शिव भुजंग स्तोत्रम्
Shiva · पारंपरिक भक्ति पाठ
க³லத்³தா³னக³ண்ட³ம் மிலத்³ப்⁴ருங்க³ஷண்ட³ம் சலச்சாருஶுண்ட³ம் ஜக³த்த்ராணஶௌண்ட³ம் । கனத்³த³ந்தகாண்ட³ம் விபத்³ப⁴ங்க³சண்ட³ம் ஶிவப்ரேமபிண்ட³ம் ப⁴ஜே வக்ரதுண்ட³ம் ॥ 1 ॥
அனாத்³யந்தமாத்³யம் பரம் தத்த்வமர்த²ம் சிதா³காரமேகம் துரீயம் த்வமேயம் । ஹரிப்³ரஹ்மம்ருக்³யம் பரப்³ரஹ்மரூபம் மனோவாக³தீதம் மஹ:ஶைவமீடே³ ॥ 2 ॥
ஸ்வஶக்த்யாதி³ ஶக்த்யந்த ஸிம்ஹாஸனஸ்த²ம் மனோஹாரி ஸர்வாங்க³ரத்னோருபூ⁴ஷம் । ஜடாஹீந்து³க³ங்கா³ஸ்தி²ஶம்யாகமௌளிம் பராஶக்திமித்ரம் நம: பஞ்சவக்த்ரம் ॥ 3 ॥
ஶிவேஶானதத்பூருஷாகோ⁴ரவாமாதி³பி⁴: பஞ்சபி⁴ர்ஹ்ருன்முகை²: ஷட்³பி⁴ரங்கை³: । அனௌபம்ய ஷட்த்ரிம்ஶதம் தத்த்வவித்³யாமதீதம் பரம் த்வாம் கத²ம் வேத்தி கோ வா ॥ 4 ॥
ப்ரவாளப்ரவாஹப்ரபா⁴ஶோணமர்த⁴ம் மருத்வன்மணி ஶ்ரீமஹ: ஶ்யாமமர்த⁴ம் । கு³ணஸ்யூதமேதத்³வபு: ஶைவமந்த: ஸ்மராமி ஸ்மராபத்திஸம்பத்திஹேதோ: ॥ 5 ॥
ஸ்வஸேவாஸமாயாததே³வாஸுரேந்த்³ரா நமன்மௌளிமந்தா³ரமாலாபி⁴ஷிக்தம் । நமஸ்யாமி ஶம்போ⁴ பதா³ம்போ⁴ருஹம் தே ப⁴வாம்போ⁴தி⁴போதம் ப⁴வானீ விபா⁴வ்யம் ॥ 6 ॥
ஜக³ன்னாத² மன்னாத² கௌ³ரீஸனாத² ப்ரபன்னானுகம்பின்விபன்னார்திஹாரின் । மஹ:ஸ்தோமமூர்தே ஸமஸ்தைகப³ந்தோ⁴ நமஸ்தே நமஸ்தே புனஸ்தே நமோஸ்து ॥ 7 ॥
விரூபாக்ஷ விஶ்வேஶ விஶ்வாதி³தே³வ த்ரயீ மூல ஶம்போ⁴ ஶிவ த்ர்யம்ப³க த்வம் । ப்ரஸீத³ ஸ்மர த்ராஹி பஶ்யாவமுக்த்யை க்ஷமாம் ப்ராப்னுஹி த்ர்யக்ஷ மாம் ரக்ஷ மோதா³த் ॥ 8 ॥
மஹாதே³வ தே³வேஶ தே³வாதி³தே³வ ஸ்மராரே புராரே யமாரே ஹரேதி । ப்³ருவாண: ஸ்மரிஷ்யாமி ப⁴க்த்யா லினெ ப⁴வந்தம் ததோ மே த³யாஶீல தே³வ ப்ரஸீத³ ॥ 9 ॥
த்வத³ன்ய: ஶரண்ய: ப்ரபன்னஸ்ய நேதி ப்ரஸீத³ ஸ்மரன்னேவ ஹன்யாஸ்து தை³ன்யம் । ந சேத்தே ப⁴வேத்³ப⁴க்தவாத்ஸல்யஹானிஸ்ததோ மே த³யாளோ ஸதா³ ஸன்னிதே⁴ஹி ॥ 1௦ ॥
அயம் தா³னகாலஸ்த்வஹம் தா³னபாத்ரம் ப⁴வானேவ தா³தா த்வத³ன்யம் ந யாசே । ப⁴வத்³ப⁴க்திமேவ ஸ்தி²ராம் தே³ஹி மஹ்யம் க்ருபாஶீல ஶம்போ⁴ க்ருதார்தோ²ஸ்மி தஸ்மாத் ॥ 11 ॥
பஶும் வேத்ஸி சேன்மாம் தமேவாதி⁴ரூட⁴: கலங்கீதி வா மூர்த்⁴னி த⁴த்ஸே தமேவ । த்³விஜிஹ்வ: புன: ஸோபி தே கண்ட²பூ⁴ஷா த்வத³ங்கீ³க்ருதா: ஶர்வ ஸர்வேபி த⁴ன்யா: ॥ 12 ॥
