ईशावास्योपनिषद् (ईशोपनिषद्)
Vedic · पारंपरिक भक्ति पाठ
ഓം പൂര്ണ॒മദഃ॒ പൂര്ണ॒മിദം॒ പൂര്ണാ॒ത്പൂര്ണ॒മുദ॒ച്യതേ । പൂര്ണ॒സ്യ പൂര്ണ॒മാദാ॒യ പൂര്ണ॒മേവാവശി॒ഷ്യതേ ॥
ഓം ശാംതിഃ॒ ശാംതിഃ॒ ശാംതിഃ॑ ॥
ഓം ഈ॒ശാ വാ॒സ്യ॑മി॒ദഗ്മ് സർവം॒-യഁത്കിംച॒ ജഗ॑ത്വാം॒ ജഗ॑ത് । തേന॑ ത്യ॒ക്തേന॑ ഭുംജീഥാ॒ മാ ഗൃ॑ധഃ॒ കസ്യ॑സ്വി॒ദ്ധനമ്᳚ ॥ 1 ॥
കു॒ർവന്നേ॒വേഹ കര്മാ᳚ണി ജിജീവി॒ഷേച്ച॒തഗ്മ് സമാഃ᳚ । ഏ॒വം ത്വയി॒ നാന്യഥേ॒തോ᳚ഽസ്തി॒ ന കര്മ॑ ലിപ്യതേ॑ നരേ᳚ ॥ 2 ॥
അ॒സു॒ര്യാ॒ നാമ॒ തേ ലോ॒കാ അം॒ധേന॒ തമ॒സാഽഽവൃ॑താഃ । താഗ്മ്സ്തേ പ്രേത്യാ॒ഭിഗ॑ച്ഛംതി॒ യേ കേ ചാ᳚ത്മ॒ഹനോ॒ ജനാഃ᳚ ॥ 3 ॥
അനേ᳚ജ॒ദേകം॒ മന॑സോ॒ ജവീ᳚യോ॒ നൈന॑ദ്ദേ॒വാ ആ᳚പ്നുവ॒ന്പൂർവ॒മര്ഷ॑ത് । തദ്ധാവ॑തോ॒ഽന്യാനത്യേ᳚തി॒ തിഷ്ഠ॒ത്തസ്മിന്᳚ന॒പോ മാ᳚ത॒രിശ്വാ᳚ ദധാതി ॥ 4 ॥
തദേ᳚ജതി॒ തന്നേജ॑തി॒ തദ്ദൂ॒രേ തദ്വം॑തി॒കേ । തദം॒തര॑സ്യ॒ സർവ॑സ്യ॒ തദു॒ സർവ॑സ്യാസ്യ ബാഹ്യ॒തഃ ॥ 5 ॥
യസ്തു സർവാ᳚ണി ഭൂ॒താന്യാ॒ത്മന്യേ॒വാനു॒പശ്യ॑തി । സ॒ർവ॒ഭൂ॒തേഷു॑ ചാ॒ത്മാനം॒ തതോ॒ ന വിഹു॑ഗുപ്സതേ ॥ 6 ॥
യസ്മി॒ന്സർവാ᳚ണി ഭൂ॒താന്യാ॒ത്മൈവാഭൂ᳚ദ്വിജാന॒തഃ । തത്ര॒ കോ മോഹഃ॒ കഃ ശോകഃ॑ ഏക॒ത്വമ॑നു॒പശ്യ॑തഃ ॥ 7 ॥
സ പര്യ॑ഗാച്ചു॒ക്രമ॑കാ॒യമ॑വ്രണ॒മ॑സ്നാവി॒രഗ്മ് ശു॒ദ്ധമപാ᳚പവിദ്ധമ് । ക॒വിര്മ॑നീ॒ഷീ പ॑രി॒ഭൂഃ സ്വ॑യം॒ഭൂ-ര്യാ᳚ഥാതഥ്യ॒തോഽര്ഥാ॒ന് വ്യ॑ദധാച്ഛാശ്വ॒തീഭ്യഃ॒ സമാ᳚ഭ്യഃ ॥ 8 ॥
അം॒ധം തമഃ॒ പ്രവി॑ശംതി॒ യേഽവി॑ദ്യാമു॒പാസ॑തേ । തതോ॒ ഭൂയ॑ ഇവ॒ തേ തമോ॒ യ ഉ॑ വി॒ദ്യായാ᳚ഗ്മ് ര॒താഃ ॥ 9 ॥
അ॒ന്യദേ॒വായുരി॒ദ്യയാ॒ഽന്യദാ᳚ഹു॒രവി॑ദ്യയാ । ഇതി॑ ശുശുമ॒ ധീരാ᳚ണാം॒-യേഁ ന॒സ്തദ്വി॑ചചക്ഷി॒രേ ॥ 10 ॥
വി॒ദ്യാം ചാവി॑ദ്യാം ച॒ യസ്തദ്വേദോ॒ഭയ॑ഗ്മ് സ॒ഹ । അവി॑ദ്യയാ മൃ॒ത്യും തീ॒ര്ത്വാ വി॒ദ്യയാഽമൃത॑മശ്നുതേ ॥ 11 ॥
അം॒ധം തമഃ॒ പ്രവി॑ശംതി॒ യേഽസമ്᳚ഭൂതിമു॒പാസ॑തേ । തതോ॒ ഭൂയ॑ ഇവ॒ തേ തമോ॒ യ ഉ॒ സംഭൂ᳚ത്യാഗ്മ് ര॒താഃ ॥ 12 ॥
അ॒ന്യദേ॒വാഹുഃ സമ്᳚ഭ॒വാദ॒ന്യദാ᳚ഹു॒രസമ്᳚ഭവാത് । ഇതി॑ ശുശ്രുമ॒ ധീരാ᳚ണാം॒-യേഁ ന॒സ്തദ്വി॑ചചക്ഷി॒രേ ॥ 13 ॥
സംഭൂ᳚തിം ച വിണാ॒ശം ച॒ യസ്തദ്വേദോ॒ഭയ॑ഗ്മ് സ॒ഹ । വി॒നാ॒ശേന॑ മൃ॒ത്യും തീ॒ര്ത്വാ സംഭൂ᳚ത്യാ॒ഽമൃത॑മശ്നുതേ ॥ 14 ॥
ഹി॒ര॒ണ്മയേ᳚ന॒ പാത്രേ᳚ണ സ॒ത്യസ്യാപി॑ഹിതം॒ മുഖമ്᳚ । തത്വം പൂ᳚ഷ॒ന്നപാവൃ॑ണു സ॒ത്യധ᳚ര്മായ ദൃ॒ഷ്ടയേ᳚ ॥ 15 ॥
