MuhurtaNow

1.3 - देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे - कृष्ण यजुर्वेद तैत्तिरीय संहिता पाठः

Kanda 1 - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita · पारंपरिक भक्ति पाठ

krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-mprathamakaande triteeyah prashnah - agnishtome pashuh

o-nnamah paramaatmane, shree mahaaganapataye namah, shree gurubhyo namah । ha̠ri̠h om ॥

de̠vasya̍ tvaa savi̠tuh pra̍sa̠ve̎-'shvino̎-rbaa̠hubhyaa̎-mpoo̠shno hastaa̎bhyaa̠maa da̠de-'bhri̍rasi̠ naari̍rasi̠ pari̍likhita̠gm̠ raksha̠h pari̍likhitaa̠ araa̍taya i̠dama̠hagm raksha̍so gree̠vaa api̍ krintaami̠ yo̎-'smaa-ndveshti̠ ya-ncha̍ va̠ya-ndvi̠shma i̠dama̍sya gree̠vaa api̍ krintaami di̠ve tvaa̠-'ntari̍kshaaya tvaa prithi̠vyai tvaa̠ shundha̍taam lo̠kah pi̍tri̠shada̍no̠ yavo̍-'si ya̠vayaa̠sma-ddvesho̍ [ya̠vayaa̠sma-ddvesha̍h, ya̠vayaaraa̍teeh] 1

ya̠vayaaraa̍teeh pitri̠naagm sada̍nama̠syuddivagg̍ stabhaa̠naa-'ntari̍ksha-mprina prithi̠vee-ndrigm̍ha dyutaa̠nastvaa̍ maaru̠to mi̍notu mi̠traavaru̍nayo-rdhru̠vena̠ dharma̍naa brahma̠vani̍-ntvaa kshatra̠vanigm̍ suprajaa̠vanigm̍ raayasposha̠vani̠-mparyoo̍haami̠ brahma̍ drigmha ksha̠tra-ndrigm̍ha pra̠jaa-ndrigm̍ha raa̠yasposha̍-ndrigmha ghri̠tena̍ dyaavaaprithivee̠ aa pri̍nethaa̠mindra̍sya̠ sado̍-'si vishvaja̠nasya̍ chhaa̠yaa pari̍ tvaa girvano̠ gira̍ i̠maa bha̍vantu vi̠shvato̍ vri̠ddhaayu̠manu̠ vriddha̍yo̠ jushtaa̍ bhavantu̠ jushta̍ya̠ indra̍sya̠ syoora̠seendra̍sya dhru̠vama̍syai̠ndrama̠seendraa̍ya tvaa ॥ 2 ॥ (dvesha̍ - i̠maa - a̠shtaada̍sha cha ) (a. 1)

ra̠ksho̠hano̍ valaga̠hano̍ vaishna̠vaa-nkha̍naamee̠dama̠ha-ntam va̍la̠gamudva̍paami̠ ya-nna̍-ssamaa̠no yamasa̍maano nicha̠khaane̠dame̍na̠madha̍ra-nkaromi̠ yo na̍-ssamaa̠no yo-'sa̍maano-'raatee̠yati̍ gaaya̠trena̠ chhanda̠saa-'va̍baadho vala̠gah kimatra̍ bha̠dra-ntannau̍ sa̠ha vi̠raada̍si sapatna̠haa sa̠mraada̍si bhraatrivya̠haa sva̠raada̍syabhimaati̠haa vi̍shvaa̠raada̍si̠ vishvaa̍saa-nnaa̠shtraanaagm̍ ha̠ntaa [ha̠ntaa, ra̠ksho̠hano̍] 3

