4.2 - विष्णोः क्रमोस्यभिमातिहा - कृष्ण यजुर्वेद तैत्तिरीय संहिता पाठः
Kanda 4 - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita · पारंपरिक भक्ति पाठ
krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-nchaturthakaande dveeteeyah prashnah - devayajanagrahaabhidhaanam
o-nnamah paramaatmane, shree mahaaganapataye namah, shree gurubhyo namah । ha̠ri̠h om ॥
vishno̠h kramo̎-'syabhimaati̠haa gaa̍ya̠tra-nchhanda̠ aa ro̍ha prithi̠veemanu̠ vikra̍masva̠ nirbha̍kta̠-ssa ya-ndvi̠shmo vishno̠h kramo̎-'syabhishasti̠haa traishtu̍bha̠-nchhanda̠ aa ro̍haa̠ntari̍ksha̠manu̠ vikra̍masva̠ nirbha̍kta̠-ssa ya-ndvi̠shmo vishno̠h kramo̎-'syaraateeya̠to ha̠ntaa jaaga̍ta̠-nchhanda̠ aa ro̍ha̠ diva̠manu̠ vikra̍masva̠ nirbha̍kta̠-ssa ya-ndvi̠shmo vishno̠h [vishno̎h, kramo̍-'si shatrooya̠to] 1
kramo̍-'si shatrooya̠to ha̠ntaa-'nu̍shtubha̠-nchhanda̠ aa ro̍ha̠ disho-'nu̠ vikra̍masva̠ nirbha̍kta̠-ssa ya-ndvi̠shmah ॥ akra̍ndada̠gni-ssta̠naya̍nniva̠ dyauh, kshaamaa̠ reri̍ha-dvee̠rudha̍-ssama̠njann । sa̠dyo ja̍jnaa̠no vi heemi̠ddho akhya̠daa roda̍see bhaa̠nunaa̍ bhaatya̠ntah ॥ agne̎-'bhyaavartinna̠bhi na̠ aa va̍rta̠svaa-''yu̍shaa̠ varcha̍sa sa̠nyaa me̠dhayaa̎ pra̠jayaa̠ dhane̍na ॥ agne̍ [agne̎, a̠ngi̠ra̠-shsha̠ta-nte̍] 2
angira-shsha̠ta-nte̍ santvaa̠vrita̍-ssa̠hasra̍-nta upaa̠vrita̍h । taasaa̠-mposha̍sya̠ poshe̍na̠ puna̍rno na̠shtamaa kri̍dhi̠ puna̍rno ra̠yimaa kri̍dhi ॥ puna̍roo̠rjaa niva̍rtasva̠ puna̍ragna i̠shaa-''yu̍shaa । puna̍rnah paahi vi̠shvata̍h ॥ sa̠ha ra̠yyaa ni va̍rta̠svaagne̠ pinva̍sva̠ dhaara̍yaa । vi̠shvaphsni̍yaa vi̠shva ta̠spari̍ ॥ udu̍tta̠mam va̍runa̠ paasha̍ ma̠smadavaa̍-'dha̠mam- [-'dha̠mam, vi ma̍ddhya̠magg shra̍thaaya ।] 3
-mvi ma̍ddhya̠magg shra̍thaaya । athaa̍ va̠yamaa̍ditya vra̠te tavaanaa̍gaso̠ adi̍taye syaama ॥ aa tvaa̍-'haarsha-ma̠ntara̍bhoordhru̠vasti̠shthaa 'vi̍chachalih । visha̍stvaa̠ sarvaa̍ vaanchhantva̠smi-nraa̠shtramadhi̍ shraya ॥agre̍ bri̠hannu̠shasaa̍moo̠rdhvo a̍sthaannirjagmi̠vaan-tama̍so̠ jyoti̠shaa-''gaa̎t । a̠gnirbhaa̠nunaa̠ rusha̍taa̠ svanga̠ aa jaa̠to vishvaa̠ sadmaa̎nyapraah ॥ seeda̠ tva-mmaa̠tura̠syaa [seeda̠ tva-mmaa̠tura̠syaa̎h, u̠pasthe̠ vishvaa̎nyagne] 4
u̠pasthe̠ vishvaa̎nyagne va̠yunaa̍ni vi̠dvaan । mainaa̍ma̠rchishaa̠ maa tapa̍saa̠-'bhi shoo̍shucho̠-'ntara̍syaagm shu̠krajyo̍ti̠rvi bhaa̍hi ॥ a̠ntara̍gne ru̠chaa tvamu̠khaayai̠ sada̍ne̠ sve । tasyaa̠stvagm hara̍saa̠ tapa̠njaata̍veda-shshi̠vo bha̍va ॥ shi̠vo bhoo̠tvaa mahya̍ma̠gne-'tho̍ seeda shi̠vastvam । shi̠vaah kri̠tvaa disha̠-ssarvaa̠-ssvaam yoni̍mi̠haa-'' sa̍dah ॥ ha̠gm̠sa-shshu̍chi̠sha dvasu̍rantariksha̠-saddhotaa̍ vedi̠shadati̍thi rdurona̠sat । nri̠shadva̍ra̠sa-dri̍ta̠sa-dvyo̍ma̠sa-da̠bjaa go̠jaa ri̍ta̠jaa a̍dri̠jaa ri̠ta-mbri̠hat ॥ 5 ॥ (diva̠manu̠ vi kra̍masva̠ nirbha̍kta̠-ssa ya-ndvi̠shmo vishno̠ - rdhane̠naagne̍ - 'dha̠ma - ma̠syaah - shu̍chi̠shath - shoda̍sha cha) (a. 1)
di̠vaspari̍ pratha̠ma-nja̍jne a̠gnira̠sma-ddvi̠teeya̠-mpari̍ jaa̠tave̍daah । tri̠teeya̍ma̠phsu nri̠manaa̠ aja̍sra̠mindhaa̍na ena-njarate svaa̠dheeh ॥ vi̠dmaa te̍ agne tre̠dhaa tra̠yaani̍ vi̠dmaa te̠ sadma̠ vibhri̍ta-mpuru̠traa । vi̠dmaa te̠ naama̍ para̠ma-nguhaa̠ yadvi̠dmaa tamuthsa̠m yata̍ aaja̠gantha̍ ॥ sa̠mu̠dre tvaa̍ nri̠manaa̍ a̠phsva̍ntarnri̠chakshaa̍ eedhe di̠vo a̍gna̠ oodhann̍ । tri̠teeye̎ tvaa̠ [tri̠teeye̎ tvaa, raja̍si tasthi̠vaagm sa̍mri̠tasya̠] 6
