श्री लक्ष्मी सहस्रनाम स्तोत्रं
Lakshmi · पारंपरिक भक्ति पाठ
നാമ്നാം സാഷ്ടസഹസ്രംച ബ്രൂഹി ഗാര്ഗ്യ മഹാമതേ । മഹാലക്ഷ്മ്യാ മഹാദേവ്യാ ഭുക്തിമുക്ത്യര്ഥസിദ്ധയേ ॥ 1 ॥
ഗാര്ഗ്യ ഉവാച
സനത്കുമാരമാസീനം ദ്വാദശാദിത്യസന്നിഭമ് । അപൃച്ഛന്യോഗിനോ ഭക്ത്യാ യോഗിനാമര്ഥസിദ്ധയേ ॥ 2
സർവലൌകികകര്മഭ്യോ വിമുക്താനാം ഹിതായ വൈ । ഭുക്തിമുക്തിപ്രദം ജപ്യമനുബ്രൂഹി ദയാനിധേ ॥ 3 ॥
സനത്കുമാര ഭഗവന്സർവജ്ഞോഽസി വിശേഷതഃ । ആസ്തിക്യസിദ്ധയേ നൄണാം ക്ഷിപ്രധര്മാര്ഥസാധനമ് ॥ 4 ॥
ഖിദ്യംതി മാനവാസ്സർവേ ധനാഭാവേന കേവലമ് । സിദ്ധ്യംതി ധനിനോഽന്യസ്യ നൈവ ധര്മാര്ഥകാമനാഃ ॥ 5 ॥
ദാരിദ്ര്യധ്വംസിനീ നാമ കേന വിദ്യാ പ്രകീര്തിതാ । കേന വാ ബ്രഹ്മവിദ്യാഽപി കേന മൃത്യുവിനാശിനീ ॥ 6 ॥
സർവാസാം സാരഭൂതൈകാ വിദ്യാനാം കേന കീര്തിതാ । പ്രത്യക്ഷസിദ്ധിദാ ബ്രഹ്മന് താമാചക്ഷ്വ ദയാനിധേ ॥ 7 ॥
സനത്കുമാര ഉവാച
സാധു പൃഷ്ടം മഹാഭാഗാസ്സർവലോകഹിതൈഷിണഃ । മഹതാമേഷ ധര്മശ്ച നാന്യേഷാമിതി മേ മതിഃ ॥ 8
ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹാദേവമഹേംദ്രാദിമഹാത്മഭിഃ । സംപ്രോക്തം കഥയാമ്യദ്യ ലക്ഷ്മീനാമസഹസ്രകമ് ॥ 9 ॥
യസ്യോച്ചാരണമാത്രേണ ദാരിദ്ര്യാന്മുച്യതേ നരഃ । കിം പുനസ്തജ്ജപാജ്ജാപീ സർവേഷ്ടാര്ഥാനവാപ്നുയാത് ॥ 10 ॥
അസ്യ ശ്രീലക്ഷ്മീദിവ്യസഹസ്രനാമസ്തോത്രമഹാമംത്രസ്യ ആനംദകര്ദമചിക്ലീതേംദിരാസുതാദയോ മഹാത്മാനോ മഹര്ഷയഃ അനുഷ്ടുപ്ഛംദഃ വിഷ്ണുമായാ ശക്തിഃ മഹാലക്ഷ്മീഃ പരാദേവതാ ശ്രീമഹാലക്ഷ്മീപ്രസാദദ്വാരാ സർവേഷ്ടാര്ഥസിദ്ധ്യര്ഥേ ജപേ വിനിയോഗഃ ।
ധ്യാനമ് പദ്മനാഭപ്രിയാം ദേവീം പദ്മാക്ഷീം പദ്മവാസിനീമ് । പദ്മവക്ത്രാം പദ്മഹസ്താം വംദേ പദ്മാമഹര്നിശമ് ॥ 1 ॥
പൂര്ണേംദുവദനാം ദിവ്യരത്നാഭരണഭൂഷിതാമ് । വരദാഭയഹസ്താഢ്യാം ധ്യായേച്ചംദ്രസഹോദരീമ് ॥ 2 ॥