ra̍ksho̠hano̍ valaga̠hana̠h prokshaa̍mi vaishna̠vaa-nra̍ksho̠hano̍ valaga̠hano-'va̍ nayaami vaishna̠vaan yavo̍-'si ya̠vayaa̠sma-ddvesho̍ ya̠vayaaraa̍tee raksho̠hano̍ valaga̠hano-'va̍ strinaami vaishna̠vaa-nra̍ksho̠hano̍ valaga̠hano̠-'bhi ju̍homi vaishna̠vaa-nra̍ksho̠hanau̍ valaga̠hanaa̠vupa̍ dadhaami vaishna̠vee ra̍ksho̠hanau̍ valaga̠hanau̠ paryoo̍haami vaishna̠vee ra̍ksho̠hanau̍ valaga̠hanau̠ pari̍ strinaami vaishna̠vee ra̍ksho̠hanau̍ valaga̠hanau̍ vaishna̠vee bri̠hanna̍si bri̠hadgraa̍vaa briha̠teemindraa̍ya̠ vaacha̍m vada ॥ 4 ॥ ( ha̠nte-ndraa̍ya̠ dve cha̍ ) (a. 2)

vi̠bhoora̍si pra̠vaaha̍no̠ vahni̍rasi havya̠vaaha̍na-shshvaa̠tro̍-'si̠ prache̍taastu̠tho̍-'si vi̠shvave̍daa u̠shiga̍si ka̠viranghaa̍rirasi̠ bambhaa̍rirava̠syura̍si̠ duva̍svaanchhu̠ndhyoora̍si maarjaa̠leeya̍-ssa̠mraada̍si kri̠shaanu̍h pari̠shadyo̍-'si̠ pava̍maanah pra̠takvaa̍-'si̠ nabha̍svaa̠nasa̍mmrishto-'si havya̠sooda̍ ri̠tadhaa̍maa-'si̠ suvarjyoti̠-rbrahma̍jyotirasi̠ suva̍rdhaamaa̠-'jo̎ 'syeka̍paa̠dahi̍rasi bu̠ddhniyo̠ raudre̠naanee̍kena paa̠hi maa̎-'gne pipri̠hi maa̠ maa maa̍ higmseeh ॥ 5 ॥ (anee̍kenaa̠-shtau cha̍) (a. 3)

tvagm so̍ma tanoo̠kridbhyo̠ dvesho̎bhyo̠-'nyakri̍tebhya u̠ru ya̠ntaa-'si̠ varoo̍tha̠gg̠ svaahaa̍ jushaa̠no a̠pturaajya̍sya vetu̠ svaahaa̠-'yanno̍ a̠gnirvari̍vah krinotva̠ya-mmridha̍h pu̠ra e̍tu prabhi̠ndann । a̠yagm shatroo̎mjayatu̠ jarhri̍shaano̠-'yam vaaja̍-njayatu̠ vaaja̍saatau । u̠ru vi̍shno̠ vi kra̍masvo̠ru kshayaa̍ya nah kridhi । ghri̠ta-nghri̍tayone piba̠ prapra̍ ya̠jnapa̍ti-ntira । somo̍ jigaati gaatu̠vi- [gaatu̠vit, de̠vaanaa̍meti] 6

dde̠vaanaa̍meti nishkri̠tamri̠tasya̠ yoni̍maa̠sada̠madi̍tyaa̠-ssado̠-'syadi̍tyaa̠-ssada̠ aa see̍dai̠sha vo̍ deva savita̠-ssoma̠stagm ra̍kshaddhva̠-mmaa vo̍ dabhade̠tattvagm so̍ma de̠vo de̠vaanupaa̍gaa i̠dama̠ha-mma̍nu̠shyo̍ manu̠shyaa̎m-thsa̠ha pra̠jayaa̍ sa̠ha raa̠yasposhe̍na̠ namo̍ de̠vebhya̍-ssva̠dhaa pi̠tribhya̍ i̠dama̠ha-nnirvaru̍nasya̠ paashaa̠-thsuva̍ra̠bhi [ ] 7

vi khye̍sham vaishvaana̠ra-njyoti̠ragne̎ vratapate̠ tvam vra̠taanaa̎m vra̠tapa̍tirasi̠ yaa mama̍ ta̠noostvayyabhoo̍di̠yagm saa mayi̠ yaa tava̍ ta̠noo-rmayyabhoo̍de̠shaa saa tvayi̍ yathaaya̠tha-nnau̎ vratapate vra̠tino̎-rvra̠taani̍ ॥ 8 ॥ (gaa̠tu̠vida̠-bhye-ka̍trigmshachcha) (a. 4)

