MuhurtaNow

धन्याष्टकम्

Ashtakams · पारंपरिक भक्ति पाठ

(praharshaneevrittam -) tajjnaanam prashamakaram yadindriyaanaam tajjneyam yadupanishatsu nishchitaartham । te dhanyaa bhuvi paramaarthanishchitehaah sheshaastu bhramanilaye paribhramantah ॥ 1॥

(vasantatilakaavrittam -) aadau vijitya vishayaanmadamoharaaga- dveshaadishatruganamaahritayogaraajyaah । jnaatvaa matam samanubhooyaparaatmavidyaa- kaantaasukham vanagrihe vicharanti dhanyaah ॥ 2॥

tyaktvaa grihe ratimadhogatihetubhootaam aatmechchayopanishadartharasam pibantah । veetasprihaa vishayabhogapade viraktaa dhanyaashcharanti vijaneshu viraktasangaah ॥ 3॥

tyaktvaa mamaahamiti bandhakare pade dve maanaavamaanasadrishaah samadarshinashcha । kartaaramanyamavagamya tadarpitaani kurvanti karmaparipaakaphalaani dhanyaah ॥ 4॥

tyaktveeshanaatrayamavekshitamokshamargaa bhaikshaamritena parikalpitadehayaatraah । jyotih paraatparataram paramaatmasanjnam dhanyaa dvijaarahasi hridyavalokayanti ॥ 5॥

naasanna sanna sadasanna mahasannachaanu na stree pumaanna cha napumsakamekabeejam । yairbrahma tatsamamupaasitamekachittaih dhanyaa virejurittarebhavapaashabaddhaah ॥ 6॥

ajnaanapankaparimagnamapetasaaram duhkhaalayam maranajanmajaraavasaktam । samsaarabandhanamanityamavekshya dhanyaa jnaanaasinaa tadavasheerya vinishchayanti ॥ 7॥

shaantairananyamatibhirmadhurasvabhaavaih ekatvanishchitamanobhirapetamohaih । saakam vaneshu vijitaatmapadasvarupam tadvastu samyaganisham vimrishanti dhanyaah ॥ 8॥

(maalineevrittam -) ahimiva janayogam sarvadaa varjayedyah kunapamiva sunaareem tyaktukaamo viraagee । vishamiva vishayaanyo manyamaano durantaan jayati paramahamso muktibhaavam sameti ॥ 9॥

(shaardoolavikreeditavrittam -) sampoornam jagadeva nandanavanam sarve'pi kalpadrumaa gaangam vari samastavaarinivahah punyaah samastaah kriyaah । vaachah praakritasamskritaah shrutishirovaaraanasee medinee sarvaavasthitirasya vastuvishayaa drishte parabrahmani ॥ 10॥

॥ iti shreemad shankaraachaaryavirachitam dhanyaashtakam samaaptam ॥

धन्याष्टकम् के बारे में

The Dhanyashtakam, "eight verses on the blessed", is Adi Shankaracharya's hymn in praise of those who have turned to the Self. It begins: that is knowledge which calms the senses, that is to be known which the Upanishads have settled; blessed on earth are those whose striving is fixed on the highest truth. The verses go on to praise those who first conquer the enemies of pride, delusion, attachment and hatred, gain the kingdom of yoga, and live free in the knowledge of Brahman.

रचयिता: Adi Shankaracharya, as its colophon states

कब पढ़ें: For study and reflection, especially in Vedanta classes.

क्या आप जानते हैं?

  • Its colophon names Shankaracharya as its author.
  • It is written in several metres, such as praharshini and vasantatilaka, named in the text before the verses.
  • Each verse describes the "dhanyah", the truly blessed or fortunate.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

What does "Dhanyashtakam" mean?

"Eight verses on the blessed".

Who are the blessed, according to it?

Those who have conquered their passions and turned to knowledge of the Self.

Who wrote it?

Adi Shankaracharya, as its colophon states.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।