MuhurtaNow

महा सौर मंत्रम्

Surya Bhagavan · पारंपरिक भक्ति पाठ

(1-50-1) udu̠ tya-njaa̠tave̍dasa-nde̠vam va̍hanti ke̠tava̍h । dri̠she vishvaa̍ya̠ soorya̍m ॥ 1

apa̠ tye taa̠yavo̍ yathaa̠ naksha̍traa yantya̠ktubhi̍h । sooraa̍ya vi̠shvacha̍kshase ॥ 2

adri̍shramasya ke̠tavo̠ vi ra̠shmayo̠ janaa̠n anu̍ । bhraaja̍nto a̠gnayo̍ yathaa ॥ 3

ta̠rani̍rvi̠shvada̍rshato jyoti̠shkrida̍si soorya । vishva̠maa bhaa̍si rocha̠nam ॥ 4

pra̠tyan de̠vaanaam̠ visha̍h pra̠tyannude̍shi̠ maanu̍shaan । pra̠tyanvishvam̠ sva̍rdri̠she ॥ 5

yenaa̍ paavaka̠ chaksha̍saa bhura̠nyantam̠ janaa̠m anu̍ । tvam va̍runa̠ pashya̍si ॥ 6

vi dyaame̍shi̠ raja̍spri̠thvahaa̠ mimaa̍no a̠ktubhi̍h । pashya̠njanmaa̍ni soorya ॥ 7

sa̠pta tvaa̍ ha̠rito̠ rathe̠ vaha̍nti deva soorya । sho̠chishke̍sham vichakshana ॥ 8

ayu̍kta sa̠pta shu̠ndhyuva̠-ssooro̠ ratha̍sya na̠ptya̍h । taabhi̍ryaati̠ svayu̍ktibhih ॥ 9

udva̠ya-ntama̍sa̠spari̠ jyoti̠shpashya̍nta̠ utta̍ram । de̠va-nde̍va̠traa soorya̠maga̍nma̠ jyoti̍rutta̠mam ॥ 10

u̠dyanna̠dya mi̍tramaha aa̠roha̠nnutta̍raam̠ diva̍m । hri̠dro̠ga-mmama̍ soorya hari̠maanam̍ cha naashaya ॥ 11

shuke̍shu me hari̠maanam̍ ropa̠naakaa̍su dadhmasi । atho̍ haaridra̠veshu̍ me hari̠maanam̠ ni da̍dhmasi ॥ 12

uda̍gaada̠yamaa̍di̠tyo vishve̍na̠ saha̍saa sa̠ha । dvi̠shantam̠ mahyam̍ ra̠ndhaya̠nmo a̠ha-ndvi̍sha̠te ra̍dham ॥ 13

(1-115-01) chi̠tra-nde̠vaanaa̠muda̍gaa̠danee̍kam̠ chakshu̍rmi̠trasya̠ varu̍nasyaa̠gneh । aapraa̠ dyaavaa̍prithi̠vee a̠ntari̍ksham̠ soorya̍ aa̠tmaa jaga̍tasta̠sthusha̍shcha ॥ 14

sooryo̍ de̠veemu̠shasam̠ rocha̍maanaam̠ maryo̠ na yoshaa̍ma̠bhye̍ti pa̠shchaat । yatraa̠ naro̍ deva̠yanto̍ yu̠gaani̍ vitanva̠te prati̍ bha̠draaya̍ bha̠dram ॥ 15

bha̠draa ashvaa̍ ha̠rita̠-ssoorya̍sya chi̠traa eta̍gvaa anu̠maadyaa̍sah । na̠ma̠syanto̍ di̠va aa pri̠shthama̍sthu̠h pari̠ dyaavaa̍prithi̠vee ya̍nti sa̠dyah ॥ 16

tatsoorya̍sya deva̠tva-ntanma̍hi̠tva-mma̠dhyaa karto̠rvita̍tam̠ sa-nja̍bhaara । ya̠dedayu̍kta ha̠rita̍-ssa̠dhasthaa̠daadraatree̠ vaasa̍stanute si̠masmai̍ ॥ 17

