastathaa shoodraannabhojanaah । te dvijaah kim karishyanti nirvishaa iva pannagaah ॥ 08 ॥
yasminrushte bhayam naasti tushte naiva dhanaagamah । nigraho'nugraho naasti sa rushtah kim karishyati ॥ 09 ॥
nirvishenaapi sarpena kartavyaa mahatee phanaa । vishamastu na chaapyastu ghataatopo bhayankarah ॥ 10 ॥
praatardyootaprasangena madhyaahne streeprasangatah । raatrau chauraprasangena kaalo gachchhanti dheemataam ॥ 11 ॥
svahastagrathitaa maalaa svahastaghrishtachandanam । svahastalikhitam stotram shakrasyaapi shriyam haret ॥ 12 ॥
ikshudandaastilaah shoodraah kaantaa hema cha medinee । chandanam dadhi taamboolam mardanam gunavardhanam ॥ 13 ॥
dahyamaanaah suteevrena neechaah parayasho'gninaa ashaktaastatpadam gantum tato nindaam prakurvate । daridrataa dheeratayaa viraajatekuvastrataa shubhratayaa viraajate kadannataa choshnatayaa viraajate kuroopataa sheelatayaa viraajate ॥ 14 ॥
चाणक्य नीति - नवमोऽध्यायः के बारे में
This is the ninth chapter of the Chanakya Niti, maxims traditionally attributed to Chanakya (Kautilya). It opens with a well-known verse: if you seek liberation, my child, give up the objects of the senses as you would poison, and drink forgiveness, honesty, kindness, purity and truth as you would nectar. It warns that the lowest of people, who reveal one another's secrets, perish like a snake inside an anthill, and observes that the Creator did not give fragrance to gold or fruit to sugarcane, showing that no one has every gift.
रचयिता: Traditionally attributed to Chanakya (Kautilya)
कब पढ़ें: In reading and study of practical wisdom (niti), and in talks on conduct.
क्या आप जानते हैं?
- Its first verse, "Muktim icchasi chet tata", is often quoted as a simple guide to the spiritual life.
- Some verses of the Chanakya Niti reflect the attitudes of their age and are read today with that in mind.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
What should be drunk like nectar, according to verse 1?
Forgiveness, honesty, kindness, purity and truth.
What happens to those who reveal secrets?
They perish like a snake in an anthill.
Who is it attributed to?
Traditionally to Chanakya.
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।
और भक्ति पाठ