नारायणीयं दशक 76 - उद्धवदौत्यम्
Vishnu · पारंपरिक भक्ति पाठ
गत्वा सांदीपनिमथ चतुष्षष्टिमात्रैरहोभिः सर्वज्ञस्त्वं सह मुसलिना सर्वविद्या गृहीत्वा । पुत्रं नष्टं यमनिलयनादाहृतं दक्षिणार्थं दत्वा तस्मै निजपुरमगा नादयन् पांचजन्यम् ॥1॥
स्मृत्वा स्मृत्वा पशुपसुदृशः प्रेमभारप्रणुन्नाः कारुण्येन त्वमपि विवशः प्राहिणोरुद्धवं तम् । किंचामुष्मै परमसुहृदे भक्तवर्याय तासां भक्त्युद्रेकं सकलभुवने दुर्लभं दर्शयिष्यन् ॥2॥
त्वन्माहात्म्यप्रथिमपिशुनं गोकुलं प्राप्य सायं त्वद्वार्ताभिर्बहु स रमयामास नंदं यशोदाम् । प्रातर्द्दृष्ट्वा मणिमयरथं शंकिताः पंकजाक्ष्यः श्रुत्वा प्राप्तं भवदनुचरं त्यक्तकार्याः समीयुः ॥3॥
दृष्ट्वा चैनं त्वदुपमलसद्वेषभूषाभिरामं स्मृत्वा स्मृत्वा तव विलसितान्युच्चकैस्तानि तानि । रुद्धालापाः कथमपि पुनर्गद्गदां वाचमूचुः सौजन्यादीन् निजपरभिदामप्यलं विस्मरंत्यः ॥4॥
श्रीमान् किं त्वं पितृजनकृते प्रेषितो निर्दयेन क्वासौ कांतो नगरसुदृशां हा हरे नाथ पायाः । आश्लेषाणाममृतवपुषो हंत ते चुंबनाना- मुन्मादानां कुहकवचसां विस्मरेत् कांत का वा ॥5॥
रासक्रीडालुलितललितं विश्लथत्केशपाशं मंदोद्भिन्नश्रमजलकणं लोभनीयं त्वदंगम् । कारुण्याब्धे सकृदपि समालिंगितुं दर्शयेति प्रेमोन्मादाद्भुवनमदन त्वत्प्रियास्त्वां विलेपुः ॥6॥
एवंप्रायैर्विवशवचनैराकुला गोपिकास्ता- स्त्वत्संदेशैः प्रकृतिमनयत् सोऽथ विज्ञानगर्भैः । भूयस्ताभिर्मुदितमतिभिस्त्वन्मयीभिर्वधूभि- स्तत्तद्वार्तासरसमनयत् कानिचिद्वासराणि ॥7॥
त्वत्प्रोद्गानैः सहितमनिशं सर्वतो गेहकृत्यं त्वद्वार्तैव प्रसरति मिथः सैव चोत्स्वापलापाः । चेष्टाः प्रायस्त्वदनुकृतयस्त्वन्मयं सर्वमेवं दृष्ट्वा तत्र व्यमुहदधिकं विस्मयादुद्धवोऽयम् ॥8॥
राधाया मे प्रियतममिदं मत्प्रियैवं ब्रवीति त्वं किं मौनं कलयसि सखे मानिनीमत्प्रियेव। इत्याद्येव प्रवदति सखि त्वत्प्रियो निर्जने मा- मित्थंवादैररमदयं त्वत्प्रियामुत्पलाक्षीम् ॥9॥
एष्यामि द्रागनुपगमनं केवलं कार्यभारा- द्विश्लेषेऽपि स्मरणदृढतासंभवान्मास्तु खेदः । ब्रह्मानंदे मिलति नचिरात् संगमो वा वियोग- स्तुल्यो वः स्यादिति तव गिरा सोऽकरोन्निर्व्यथास्ताः ॥10॥
एवं भक्ति सकलभुवने नेक्षिता न श्रुता वा किं शास्त्रौघैः किमिह तपसा गोपिकाभ्यो नमोऽस्तु । इत्यानंदाकुलमुपगतं गोकुलादुद्धवं तं दृष्ट्वा हृष्टो गुरुपुरपते पाहि मामामयौघात् ॥11॥
नारायणीयं दशक 76 - उद्धवदौत्यम् के बारे में
The seventy-sixth dashaka of the Narayaneeyam tells of Krishna's studies and Uddhava's visit to Vraja. With Balarama, Krishna goes to the sage Sandipani and, all-knowing as he is, masters every branch of learning in sixty-four days; as his fee he brings back his teacher's dead son from the abode of Yama. Remembering again and again the love of the gopis, he sends his friend Uddhava to Vraja with a message. Seeing the gopis' boundless devotion, Uddhava is overwhelmed and says: such devotion has never been seen or heard anywhere in the world; what use are heaps of scriptures or austerities? Salutations to the gopis!
रचयिता: Melpathur Narayana Bhattathiri (1560 to 1646)
कब पढ़ें: In daily Narayaneeyam parayana and at Guruvayur.
क्या आप जानते हैं?
- Uddhava's praise of the gopis' love is told in the Bhagavatam, book 10, chapter 47, which includes the Bhramara Gita.
- The sixty-four days of study are linked with the traditional "sixty-four arts" (chatushshashti kala).
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
What fee did Krishna give his teacher?
He brought back his teacher's dead son.
What does Uddhava say about the gopis?
"Salutations to the gopis", for their matchless devotion.
Who wrote the Narayaneeyam?
Melpathur Narayana Bhattathiri, in 1586.
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।
और भक्ति पाठ