പൂഷ॑ന്നേകര്ഷേ യമ സൂര്യ॒ പ്രാജാ᳚പത്യ॒ വ്യൂ᳚ഹ ര॒ശ്മീന് സമൂ᳚ഹ॒ തേജോ॒ യത്തേ᳚ രൂ॒പം കല്യാ᳚ണതമം॒ തത്തേ᳚ പശ്യാമി । യോ॒ഽസാവ॒സൌ പുരു॑ഷഃ॒ സോ॒ഽഹമ॑സ്മി ॥ 16 ॥
വാ॒യുരനി॑ലമ॒മൃത॒മഥേദം ഭസ്മാം᳚ത॒ഗ്മ്॒ ശരീ॑രമ് । ഓം 3 ക്രതോ॒ സ്മര॑ കൃ॒തഗ്മ് സ്മ॑ര॒ ക്രതോ॒ സ്മര॑ കൃ॒തഗ്മ് സ്മ॑ര ॥ 17 ॥
അഗ്നേ॒ നയ॑ സു॒പഥാ᳚ രാ॒യേ അ॒സ്മാന് വിശ്വാ॑നി ദേവ വ॒യനാ॑നി വി॒ദ്വാന് । യു॒യോ॒ധ്യ॒സ്മജ്ജു॑ഹുരാ॒ണമേനോ॒ ഭൂയി॑ഷ്ടാം തേ॒ നമ॑ഉക്തിം-വിഁധേമ ॥ 18 ॥
ഓം പൂര്ണ॒മദഃ॒ പൂര്ണ॒മിദം॒ പൂര്ണാ॒ത്പൂര്ണ॒മുദ॒ച്യതേ । പൂര്ണ॒സ്യ പൂര്ണ॒മാദാ॒യ പൂര്ണ॒മേവാവശി॒ഷ്യതേ ॥
ഓം ശാംതിഃ॒ ശാംതിഃ॒ ശാംതിഃ॑ ॥
ईशावास्योपनिषद् (ईशोपनिषद्) के बारे में
The Isha Upanishad (Ishavasya Upanishad) is a short Upanishad of eighteen verses, the fortieth chapter of the Shukla Yajurveda. It opens: "All this, whatever moves in this moving world, is pervaded by the Lord. Enjoy it through renunciation; do not covet anyone's wealth." It teaches that one may wish to live a hundred years doing one's work in this spirit, for then action does not bind; it describes the Self as unmoving yet swifter than the mind, far and near, within all and outside all; it speaks of knowledge and action held together, and ends with the prayer to the Sun: "The face of truth is covered with a golden disc; remove it, O Pushan, so that I may see."
स्रोत: Shukla Yajurveda, chapter 40 (Isha Upanishad)
कब पढ़ें: In Upanishad study and Vedic chanting, and as a daily prayer.
क्या आप जानते हैं?
- Its first words, "Isha vasyam idam sarvam", give the Upanishad its name.
- Its peace chant, "Purnam adah purnam idam", "that is full, this is full", is one of the best-known Vedic verses.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
What does the first verse teach?
All is pervaded by the Lord; enjoy through renunciation.
Which Veda is it from?
The Shukla Yajurveda, chapter 40.
What is its peace chant?
"Purnam adah purnam idam".
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।