ഇച്ഛാരൂപാം ഭഗവതസ്സച്ചിദാനംദരൂപിണീമ് । സർവജ്ഞാം സർവജനനീം വിഷ്ണുവക്ഷസ്സ്ഥലാലയാമ് । ദയാലുമനിശം ധ്യായേത്സുഖസിദ്ധിസ്വരൂപിണീമ് ॥ 3 ॥
സ്തോത്രമ് നിത്യാഗതാനംതനിത്യാ നംദിനീ ജനരംജനീ । നിത്യപ്രകാശിനീ ചൈവ സ്വപ്രകാശസ്വരൂപിണീ ॥ 1 ॥
മഹാലക്ഷ്മീര്മഹാകാലീ മഹാകന്യാ സരസ്വതീ । ഭോഗവൈഭവസംധാത്രീ ഭക്താനുഗ്രഹകാരിണീ ॥ 2 ॥
ഈശാവാസ്യാ മഹാമായാ മഹാദേവീ മഹേശ്വരീ । ഹൃല്ലേഖാ പരമാ ശക്തിര്മാതൃകാബീജരൂപിണീ ॥ 3 ॥
നിത്യാനംദാ നിത്യബോധാ നാദിനീ ജനമോദിനീ । സത്യപ്രത്യയനീ ചൈവ സ്വപ്രകാശാത്മരൂപിണീ ॥ 4 ॥
ത്രിപുരാ ഭൈരവീ വിദ്യാ ഹംസാ വാഗീശ്വരീ ശിവാ । വാഗ്ദേവീ ച മഹാരാത്രിഃ കാലരാത്രിസ്ത്രിലോചനാ ॥ 5 ॥
ഭദ്രകാളീ കരാളീ ച മഹാകാളീ തിലോത്തമാ । കാളീ കരാളവക്ത്രാംതാ കാമാക്ഷീ കാമദാ ശുഭാ ॥ 6 ॥
ചംഡികാ ചംഡരൂപേശാ ചാമുംഡാ ചക്രധാരിണീ । ത്രൈലോക്യജയിനീ ദേവീ ത്രൈലോക്യവിജയോത്തമാ ॥ 7 ॥
സിദ്ധലക്ഷ്മീഃ ക്രിയാലക്ഷ്മീര്മോക്ഷലക്ഷ്മീഃ പ്രസാദിനീ । ഉമാ ഭഗവതീ ദുര്ഗാ ചാംദ്രീ ദാക്ഷായണീ ശിവാ ॥ 8 ॥
പ്രത്യംഗിരാ ധരാവേലാ ലോകമാതാ ഹരിപ്രിയാ । പാർവതീ പരമാ ദേവീ ബ്രഹ്മവിദ്യാപ്രദായിനീ ॥ 9 ॥
അരൂപാ ബഹുരൂപാ ച വിരൂപാ വിശ്വരൂപിണീ । പംചഭൂതാത്മികാ വാണീ പംചഭൂതാത്മികാ പരാ ॥ 10 ॥
കാളീ മാ പംചികാ വാഗ്മീ ഹവിഃപ്രത്യധിദേവതാ । ദേവമാതാ സുരേശാനാ ദേവഗര്ഭാഽംബികാ ധൃതിഃ ॥ 11 ॥
സംഖ്യാ ജാതിഃ ക്രിയാശക്തിഃ പ്രകൃതിര്മോഹിനീ മഹീ । യജ്ഞവിദ്യാ മഹാവിദ്യാ ഗുഹ്യവിദ്യാ വിഭാവരീ ॥ 12 ॥
ജ്യോതിഷ്മതീ മഹാമാതാ സർവമംത്രഫലപ്രദാ । ദാരിദ്ര്യധ്വംസിനീ ദേവീ ഹൃദയഗ്രംഥിഭേദിനീ ॥ 13 ॥
സഹസ്രാദിത്യസംകാശാ ചംദ്രികാ ചംദ്രരൂപിണീ । ഗായത്രീ സോമസംഭൂതിസ്സാവിത്രീ പ്രണവാത്മികാ ॥ 14 ॥