raja̍si tasthi̠vaagm sa̍mri̠tasya̠ yonau̍ mahi̠shaa a̍hinvann ॥ akra̍ndada̠gni-ssta̠naya̍nniva̠ dyauh, kshaamaa̠ reri̍ha-dvee̠rudha̍-ssama̠njann । sa̠dyo ja̍jnaa̠no vi heemi̠ddho akhya̠daa roda̍see bhaa̠nunaa̍ bhaatya̠ntah ॥ u̠shi-kpaa̍va̠ko a̍ra̠ti-ssu̍me̠dhaa marte̎shva̠gnira̠mrito̠ nidhaa̍yi । iya̍rti dhoo̠mama̍ru̠sha-mbhari̍bhra̠duchchhu̠krena̍ sho̠chishaa̠ dyaamina̍kshat ॥ vishva̍sya ke̠turbhuva̍nasya̠ garbha̠ aa [ ] 7
roda̍see aprinaa̠jjaaya̍maanah । vee̠du-nchi̠dadri̍mabhina-tparaa̠yan janaa̠ yada̠gnimaya̍janta̠ pancha̍ ॥ shree̠naamu̍daa̠ro dha̠runo̍ rayee̠naa-mma̍nee̠shaanaa̠-mpraarpa̍na̠-ssoma̍gopaah । vaso̎-ssoo̠nu-ssaha̍so a̠phsu raajaa̠ vi bhaa̠tyagra̍ u̠shasaa̍midhaa̠nah ॥ yaste̍ a̠dya kri̠nava̍-dbhadrashoche-'poo̠pa-nde̍va ghri̠tava̍ntamagne । prata-nna̍ya prata̠raam vasyo̠ achchhaa̠bhi dyu̠mna-nde̠vabha̍ktam yavishtha ॥ aa [ ] 8
ta-mbha̍ja saushrava̠seshva̍gna u̠ktha-u̍ktha̠ aa bha̍ja sha̠syamaa̍ne । pri̠ya-ssoorye̎ pri̠yo a̠gnaa bha̍vaa̠tyujjaa̠tena̍ bhi̠nada̠dujjani̍tvaih ॥ tvaama̍gne̠ yaja̍maanaa̠ anu̠ dyoon. vishvaa̠ vasoo̍ni dadhire̠ vaaryaa̍ni । tvayaa̍ sa̠ha dravi̍nami̠chchhamaa̍naa vra̠ja-ngoma̍ntamu̠shijo̠ vi va̍vruh ॥ dri̠shaa̠no ru̠kma u̠rvyaa vya̍dyau-ddu̠rmarsha̠maayu̍-shshri̠ye ru̍chaa̠nah । a̠gnira̠mrito̍ abhava̠-dvayo̍bhi̠ryade̍- -na̠-ndyauraja̍naya-thsu̠retaa̎h ॥ 9 ॥ (tritiye̎ tvaa̠ - garbha̠ aa - ya̍vi̠shthaa-'' - ya - chcha̠tvaari̍ cha) (a. 2)
anna̍pa̠te-'nna̍sya no dehyanamee̠vasya̍ shu̠shmina̍h । pra pra̍daa̠taara̍-ntaarisha̠ oorja̍-nno dhehi dvi̠pade̠ chatu̍shpade ॥ udu̍ tvaa̠ vishve̍ de̠vaa agne̠ bhara̍ntu̠ chitti̍bhih । sa no̍ bhava shi̠vata̍ma-ssu̠pratee̍ko vi̠bhaava̍suh ॥ preda̍gne̠ jyoti̍shmaan. yaahi shi̠vebhi̍ra̠rchibhi̠stvam । bri̠hadbhi̍-rbhaa̠nubhi̠-rbhaasa̠-nmaa higm̍see sta̠nuvaa̎ pra̠jaah ॥ sa̠midhaa̠-'gni-ndu̍vasyata ghri̠tairbo̍dhaya̠taati̍thim । aa- [aa, a̠smi̠n̠. ha̠vyaa ju̍hotana ।] 10
-'smi̍n. ha̠vyaa ju̍hotana ॥ prapraa̠yama̠gnirbha̍ra̠tasya̍ shrinve̠ vi ya-thsooryo̠ na rocha̍te bri̠hadbhaah । a̠bhi yah poo̠ru-mprita̍naasu ta̠sthau dee̠daaya̠ daivyo̠ ati̍thi-shshi̠vo na̍h ॥ aapo̍ devee̠h prati̍ grihneeta̠ bhasmai̠ta-thsyo̠ne kri̍nuddhvagm sura̠bhaavu̍ lo̠ke । tasmai̍ namantaa̠-njana̍ya-ssu̠patnee̎rmaa̠teva̍ pu̠tra-mbi̍bhri̠taa sve̍nam ॥ a̠phsva̍gne̠ sadhi̠shtava̠- [a̠phsva̍gne̠ sadhi̠shtava̍, sausha̍dhee̠ranu̍ ruddhyase ।] 11
sausha̍dhee̠ranu̍ ruddhyase । garbhe̠ sanjaa̍yase̠ puna̍h ॥ garbho̍ a̠syosha̍dheenaa̠-ngarbho̠ vana̠spatee̍naam । garbho̠ vishva̍sya bhoo̠tasyaagne̠ garbho̍ a̠paama̍si ॥ pra̠sadya̠ bhasma̍naa̠ yoni̍ma̠pashcha̍ prithi̠veema̍gne । sa̠gm̠srijya̍ maa̠tribhi̠stva-njyoti̍shmaa̠-npuna̠raa-'sa̍dah ॥ puna̍raa̠sadya̠ sada̍nama̠pashcha̍ prithi̠veema̍gne । sheshe̍ maa̠turyatho̠pasthe̠ 'ntara̠syaagm shi̠vata̍mah ॥ puna̍roo̠rjaa [ ] 12
-ni va̍rtasva̠ puna̍ragna i̠shaa ''yu̍shaa । puna̍rnah paahi vi̠shvata̍h ॥ sa̠ha ra̠yyaa ni va̍rta̠svaagne̠ pinva̍sva̠ dhaara̍yaa । vi̠shvaphsni̍yaa vi̠shvata̠spari̍ ॥ puna̍stvaa ''di̠tyaa ru̠draa vasa̍va̠-ssami̍ndhataa̠-mpuna̍rbra̠hmaano̍ vasuneetha ya̠jnaih । ghri̠tena̠ tva-nta̠nuvo̍ vardhayasva sa̠tyaa-ssa̍ntu̠ yaja̍maanasya̠ kaamaa̎h ॥ bodhaa̍ no a̠sya vacha̍so yavishtha̠ magmhi̍shthasya̠ prabhri̍tasya svadhaavah । peeya̍ti tvo̠ anu̍ tvo grinaati va̠ndaaru̍ste ta̠nuva̍m vande agne ॥ sa bo̍dhi soo̠rirma̠ghavaa̍ vasu̠daavaa̠ vasu̍patih । yu̠yo̠ddhya̍sma-ddveshaagm̍si ॥ 13 ॥ (aa - tavo̠ - rjaa-' - nu̠ - shoda̍sha cha) (a. 3)