atya̠nyaanagaa̠-nnaanyaanupaa̍gaama̠rvaaktvaa̠ parai̍ravida-mpa̠ro-'va̍rai̠sta-ntvaa̍ jushe vaishna̠va-nde̍vaya̠jyaayai̍ de̠vastvaa̍ savi̠taa maddhvaa̍-'na̠ktvosha̍dhe̠ traaya̍svaina̠gg̠ svadhi̍te̠ mainagm̍ higmsee̠-rdiva̠magre̍na̠ maa le̍kheera̠ntari̍ksha̠-mmaddhye̍na̠ maa higm̍seeh prithi̠vyaa sa-mbha̍va̠ vana̍spate sha̠tava̍lsho̠ vi ro̍ha sa̠hasra̍valshaa̠ vi va̠yagm ru̍hema̠ ya-ntvaa̠-'yagg svadhi̍ti̠steti̍jaanah prani̠naaya̍ maha̠te saubha̍gaa̠yaachchhi̍nno̠ raaya̍-ssu̠veera̍h ॥ 9 ॥ (yam-dasha̍ cha) (a. 5)

pri̠thi̠vyai tvaa̠ntari̍kshaaya tvaa di̠ve tvaa̠ shundha̍taam lo̠kah pi̍tri̠shada̍no̠ yavo̍-'si ya̠vayaa̠sma-ddvesho̍ ya̠vayaaraa̍teeh pitri̠naagm sada̍namasi svaave̠sho̎-'syagre̠gaa ne̍tri̠naam vana̠spati̠radhi̍ tvaa sthaasyati̠ tasya̍ vittaa-dde̠vastvaa̍ savi̠taa maddhvaa̍-'naktu supippa̠laabhya̠-stvausha̍dheebhya̠ uddivagg̍ stabhaa̠naa-'ntari̍ksha-mprina prithi̠veemupa̍rena drigmha̠ te te̠ dhaamaa̎nyushmasee [dhaamaa̎nyushmasi, ga̠maddhye̠ gaavo̠] 10

ga̠maddhye̠ gaavo̠ yatra̠ bhoori̍shringaa a̠yaasa̍h । atraaha̠ tadu̍rugaa̠yasya̠ vishno̎h para̠ma-mpa̠damava̍ bhaati̠ bhoore̎h ॥ vishno̠h karmaa̍ni pashyata̠ yato̎ vra̠taani̍ paspa̠she । indra̍sya̠ yujya̠-ssakhaa̎ ॥ ta-dvishno̎h para̠ma-mpa̠dagm sadaa̍ pashyanti soo̠raya̍h । di̠veeva̠ chakshu̠raata̍tam ॥ bra̠hma̠vani̍-ntvaa kshatra̠vanigm̍ suprajaa̠vanigm̍ raayasposha̠vani̠-mparyoo̍haami̠ brahma̍ drigmha ksha̠tra-ndrigm̍ha pra̠jaa-ndrigm̍ha raa̠yasposha̍-ndrigmha pari̠veera̍si̠ pari̍ tvaa̠ daivee̠rvisho̎ vyayantaa̠-mparee̠magm raa̠yasposho̠ yaja̍maana-mmanu̠shyaa̍ a̠ntari̍kshasya tvaa̠ saanaa̠vava̍ goohaami ॥ 11 ॥ (u̠shma̠see̠-posha̠me-kaa̠nnavigm̍sha̠tishcha̍) (a. 6)

i̠she tvo̍pa̠veera̠syupo̍ de̠vaa-ndaivee̠-rvisha̠h praagu̠-rvahnee̍ru̠shijo̠ briha̍spate dhaa̠rayaa̠ vasoo̍ni ha̠vyaa te̎ svadantaa̠-ndeva̍ tvashta̠rvasu̍ ranva̠ reva̍tee̠ rama̍ddhva-ma̠gne-rja̠nitra̍masi̠ vrisha̍nau stha u̠rvashya̍syaa̠yura̍si puroo̠ravaa̍ ghri̠tenaa̠kte vrisha̍na-ndadhaathaa-ngaaya̠tra-nchhando-'nu̠ pra jaa̍yasva̠ traishtu̍bha̠-njaaga̍ta̠-nchhando-'nu̠ pra jaa̍yasva̠ bhava̍ta- [bhava̍tam, na̠-ssama̍nasau̠] 12