tanmi̠trasya̠ varu̍nasyaabhi̠chakshe̠ sooryo̍ roo̠pa-nkri̍nute̠ dyoru̠pasthe̍ । a̠na̠ntama̠nyadrusha̍dasya̠ paaja̍h kri̠shnama̠nyaddha̠rita̠-ssa-mbha̍ranti ॥ 18

a̠dyaa de̍vaa̠ udi̍taa̠ soorya̍sya̠ niramha̍sah pipri̠taa nira̍va̠dyaat । tanno̍ mi̠tro varu̍no maamahantaa̠madi̍ti̠-ssindhu̍h prithi̠vee u̠ta dyauh ॥ 19

(1-164-46) indram̍ mi̠tram varu̍nama̠gnimaa̍hu̠ratho̍ di̠vya-ssa su̍pa̠rno ga̠rutmaa̍n । ekam̠ sadvipraa̍ bahu̠dhaa va̍dantya̠gnim ya̠ma-mmaa̍ta̠rishvaa̍namaahuh ॥ 20

kri̠shna-nni̠yaanam̠ hara̍ya-ssupa̠rnaa a̠po vasaa̍naa̠ diva̠mutpa̍tanti । ta aava̍vritra̠ntsada̍naadri̠tasyaadidghri̠tena̍ prithi̠vee vyu̍dyate ॥ 21

(4-040-05) ham̠sa-shshu̍chi̠shadvasu̍rantariksha̠saddhotaa̍ vedi̠shadati̍thirdurona̠sat । nri̠shadva̍ra̠sadri̍ta̠sadvyo̍ma̠sada̠bjaa go̠jaa ri̍ta̠jaa a̍dri̠jaa ri̠tam ॥ 22

(5-040-05) yattvaa̍ soorya̠ sva̍rbhaanu̠stama̠saavi̍dhyadaasu̠rah । akshe̍travi̠dyathaa̍ mu̠gdho bhuva̍naanyadeedhayuh ॥ 23

(7-060-01) yada̠dya soo̍rya̠ bravo-'naa̍gaa u̠dyanmi̠traaya̠ varu̍naaya sa̠tyam । va̠ya-nde̍va̠traadi̍te syaama̠ tava̍ pri̠yaaso̍ aryamangri̠nanta̍h ॥ 24

(7-062-01) utsooryo̍ bri̠hada̠rcheemshya̍shretpu̠ru vishvaa̠ jani̍ma̠ maanu̍shaanaam । sa̠mo di̠vaa da̍drishe̠ rocha̍maana̠h kratvaa̍ kri̠ta-ssukri̍tah ka̠rtribhi̍rbhoot ॥ 25

sa soo̍rya̠ prati̍ pu̠ro na̠ udgaa̍ e̠bhi-sstome̍bhireta̠shebhi̠revai̍h । pra no̍ mi̠traaya̠ varu̍naaya vo̠cho-'naa̍gaso arya̠mne a̠gnaye̍ cha ॥ 26

vi na̍-ssa̠hasram̍ shu̠rudho̍ radantvri̠taavaa̍no̠ varu̍no mi̠tro a̠gnih । yachchha̍ntu cha̠ndraa u̍pa̠ma-nno̍ a̠rkamaa na̠h kaamam̍ poopurantu̠ stavaa̍naah ॥ 27