ape̍ta̠ veeta̠ vi cha̍ sarpa̠taato̠ ye-'tra̠ stha pu̍raa̠naa ye cha̠ noota̍naah । adaa̍di̠dam ya̠mo̍-'va̠saana̍-mprithi̠vyaa akra̍nni̠ma-mpi̠taro̍ lo̠kama̍smai ॥ a̠gnerbhasmaa̎sya̠gneh puree̍shamasi sa̠jnaanna̍masi kaama̠dhara̍na̠-mmayi̍ te kaama̠dhara̍na-mbhooyaat ॥ sam yaa va̍h pri̠yaasta̠nuva̠-ssa-mpri̠yaa hrida̍yaani vah । aa̠tmaa vo̍ astu̠ [astu, sampri̍ya̠] 14
sampri̍ya̠-ssampri̍yaasta̠nuvo̠ mama̍ ॥ a̠yagm so a̠gniryasmi̠n-thsoma̠mindra̍-ssu̠ta-nda̠dhe ja̠thare̍ vaavashaa̠nah । sa̠ha̠sriya̠m vaaja̠matya̠-nna saptigm̍ sasa̠vaan-thsan-thstoo̍yase jaatavedah ॥ agne̍ di̠vo arna̠machchhaa̍ jigaa̠syachchhaa̍ de̠vaagm oo̍chishe̠ dhishni̍yaa̠ ye । yaah pa̠rastaa̎-drocha̠ne soorya̍sya̠ yaashchaa̠ vastaa̍-dupa̠tishtha̍nta̠ aapa̍h ॥ agne̠ ya-tte̍ di̠vi varcha̍h prithi̠vyaam yadosha̍dhee- [prithi̠vyaam yadosha̍dheeshu, a̠phsu vaa̍ yajatra ।] 15
-shva̠phsu vaa̍ yajatra । yenaa̠ntari̍ksha-mu̠rvaa̍ta̠tantha̍ tve̠sha-ssa bhaa̠nura̍rna̠vo nri̠chakshaa̎h ॥ pu̠ree̠shyaa̍so a̠gnaya̍h praava̠nebhi̍-ssa̠josha̍sah । ju̠shantaagm̍ ha̠vyamaahu̍tamanamee̠vaa isho̍ ma̠heeh ॥ idaa̍magne puru̠dagm sagm̍ sa̠ni-ngo-shsha̍shvatta̠magm hava̍maanaaya saadha । syaanna̍-ssoo̠nustana̍yo vi̠jaavaa-'gne̠ saa te̍ suma̠tirbhoo̎tva̠sme ॥ a̠ya-nte̠ yoni̍r-ri̠tviyo̠ yato̍ jaa̠to aro̍chathaah । ta-njaa̠na- [ta-njaa̠nann, a̠gna̠ aa ro̠haathaa̍ no] 16
-nna̍gna̠ aa ro̠haathaa̍ no vardhayaa ra̠yim ॥ chida̍si̠ tayaa̍ de̠vata̍yaa-'ngira̠sva-ddhru̠vaa see̍da pari̠chida̍si̠ tayaa̍ de̠vata̍yaa-'ngira̠sva-ddhru̠vaa see̍da lo̠ka-mpri̍na chhi̠dra-mpri̠naatho̍ seeda shi̠vaa tvam । i̠ndraa̠gnee tvaa̠ briha̠spati̍ra̠smin. yonaa̍vaseeshadann ॥ taa a̍sya̠ sooda̍dohasa̠-ssomagg̍ shreenanti̠ prishna̍yah । janma̍-nde̠vaanaa̠m visha̍stri̠shvaa ro̍cha̠ne di̠vah ॥ 17 ॥ (a̠stvo - sha̍dheeshu - jaa̠na - nna̠shtaacha̍tvaarigmshachcha) (a. 4)
sami̍ta̠gm̠ sanka̍lpethaa̠gm̠ sampri̍yau rochi̠shnoo su̍mana̠syamaa̍nau । isha̠moorja̍ma̠bhi sa̠mvasaa̍nau̠ sam vaa̠-mmanaagm̍si̠ sam vra̠taa samu̍ chi̠ttaanyaa-'ka̍ram ॥ agne̍ pureeshyaadhi̠paa bha̍vaa̠ tva-nna̍h । isha̠moorja̠m yaja̍maanaaya dhehi ॥ pu̠ree̠shya̍stvama̍gne rayi̠maa-npu̍shti̠maagm a̍si । shi̠vaah kri̠tvaa disha̠-ssarvaa̠-ssvaam yoni̍mi̠haa-'sa̍dah ॥ bhava̍ta-nna̠-ssama̍nasau̠ samo̍kasaa [samo̍kasau, a̠re̠pasau̎ ।] 18
-vare̠pasau̎ । maa ya̠jnagm higm̍sishta̠-mmaa ya̠jnapa̍ti-njaatavedasau shi̠vau bha̍vatama̠dya na̍h ॥ maa̠teva̍ pu̠tra-mpri̍thi̠vee pu̍ree̠shya̍ma̠gnigg sve yonaa̍vabhaaru̠khaa । taam vishvai̎rde̠vair-ri̠tubhi̍-ssamvidaa̠nah pra̠jaapa̍tirvi̠shvaka̍rmaa̠ vi mu̍nchatu ॥ yada̠sya paa̠re raja̍sa-shshu̠kra-njyoti̠rajaa̍yata । ta-nna̍h parsha̠dati̠ dvisho-'gne̍ vaishvaanara̠ svaahaa̎ ॥ nama̠-ssu te̍ nir-rite vishvaroope- [vishvaroope, a̠ya̠smaya̠m vi chri̍taa] 19
-'ya̠smaya̠m vi chri̍taa ba̠ndhame̠tam । ya̠mena̠ tvam ya̠myaa̍ sam vidaa̠notta̠ma-nnaaka̠madhi̍ rohaye̠mam ॥ yatte̍ de̠vee nir-ri̍tiraaba̠bandha̠ daama̍ gree̠vaasva̍ vicha̠rtyam । i̠da-nte̠ ta-dvishyaa̠m yaayu̍sho̠ na maddhyaa̠dathaa̍ jee̠vah pi̠tuma̍ddhi̠ pramu̍ktah ॥ yasyaa̎ste a̠syaah kroo̠ra aa̠sanju̠homye̠shaa-mba̠ndhaanaa̍mava̠sarja̍naaya । bhoomi̠riti̍ tvaa̠ janaa̍ vi̠durnir-ri̍ti̠- [vi̠durnir-ri̍tih, iti̍ tvaa̠ 'ha-mpari̍] 20