ശാംകരീ വൈഷ്ണവീ ബ്രാഹ്മീ സർവദേവനമസ്കൃതാ । സേവ്യദുര്ഗാ കുബേരാക്ഷീ കരവീരനിവാസിനീ ॥ 15 ॥
ജയാ ച വിജയാ ചൈവ ജയംതീ ചാഽപരാജിതാ । കുബ്ജികാ കാലികാ ശാസ്ത്രീ വീണാപുസ്തകധാരിണീ ॥ 16 ॥
സർവജ്ഞശക്തിശ്ശ്രീശക്തിര്ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാത്മികാ । ഇഡാപിംഗലികാമധ്യമൃണാലീതംതുരൂപിണീ ॥ 17 ॥
യജ്ഞേശാനീ പ്രഥാ ദീക്ഷാ ദക്ഷിണാ സർവമോഹിനീ । അഷ്ടാംഗയോഗിനീ ദേവീ നിര്ബീജധ്യാനഗോചരാ ॥ 18 ॥
സർവതീര്ഥസ്ഥിതാ ശുദ്ധാ സർവപർവതവാസിനീ । വേദശാസ്ത്രപ്രഭാ ദേവീ ഷഡംഗാദിപദക്രമാ ॥ 19 ॥
ശിവാ ധാത്രീ ശുഭാനംദാ യജ്ഞകര്മസ്വരൂപിണീ । വ്രതിനീ മേനകാ ദേവീ ബ്രഹ്മാണീ ബ്രഹ്മചാരിണീ ॥ 20 ॥
ഏകാക്ഷരപരാ താരാ ഭവബംധവിനാശിനീ । വിശ്വംഭരാ ധരാധാരാ നിരാധാരാഽധികസ്വരാ ॥ 21 ॥
രാകാ കുഹൂരമാവാസ്യാ പൂര്ണിമാഽനുമതിര്ദ്യുതിഃ । സിനീവാലീ ശിവാഽവശ്യാ വൈശ്വദേവീ പിശംഗിലാ ॥ 22 ॥
പിപ്പലാ ച വിശാലാക്ഷീ രക്ഷോഘ്നീ വൃഷ്ടികാരിണീ । ദുഷ്ടവിദ്രാവിണീ ദേവീ സർവോപദ്രവനാശിനീ ॥ 23 ॥
ശാരദാ ശരസംധാനാ സർവശസ്ത്രസ്വരൂപിണീ । യുദ്ധമധ്യസ്ഥിതാ ദേവീ സർവഭൂതപ്രഭംജനീ ॥ 24 ॥
അയുദ്ധാ യുദ്ധരൂപാ ച ശാംതാ ശാംതിസ്വരൂപിണീ । ഗംഗാ സരസ്വതീവേണീയമുനാനര്മദാപഗാ ॥ 25 ॥
സമുദ്രവസനാവാസാ ബ്രഹ്മാംഡശ്രോണിമേഖലാ । പംചവക്ത്രാ ദശഭുജാ ശുദ്ധസ്ഫടികസന്നിഭാ ॥ 26 ॥
രക്താ കൃഷ്ണാ സിതാ പീതാ സർവവര്ണാ നിരീശ്വരീ । കാളികാ ചക്രികാ ദേവീ സത്യാ തു വടുകാസ്ഥിതാ ॥ 27 ॥
തരുണീ വാരുണീ നാരീ ജ്യേഷ്ഠാദേവീ സുരേശ്വരീ । വിശ്വംഭരാധരാ കര്ത്രീ ഗളാര്ഗളവിഭംജനീ ॥ 28 ॥
സംധ്യാരാത്രിര്ദിവാജ്യോത്സ്നാ കലാകാഷ്ഠാ നിമേഷികാ । ഉർവീ കാത്യായനീ ശുഭ്രാ സംസാരാര്ണവതാരിണീ ॥ 29 ॥
കപിലാ കീലികാഽശോകാ മല്ലികാനവമല്ലികാ । [ മല്ലികാനവമാലികാ ] ദേവികാ നംദികാ ശാംതാ ഭംജികാ ഭയഭംജികാ ॥ 30 ॥