nna̠-ssama̍nasau̠ samo̍kasaavare̠pasau̎ । maa ya̠jnagm higm̍sishta̠-mmaa ya̠jnapa̍ti-njaatavedasau shi̠vau bha̍vatama̠dya na̍h ॥ a̠gnaava̠gnishcha̍rati̠ pravi̍shta̠ rishee̍naa-mpu̠tro a̍dhiraa̠ja e̠shah । svaa̠haa̠kritya̠ brahma̍naa te juhomi̠ maa de̠vaanaa̎-mmithu̠yaa ka̍rbhaaga̠dheya̎m ॥ 13 ॥ (bhava̍ta̠-meka̍trigmshachcha) (a. 7)

aa da̍da ri̠tasya̍ tvaa devahavi̠h paashe̠naa-''ra̍bhe̠ dharshaa̠ maanu̍shaana̠dbhyastvausha̍dheebhya̠h prokshaa̎mya̠paa-mpe̠rura̍si svaa̠tta-nchi̠-thsade̍vagm ha̠vyamaapo̍ devee̠-ssvada̍taina̠gm̠ sa-nte̎ praa̠no vaa̠yunaa̍ gachchhataa̠gm̠ sam yaja̍trai̠rangaa̍ni̠ sam ya̠jnapa̍tiraa̠shishaa̍ ghri̠tenaa̠ktau pa̠shu-ntraa̍yethaa̠gm̠ reva̍tee-rya̠jnapa̍ti-mpriya̠dhaa-'' vi̍sha̠toro̍ antariksha sa̠joo-rde̠vena̠ [sa̠joo-rde̠vena̍, vaate̍naa̠-'sya] 14

vaate̍naa̠-'sya ha̠visha̠stmanaa̍ yaja̠ sama̍sya ta̠nuvaa̍ bhava̠ varshee̍yo̠ varshee̍yasi ya̠jne ya̠jnapa̍ti-ndhaah pri̍thi̠vyaa-ssa̠mpricha̍h paahi̠ nama̍sta aataanaa-'na̠rvaa prehi̍ ghri̠tasya̍ ku̠lyaamanu̍ sa̠ha pra̠jayaa̍ sa̠ha raa̠yasposhe̠naa ''po̍ devee-shshuddhaayuva-shshu̠ddhaa yoo̠ya-nde̠vaagm oo̎dhvagm shu̠ddhaa va̠ya-mpari̍vishtaah parive̠shtaaro̍ vo bhooyaasma ॥ 15 ॥ (de̠vana̠-chatu̍shchatvaarigmshachcha) (a. 8)

vaakta̠ aa pyaa̍yataa-mpraa̠nasta̠ aa pyaa̍yataa̠-nchakshu̍sta̠ aa pyaa̍yataa̠g̠ shrotra̍-nta̠ aa pyaa̍yataa̠m yaa te̎ praa̠naanchhugja̠gaama̠ yaa chakshu̠ryaa shrotra̠m yatte̎ kroo̠ram yadaasthi̍ta̠-ntatta̠ aa pyaa̍yataa̠-ntatta̍ e̠tena̍ shundhataa̠-nnaabhi̍sta̠ aa pyaa̍yataa-mpaa̠yusta̠ aa pyaa̍yataagm shu̠ddhaashcha̠ritraa̠-shshama̠dbhya- [ma̠dhbhyah, shamosha̍dheebhya̠-shsham] 16