ந ஶக்னோமி கர்தும் பரத்³ரோஹலேஶம் கத²ம் ப்ரீயஸே த்வம் ந ஜானே கி³ரீஶ । ததா²ஹி ப்ரஸன்னோஸி கஸ்யாபி காந்தாஸுதத்³ரோஹிணோ வா பித்ருத்³ரோஹிணோ வா ॥ 13 ॥
ஸ்துதிம் த்⁴யானமர்சாம் யதா²வத்³விதா⁴தும் ப⁴ஜன்னப்யஜானன்மஹேஶாவலம்பே³ । த்ரஸந்தம் ஸுதம் த்ராதுமக்³ரே ம்ருகண்டோ³ர்யமப்ராணனிர்வாபணம் த்வத்பதா³ப்³ஜம் ॥ 14 ॥
ஶிரோ த்³ருஷ்டி ஹ்ருத்³ரோக³ ஶூல ப்ரமேஹஜ்வரார்ஶோ ஜராயக்ஷ்மஹிக்காவிஷார்தான் । த்வமாத்³யோ பி⁴ஷக்³பே⁴ஷஜம் ப⁴ஸ்ம ஶம்போ⁴ த்வமுல்லாக⁴யாஸ்மான்வபுர்லாக⁴வாய ॥ 15 ॥
த³ரித்³ரோஸ்ம்யப⁴த்³ரோஸ்மி ப⁴க்³னோஸ்மி தூ³யே விஷண்ணோஸ்மி ஸன்னோஸ்மி கி²ன்னோஸ்மி சாஹம் । ப⁴வான்ப்ராணினாமந்தராத்மாஸி ஶம்போ⁴ மமாதி⁴ம் ந வேத்ஸி ப்ரபோ⁴ ரக்ஷ மாம் த்வம் ॥ 16 ॥
த்வத³க்ஷ்ணோ: கடாக்ஷ: பதேத்த்ர்யக்ஷ யத்ர க்ஷணம் க்ஷ்மா ச லக்ஷ்மீ: ஸ்வயம் தம் வ்ருணாதே । கிரீடஸ்பு²ரச்சாமரச்ச²த்ரமாலாகலாசீக³ஜக்ஷௌமபூ⁴ஷாவிஶேஷை: ॥ 17 ॥
ப⁴வான்யை ப⁴வாயாபி மாத்ரே ச பித்ரே ம்ருடா³ன்யை ம்ருடா³யாப்யக⁴க்⁴ன்யை மக²க்⁴னே । ஶிவாங்க்³யை ஶிவாங்கா³ய குர்ம: ஶிவாயை ஶிவாயாம்பி³காயை நமஸ்த்ர்யம்ப³காய ॥ 18 ॥
ப⁴வத்³கௌ³ரவம் மல்லகு⁴த்வம் விதி³த்வா ப்ரபோ⁴ ரக்ஷ காருண்யத்³ருஷ்ட்யானுக³ம் மாம் । ஶிவாத்மானுபா⁴வஸ்துதாவக்ஷமோஹம் ஸ்வஶக்த்யா க்ருதம் மே¶அத⁴ம் க்ஷமஸ்வ ॥ 19 ॥
யதா³ கர்ணரந்த்⁴ரம் வ்ரஜேத்காலவாஹத்³விஷத்கண்ட²க⁴ண்டா க⁴ணாத்காரனாத³: । வ்ருஷாதீ⁴ஶமாருஹ்ய தே³வௌபவாஹ்யந்ததா³ வத்ஸ மா பீ⁴ரிதி ப்ரீணய த்வம் ॥ 2௦ ॥
யதா³ தா³ருணாபா⁴ஷணா பீ⁴ஷணா மே ப⁴விஷ்யந்த்யுபாந்தே க்ருதாந்தஸ்ய தூ³தா: । ததா³ மன்மனஸ்த்வத்பதா³ம்போ⁴ருஹஸ்த²ம் கத²ம் நிஶ்சலம் ஸ்யான்னமஸ்தேஸ்து ஶம்போ⁴ ॥ 21 ॥
யதா³ து³ர்னிவாரவ்யதோ²ஹம் ஶயானோ லுட²ன்னி:ஶ்வஸன்னி:ஸ்ருதாவ்யக்தவாணி: । ததா³ ஜஹ்னுகன்யாஜலாலங்க்ருதம் தே ஜடாமண்ட³லம் மன்மனோமந்தி³ரே ஸ்யாத் ॥ 22 ॥
யதா³ புத்ரமித்ராத³யோ மத்ஸகாஶே ருத³ந்த்யஸ்ய ஹா கீத்³ருஶீயம் த³ஶேதி । ததா³ தே³வதே³வேஶ கௌ³ரீஶ ஶம்போ⁴ நமஸ்தே ஶிவாயேத்யஜஸ்ரம் ப்³ரவாணி ॥ 23 ॥
யதா³ பஶ்யதாம் மாமஸௌ வேத்தி நாஸ்மானயம் ஶ்வாஸ ஏவேதி வாசோ ப⁴வேயு: । ததா³ பூ⁴திபூ⁴ஷம் பு⁴ஜங்கா³வனத்³த⁴ம் புராரே ப⁴வந்தம் ஸ்பு²டம் பா⁴வயேயம் ॥ 24 ॥