കൌശികീ വൈദികീ ദേവീ സൌരീ രൂപാധികാഽതിഭാ । ദിഗ്വസ്ത്രാ നവവസ്ത്രാ ച കന്യകാ കമലോദ്ഭവാ ॥ 31 ॥
ശ്രീസ്സൌമ്യലക്ഷണാഽതീതദുര്ഗാ സൂത്രപ്രബോധികാ । ശ്രദ്ധാ മേധാ കൃതിഃ പ്രജ്ഞാ ധാരണാ കാംതിരേവ ച ॥ 32 ॥
ശ്രുതിഃ സ്മൃതിര്ധൃതിര്ധന്യാ ഭൂതിരിഷ്ടിര്മനീഷിണീ । വിരക്തിർവ്യാപിനീ മായാ സർവമായാപ്രഭംജനീ ॥ 33 ॥
മാഹേംദ്രീ മംത്രിണീ സിംഹീ ചേംദ്രജാലസ്വരൂപിണീ । അവസ്ഥാത്രയനിര്മുക്താ ഗുണത്രയവിവര്ജിതാ ॥ 34 ॥
ഈഷണാത്രയനിര്മുക്താ സർവരോഗവിവര്ജിതാ । യോഗിധ്യാനാംതഗമ്യാ ച യോഗധ്യാനപരായണാ ॥ 35 ॥
ത്രയീശിഖാ വിശേഷജ്ഞാ വേദാംതജ്ഞാനരൂപിണീ । ഭാരതീ കമലാ ഭാഷാ പദ്മാ പദ്മവതീ കൃതിഃ ॥ 36 ॥
ഗൌതമീ ഗോമതീ ഗൌരീ ഈശാനാ ഹംസവാഹിനീ । നാരായണീ പ്രഭാധാരാ ജാഹ്നവീ ശംകരാത്മജാ ॥ 37 ॥
ചിത്രഘംടാ സുനംദാ ശ്രീര്മാനവീ മനുസംഭവാ । സ്തംഭിനീ ക്ഷോഭിണീ മാരീ ഭ്രാമിണീ ശത്രുമാരിണീ ॥ 38 ॥
മോഹിനീ ദ്വേഷിണീ വീരാ അഘോരാ രുദ്രരൂപിണീ । രുദ്രൈകാദശിനീ പുണ്യാ കല്യാണീ ലാഭകാരിണീ ॥ 39 ॥
ദേവദുര്ഗാ മഹാദുര്ഗാ സ്വപ്നദുര്ഗാഽഷ്ടഭൈരവീ । സൂര്യചംദ്രാഗ്നിരൂപാ ച ഗ്രഹനക്ഷത്രരൂപിണീ ॥ 40 ॥
ബിംദുനാദകളാതീതാ ബിംദുനാദകളാത്മികാ । ദശവായുജയാകാരാ കളാഷോഡശസംയുതാ ॥ 41 ॥
കാശ്യപീ കമലാദേവീ നാദചക്രനിവാസിനീ । മൃഡാധാരാ സ്ഥിരാ ഗുഹ്യാ ദേവികാ ചക്രരൂപിണീ ॥ 42 ॥
അവിദ്യാ ശാർവരീ ഭുംജാ ജംഭാസുരനിബര്ഹിണീ । ശ്രീകായാ ശ്രീകലാ ശുഭ്രാ കര്മനിര്മൂലകാരിണീ ॥ 43 ॥
ആദിലക്ഷ്മീര്ഗുണാധാരാ പംചബ്രഹ്മാത്മികാ പരാ । ശ്രുതിര്ബ്രഹ്മമുഖാവാസാ സർവസംപത്തിരൂപിണീ ॥ 44 ॥
മൃതസംജീവനീ മൈത്രീ കാമിനീ കാമവര്ജിതാ । നിർവാണമാര്ഗദാ ദേവീ ഹംസിനീ കാശികാ ക്ഷമാ ॥ 45 ॥
സപര്യാ ഗുണിനീ ഭിന്നാ നിര്ഗുണാ ഖംഡിതാശുഭാ । സ്വാമിനീ വേദിനീ ശക്യാ ശാംബരീ ചക്രധാരിണീ ॥ 46 ॥