shshamosha̍dheebhya̠-shsha-mpri̍thi̠vyai shamaho̎bhyaa̠-mosha̍dhe̠ traaya̍svaina̠gg̠ svadhi̍te̠ mainagm̍ higmsee̠ raksha̍saa-mbhaa̠go̍-'see̠dama̠hagm raksho̍-'dha̠ma-ntamo̍ nayaami̠ yo̎-'smaa-ndveshti̠ ya-ncha̍ va̠ya-ndvi̠shma i̠dame̍namadha̠ma-ntamo̍ nayaamee̠she tvaa̍ ghri̠tena̍ dyaavaaprithivee̠ prornvaa̍thaa̠-machchhi̍nno̠ raaya̍-ssu̠veera̍ u̠rva̍ntari̍ksha̠manvi̍hi̠ vaayo̠ veehi̍ sto̠kaanaa̠g̠ svaaho̠rdhvana̍bhasa-mmaaru̠ta-nga̍chchhatam ॥ 17 ॥ (a̠dbhyo-veehi̠-pancha̍ cha) (a. 9)

sa-nte̠ mana̍saa̠ manah̠ sa-mpraa̠nena̍ praa̠no jushta̍-nde̠vebhyo̍ ha̠vya-nghri̠tava̠-thsvaahai̠ndrah praa̠no ange̍ange̠ ni de̎ddhyadai̠ndro̍ 'paa̠no ange̍ange̠ vi bo̍bhuva̠ddeva̍ tvashta̠rbhoori̍ te̠ sagmsa̍metu̠ vishu̍roopaa̠ ya-thsala̍kshmaano̠ bhava̍tha deva̠traa yanta̠mava̍se̠ sakhaa̠yo-'nu̍ tvaa maa̠taa pi̠taro̍ madantu̠ shreera̍sya̠gnistvaa̎ shreenaa̠tvaapa̠-ssama̍rina̠n vaata̍sya [ ] 18

tvaa̠ dhrajyai̍ poo̠shno ragghyaa̍ a̠paamosha̍dheenaa̠gm̠ rohi̍shyai ghri̠ta-nghri̍tapaavaanah pibata̠ vasaa̎m vasaapaavaanah pibataa̠-'ntari̍kshasya ha̠vira̍si̠ svaahaa̎ tvaa̠-'ntari̍kshaaya̠ disha̍h pra̠disha̍ aa̠disho̍ vi̠disha̍ u̠ddisha̠-ssvaahaa̍ di̠gbhyo namo̍ di̠gbhyah ॥ 19 ॥ (vaa̍tasyaa̠-shtaavigm̍shatishcha) (a. 10)

sa̠mu̠dra-nga̍chchha̠ svaahaa̠-'ntari̍ksha-ngachchha̠ svaahaa̍ de̠vagm sa̍vi̠taara̍-ngachchha̠ svaahaa̍-'horaa̠tre ga̍chchha̠ svaahaa̍ mi̠traavaru̍nau gachchha̠ svaahaa̠ soma̍-ngachchha̠ svaahaa̍ ya̠jna-nga̍chchha̠ svaahaa̠ chhandaagm̍si gachchha̠ svaahaa̠ dyaavaa̍prithi̠vee ga̍chchha̠ svaahaa̠ nabho̍ di̠vya-nga̍chchha̠ svaahaa̠-'gnim vai̎shvaana̠ra-nga̍chchha̠ svaahaa̠-'dbhyastvausha̍dheebhyo̠ mano̍ me̠ haardi̍ yachchha ta̠noo-ntvacha̍-mpu̠tra-nnaptaa̍ramasheeya̠ shuga̍si̠ tama̠bhi sho̍cha̠ yo̎-'smaa-ndveshti̠ ya-ncha̍ va̠ya-ndvi̠shmo dhaamno̍dhaamno raajanni̠to va̍runa no muncha̠ yadaapo̠ aghni̍yaa̠ varu̠neti̠ shapaa̍mahe̠ tato̍ varuna no muncha ॥ 20 (a̠si̠-shadvigm̍shatishcha ) (a. 11)

