MuhurtaNow

महामृत्युंजय स्तोत्रम् (रुद्रं पशुपतिम्)

Shiva · पारंपरिक भक्ति पाठ

ಶ್ರೀಗಣೇಶಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಅಸ್ಯ ಶ್ರೀಮಹಾಮೃತ್ಯುಂಜಯಸ್ತೋತ್ರಮಂತ್ರಸ್ಯ ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಋಷಿಃ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ಛಂದಃ, ಶ್ರೀಮೃತ್ಯುಂಜಯೋ ದೇವತಾ, ಗೌರೀ ಶಕ್ತಿಃ, ಮಮ ಸರ್ವಾರಿಷ್ಟಸಮಸ್ತಮೃತ್ಯುಶಾಂತ್ಯರ್ಥಂ ಸಕಲೈಶ್ವರ್ಯಪ್ರಾಪ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಜಪೇ ವಿನೋಯೋಗಃ ।

ಧ್ಯಾನಂ ಚಂದ್ರಾರ್ಕಾಗ್ನಿವಿಲೋಚನಂ ಸ್ಮಿತಮುಖಂ ಪದ್ಮದ್ವಯಾಂತಸ್ಥಿತಂ ಮುದ್ರಾಪಾಶಮೃಗಾಕ್ಷಸತ್ರವಿಲಸತ್ಪಾಣಿಂ ಹಿಮಾಂಶುಪ್ರಭಮ್ । ಕೋಟೀಂದುಪ್ರಗಲತ್ಸುಧಾಪ್ಲುತತಮುಂ ಹಾರಾದಿಭೂಷೋಜ್ಜ್ವಲಂ ಕಾಂತಂ ವಿಶ್ವವಿಮೋಹನಂ ಪಶುಪತಿಂ ಮೃತ್ಯುಂಜಯಂ ಭಾವಯೇತ್ ॥

ರುದ್ರಂ ಪಶುಪತಿಂ ಸ್ಥಾಣುಂ ನೀಲಕಂಠಮುಮಾಪತಿಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 1॥

ನೀಲಕಂಠಂ ಕಾಲಮೂರ್ತ್ತಿಂ ಕಾಲಜ್ಞಂ ಕಾಲನಾಶನಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 2॥

ನೀಲಕಂಠಂ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಂ ನಿರ್ಮಲಂ ನಿಲಯಪ್ರದಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 3॥

ವಾಮದೇವಂ ಮಹಾದೇವಂ ಲೋಕನಾಥಂ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 4॥

ದೇವದೇವಂ ಜಗನ್ನಾಥಂ ದೇವೇಶಂ ವೃಷಭಧ್ವಜಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 5॥

ತ್ರ್ಯಕ್ಷಂ ಚತುರ್ಭುಜಂ ಶಾಂತಂ ಜಟಾಮಕುಟಧಾರಿಣಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 6॥

ಭಸ್ಮೋದ್ಧೂಲಿತಸರ್ವಾಂಗಂ ನಾಗಾಭರಣಭೂಷಿತಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 7॥

ಅನಂತಮವ್ಯಯಂ ಶಾಂತಂ ಅಕ್ಷಮಾಲಾಧರಂ ಹರಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 8॥

ಆನಂದಂ ಪರಮಂ ನಿತ್ಯಂ ಕೈವಲ್ಯಪದದಾಯಿನಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 9॥

ಅರ್ದ್ಧನಾರೀಶ್ವರಂ ದೇವಂ ಪಾರ್ವತೀಪ್ರಾಣನಾಯಕಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 10॥

ಪ್ರಲಯಸ್ಥಿತಿಕರ್ತ್ತಾರಮಾದಿಕರ್ತ್ತಾರಮೀಶ್ವರಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 11॥

ವ್ಯೋಮಕೇಶಂ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಂ ಚಂದ್ರಾರ್ದ್ಧಕೃತಶೇಖರಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 12॥

ಗಂಗಾಧರಂ ಶಶಿಧರಂ ಶಂಕರಂ ಶೂಲಪಾಣಿನಮ್ । (ಪಾಠಭೇದಃ) ಗಂಗಾಧರಂ ಮಹಾದೇವಂ ಸರ್ವಾಭರಣಭೂಷಿತಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 13॥

ಅನಾಥಃ ಪರಮಾನಂತಂ ಕೈವಲ್ಯಪದಗಾಮಿನಿ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 14॥

ಸ್ವರ್ಗಾಪವರ್ಗದಾತಾರಂ ಸೃಷ್ಟಿಸ್ಥಿತ್ಯಂತಕಾರಣಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 15॥

ಕಲ್ಪಾಯುರ್ದ್ದೇಹಿ ಮೇ ಪುಣ್ಯಂ ಯಾವದಾಯುರರೋಗತಾಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 16॥