-riti̍ tvaa̠ 'ha-mpari̍ veda vi̠shvata̍h ॥ asu̍nvanta̠ma ya̍jamaanamichchha ste̠nasye̠tyaan-taska̍ra̠syaan ve̍shi । a̠nya ma̠sma-di̍chchha̠ saa ta̍ i̠tyaa namo̍ devi nir-rite̠ tubhya̍mastu ॥ de̠veema̠ha-nnir-ri̍ti̠m vanda̍maanah pi̠teva̍ pu̠tra-nda̍saye̠ vacho̍bhih । vishva̍sya̠ yaa jaaya̍maanasya̠ veda̠ shira̍-shshira̠h prati̍ soo̠ree vi cha̍shte ॥ ni̠vesha̍na-ssa̠ngama̍no̠ vasoo̍naa̠m vishvaa̍ roo̠paa-'bhi cha̍shte̠ [roo̠paa-'bhi cha̍shte, shachee̍bhih ।] 21
shachee̍bhih । de̠va i̍va savi̠taa sa̠tyadha̠rmendro̠ na ta̍sthau sama̠re pa̍thee̠naam ॥ sam va̍ra̠traa da̍dhaatana̠ niraa̍haa̠vaan kri̍notana । si̠nchaama̍haa ava̠tamu̠drina̍m va̠yam vishvaa-'haa-'da̍sta̠makshi̍tam ॥ nishkri̍taahaa-vamava̠tagm su̍vara̠tragm su̍shecha̠nam । u̠drinagm̍ sinche̠ akshi̍tam ॥ seeraa̍ yunjanti ka̠vayo̍ yu̠gaa vi ta̍nvate̠ pritha̍k । dheeraa̍ de̠veshu̍ sumna̠yaa ॥ yu̠nakta̠ seeraa̠ vi yu̠gaa ta̍nota kri̠te yonau̍ vapate̠ha [ ] 22
beeja̎m । gi̠raa cha̍ shru̠shti-ssabha̍raa̠ asa̍nno̠ nedee̍ya̠ i-thsri̠nyaa̍ pa̠kvamaa 'ya̍t ॥ laanga̍la̠-mpavee̍ravagm su̠shevagm̍ suma̠tithsa̍ru । udi-tkri̍shati̠ gaamavi̍-mprapha̠rvya̍-ncha̠ peeva̍reem । pra̠sthaava̍-dratha̠vaaha̍nam ॥ shu̠na-nna̠h phaalaa̠ vi tu̍dantu̠ bhoomigm̍ shu̠na-nkee̠naashaa̍ a̠bhi ya̍ntu vaa̠haan । shu̠na-mpa̠rjanyo̠ madhu̍naa̠ payo̍bhi̠-shshunaa̍seeraa shu̠nama̠smaasu̍ dhattam ॥ kaama̍-nkaamadughe dhukshva mi̠traaya̠ varu̍naaya cha । indraa̍yaa̠gnaye̍ poo̠shna osha̍dheebhyah pra̠jaabhya̍h ॥ghri̠tena̠ seetaa̠ madhu̍naa̠ sama̍ktaa̠ vishvai̎rde̠vairanu̍mataa ma̠rudbhi̍h । oorja̍svatee̠ paya̍saa̠ pinva̍maanaa̠-'smaan-thsee̍te̠ paya̍saa̠-'bhyaa-va̍vrithsva ॥ 23 ॥ (samo̍kasau-vishvaroope-vi̠durnir-ri̍ti-ra̠bhi cha̍shta-i̠ha-mi̠traaya̠-dvaavigm̍shatishcha) (a. 5)
yaa jaa̠taa osha̍dhayo de̠vebhya̍striyu̠ga-mpu̠raa । mandaa̍mi ba̠bhroonaa̍ma̠hagm sha̠ta-ndhaamaa̍ni sa̠pta cha̍ ॥ sha̠tam vo̍ aba̠-ndhaamaa̍ni sa̠hasra̍mu̠ta vo̠ ruha̍h । athaa̍ shatakratvo yoo̠yami̠ma-mme̍ aga̠da-nkri̍ta ॥ pushpaa̍vateeh pra̠soova̍teeh pha̠linee̍rapha̠laa u̠ta । ashvaa̍ iva sa̠jitva̍ree-rvee̠rudha̍h paarayi̠shnava̍h ॥ osha̍dhee̠riti̍ maatara̠-stadvo̍ devee̠-rupa̍ bruve । rapaagm̍si vighna̠teeri̍ta̠ rapa̍- [vighna̠teeri̍ta̠ rapa̍h, chaa̠taya̍maanaah ।] 24
-shchaa̠taya̍maanaah ॥ a̠shva̠tthe vo̍ ni̠shada̍na-mpa̠rne vo̍ vasa̠tih kri̠taa । go̠bhaaja̠ i-tkilaa̍satha̠ ya-thsa̠nava̍tha̠ pooru̍sham ॥ yada̠ham vaa̠jaya̍-nni̠maa osha̍dhee̠r̠hasta̍ aada̠dhe । aa̠tmaa yakshma̍sya nashyati pu̠raa jee̍va̠gribho̍ yathaa ॥ yadosha̍dhaya-ssa̠ngachchha̍nte̠ raajaa̍na̠-ssami̍taa viva । vipra̠-ssa u̍chyate bhi̠shag-ra̍ksho̠haa 'mee̍va̠ chaata̍nah ॥ nishkri̍ti̠-rnaama̍vo maa̠taa-'thaa̍ yoo̠yaggstha̠ sankri̍teeh । sa̠raah pa̍ta̠trinee̎- [sa̠raah pa̍ta̠trinee̎h, stha̠na̠ yadaa̠ maya̍ti̠] 25
-sthana̠ yadaa̠ maya̍ti̠ nishkri̍ta ॥ a̠nyaa vo̍ a̠nyaama̍va-tva̠nyaa-'nyasyaa̠ upaa̍vata । taa-ssarvaa̠ osha̍dhaya-ssamvidaa̠naa i̠da-mme̠ praava̍taa̠ vacha̍h ॥ uchchhushmaa̠ osha̍dheenaa̠-ngaavo̍ go̠shthaa di̍verate । dhanagm̍ sani̠shyantee̍ naamaa̠tmaana̠-ntava̍ poorusha ॥ ati̠ vishvaa̎h pari̠shthaa̍-sste̠na i̍va vra̠jama̍kramuh । osha̍dhaya̠h praachu̍chyavu̠ rya-tki-ncha̍ ta̠nuvaa̠gm̠ rapa̍h ॥ yaa- [yaah, ta̠ aa̠ta̠sthu-raa̠tmaana̠m yaa] 26