ദംഡിനീ മുംഡിനീ വ്യാഘ്രീ ശിഖിനീ സോമസംഹതിഃ । ചിംതാമണിശ്ചിദാനംദാ പംചബാണപ്രബോധിനീ ॥ 47 ॥
ബാണശ്രേണിസ്സഹസ്രാക്ഷീ സഹസ്രഭുജപാദുകാ । സംധ്യാവലിസ്ത്രിസംധ്യാഖ്യാ ബ്രഹ്മാംഡമണിഭൂഷണാ ॥ 48 ॥
വാസവീ വാരുണീസേനാ കുളികാ മംത്രരംജനീ । ജിതപ്രാണസ്വരൂപാ ച കാംതാ കാമ്യവരപ്രദാ ॥ 49 ॥
മംത്രബ്രാഹ്മണവിദ്യാര്ഥാ നാദരൂപാ ഹവിഷ്മതീ । ആഥർവണിഃ ശ്രുതിഃ ശൂന്യാ കല്പനാവര്ജിതാ സതീ ॥ 50 ॥
സത്താജാതിഃ പ്രമാഽമേയാഽപ്രമിതിഃ പ്രാണദാ ഗതിഃ । അവര്ണാ പംചവര്ണാ ച സർവദാ ഭുവനേശ്വരീ ॥ 51 ॥
ത്രൈലോക്യമോഹിനീ വിദ്യാ സർവഭര്ത്രീ ക്ഷരാഽക്ഷരാ । ഹിരണ്യവര്ണാ ഹരിണീ സർവോപദ്രവനാശിനീ ॥ 52 ॥
കൈവല്യപദവീരേഖാ സൂര്യമംഡലസംസ്ഥിതാ । സോമമംഡലമധ്യസ്ഥാ വഹ്നിമംഡലസംസ്ഥിതാ ॥ 53 ॥
വായുമംഡലമധ്യസ്ഥാ വ്യോമമംഡലസംസ്ഥിതാ । ചക്രികാ ചക്രമധ്യസ്ഥാ ചക്രമാര്ഗപ്രവര്തിനീ ॥ 54 ॥
കോകിലാകുലചക്രേശാ പക്ഷതിഃ പംക്തിപാവനീ । സർവസിദ്ധാംതമാര്ഗസ്ഥാ ഷഡ്വര്ണാവരവര്ജിതാ ॥ 55 ॥
ശരരുദ്രഹരാ ഹംത്രീ സർവസംഹാരകാരിണീ । പുരുഷാ പൌരുഷീ തുഷ്ടിസ്സർവതംത്രപ്രസൂതികാ ॥ 56 ॥
അര്ധനാരീശ്വരീ ദേവീ സർവവിദ്യാപ്രദായിനീ । ഭാര്ഗവീ യാജുഷീവിദ്യാ സർവോപനിഷദാസ്ഥിതാ ॥ 57 ॥ [ ഭുജുഷീവിദ്യാ ] വ്യോമകേശാഖിലപ്രാണാ പംചകോശവിലക്ഷണാ । പംചകോശാത്മികാ പ്രത്യക്പംചബ്രഹ്മാത്മികാ ശിവാ ॥ 58 ॥
ജഗജ്ജരാജനിത്രീ ച പംചകര്മപ്രസൂതികാ । വാഗ്ദേവ്യാഭരണാകാരാ സർവകാമ്യസ്ഥിതാസ്ഥിതിഃ ॥ 59 ॥
അഷ്ടാദശചതുഷ്ഷഷ്ഠിപീഠികാ വിദ്യയാ യുതാ । കാളികാകര്ഷണശ്യാമാ യക്ഷിണീ കിന്നരേശ്വരീ ॥ 60 ॥
കേതകീ മല്ലികാഽശോകാ വാരാഹീ ധരണീ ധ്രുവാ । നാരസിംഹീ മഹോഗ്രാസ്യാ ഭക്താനാമാര്തിനാശിനീ ॥ 61 ॥
അംതര്ബലാ സ്ഥിരാ ലക്ഷ്മീര്ജരാമരണനാശിനീ । ശ്രീരംജിതാ മഹാകായാ സോമസൂര്യാഗ്നിലോചനാ ॥ 62 ॥
