गीतगोविंदं द्वादशः सर्गः - सुप्रीत पीतांबरः
Sri Krishna · पारंपरिक भक्ति पाठ
॥ ದ್ವಾದಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥ ॥ ಸುಪ್ರೀತಪೀತಾಂಬರಃ ॥
ಗತವತಿ ಸಖೀವೃಂದೇಽಮಂದತ್ರಪಾಭರನಿರ್ಭರ-ಸ್ಮರಪರವಶಾಕೂತಸ್ಫೀತಸ್ಮಿತಸ್ನಪಿತಾಧರಮ್ । ಸರಸಮನಸಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಧಾಂ ಮುಹುರ್ನವಪಲ್ಲವ-ಪ್ರಸವಶಯನೇ ನಿಕ್ಷಿಪ್ತಾಕ್ಷೀಮುವಾಚ ಹರಃ ॥ 68 ॥
॥ ಗೀತಂ 23 ॥
ಕಿಸಲಯಶಯನತಲೇ ಕುರು ಕಾಮಿನಿ ಚರಣನಲಿನವಿನಿವೇಶಮ್ । ತವ ಪದಪಲ್ಲವವೈರಿಪರಾಭವಮಿದಮನುಭವತು ಸುವೇಶಮ್ ॥ ಕ್ಷಣಮಧುನಾ ನಾರಾಯಣಮನುಗತಮನುಸರ ರಾಧಿಕೇ ॥ 1 ॥
ಕರಕಮಲೇನ ಕರೋಮಿ ಚರಣಮಹಮಾಗಮಿತಾಸಿ ವಿದೂರಮ್ । ಕ್ಷಣಮುಪಕುರು ಶಯನೋಪರಿ ಮಾಮಿವ ನೂಪುರಮನುಗತಿಶೂರಮ್ ॥ 2 ॥
ವದನಸುಧಾನಿಧಿಗಲಿತಮಮೃತಮಿವ ರಚಯ ವಚನಮನುಕೂಲಮ್ । ವಿರಹಮಿವಾಪನಯಾಮಿ ಪಯೋಧರರೋಧಕಮುರಸಿ ದುಕೂಲಮ್ ॥ 3 ॥
ಪ್ರಿಯಪರಿರಂಭಣರಭಸವಲಿತಮಿವ ಪುಲಕಿತಮತಿದುರವಾಪಮ್ । ಮದುರಸಿ ಕುಚಕಲಶಂ ವಿನಿವೇಶಯ ಶೋಷಯ ಮನಸಿಜತಾಪಮ್ ॥ 4 ॥
ಅಧರಸುಧಾರಸಮುಪನಯ ಭಾವಿನಿ ಜೀವಯ ಮೃತಮಿವ ದಾಸಮ್ । ತ್ವಯಿ ವಿನಿಹಿತಮನಸಂ ವಿರಹಾನಲದಗ್ಧವಪುಷಮವಿಲಾಸಮ್ ॥ 5 ॥
ಶಶಿಮುಖಿ ಮುಖರಯ ಮಣಿರಶನಾಗುಣಮನುಗುಣಕಂಠನಿದಾನಮ್ । ಶ್ರುತಿಯುಗಲೇ ಪಿಕರುತವಿಕಲೇ ಮಮ ಶಮಯ ಚಿರಾದವಸಾದಮ್ ॥ 6 ॥
ಮಾಮತಿವಿಫಲರುಷಾ ವಿಕಲೀಕೃತಮವಲೋಕಿತಮಧುನೇದಮ್ । ಮೀಲಿತಲಜ್ಜಿತಮಿವ ನಯನಂ ತವ ವಿರಮ ವಿಸೃಜ ರತಿಖೇದಮ್ ॥ 7 ॥
ಶ್ರೀಜಯದೇವಭಣಿತಮಿದಮನುಪದನಿಗದಿತಮಧುರಿಪುಮೋದಮ್ । ಜನಯತು ರಸಿಕಜನೇಷು ಮನೋರಮತಿರಸಭಾವವಿನೋದಮ್ ॥ 8 ॥
ಮಾರಂಕೇ ರತಿಕೇಲಿಸಂಕುಲರಣಾರಂಭೇ ತಯಾ ಸಾಹಸ-ಪ್ರಾಯಂ ಕಾಂತಜಯಾಯ ಕಿಂಚಿದುಪರಿ ಪ್ರಾರಂಭಿ ಯತ್ಸಂಭ್ರಮಾತ್ । ನಿಷ್ಪಂದಾ ಜಘನಸ್ಥಲೀ ಶಿಥಿಲತಾ ದೋರ್ವಲ್ಲಿರುತ್ಕಂಪಿತಂ ವಕ್ಷೋ ಮೀಲಿತಮಕ್ಷಿ ಪೌರುಷರಸಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಕುತಃ ಸಿಧ್ಯತಿ ॥ 69 ॥
ಅಥ ಕಾಂತಂ ರತಿಕ್ಲಾಂತಮಪಿ ಮಂಡನವಾಂಛಯಾ । ನಿಜಗಾದ ನಿರಾಬಾಧಾ ರಾಧಾ ಸ್ವಾಧೀನಭರ್ತೃಕಾ ॥ 70 ॥