-sta̍ aata̠sthu-raa̠tmaana̠m yaa aa̍vivi̠shuh paru̍h paruh । taaste̠ yakshma̠m vibaa̍dhantaa mu̠gro ma̍ddhyama̠sheeri̍va ॥ saa̠kam ya̍kshma̠ pra pa̍ta shye̠nena̍ kikidee̠vinaa̎ । saa̠kam vaata̍sya̠-dhraajyaa̍ saa̠ka-nna̍shya ni̠haaka̍yaa ॥ a̠shvaa̠va̠teegm so̍mava̠tee moo̠rjaya̍ntee̠ mudo̍jasam । aa vi̍thsi̠ sarvaa̠ osha̍dheera̠smaa a̍ri̠shtataa̍taye ॥ yaah pha̠linee̠ryaa a̍pha̠laa a̍pu̠shpaa yaashcha̍ pu̠shpinee̎h । briha̠spati̍ prasootaa̠ staano̍ muncha̠ntvagm ha̍sah ॥ yaa [yaah, osha̍dhaya̠-ssoma̍raajnee̠h] 27
osha̍dhaya̠-ssoma̍raajnee̠h pravi̍shtaah prithi̠veemanu̍ । taasaa̠-ntvama̍syutta̠maa prano̍ jee̠vaata̍ve-suva ॥ a̠va̠pata̍nteeravada-ndi̠va osha̍dhaya̠h pari̍ । ya-njee̠va ma̠shnavaa̍ mahai̠ na sa ri̍shyaati̠ pooru̍shah ॥ yaashche̠da mu̍pa-shri̠nvanti̠ yaashcha̍ doo̠ra-mparaa̍gataah । i̠ha sa̠ngatya̠ taa-ssarvaa̍ a̠smai sa-nda̍tta bhesha̠jam ॥ maa vo̍ risha-tkhani̠taa yasmai̍ chaa̠ha-nkhanaa̍mi vah । dvi̠pa-chchatu̍shpa-da̠smaaka̠gm̠ sarva̍-ma̠stvanaa̍turam ॥ osha̍dhaya̠-ssam va̍dante̠ some̍na sa̠ha raajnaa̎ । yasmai̍ ka̠roti̍ braahma̠nastagm raa̍ja-npaarayaamasi ॥ 28 ॥ (rapa̍h - pata̠trinee̠- ryaa - agmha̍so̠ yaah - khanaa̍mi vo̠ - 'shtaada̍sha cha) (a. 6)
maa no̍ higmseejjani̠taa yah pri̍thi̠vyaa yo vaa̠ divagm̍ sa̠tyadha̍rmaa ja̠jaana̍ । yashchaa̠pashcha̠ndraa bri̍ha̠teerja̠jaana̠ kasmai̍ de̠vaaya̍ ha̠vishaa̍ vidhema ॥ a̠bhyaava̍rtasva prithivi ya̠jnena̠ paya̍saa sa̠ha । va̠paa-nte̍ a̠gniri̍shi̠to-'va̍ sarpatu ॥ agne̠ ya-tte̍ shu̠kram yachcha̠ndram ya-tpoo̠tam ya-dya̠jniya̎m । ta-dde̠vebhyo̍ bharaamasi ॥ isha̠moorja̍ma̠hami̠ta aa [aa, da̠da̠ ri̠tasya̠ dhaamno̍] 29
da̍da ri̠tasya̠ dhaamno̍ a̠mrita̍sya̠ yone̎h । aa no̠ goshu̍ visha̠tvausha̍dheeshu̠ jahaa̍mi se̠dimani̍raa̠mamee̍vaam ॥ agne̠ tava̠ shravo̠ vayo̠ mahi̍ bhraajantya̠rchayo̍ vibhaavaso । briha̍-dbhaano̠ shava̍saa̠ vaaja̍mu̠kthya̍-ndadhaa̍si daa̠shushe̍ kave ॥ i̠ra̠jyanna̍gne prathayasva ja̠ntubhi̍ra̠sme raayo̍ amartya । sa da̍rsha̠tasya̠ vapu̍sho̠ vi raa̍jasi pri̠nakshi̍ saana̠sigm ra̠yim ॥ oorjo̍ napaa̠jjaata̍veda-ssusha̠stibhi̠-rmanda̍sva [ ] 30
dhee̠tibhi̍rhi̠tah । tve isha̠-ssa-nda̍dhu̠-rbhoori̍retasa-shchi̠tro ta̍yo vaa̠majaa̍taah ॥ paa̠va̠kava̍rchaa-shshu̠krava̍rchaa̠ anoo̍navarchaa̠ udi̍yarshi bhaa̠nunaa̎ । pu̠trah pi̠taraa̍ vi̠chara̠nnupaa̍vasyu̠bhe pri̍nakshi̠ roda̍see ॥ ri̠taavaa̍na-mmahi̠sham vi̠shvacha̍rshanima̠gnigm su̠mnaaya̍ dadhire pu̠ro janaa̎h । shrutka̍rnagm sa̠pratha̍stama-ntvaa gi̠raa daivya̠-mmaanu̍shaa yu̠gaa ॥ ni̠shka̠rtaara̍-maddhva̠rasya̠ prache̍tasa̠-nkshaya̍nta̠gm̠ raadha̍se ma̠he । raa̠ti-mbhrigoo̍naamu̠shija̍-nka̠vikra̍tu-mpri̠nakshi̍ saana̠sigm - [saana̠sim, ra̠yim ।] 31
ra̠yim ॥ chita̍-sstha pari̠chita̍ oordhva̠chita̍-shshrayaddhva̠-ntayaa̍ de̠vata̍yaa-'ngira̠sva-ddhru̠vaa-ssee̍data ॥ aa pyaa̍yasva̠ same̍tu te vi̠shvata̍-ssoma̠ vrishni̍yam । bhavaa̠ vaaja̍sya sanga̠the ॥ sa-nte̠ payaagm̍si̠ samu̍ yantu̠ vaajaa̠-ssam vrishni̍yaa-nyabhimaati̠shaaha̍h । aa̠pyaaya̍maano a̠mritaa̍ya soma di̠vi shravaag̍syutta̠maani̍ dhishva ॥ 32 ॥ (aa - manda̍sva - saana̠si - mekaa̠nnacha̍tvaari̠gm̠shachcha̍) (a. 7)