അദിതിര്ദേവമാതാ ച അഷ്ടപുത്രാഽഷ്ടയോഗിനീ । അഷ്ടപ്രകൃതിരഷ്ടാഷ്ടവിഭ്രാജദ്വികൃതാകൃതിഃ ॥ 63 ॥
ദുര്ഭിക്ഷധ്വംസിനീ ദേവീ സീതാ സത്യാ ച രുക്മിണീ । ഖ്യാതിജാ ഭാര്ഗവീ ദേവീ ദേവയോനിസ്തപസ്വിനീ ॥ 64 ॥
ശാകംഭരീ മഹാശോണാ ഗരുഡോപരിസംസ്ഥിതാ । സിംഹഗാ വ്യാഘ്രഗാ ദേവീ വായുഗാ ച മഹാദ്രിഗാ ॥ 65 ॥
അകാരാദിക്ഷകാരാംതാ സർവവിദ്യാധിദേവതാ । മംത്രവ്യാഖ്യാനനിപുണാ ജ്യോതിശ്ശാസ്ത്രൈകലോചനാ ॥ 66 ॥
ഇഡാപിംഗളികാമധ്യാസുഷുമ്നാ ഗ്രംഥിഭേദിനീ । കാലചക്രാശ്രയോപേതാ കാലചക്രസ്വരൂപിണീ ॥ 67 ॥
വൈശാരദീ മതിശ്ശ്രേഷ്ഠാ വരിഷ്ഠാ സർവദീപികാ । വൈനായകീ വരാരോഹാ ശ്രോണിവേലാ ബഹിർവലിഃ ॥ 68 ॥
ജംഭിനീ ജൃംഭിണീ ജംഭകാരിണീ ഗണകാരികാ । ശരണീ ചക്രികാഽനംതാ സർവവ്യാധിചികിത്സകീ ॥ 69 ॥
ദേവകീ ദേവസംകാശാ വാരിധിഃ കരുണാകരാ । ശർവരീ സർവസംപന്നാ സർവപാപപ്രഭംജനീ ॥ 70 ॥
ഏകമാത്രാ ദ്വിമാത്രാ ച ത്രിമാത്രാ ച തഥാഽപരാ । അര്ധമാത്രാ പരാ സൂക്ഷ്മാ സൂക്ഷ്മാര്ഥാഽര്ഥപരാഽപരാ ॥ 71 ॥
ഏകവീരാ വിശേഷാഖ്യാ ഷഷ്ഠീദേവീ മനസ്വിനീ । നൈഷ്കര്മ്യാ നിഷ്കലാലോകാ ജ്ഞാനകര്മാധികാ ഗുണാ ॥ 72 ॥
സബംധ്വാനംദസംദോഹാ വ്യോമാകാരാഽനിരൂപിതാ । ഗദ്യപദ്യാത്മികാ വാണീ സർവാലംകാരസംയുതാ ॥ 73 ॥
സാധുബംധപദന്യാസാ സർവൌകോ ഘടികാവലിഃ । ഷട്കര്മാ കര്കശാകാരാ സർവകര്മവിവര്ജിതാ ॥ 74 ॥
ആദിത്യവര്ണാ ചാപര്ണാ കാമിനീ വരരൂപിണീ । ബ്രഹ്മാണീ ബ്രഹ്മസംതാനാ വേദവാഗീശ്വരീ ശിവാ ॥ 75 ॥
പുരാണന്യായമീമാംസാധര്മശാസ്ത്രാഗമശ്രുതാ । സദ്യോവേദവതീ സർവാ ഹംസീ വിദ്യാധിദേവതാ ॥ 76 ॥
വിശ്വേശ്വരീ ജഗദ്ധാത്രീ വിശ്വനിര്മാണകാരിണീ । വൈദികീ വേദരൂപാ ച കാലികാ കാലരൂപിണീ ॥ 77 ॥
നാരായണീ മഹാദേവീ സർവതത്ത്വപ്രവര്തിനീ । ഹിരണ്യവര്ണരൂപാ ച ഹിരണ്യപദസംഭവാ ॥ 78 ॥