॥ ಗೀತಂ 24 ॥
ಕುರು ಯದುನಂದನ ಚಂದನಶಿಶಿರತರೇಣ ಕರೇಣ ಪಯೋಧರೇ । ಮೃಗಮದಪತ್ರಕಮತ್ರ ಮನೋಭವಮಂಗಲಕಲಶಸಹೋದರೇ । ನಿಜಗಾದ ಸಾ ಯದುನಂದನೇ ಕ್ರೀಡತಿ ಹೃದಯಾನಂದನೇ ॥ 1 ॥
ಅಲಿಕುಲಗಂಜನಮಂಜನಕಂ ರತಿನಾಯಕಸಾಯಕಮೋಚನೇ । ತ್ವದಧರಚುಂಬನಲಂಬಿತಕಜ್ಜಲಮುಜ್ಜ್ವಲಯ ಪ್ರಿಯ ಲೋಚನೇ ॥ 2 ॥
ನಯನಕುರಂಗತರಂಗವಿಕಾಸನಿರಾಸಕರೇ ಶ್ರುತಿಮಂಡಲೇ । ಮನಸಿಜಪಾಶವಿಲಾಸಧರೇ ಶುಭವೇಶ ನಿವೇಶಯ ಕುಂಡಲೇ ॥ 3 ॥
ಭ್ರಮರಚಯಂ ರಚಹಯಂತಮುಪರಿ ರುಚಿರಂ ಸುಚಿರಂ ಮಮ ಸಂಮುಖೇ । ಜಿತಕಮಲೇ ವಿಮಲೇ ಪರಿಕರ್ಮಯ ನರ್ಮಜನಕಮಲಕಂ ಮುಖೇ ॥ 4 ॥
ಮೃಗಮದರಸವಲಿತಂ ಲಲಿತಂ ಕುರು ತಿಲಕಮಲಿಕರಜನೀಕರೇ । ವಿಹಿತಕಲಂಕಕಲಂ ಕಮಲಾನನ ವಿಶ್ರಮಿತಶ್ರಮಶೀಕರೇ ॥ 5 ॥
ಮಮ ರುಚಿರೇ ಚಿಕುರೇ ಕುರು ಮಾನದ ಮಾನಸಜಧ್ವಜಚಾಮರೇ । ರತಿಗಲಿತೇ ಲಲಿತೇ ಕುಸುಮಾನಿ ಶಿಖಂಡಿಶಿಖಂಡಕಡಾಮರೇ ॥ 6 ॥
ಸರಸಘನೇ ಜಘನೇ ಮಮ ಶಂಬರದಾರಣವಾರಣಕಂದರೇ । ಮಣಿರಶನಾವಸನಾಭರಣಾನಿ ಶುಭಾಶಯ ವಾಸಯ ಸುಂದರೇ ॥ 7 ॥
ಶ್ರೀಜಯದೇವವಚಸಿ ರುಚಿರೇ ಹೃದಯಂ ಸದಯಂ ಕುರು ಮಂಡನೇ । ಹರಿಚರಣಸ್ಮರಣಾಮೃತಕೃತಕಲಿಕಲುಷಭವಜ್ವರಖಂಡನೇ ॥ 8 ॥
ರಚಯ ಕುಚಯೋಃ ಪತ್ರಂ ಚಿತ್ರಂ ಕುರುಷ್ವ ಕಪೋಲಯೋ-ರ್ಘಟಯ ಜಘನೇ ಕಾಂಚೀಮಂಚ ಸ್ರಜಾ ಕಬರೀಭರಮ್ । ಕಲಯ ವಲಯಶ್ರೇಣೀಂ ಪಾಣೌ ಪದೇ ಕುರು ನೂಪುರಾ-ವಿತಿ ನಿಗತಿತಃ ಪ್ರೀತಃ ಪೀತಾಂಬರೋಽಪಿ ತಥಾಕರೋತ್ ॥ 71 ॥
ಯದ್ಗಾಂಧ್ಗರ್ವಕಲಾಸು ಕೌಶಲಮನುಧ್ಯಾನಂ ಚ ಯದ್ವೈಷ್ಣವಂ ಯಚ್ಛೃಂಗಾರವಿವೇಕತತ್ವಮಪಿ ಯತ್ಕಾವ್ಯೇಷು ಲೀಲಾಯಿತಮ್ । ತತ್ಸರ್ವಂ ಜಯದೇವಪಂಡಿತಕವೇಃ ಕೃಷ್ಣೈಕತಾನಾತ್ಮನಃ ಸಾನಂದಾಃ ಪರಿಶೋಧಯಂತು ಸುಧಿಯಃ ಶ್ರೀಗೀತಗೋವಿಂದತಃ ॥ 72 ॥
ಶ್ರೀಭೋಜದೇವಪ್ರಭವಸ್ಯ ರಾಮಾದೇವೀಸುತಶ್ರೀಜಯದೇವಕಸ್ಯ । ಪರಾಶರಾದಿಪ್ರಿಯವರ್ಗಕಂಠೇ ಶ್ರೀಗೀತಗೋವಿಂದಕವಿತ್ವಮಸ್ತು ॥ 73 ॥
॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಜಯದೇವಕೃತೌ ಗೀತಗೋವಿಂದೇ ಸುಪ್ರೀತಪೀತಾಂಬರೋ ನಾಮ ದ್ವಾದಶಃ ಸರ್ಗಃ ॥ ॥ ಇತಿ ಗೀತಗೋವಿಂದಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ॥