a̠bhya̍sthaa̠-dvishvaa̠h prita̍naa̠ araa̍tee̠stada̠gniraa̍ha̠ tadu̠ soma̍ aaha । briha̠spati̍-ssavi̠taa tanma̍ aaha poo̠shaa maa̍-'dhaa-thsukri̠tasya̍ lo̠ke ॥ yadakra̍ndah pratha̠ma-njaaya̍maana u̠dyan-thsa̍mu̠draadu̠ta vaa̠ puree̍shaat । shye̠nasya̍ pa̠kshaa ha̍ri̠nasya̍ baa̠hoo upa̍stuta̠-njani̍ma̠ ta-tte̍ arvann ॥ a̠paa-mpri̠shthama̍si̠ yoni̍ra̠gne-ssa̍mu̠drama̠bhita̠h pinva̍maanam । vardha̍maana-mma̠ha [vardha̍maana-mma̠hah, aa cha̠ pushka̍ra-ndi̠vo] 33
aa cha̠ pushka̍ra-ndi̠vo maatra̍yaa vari̠naa pra̍thasva ॥ brahma̍ jajnaa̠na-mpra̍tha̠ma-mpu̠rastaa̠dvi see̍ma̠ta-ssu̠rucho̍ ve̠na aa̍vah । sa bu̠ddhniyaa̍ upa̠maa a̍sya vi̠shthaa-ssa̠tashcha̠ yoni̠masa̍tashcha̠ viva̍h ॥ hi̠ra̠nya̠ga̠rbha-ssama̍varta̠taagre̍ bhoo̠tasya̍ jaa̠tah pati̠reka̍ aaseet । sa daa̍dhaara prithi̠vee-ndyaamu̠temaa-nkasmai̍ de̠vaaya̍ ha̠vishaa̍ vidhema ॥ dra̠phsashcha̍skanda prithi̠veemanu̠- [prithi̠veemanu̍, dyaami̠ma-ncha̠] 34
-dyaami̠ma-ncha̠ yoni̠manu̠ yashcha̠ poorva̍h । tri̠teeya̠m yoni̠manu̍ sa̠nchara̍nta-ndra̠phsa-nju̍ho̠myanu̍ sa̠pta hotraa̎h ॥ namo̍ astu sa̠rpebhyo̠ ye ke cha̍ prithi̠veemanu̍ । ye a̠ntari̍kshe̠ ye di̠vi tebhya̍-ssa̠rpebhyo̠ nama̍h ॥ ye̍-'do ro̍cha̠ne di̠vo ye vaa̠ soorya̍sya ra̠shmishu̍ । yeshaa̍ma̠phsu sada̍h kri̠ta-ntebhya̍-ssa̠rpebhyo̠ nama̍h ॥ yaa isha̍vo yaatu̠ dhaanaa̍naa̠m mye vaa̠ vana̠spatee̠gm̠ranu̍ । ye vaa̍-'va̠teshu̠ shera̍te̠ tebhya̍-ssa̠rpebhyo̠ nama̍h ॥ 35 ॥ (ma̠ho - 'nu̍ - yaatu̠dhaanaa̍naa̠ - mekaa̍dasha cha) (a. 8)
dhru̠vaa-'si̍ dha̠runaa-'stri̍taa vi̠shvaka̍rmanaa̠ sukri̍taa । maa tvaa̍ samu̠dra udva̍dhee̠nmaa su̍pa̠rno vya̍thamaanaa prithi̠vee-ndrigm̍ha ॥ pra̠jaapa̍tistvaa saadayatu prithi̠vyaah pri̠shthe vyacha̍svatee̠-mpratha̍svatee̠-mpratho̍-'si prithi̠vya̍si̠ bhoora̍si̠ bhoomi̍ra̠syadi̍tirasi vi̠shvadhaa̍yaa̠ vishva̍sya̠ bhuva̍nasya dha̠rtree pri̍thi̠veem ya̍chchha prithi̠vee-ndrigm̍ha prithi̠vee-mmaa higm̍see̠rvishva̍smai praa̠naayaa̍paa̠naaya̍ vyaa̠naayo̍daa̠naaya̍ prati̠shthaayai̍ [prati̠shthaayai̎, cha̠ritraa̍yaa̠-] 36
cha̠ritraa̍yaa̠-'gnistvaa̠-'bhi paa̍tu ma̠hyaa sva̠styaa chha̠rdishaa̠ shanta̍mena̠ tayaa̍ de̠vata̍yaa-'ngira̠sva-ddhru̠vaa see̍da ॥ kaandaa̎-tkaandaa-tpra̠roha̍ntee̠ paru̍shahparusha̠h pari̍ । e̠vaa no̍ doorve̠ pra ta̍nu sa̠hasre̍na sha̠tena̍ cha ॥ yaa sha̠tena̍ prata̠noshi̍ sa̠hasre̍na vi̠roha̍si । tasyaa̎ste deveeshtake vi̠dhema̍ ha̠vishaa̍ va̠yam ॥ ashaa̍dhaa-'si̠ saha̍maanaa̠ saha̠svaaraa̍tee̠-ssaha̍svaaraateeya̠ta-ssaha̍sva̠ prita̍naa̠-ssaha̍sva pritanya̠tah । sa̠hasra̍veeryaa- [sa̠hasra̍veeryaa, a̠si̠ saa maa̍ jinva ।] 37
-'si̠ saa maa̍ jinva ॥ madhu̠ vaataa̍ ritaaya̠te madhu̍ ksharanti̠ sindha̍vah । maaddhvee̎rna-ssa̠ntvosha̍dheeh ॥ madhu̠ nakta̍mu̠toshasi̠ madhu̍ma̠-tpaarthi̍va̠gm̠ raja̍h । madhu̠ dyaura̍stu nah pi̠taa ॥ madhu̍maa-nno̠ vana̠spati̠-rmadhu̍maagm astu̠ soorya̍h । maaddhvee̠rgaavo̍ bhavantu nah ॥ ma̠hee dyauh pri̍thi̠vee cha̍ na i̠mam ya̠jna-mmi̍mikshataam । pi̠pri̠taa-nno̠ bharee̍mabhih ॥ ta-dvishno̎h para̠ma- [para̠mam, pa̠dagm sadaa̍ pashyanti] 38
-mpa̠dagm sadaa̍ pashyanti soo̠raya̍h । di̠veeva̠ chakshu̠raata̍tam ॥ dhru̠vaa-'si̍ prithivi̠ saha̍sva pritanya̠tah । syoo̠taa de̠vebhi̍ra̠mrite̠naa ''gaa̎h ॥ yaaste̍ agne̠ soorye̠ rucha̍ udya̠to diva̍maata̠nvanti̍ ra̠shmibhi̍h । taabhi̠-ssarvaa̍bhee ru̠che janaa̍ya naskridhi ॥ yaa vo̍ devaa̠-ssoorye̠ rucho̠ goshvashve̍shu̠ yaa rucha̍h । indraa̎gnee̠ taabhi̠-ssarvaa̍bhee̠ rucha̍-nno dhatta brihaspate ॥ vi̠raa- [vi̠raat, jyoti̍radhaaraya-] 39
