निर्वाण दशकं
Adi Shankaracharya · पारंपरिक भक्ति पाठ
na bhoomirna toyam na tejo na vaayuh na kham nendriyam vaa na teshaam samoohah anekaantikatvaatsushuptyekasiddhah tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 1 ॥
na varnaa na varnaashramaachaaradharmaa na me dhaaranaadhyaanayogaadayopi anaatmaashrayaaham mamaadhyaasahaanaa- tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 2 ॥
na maataa pitaa vaa na devaa na lokaa na vedaa na yajnaa na teertha bruvanti sushuptau nirastaatishoonyaatmakatvaa- tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 3 ॥
na saankhyam na shaivam na tatpaancharaatram na jainam na meemaamsakaadermatam vaa vishishtaanubhootyaa vishuddhaatmakatvaa- tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 4 ॥
na chordhvam na chaadho na chaantarna baahyam na madhyam na tiryanna poorvaa'paraa dik viyadvyaapakatvaadakhandaikaroopah tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 5 ॥
na shuklam na krishnam na raktam na peetam na kubjam na peenam na hrasvam na deergham aroopam tathaa jyotiraakaarakatvaa- tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 6 ॥
na shaastaa na shaastram na shishyo na shikshaa na cha tvam na chaaham na chaayam prapanchah svaroopaavabodhee vikalpaasahishnuh tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 7 ॥
na jaagranna me svapnako vaa sushuptih na vishvo na vaa taijasah paajnako vaa avidyaatmakatvaattrayaanam tureeyah tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 8 ॥
api vyaapakatvaaddhitatvaprayogaa- tsvatah siddhabhaavaadananyaashrayatvaat jagattuchchametatsamastam tadanya- tadeko'vashishtah shivah kevalo'ham ॥ 9 ॥
na chaikam tadanyaddviteeyam kutah syaat na kevalatvam na chaakevalatvam na shoonyam na chaashoonyamadvaitakatvaa- katham sarvavedaantasiddhim braveemi ॥ 10 ॥
निर्वाण दशकं के बारे में
The Nirvana Dashakam (also called the Dasha Shloki) is a short Advaita hymn of ten verses traditionally attributed to Adi Shankaracharya. Each verse denies all that the Self is not, and ends with the refrain "tad eko'vashishtah shivah kevalo'ham": "I am that One which remains, Shiva, the absolute." I am not earth, water, fire, air or space, nor the senses, nor their sum; I am not caste, nor stage of life, nor the practices of concentration and meditation; and in the last verse: how can there be a second, when there is not even one; it is neither empty nor non-empty, for it is non-dual.
रचयिता: Traditionally attributed to Adi Shankaracharya
कब पढ़ें: In Vedanta study, meditation and satsangs.
क्या आप जानते हैं?
- Its refrain, "Shivah kevalo'ham", "I am Shiva alone", echoes the Nirvana Shatkam's "Shivoham Shivoham".
- Verse 1 points to deep sleep as a state where the Self alone is present, free of the senses.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
What is the refrain?
"I am that One which remains, Shiva, the absolute."
Who is it attributed to?
Traditionally to Adi Shankaracharya.
How many verses does it have?
Ten.
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।