ಶಿವೇಶಾನಾಂ ಮಹಾದೇವಂ ವಾಮದೇವಂ ಸದಾಶಿವಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 17॥

ಉತ್ಪತ್ತಿಸ್ಥಿತಿಸಂಹಾರಕರ್ತಾರಮೀಶ್ವರಂ ಗುರುಮ್ । ನಮಾಮಿ ಶಿರಸಾ ದೇವಂ ಕಿಂ ನೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ ॥ 18॥

ಫಲಶ್ರುತಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯಕೃತಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಯಃ ಪಠೇಚ್ಛಿವಸನ್ನಿಧೌ । ತಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುಭಯಂ ನಾಸ್ತಿ ನಾಗ್ನಿಚೌರಭಯಂ ಕ್ವಚಿತ್ ॥ 19॥

ಶತಾವರ್ತ್ತಂ ಪ್ರಕರ್ತವ್ಯಂ ಸಂಕಟೇ ಕಷ್ಟನಾಶನಮ್ । ಶುಚಿರ್ಭೂತ್ವಾ ಪಥೇತ್ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಪ್ರದಾಯಕಮ್ ॥ 20॥

ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮಹಾದೇವ ತ್ರಾಹಿ ಮಾಂ ಶರಣಾಗತಮ್ । ಜನ್ಮಮೃತ್ಯುಜರಾರೋಗೈಃ ಪೀಡಿತಂ ಕರ್ಮಬಂಧನೈಃ ॥ 21॥

ತಾವಕಸ್ತ್ವದ್ಗತಃ ಪ್ರಾಣಸ್ತ್ವಚ್ಚಿತ್ತೋಽಹಂ ಸದಾ ಮೃಡ । ಇತಿ ವಿಜ್ಞಾಪ್ಯ ದೇವೇಶಂ ತ್ರ್ಯಂಬಕಾಖ್ಯಮನುಂ ಜಪೇತ್ ॥ 23॥

ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಸಾಂಬಾಯ ಹರಯೇ ಪರಮಾತ್ಮನೇ । ಪ್ರಣತಕ್ಲೇಶನಾಶಾಯ ಯೋಗಿನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಃ ॥ 24॥

ಶತಾಂಗಾಯುರ್ಮಂತ್ರಃ । ಓಂ ಹ್ರೀಂ ಶ್ರೀಂ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರೈಂ ಹ್ರಃ ಹನ ಹನ ದಹ ದಹ ಪಚ ಪಚ ಗೃಹಾಣ ಗೃಹಾಣ ಮಾರಯ ಮಾರಯ ಮರ್ದಯ ಮರ್ದಯ ಮಹಾಮಹಾಭೈರವ ಭೈರವರೂಪೇಣ ಧುನಯ ಧುನಯ ಕಂಪಯ ಕಂಪಯ ವಿಘ್ನಯ ವಿಘ್ನಯ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಕ್ಷೋಭಯ ಕ್ಷೋಭಯ ಕಟುಕಟು ಮೋಹಯ ಮೋಹಯ ಹುಂ ಫಟ್ ಸ್ವಾಹಾ ಇತಿ ಮಂತ್ರಮಾತ್ರೇಣ ಸಮಾಭೀಷ್ಟೋ ಭವತಿ ॥

॥ ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯಪುರಾಣೇ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯಕೃತ ಮಹಾಮೃತ್ಯುಂಜಯಸ್ತೋತ್ರಂ ಸಂಪೂರ್ಣಮ್ ॥

महामृत्युंजय स्तोत्रम् (रुद्रं पशुपतिम्) के बारे में

This Maha Mrityunjaya Stotram, also known by its refrain "Rudram Pashupatim", is a hymn to Shiva as the conqueror of death, composed by the sage Markandeya in the Markandeya Purana, as its colophon states. Its viniyoga names Markandeya as the seer, Mrityunjaya as the deity and Gauri as the power. Its meditation pictures Shiva with the sun, moon and fire as eyes, smiling, seated between two lotuses, holding the gesture of teaching, a noose, a deer and a rosary; each verse ends asking what death can do to one who has taken refuge in Rudra, the lord of beings.

स्रोत: Markandeya Purana, as its colophon states

कब पढ़ें: On Mondays, Pradosham and Maha Shivaratri, and in times of fear, alongside proper care.

क्या आप जानते हैं?

  • The young Markandeya, destined to die at sixteen, embraced the Shiva lingam, and Shiva appeared and drove back Yama.
  • The refrain, "kim no mrityuh karishyati", means "what can death do to us?", expressing fearless trust in Shiva.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

Who composed this stotram?

The sage Markandeya, as its colophon states.

What does the refrain ask?

What can death do to one who takes refuge in Rudra?

Should it replace medical care?

No; it is a prayer offered alongside proper care.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।