(7-063-01) udve̍ti su̠bhago̍ vi̠shvacha̍kshaa̠-ssaadhaa̍rana̠-ssooryo̠ maanu̍shaanaam । chakshu̍rmi̠trasya̠ varu̍nasya de̠vashcharme̍va̠ ya-ssa̠mavi̍vya̠ktamaam̍si ॥ 28

udve̍ti prasavee̠taa janaa̍naa-mma̠haanke̠tura̍rna̠va-ssoorya̍sya । sa̠maa̠na-ncha̠kra-mpa̍ryaa̠vivri̍tsa̠nyade̍ta̠sho vaha̍ti dhoo̠rshu yu̠ktah ॥ 29

vi̠bhraaja̍maana u̠shasaa̍mu̠pasthaa̍dre̠bhairude̍tyanuma̠dyamaa̍nah । e̠sha me̍ de̠va-ssa̍vi̠taa cha̍chchhanda̠ ya-ssa̍maa̠na-nna pra̍mi̠naati̠ dhaama̍ ॥ 30

di̠vo ru̠kma u̍ru̠chakshaa̠ ude̍ti doo̠re a̍rthasta̠rani̠rbhraaja̍maanah । noo̠na-njanaa̠-ssoorye̍na̠ prasoo̍taa̠ aya̠nnarthaa̍ni kri̠nava̠nnapaam̍si ॥ 31

yatraa̍ cha̠krura̠mritaa̍ gaa̠tuma̍smai shye̠no na deeya̠nnanve̍ti̠ paatha̍h ॥ 32

(7-066-14) udu̠ tyadda̍rsha̠tam vapu̍rdi̠va e̍ti pratihva̠re । yadee̍maa̠shurvaha̍ti de̠va eta̍sho̠ vishva̍smai̠ chaksha̍se̠ ara̍m ॥ 33

shee̠rshna-shshee̍rshno̠ jaga̍tasta̠sthusha̠spatim̍ sa̠mayaa̠ vishva̠maa raja̍h । sa̠pta svasaa̍ra-ssuvi̠taaya̠ sooryam̠ vaha̍nti ha̠rito̠ rathe̍ ॥ 34

tachchakshu̍rde̠vahi̍tam shu̠kramu̠chchara̍t । pashye̍ma sha̠rada̍-shsha̠ta-njeeve̍ma sha̠rada̍-shsha̠tam ॥ 35

(8-101-11) banma̠haam a̍si soorya̠ balaa̍ditya ma̠haam a̍si । ma̠haste̍ sa̠to ma̍hi̠maa pa̍nasyate̠-'ddhaa de̍va ma̠haam a̍si ॥ 36

bat soo̍rya̠ shrava̍saa ma̠haam a̍si sa̠traa de̍va ma̠haam a̍si । ma̠hnaa de̠vaanaa̍masu̠rya̍h pu̠rohi̍to vi̠bhu jyoti̠radaa̍bhyam ॥ 37

(10-037-01) namo̍ mi̠trasya̠ varu̍nasya̠ chaksha̍se ma̠ho de̠vaaya̠ tadri̠tam sa̍paryata । doo̠re̠drishe̍ de̠vajaa̍taaya ke̠tave̍ di̠vaspu̠traaya̠ sooryaa̍ya shamsata ॥ 38

saa maa̍ sa̠tyokti̠h pari̍ paatu vi̠shvato̠ dyaavaa̍ cha̠ yatra̍ ta̠tana̠nnahaa̍ni cha । vishva̍ma̠nyanni vi̍shate̠ yadeja̍ti vi̠shvaahaapo̍ vi̠shvaahode̍ti̠ soorya̍h ॥ 39

na te̠ ade̍vah pra̠divo̠ ni vaa̍sate̠ yade̍ta̠shebhi̍h pata̠rai ra̍tha̠ryasi̍ । praa̠cheena̍ma̠nyadanu̍ vartate̠ raja̠ uda̠nyena̠ jyoti̍shaa yaasi soorya ॥ 40

yena̍ soorya̠ jyoti̍shaa̠ baadha̍se̠ tamo̠ jaga̍chcha̠ vishva̍mudi̠yarshi̍ bhaa̠nunaa̍ । tenaa̠smadvishvaa̠mani̍raa̠manaa̍huti̠mapaamee̍vaa̠mapa̍ du̠shvapnyam̍ suva ॥ 41