-djyoti̍radhaaraya-thsa̠mraa-djyoti̍radhaaraya-thsva̠raa-djyoti̍radhaarayat ॥ agne̍ yu̠kshvaa hi ye tavaashvaa̍so deva saa̠dhava̍h । ara̠m vaha̍ntyaa̠shava̍h ॥ yu̠kshvaa hi de̍va̠hoota̍maa̠gm̠ ashvaagm̍ agne ra̠theeri̍va । ni hotaa̍ poo̠rvya-ssa̍dah ॥ dra̠phsashcha̍skanda prithi̠veemanu̠ dyaami̠ma-ncha̠ yoni̠manu̠ yashcha̠ poorva̍h । tri̠teeya̠m yoni̠manu̍ sa̠nchara̍nta-ndra̠phsa-nju̍ho̠myanu̍ sa̠pta [ ] 40
hotraa̎h ॥ abhoo̍di̠dam vishva̍sya̠ bhuva̍nasya̠ vaaji̍nama̠gne-rvai̎shvaana̠rasya̍ cha । a̠gnirjyoti̍shaa̠ jyoti̍shmaa-nru̠kmo varcha̍saa̠ varcha̍svaan ॥ ri̠che tvaa̍ ru̠che tvaa̠ sami-thsra̍vanti sa̠rito̠ na dhenaa̎h । a̠ntarhri̠daa mana̍saa poo̠yamaa̍naah ॥ ghri̠tasya̠ dhaaraa̍ a̠bhi chaa̍kasheemi । hi̠ra̠nyayo̍ veta̠so maddhya̍ aasaam ॥ tasmin̎thsupa̠rno ma̍dhu̠kri-tku̍laa̠yee bhaja̍nnaaste̠ madhu̍ de̠vataa̎bhyah । tasyaa̍ sa te̠ hara̍ya-ssa̠pta teere̎ sva̠dhaa-nduhaa̍naa a̠mrita̍sya̠ dhaaraa̎m ॥ 41 ॥ (pra̠ti̠shthaayai̍ - sa̠hasra̍veeryaa - para̠mam - mvi̠raatth - sa̠pta - teere̍ - cha̠tvaari̍ cha) (a. 9)
aa̠di̠tya-ngarbha̠-mpaya̍saa sama̠njan-thsa̠hasra̍sya prati̠maam vi̠shvaroo̍pam । pari̍ vringdhi̠ hara̍saa̠ maa-'bhi mri̍ksha-shsha̠taayu̍sha-nkrinuhi chee̠yamaa̍nah ॥ i̠ma-mmaa higm̍seerdvi̠paada̍-mpashoo̠naagm saha̍sraaksha̠ medha̠ aa chee̠yamaa̍nah । ma̠yumaa̍ra̠nyamanu̍ te dishaami̠ tena̍ chinvaa̠nasta̠nuvo̠ ni shee̍da ॥ vaata̍sya̠ dhraaji̠m varu̍nasya̠ naabhi̠mashva̍-njajnaa̠nagm sa̍ri̠rasya̠ maddhye̎ । shishu̍-nna̠deenaa̠gm̠ hari̠madri̍buddha̠magne̠ maa higm̍seeh [maa higm̍seeh, pa̠ra̠me vyo̍mann ।] 42
para̠me vyo̍mann ॥ i̠ma-mmaa higm̍see̠reka̍shapha-mpashoo̠naa-nka̍nikra̠dam vaa̠jina̠m vaaji̍neshu । gau̠ramaa̍ra̠nyamanu̍ te dishaami̠ tena̍ chinvaa̠nasta̠nuvo̠ ni shee̍da ॥ aja̍sra̠mindu̍maru̠sha-mbhu̍ra̠nyuma̠gnimee̍de poo̠rvachi̍ttau̠ namo̍bhih । sa parva̍bhir-ritu̠shah kalpa̍maano̠ gaa-mmaa higm̍see̠radi̍tim vi̠raaja̎m ॥ i̠magm sa̍mu̠dragm sha̠tadhaa̍ra̠mu-thsa̍m vya̠chyamaa̍na̠-mbhuva̍nasya̠ maddhye̎ । ghri̠ta-nduhaa̍naa̠-madi̍ti̠-njanaa̠yaagne̠ maa [-madi̍ti̠-njanaa̠yaagne̠ maa, hi̠gm̠see̠h pa̠ra̠me vyo̍mann ।] 43
higm̍seeh para̠me vyo̍mann । ga̠va̠yamaa̍ra̠nyamanu̍ te dishaami̠ tena̍ chinvaa̠nasta̠nuvo̠ ni shee̍da ॥ varoo̎tri̠-ntvashtu̠rvaru̍nasya̠ naabhi̠mavi̍-njajnaa̠naagm raja̍sa̠h para̍smaat । ma̠heegm saa̍ha̠sreemasu̍rasya maa̠yaamagne̠ maa higm̍seeh para̠me vyo̍mann ॥ i̠maamoo̎rnaa̠yum varu̍nasya maa̠yaa-ntvacha̍-mpashoo̠naa-ndvi̠padaa̠-nchatu̍shpadaam । tvashtu̍h pra̠jaanaa̎-mpratha̠ma-nja̠nitra̠magne̠ maa higm̍seeh para̠me vyo̍mann । ushtra̍maara̠nyamanu̍ [ushtra̍maara̠nyamanu̍, te̠ di̠shaa̠mi̠ tena̍] 44
te dishaami̠ tena̍ chinvaa̠nasta̠nuvo̠ ni shee̍da ॥ yo a̠gnira̠gnesta-pa̠so-'dhi̍ jaa̠ta-shshochaa̎-tprithi̠vyaa u̠ta vaa̍ di̠vaspari̍ । yena̍ pra̠jaa vi̠shvaka̍rmaa̠ vyaana̠-ttama̍gne̠ heda̠h pari̍ te vrinaktu ॥ a̠jaa hya̍gneraja̍nishta̠ garbhaa̠-thsaa vaa a̍pashyajjani̠taara̠magre̎ । tayaa̠ roha̍maaya̠nnupa̠ meddhyaa̍sa̠stayaa̍ de̠vaa de̠vataa̠magra̍ aayann । sha̠ra̠bha-( )-maa̍ra̠nyamanu̍ te dishaami̠ tena̍ chinvaa̠nasta̠nuvo̠ nishee̍da ॥ 45 ॥ (agne̠ maa higm̍see̠ - ragne̠ moshtra̍maa - ra̠nyamanu̍ - shara̠bhan - nava̍ cha) (a. 10)
(aa̠di̠tya mi̠mandvi̠paade̍ ma̠yum vaata̠syaa 'shva̍ mi̠ma meka̍shapha ngau̠rama ja̍srangava̠yam varoo̎tri̠ mavi̍ mi̠maamoo̎rnaa̠ryu mushtra̠m yo a̠gni-shsha̍ra̠bham )