ha̠vishma̍teeri̠maa aapo̍ ha̠vishmaa̎-nde̠vo a̍ddhva̠ro ha̠vishmaa̠gm̠ aa vi̍vaasati ha̠vishmaagm̍ astu̠ soorya̍h ॥ a̠gnervo 'pa̍nnagrihasya̠ sada̍si saadayaami su̠mnaaya̍ sumninee-ssu̠mne maa̍ dhattendraagni̠yo-rbhaa̍ga̠dheyee̎-sstha mi̠traavaru̍nayo-rbhaaga̠dheyee̎-sstha̠ vishve̍shaa-nde̠vaanaa̎-mbhaaga̠dheyee̎-sstha ya̠jne jaa̍grita ॥ 21 ॥ (ha̠vishma̍tee̠-shchatu̍strigmshat) (a. 12)

hri̠de tvaa̠ mana̍se tvaa di̠ve tvaa̠ sooryaa̍ya tvo̠rdhvami̠mama̍ddhva̠ra-nkri̍dhi di̠vi de̠veshu̠ hotraa̍ yachchha̠ soma̍ raaja̠nnehyava̍ roha̠ maa bhermaa sam vi̍kthaa̠ maa tvaa̍ higmsisha-mpra̠jaastvamu̠paava̍roha pra̠jaastvaamu̠paava̍rohantu shri̠notva̠gni-ssa̠midhaa̠ hava̍-mme shri̠nvantvaapo̍ dhi̠shanaa̎shcha de̠veeh । shri̠nota̍ graavaano vi̠dusho̠ nu [ ] 22

ya̠jnagm shri̠notu̍ de̠va-ssa̍vi̠taa hava̍-mme । devee̍raapo apaa-nnapaa̠dya oo̠rmirha̍vi̠shya̍ indri̠yaavaa̎-nma̠dinta̍ma̠sta-nde̠vebhyo̍ deva̠traa dha̍tta shu̠kragm shu̍kra̠pebhyo̠ yeshaa̎-mbhaa̠ga-sstha svaahaa̠ kaarshi̍ra̠syapaa̠-'paa-mmri̠ddhragm sa̍mu̠drasya̠ vo-'kshi̍tyaa̠ unna̍ye । yama̍gne pri̠thsu martya̠maavo̠ vaaje̍shu̠ ya-nju̠naah । sa yantaa̠ shashva̍tee̠risha̍h ॥ 23 ॥ ( nu-sa̠ptacha̍tvaarigmshachcha) (a. 13)

tvama̍gne ru̠dro asu̍ro ma̠ho di̠vastvagm shardho̠ maaru̍ta-mpri̠ksha ee̍shishe । tvam vaatai̍raru̠nairyaa̍si shanga̠yastva-mpoo̠shaa vi̍dha̠tah paa̍si̠ nutmanaa̎ ॥ aa vo̠ raajaa̍namaddhva̠rasya̍ ru̠dragm hotaa̍ragm satya̠yaja̠gm̠ roda̍syoh । a̠gni-mpu̠raa ta̍nayi̠tno ra̠chittaa̠ddhira̍nyaroopa̠mava̍se krinuddhvam ॥ a̠gnirhotaa̠ ni sha̍saadaa̠ yajee̍yaanu̠pasthe̍ maa̠tu-ssu̍ra̠bhaavu̍ lo̠ke । yuvaa̍ ka̠vih pu̍runi̠shtha [pu̍runi̠shthah, ri̠taavaa̍ dha̠rtaa] 24

ri̠taavaa̍ dha̠rtaa kri̍shtee̠naamu̠ta maddhya̍ i̠ddhah ॥saa̠ddhveema̍ka-rde̠vavee̍ti-nno a̠dya ya̠jnasya̍ ji̠hvaama̍vidaama̠ guhyaa̎m । sa aayu̠raa-'gaa̎-thsura̠bhirvasaa̍no bha̠draama̍ka-rde̠vahoo̍ti-nno a̠dya ॥ akra̍ndada̠gni-ssta̠naya̍nniva̠ dyauh, kshaamaa̠ reri̍hadvee̠rudha̍-ssama̠njann । sa̠dyo ja̍jnaa̠no vi heemi̠ddho akhya̠daa roda̍see bhaa̠nunaa̍ bhaatya̠ntah ॥ tve vasoo̍ni purvaneeka [purvaneeka, ho̠ta̠rdo̠shaa] 25