யதா³ யாதனாதே³ஹஸந்தே³ஹவாஹீ ப⁴வேதா³த்மதே³ஹே ந மோஹோ மஹான்மே । ததா³ காஶஶீதாம்ஶுஸங்காஶமீஶ ஸ்மராரே வபுஸ்தே நமஸ்தே ஸ்மராமி ॥ 25 ॥
யதா³பாரமச்சா²யமஸ்தா²னமத்³பி⁴ர்ஜனைர்வா விஹீனம் க³மிஷ்யாமி மார்க³ம் । ததா³ தம் நிருந்த⁴ங்க்ருதாந்தஸ்ய மார்க³ம் மஹாதே³வ மஹ்யம் மனோஜ்ஞம் ப்ரயச்ச² ॥ 26 ॥
யதா³ ரௌரவாதி³ ஸ்மரன்னேவ பீ⁴த்யா வ்ரஜாம்யத்ர மோஹம் மஹாதே³வ கோ⁴ரம் । ததா³ மாமஹோ நாத² கஸ்தாரயிஷ்யத்யனாத²ம் பராதீ⁴னமர்தே⁴ந்து³மௌளே ॥ 27 ॥
யதா³ ஶ்வேதபத்ராயதாலங்க்⁴யஶக்தே: க்ருதாந்தாத்³ப⁴யம் ப⁴க்திவாத்ஸல்யபா⁴வாத் । ததா³ பாஹி மாம் பார்வதீவல்லபா⁴ன்யம் ந பஶ்யாமி பாதாரமேதாத்³ருஶம் மே ॥ 28 ॥
இதா³னீமிதா³னீம் ம்ருதிர்மே ப⁴வித்ரீத்யஹோ ஸந்ததம் சிந்தயா பீடி³தோஸ்மி । கத²ம் நாம மா பூ⁴ன்ம்ருதௌ பீ⁴திரேஷா நமஸ்தே க³தீனாம் க³தே நீலகண்ட² ॥ 29 ॥
அமர்யாத³மேவாஹமாபா³லவ்ருத்³த⁴ம் ஹரந்தம் க்ருதாந்தம் ஸமீக்ஷ்யாஸ்மி பீ⁴த: । ம்ருதௌ தாவகாங்க்⁴ர்யப்³ஜதி³வ்யப்ரஸாதா³த்³ப⁴வானீபதே நிர்ப⁴யோஹம் ப⁴வானி ॥ 3௦ ॥
ஜராஜன்மக³ர்பா⁴தி⁴வாஸாதி³து³:கா²ன்யஸஹ்யானி ஜஹ்யாம் ஜக³ன்னாத² தே³வ । ப⁴வந்தம் வினா மே க³திர்னைவ ஶம்போ⁴ த³யாளோ ந ஜாக³ர்தி கிம் வா த³யா தே ॥ 31 ॥
ஶிவாயேதி ஶப்³தோ³ நம:பூர்வ ஏஷ ஸ்மரன்முக்திக்ருன்ம்ருத்யுஹா தத்த்வவாசீ । மஹேஶான மா கா³ன்மனஸ்தோ வசஸ்த: ஸதா³ மஹ்யமேதத்ப்ரதா³னம் ப்ரயச்ச² ॥ 32 ॥
த்வமப்யம்ப³ மாம் பஶ்ய ஶீதாம்ஶுமௌளிப்ரியே பே⁴ஷஜம் த்வம் ப⁴வவ்யாதி⁴ஶாந்தௌ ப³ஹுக்லேஶபா⁴ஜம் பதா³ம்போ⁴ஜபோதே ப⁴வாப்³தௌ⁴ நிமக்³னம் நயஸ்வாத்³ய பாரம் ॥ 33 ॥
அனுத்³யல்லலாடாக்ஷி வஹ்னி ப்ரரோஹைரவாமஸ்பு²ரச்சாருவாமோருஶோபை⁴: । அனங்க³ப்⁴ரமத்³போ⁴கி³பூ⁴ஷாவிஶேஷைரசந்த்³ரார்த⁴சூடை³ரலம் தை³வதைர்ன: ॥ 34 ॥
அகண்டே²கலங்காத³னங்கே³பு⁴ஜங்கா³த³பாணௌகபாலாத³பா²லேனலாக்ஷாத் । அமௌளௌஶஶாங்காத³வாமேகளத்ராத³ஹம் தே³வமன்யம் ந மன்யே ந மன்யே ॥ 35 ॥
மஹாதே³வ ஶம்போ⁴ கி³ரீஶ த்ரிஶூலிம்ஸ்த்வதீ³யம் ஸமஸ்தம் விபா⁴தீதி யஸ்மாத் । ஶிவாத³ன்யதா² தை³வதம் நாபி⁴ஜானே ஶிவோஹம் ஶிவோஹம் ஶிவோஹம் ஶிவோஹம் ॥ 36 ॥