vishva̍sya̠ hi preshi̍to̠ raksha̍si vra̠tamahe̍layannu̠chchara̍si sva̠dhaa anu̍ । yada̠dya tvaa̍ sooryopa̠bravaa̍mahai̠ ta-nno̍ de̠vaa anu̍ mamseerata̠ kratu̍m ॥ 42

ta-nno̠ dyaavaa̍prithi̠vee tanna̠ aapa̠ indra̍-shshrinvantu ma̠ruto̠ havam̠ vacha̍h । maa shoone̍ bhooma̠ soorya̍sya sa̠ndrishi̍ bha̠dra-njeeva̍nto jara̠naama̍sheemahi ॥ 43

vi̠shvaahaa̍ tvaa su̠mana̍sa-ssu̠chaksha̍sah pra̠jaava̍nto anamee̠vaa anaa̍gasah । u̠dyantam̍ tvaa mitramaho di̠vedi̍ve̠ jyogjee̠vaah prati̍ pashyema soorya ॥ 44

mahi̠ jyoti̠rbibhra̍ta-ntvaa vichakshana̠ bhaasva̍ntam̠ chakshu̍she chakshushe̠ maya̍h । aa̠roha̍nta-mbriha̠tah paaja̍sa̠spari̍ va̠ya-njee̠vaah prati̍ pashyema soorya ॥ 45

yasya̍ te̠ vishvaa̠ bhuva̍naani ke̠tunaa̠ pra chera̍te̠ ni cha̍ vi̠shante̍ a̠ktubhi̍h । a̠naa̠gaa̠stvena̍ harikesha soo̠ryaahnaa̍hnaa no̠ vasya̍saavasya̠sodi̍hi ॥ 46

sha-nno̍ bhava̠ chaksha̍saa̠ sha-nno̠ ahnaa̠ sha-mbhaa̠nunaa̠ sham hi̠maa sha-nghri̠nena̍ । yathaa̠ shamadhva̠nchhamasa̍dduro̠ne tatsoo̍rya̠ dravi̍na-ndhehi chi̠tram ॥ 47

a̠smaakam̍ devaa u̠bhayaa̍ya̠ janma̍ne̠ sharma̍ yachchhata dvi̠pade̠ chatu̍shpade । a̠datpiba̍doo̠rjaya̍maana̠maashi̍tam̠ tada̠sme sham yora̍ra̠po da̍dhaatana ॥ 48

yadvo̍ devaashchakri̠ma ji̠hvayaa̍ gu̠ru mana̍so vaa̠ prayu̍tee deva̠hela̍nam । araa̍vaa̠ yo no̍ a̠bhi du̍chchhunaa̠yate̠ tasmi̠ntadeno̍ vasavo̠ ni dhe̍tana ॥ 49

(10-158-01) sooryo̍ no di̠vaspaa̍tu̠ vaato̍ a̠ntari̍kshaat । a̠gnirna̠h paarthi̍vebhyah ॥ 50

joshaa̍ savita̠ryasya̍ te̠ hara̍-shsha̠tam sa̠vaam arha̍ti । paa̠hi no̍ di̠dyuta̠h pata̍ntyaah ॥ 51

chakshu̍rno de̠va-ssa̍vi̠taa chakshu̍rna u̠ta parva̍tah । chakshu̍rdhaa̠taa da̍dhaatu nah ॥ 52

chakshu̍rno dhehi̠ chakshu̍she̠ chakshu̍rvi̠khyai ta̠noobhya̍h । sa-nche̠dam vi cha̍ pashyema ॥ 53

su̠sa̠ndrisham̍ tvaa va̠ya-mprati̍ pashyema soorya । vi pa̍shyema nri̠chaksha̍sah ॥ 54