hotardo̠shaa vasto̠reri̍re ya̠jniyaa̍sah । kshaame̍va̠ vishvaa̠ bhuva̍naani̠ yasmi̠n-thsagm saubha̍gaani dadhi̠re paa̍va̠ke ॥ tubhya̠-ntaa a̍ngirastama̠ vishvaa̎-ssukshi̠taya̠h pritha̍k । agne̠ kaamaa̍ya yemire ॥ a̠shyaama̠ ta-nkaama̍magne̠ tavo̠tya̍shyaama̍ ra̠yigm ra̍yiva-ssu̠veera̎m । a̠shyaama̠ vaaja̍ma̠bhi vaa̠jaya̍nto̠ 'shyaama̍ dyu̠mnama̍jaraa̠jara̍-nte ॥shreshtha̍m yavishtha bhaara̠taagne̎ dyu̠manta̠maa bha̍ra ॥ 26 ॥

vaso̍ puru̠sprihagm̍ ra̠yim ॥ sa shvi̍taa̠nasta̍nya̠too ro̍chana̠sthaa a̠jare̍bhi̠-rnaana̍dadbhi̠ryavi̍shthah । yah paa̍va̠kah pu̍ru̠tama̍h pu̠rooni̍ pri̠thoonya̠gnira̍nu̠yaati̠ bharvann̍ ॥ aayu̍shte vi̠shvato̍ dadhada̠yama̠gni-rvare̎nyah । puna̍ste praa̠na aa-'ya̍ti̠ paraa̠ yakshmagm̍ suvaami te ॥ aa̠yu̠rdaa a̍gne ha̠visho̍ jushaa̠no ghri̠tapra̍teeko ghri̠tayo̍niredhi । ghri̠ta-mpee̠tvaa madhu̠ chaaru̠ gavya̍-mpi̠teva̍ pu̠trama̠bhi [pu̠trama̠bhi, ra̠ksha̠taa̠di̠mam] 27

ra̍kshataadi̠mam । tasmai̍ te prati̠harya̍te̠ jaata̍vedo̠ vicha̍rshane । agne̠ janaa̍mi sushtu̠tim ॥ di̠vaspari̍ pratha̠ma-nja̍jne a̠gnira̠sma-ddvi̠teeya̠-mpari̍ jaa̠tave̍daah । tri̠teeya̍ma̠phsu nri̠manaa̠ aja̍sra̠mindhaa̍na ena-njarate svaa̠dheeh ॥ shuchi̍h paavaka̠ vandyo-'gne̍ bri̠hadvi ro̍chase । tva-nghri̠tebhi̠raahu̍tah ॥ dri̠shaa̠no ru̠kma u̠rvyaa vya̍dyau-ddu̠rmarsha̠maayu̍-shshri̠ye ru̍chaa̠nah । a̠gnira̠mrito̍ abhava̠dvayo̍bhi̠- [abhava̠dvayo̍bhih, yade̍na̠m] 28

-ryade̍na̠-ndyauraja̍naya-thsu̠retaa̎h ॥ aa yadi̠she nri̠pati̠-nteja̠ aana̠tchhuchi̠ reto̠ nishi̍kta̠-ndyaura̠bheeke̎ । a̠gni-shshardha̍manava̠dyam yuvaa̍nagg svaa̠dhiya̍-njanaya-thsoo̠daya̍chcha ॥ sa tejee̍yasaa̠ mana̍saa̠ tvota̍ u̠ta shi̍ksha svapa̠tyasya̍ shi̠kshoh । agne̍ raa̠yo nrita̍masya̠ prabhoo̍tau bhoo̠yaama̍ te sushtu̠taya̍shcha̠ vasva̍h ॥ agne̠ saha̍nta̠maa bha̍ra dyu̠mnasya̍ praa̠sahaa̍ ra̠yim । vishvaa̠ ya- [vishvaa̠ yah, cha̠r̠sha̠neera̠bhyaa̍saa vaaje̍shu] 29