indraa̎gnee rocha̠naa di̠vah pari̠ vaaje̍shu bhooshathah । tadvaa̎-ncheti̠ pravee̠rya̎m ॥ shnatha̍-dvri̠tramu̠ta sa̍noti̠ vaaja̠mindraa̠ yo a̠gnee sahu̍ree sapa̠ryaat । i̠ra̠jyantaa̍ vasa̠vya̍sya̠ bhoore̠-ssaha̍stamaa̠ saha̍saa vaaja̠yantaa̎ ॥ pra cha̍rsha̠nibhya̍h pritanaa̠ have̍shu̠ pra pri̍thi̠vyaa ri̍richaathe di̠vashcha̍ । pra sindhu̍bhya̠h pragi̠ribhyo̍ mahi̠tvaa prendraa̎gnee̠ vishvaa̠ bhuva̠naa-'tya̠nyaa ॥ maru̍to̠ yasya̠ hi [ ] 46
kshaye̍ paa̠thaa di̠vo vi̍mahasah । sa su̍go̠paata̍mo̠ jana̍h ॥ ya̠jnairvaa̍ yajnavaahaso̠ vipra̍sya vaa matee̠naam । maru̍ta-shshrinu̠taa hava̎m ॥ shri̠yase̠ ka-mbhaa̠nubhi̠-ssa-mmi̍mikshire̠ te ra̠shmibhi̠sta rikva̍bhi-ssukhaa̠daya̍h । te vaashee̍manta i̠shmino̠ abhee̍ravo vi̠dre pri̠yasya̠ maaru̍tasya̠ dhaamna̍h ॥ ava̍ te̠ heda̠, udu̍tta̠mam ॥ kayaa̍ nashchi̠tra aa bhu̍vadoo̠tee sa̠daa vri̍dha̠-ssakhaa̎ । kayaa̠ shachi̍shthayaa vri̠taa ॥ 47 ॥
ko a̠dya yu̍nkte dhu̠ri gaa ri̠tasya̠ shimee̍vato bhaa̠mino̍ durhrinaa̠yoon । aa̠sanni̍shoon. hri̠thsvaso̍ mayo̠bhoon. ya e̍shaa-mbhri̠tyaamri̠nadha̠-thsa jee̍vaat ॥ agne̠ nayaa, ''de̠vaanaa̠gm̠ shanno̍ bhavantu̠, vaaje̍vaaje। a̠phsva̍gne̠ sadhi̠shtava̠ sausha̍dhee̠ranu̍ ruddhyase । garbhe̠ sanjaa̍yase̠ puna̍h ॥ vrishaa̍ soma dyu̠maagm a̍si̠ vrishaa̍ deva̠ vrisha̍vratah । vrishaa̠ dharmaa̍ni dadhishe ॥ i̠ma-mme̍ varuna̠ , tattvaa̍ yaami̠tva-nno̍ agne̠sa tva-nno̍ agne ॥ 48 ॥ (hi - vri̠taa - ma̠ - ekaa̍dasha cha ) (a. 11)
(vishno̠h kramo̍-'si - di̠vaspa - ryanna̍pa̠te - 'pe̍ta̠ - sami̍ta̠m - myaa jaa̠taa - maa no̍ higmsee - da̠bhya̍sthaa-d- dhru̠vaa - 'syaa̍di̠tyangarbha̠ - mindraa̎gnee rocha̠ - naikaa̍dasha )
(vishno̍ - rasmin. ha̠vye - ti̍ tvaa̠-'ham - dhee̠tibhi̠ - rhotraa̍ - a̠shtaacha̍tvaarigmshat)
(vishno̠h kramo̍-'si̠, tvanno̍ agne̠ sa tvanno̍ agne)
॥ hari̍h om ॥
॥ krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-nchaturtha kaande dviteeyah prashna-ssamaaptah ॥
4.2 - विष्णोः क्रमोस्यभिमातिहा - कृष्ण यजुर्वेद तैत्तिरीय संहिता पाठः के बारे में
This is the second prashna of the fourth kanda of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita, continuing the mantras of the agnichayana, the building of the great fire altar. It opens with the Vishnu steps: "You are the stride of Vishnu, slayer of the hostile", spoken as the sacrificer takes steps that imitate Vishnu's three strides across the worlds. It goes on with mantras for preparing the ground of the sacrifice, ploughing and sowing the altar site, and laying the first layer of bricks.
स्रोत: Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita 4.2
कब पढ़ें: In Vedic chanting and in traditional study of the Taittiriya Samhita.
क्या आप जानते हैं?
- The Vishnu steps (vishnukrama) recall Vishnu's three strides across earth, sky and heaven, told in the Rig Veda.
- Ploughing and sowing the altar ground shows the Vedic link between sacrifice and the fertility of the earth.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
What are the Vishnu steps?
Steps taken by the sacrificer imitating Vishnu's three strides.
How does this prashna begin?
"Vishnoh kramo'si", you are the stride of Vishnu.
Which Veda is it from?
The Krishna Yajurveda, Taittiriya Samhita 4.2.
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।
और भक्ति पाठ