(10-170-01) vi̠bhraadbri̠hatpi̍batu so̠mya-mmadhvaayu̠rdadha̍dya̠jnapa̍taa̠vavi̍hrutam । vaata̍jooto̠ yo a̍bhi̠raksha̍ti̠ tmanaa̍ pra̠jaah pu̍posha puru̠dhaa vi raa̍jati ॥ 55

vi̠bhraadbri̠hatsubhri̍tam vaaja̠saata̍mam̠ dharma̍ndi̠vo dha̠rune̍ sa̠tyamarpi̍tam । a̠mi̠tra̠haa vri̍tra̠haa da̍syu̠hanta̍mam̠ jyoti̍rjajne asura̠haa sa̍patna̠haa ॥ 56

i̠dam shreshtham̠ jyoti̍shaam̠ jyoti̍rutta̠mam vi̍shva̠jiddha̍na̠jidu̍chyate bri̠hat । vi̠shva̠bhraadbhraa̠jo mahi̠ sooryo̍ dri̠sha u̠ru pa̍prathe̠ saha̠ ojo̠ achyu̍tam ॥ 57

vi̠bhraaja̠njyoti̍shaa̠ sva̠1̍raga̍chchho rocha̠na-ndi̠vah । yene̠maa vishvaa̠ bhuva̍naa̠nyaabhri̍taa vi̠shvaka̍rmanaa vi̠shvade̍vyaavataa ॥ 58

(10-189-02) aaya-ngauh prishni̍rakramee̠dasa̍danmaa̠taram̍ pu̠rah । pi̠taram̍ cha pra̠yantsva̍h ॥ 59

a̠ntashcha̍rati rocha̠naasya praa̠naada̍paana̠tee । vya̍khyanmahi̠sho diva̍m ॥ 60

trim̠shaddhaama̠ vi raa̍jati̠ vaakpa̍ta̠ngaaya̍ dheeyate । prati̠ vasto̠raha̠ dyubhi̍h ॥ 61

(10-190-01) ri̠ta-ncha̍ sa̠tya-nchaa̠bhee̍ddhaa̠ttapa̠so-'dhya̍jaayata । tato̠ raatrya̍jaayata̠ tata̍-ssamu̠dro a̍rna̠vah ॥ 62

sa̠mu̠draada̍rna̠vaadadhi̍ samvatsa̠ro a̍jaayata । a̠ho̠raa̠traani̍ vi̠dadha̠dvishva̍sya misha̠to va̠shee ॥ 63

soo̠ryaa̠cha̠ndra̠masau̍ dhaa̠taa ya̍thaapoo̠rvama̍kalpayat । divam̍ cha prithi̠vee-nchaa̠ntari̍ksha̠matho̠ sva̍h ॥ 64

(10-036-14) sa̠vi̠taa pa̠shchaataa̍tsavi̠taa pu̠rastaa̍tsavi̠totta̠raattaa̍tsavi̠taadha̠raattaa̍t । sa̠vi̠taa na̍-ssuvatu sa̠rvataa̍tim savi̠taa no̍ raasataa-ndee̠rghamaayu̍h ॥ 65

iti mahaasauramantrah ।

महा सौर मंत्रम् के बारे में

The Maha Saura Mantram is a collection of Rig Vedic hymns to Surya, the Sun, used in Surya worship. It begins with Rig Veda 1.50, "Ud u tyam jatavedasam": his rays lift up the all-knowing god Surya for all to see; the stars slip away like thieves with the night before the all-seeing Sun. The hymns praise the Sun's chariot drawn by seven bay mares, his light that fills heaven and earth, and his gift of sight and life.

स्रोत: Rig Veda, beginning with 1.50

कब पढ़ें: At sunrise, especially on Sundays, during Surya Namaskara and on Ratha Saptami, and in Surya homa.

क्या आप जानते हैं?

  • "Saura" means "of the Sun", and the collection gathers the main Vedic hymns to Surya.
  • Its first hymn, Rig Veda 1.50, is credited to the seer Praskanva Kanva.
  • The image of the stars fleeing like thieves at sunrise is one of the most vivid in the Rig Veda.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

What is the Maha Saura Mantram?

A collection of Rig Vedic hymns to the Sun god.

How does it begin?

With Rig Veda 1.50, "Ud u tyam jatavedasam".

When is it chanted?

At sunrise, on Sundays and in Surya worship.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।