MuhurtaNow

गोविंदाष्टकम्

Vishnu · पारंपरिक भक्ति पाठ

सत्यं ज्ञानमनंतं नित्यमनाकाशं परमाकाशम् । गोष्ठप्रांगणरिंखणलोलमनायासं परमायासम् । मायाकल्पितनानाकारमनाकारं भुवनाकारम् । क्ष्मामानाथमनाथं प्रणमत गोविंदं परमानंदम् ॥ 1 ॥

मृत्स्नामत्सीहेति यशोदाताडनशैशव संत्रासम् । व्यादितवक्त्रालोकितलोकालोकचतुर्दशलोकालिम् । लोकत्रयपुरमूलस्तंभं लोकालोकमनालोकम् । लोकेशं परमेशं प्रणमत गोविंदं परमानंदम् ॥ 2 ॥

त्रैविष्टपरिपुवीरघ्नं क्षितिभारघ्नं भवरोगघ्नम् । कैवल्यं नवनीताहारमनाहारं भुवनाहारम् । वैमल्यस्फुटचेतोवृत्तिविशेषाभासमनाभासम् । शैवं केवलशांतं प्रणमत गोविंदं परमानंदम् ॥ 3 ॥

गोपालं प्रभुलीलाविग्रहगोपालं कुलगोपालम् । गोपीखेलनगोवर्धनधृतिलीलालालितगोपालम् । गोभिर्निगदित गोविंदस्फुटनामानं बहुनामानम् । गोपीगोचरदूरं प्रणमत गोविंदं परमानंदम् ॥ 4 ॥

गोपीमंडलगोष्ठीभेदं भेदावस्थमभेदाभम् । शश्वद्गोखुरनिर्धूतोद्गत धूलीधूसरसौभाग्यम् । श्रद्धाभक्तिगृहीतानंदमचिंत्यं चिंतितसद्भावम् । चिंतामणिमहिमानं प्रणमत गोविंदं परमानंदम् ॥ 5 ॥

स्नानव्याकुलयोषिद्वस्त्रमुपादायागमुपारूढम् । व्यादित्संतीरथ दिग्वस्त्रा दातुमुपाकर्षंतं ताः निर्धूतद्वयशोकविमोहं बुद्धं बुद्धेरंतस्थम् । सत्तामात्रशरीरं प्रणमत गोविंदं परमानंदम् ॥ 6 ॥

कांतं कारणकारणमादिमनादिं कालधनाभासम् । कालिंदीगतकालियशिरसि सुनृत्यंतं मुहुरत्यंतम् । कालं कालकलातीतं कलिताशेषं कलिदोषघ्नम् । कालत्रयगतिहेतुं प्रणमत गोविंदं परमानंदम् ॥ 7 ॥

बृंदावनभुवि बृंदारकगणबृंदाराधितवंदेहम् । कुंदाभामलमंदस्मेरसुधानंदं सुहृदानंदम् । वंद्याशेष महामुनि मानस वंद्यानंदपदद्वंद्वम् । वंद्याशेषगुणाब्धिं प्रणमत गोविंदं परमानंदम् ॥ 8 ॥

गोविंदाष्टकमेतदधीते गोविंदार्पितचेता यः । गोविंदाच्युत माधव विष्णो गोकुलनायक कृष्णेति । गोविंदांघ्रि सरोजध्यानसुधाजलधौतसमस्ताघः । गोविंदं परमानंदामृतमंतस्थं स तमभ्येति ॥

इति श्री शंकराचार्य विरचित श्रीगोविंदाष्टकं समाप्तं

गोविंदाष्टकम् के बारे में

The Govindashtakam is Adi Shankaracharya's eight-verse hymn to Krishna as Govinda, each verse ending "Paramanandam pranamata Govindam": bow to Govinda, the supreme bliss. It joins the philosophy of the Upanishads with the play of the child Krishna: he is truth, knowledge and infinity, beyond space, yet toddles in the cowherd's courtyard; scolded by Yashoda for eating mud, he opens his mouth and shows her all the fourteen worlds.

रचयिता: Adi Shankaracharya, as its closing line states

कब पढ़ें: In daily Krishna worship, on Janmashtami, and on Ekadashi.

क्या आप जानते हैं?

  • Its colophon names Adi Shankaracharya as its author.
  • The story of Krishna showing the universe in his mouth after eating mud is told in the tenth book of the Bhagavata Purana.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

What does "Paramanandam pranamata Govindam" mean?

"Bow to Govinda, the supreme bliss."

Who wrote the Govindashtakam?

Adi Shankaracharya, as its colophon states.

Which story does it recall?

Yashoda seeing the whole universe in the child Krishna's mouth.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।