shcha̍r̠sha̠neera̠bhyaa̍saa vaaje̍shu saa̠saha̍t ॥ tama̍gne pritanaa̠sahagm̍ ra̠yigm sa̍hasva̠ aa bha̍ra । tvagm hi sa̠tyo adbhu̍to daa̠taa vaaja̍sya̠ goma̍tah ॥ u̠kshaannaa̍ya va̠shaannaa̍ya̠ soma̍prishthaaya ve̠dhase̎ । stomai̎-rvidhemaa̠-'gnaye̎ ॥ va̠dmaa hi soo̍no̠ asya̍dma̠sadvaa̍ cha̠kre a̠gni-rja̠nushaa 'jmaa-'nna̎m । sa tva-nna̍ oorjasana̠ oorja̍-ndhaa̠ raaje̍va jeravri̠ke kshe̎shya̠ntah ॥ agna̠ aayoogm̍shi [agna̠ aayoogm̍shi, pa̠va̠sa̠ aa] 30

pavasa̠ aa su̠vorja̠misha̍-ncha nah । aa̠re baa̍dhasva du̠chchhunaa̎m ॥ agne̠ pava̍sva̠ svapaa̍ a̠sme varcha̍-ssu̠veerya̎m । dadha̠tposhagm̍ ra̠yi-mmayi̍ ॥ agne̍ paavaka ro̠chishaa̍ ma̠ndrayaa̍ deva ji̠hvayaa̎ । aa de̠vaan. va̍kshi̠ yakshi̍ cha ॥ sa na̍h paavaka deedi̠vo-'gne̍ de̠vaagm i̠haa va̍ha । upa̍ ya̠jnagm ha̠vishcha̍ nah ॥ a̠gni-shshuchi̍vratatama̠-shshuchi̠-rvipra̠-shshuchi̍h ka̠vih । shuchee̍ rochata̠ aahu̍tah ॥ uda̍gne̠ shucha̍ya̠stava̍ shu̠kraa bhraaja̍nta eerate । tava̠ jyoteeg̍shya̠rchaya̍h ॥ 31 ॥ (pu̠ru̠ni̠shthah-pu̍rvaneeka-bharaa̠-'bhi-vayo̍bhi̠-rya-aayoogm̍shi̠ -vipra̠-shshuchi̠-shchatu̍rdasha cha) (a. 14)

(de̠vasya̍ - raksho̠hano̍ - vi̠bhoo-stvagm so̠maa - 'tya̠nyaanagaa̎m - prithi̠vyaa - i̠she tvaa - ''da̍de̠ - vaakta̠-sante̍ - samu̠dragm - ha̠vishma̍teer-hri̠de - tvama̍gne ru̠dra - shchatu̍rdasha)

(de̠vasya̍ - ga̠madhye̍ - ha̠vishma̍teeh - pavasa̠ - eka̍trigmshat)

(de̠vasyaa̠, rchaya̍h)

॥ hari̍h om ॥

॥ krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-mprathamakaande triteeyah prashna-ssamaaptah ॥

1.3 - देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे - कृष्ण यजुर्वेद तैत्तिरीय संहिता पाठः के बारे में

This is the third prashna of the first kanda of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita, giving mantras of the agnishtoma, the basic soma sacrifice, connected with its animal offering. It opens with one of the most common formulas of Vedic ritual: "Devasya tva savituh prasave ashvinor bahubhyam pushno hastabhyam", "In the impulse of the god Savitr, with the arms of the Ashvins, with the hands of Pushan, I take you", spoken as a ritual object is taken up. Later sections give mantras for the sacrificial post, the altar and the offerings.

स्रोत: Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita 1.3

कब पढ़ें: In Vedic chanting and in traditional study of the Taittiriya Samhita.

क्या आप जानते हैं?

  • The formula "Devasya tva savituh prasave" is used again and again in Vedic rites when taking up an implement.
  • The agnishtoma is the model for all the soma sacrifices.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

How does this prashna begin?

With "Devasya tva savituh prasave", in the impulse of the god Savitr.

What is the agnishtoma?

The basic soma sacrifice, model for the others.

Which Veda is it from?

The Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita 1.3.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।