गीतगोविंदं द्वादशः सर्गः - सुप्रीत पीतांबरः के बारे में
The twelfth and last canto of Jayadeva's Gita Govinda, "Suprita Pitambara" (the delighted one in yellow robes), tells of the joyful union of Radha and Krishna. When the friends have gone, Krishna, seeing Radha shy yet full of love, speaks to her tenderly. After their union Radha asks him playfully to adorn her again, "Kuru yadunandana", to paint the musk design on her breast, line her eyes, fix her hair and ornaments. The canto ends with Jayadeva's closing verses, saying that his song holds all the sweetness of music, devotion and poetry, and the Gita Govinda comes to an end.
रचयिता: Jayadeva (12th century)
कब पढ़ें: In Odissi and other classical dance, in Ashtapadi singing, and in Krishna temples, especially at Puri.
क्या आप जानते हैं?
- The ashtapadi "Kuru yadunandana chandanashishiratarena kare" is the last song of the Gita Govinda.
- Jayadeva's wife Padmavati is traditionally said to have danced to his songs at the Jagannatha temple.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
What happens in the last canto?
The joyful union of Radha and Krishna.
What does Radha ask Krishna to do?
To adorn her again with musk, kohl and ornaments.
Who wrote the Gita Govinda?
Jayadeva, in the 12th century.
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।
और भक्ति पाठ