யதோஜாயதேத³ம் ப்ரபஞ்சம் விசித்ரம் ஸ்தி²திம் யாதி யஸ்மின்யதே³காந்தமந்தே । ஸ கர்மாதி³ஹீன: ஸ்வயஞ்ஜ்யோதிராத்மா ஶிவோஹம் ஶிவோஹம் ஶிவோஹம் ஶிவோஹம் ॥ 37 ॥
கிரீடே நிஶேஶோ லலாடே ஹுதாஶோ பு⁴ஜே போ⁴கி³ராஜோ க³லே காலிமா ச । தனௌ காமினீ யஸ்ய தத்துல்யதே³வம் ந ஜானே ந ஜானே ந ஜானே ந ஜானே ॥ 38 ॥
அனேன ஸ்தவேனாத³ராத³ம்பி³கேஶம் பராம் ப⁴க்திமாஸாத்³ய யம் யே நமந்தி । ம்ருதௌ நிர்ப⁴யாஸ்தே ஜனாஸ்தம் ப⁴ஜந்தே ஹ்ருத³ம்போ⁴ஜமத்⁴யே ஸதா³ஸீனமீஶம் ॥ 39 ॥
பு⁴ஜங்க³ப்ரியாகல்ப ஶம்போ⁴ மயைவம் பு⁴ஜங்க³ப்ரயாதேன வ்ருத்தேன க்ல்ருப்தம் । நர: ஸ்தோத்ரமேதத்படி²த்வோருப⁴க்த்யா ஸுபுத்ராயுராரோக்³யமைஶ்வர்யமேதி ॥ 4௦ ॥
शिव भुजंग स्तोत्रम् के बारे में
The Shiva Bhujanga Stotram is a hymn of forty verses to Lord Shiva in the flowing bhujanga prayata metre, traditionally attributed to Adi Shankaracharya. It opens by bowing to Ganesha, the curved-trunk one, a lump of Shiva's love; then praises Shiva as without beginning or end, the supreme truth, pure consciousness, the fourth state beyond waking, dream and sleep, sought by Hari and Brahma, beyond mind and speech; and goes on to a heartfelt prayer for his protection at the hour of death and his grace in this life.
रचयिता: Traditionally attributed to Adi Shankaracharya
कब पढ़ें: On Mondays, Pradosham and Maha Shivaratri, and in daily Shiva worship.
क्या आप जानते हैं?
- Its last verse names its own metre: "this hymn composed in bhujanga prayata", "the movement of a serpent", fitting for Shiva who wears serpents.
- Shankara also wrote a famous Subrahmanya Bhujangam in the same metre.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
Who is it attributed to?
Traditionally to Adi Shankaracharya.
What does "bhujanga prayata" mean?
"Serpent's movement", the name of its flowing metre.
Whom does the first verse praise?
Lord Ganesha.
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।
और भक्ति पाठ