കൈവല്യപദവീ പുണ്യാ കൈവല്യജ്ഞാനലക്ഷിതാ । ബ്രഹ്മസംപത്തിരൂപാ ച ബ്രഹ്മസംപത്തികാരിണീ ॥ 79 ॥
വാരുണീ വാരുണാരാധ്യാ സർവകര്മപ്രവര്തിനീ । ഏകാക്ഷരപരാഽഽയുക്താ സർവദാരിദ്ര്യഭംജിനീ ॥ 80 ॥
പാശാംകുശാന്വിതാ ദിവ്യാ വീണാവ്യാഖ്യാക്ഷസൂത്രഭൃത് । ഏകമൂര്തിസ്ത്രയീമൂര്തിര്മധുകൈടഭഭംജിനീ ॥ 81 ॥
സാംഖ്യാ സാംഖ്യവതീ ജ്വാലാ ജ്വലംതീ കാമരൂപിണീ । ജാഗ്രതീ സർവസംപത്തിസ്സുഷുപ്താ സ്വേഷ്ടദായിനീ ॥ 82 ॥
കപാലിനീ മഹാദംഷ്ട്രാ ഭ്രുകുടീ കുടിലാനനാ । സർവാവാസാ സുവാസാ ച ബൃഹത്യഷ്ടിശ്ച ശക്വരീ ॥ 83 ॥
ഛംദോഗണപ്രതിഷ്ഠാ ച കല്മാഷീ കരുണാത്മികാ । ചക്ഷുഷ്മതീ മഹാഘോഷാ ഖഡ്ഗചര്മധരാഽശനിഃ ॥ 84 ॥
ശില്പവൈചിത്ര്യവിദ്യോതാ സർവതോഭദ്രവാസിനീ । അചിംത്യലക്ഷണാകാരാ സൂത്രഭാഷ്യനിബംധനാ ॥ 85 ॥
സർവവേദാര്ഥസംപത്തിസ്സർവശാസ്ത്രാര്ഥമാതൃകാ । അകാരാദിക്ഷകാരാംതസർവവര്ണകൃതസ്ഥലാ ॥ 86 ॥
സർവലക്ഷ്മീസ്സദാനംദാ സാരവിദ്യാ സദാശിവാ । സർവജ്ഞാ സർവശക്തിശ്ച ഖേചരീരൂപഗോച്ഛ്രിതാ ॥ 87 ॥
അണിമാദിഗുണോപേതാ പരാ കാഷ്ഠാ പരാ ഗതിഃ । ഹംസയുക്തവിമാനസ്ഥാ ഹംസാരൂഢാ ശശിപ്രഭാ ॥ 88 ॥
ഭവാനീ വാസനാശക്തിരാകൃതിസ്ഥാഖിലാഽഖിലാ । തംത്രഹേതുർവിചിത്രാംഗീ വ്യോമഗംഗാവിനോദിനീ ॥ 89 ॥
വര്ഷാ ച വാര്ഷികാ ചൈവ ഋഗ്യജുസ്സാമരൂപിണീ । മഹാനദീനദീപുണ്യാഽഗണ്യപുണ്യഗുണക്രിയാ ॥ 90 ॥
സമാധിഗതലഭ്യാര്ഥാ ശ്രോതവ്യാ സ്വപ്രിയാ ഘൃണാ । നാമാക്ഷരപരാ ദേവീ ഉപസര്ഗനഖാംചിതാ ॥ 91 ॥
നിപാതോരുദ്വയീജംഘാ മാതൃകാ മംത്രരൂപിണീ । ആസീനാ ച ശയാനാ ച തിഷ്ഠംതീ ധാവനാധികാ ॥ 92 ॥
ലക്ഷ്യലക്ഷണയോഗാഢ്യാ താദ്രൂപ്യഗണനാകൃതിഃ । സൈകരൂപാ നൈകരൂപാ സേംദുരൂപാ തദാകൃതിഃ ॥ 93 ॥
സമാസതദ്ധിതാകാരാ വിഭക്തിവചനാത്മികാ । സ്വാഹാകാരാ സ്വധാകാരാ ശ്രീപത്യര്ധാംഗനംദിനീ ॥ 94 ॥
ഗംഭീരാ ഗഹനാ ഗുഹ്യാ യോനിലിംഗാര്ധധാരിണീ । ശേഷവാസുകിസംസേവ്യാ ചപലാ വരവര്ണിനീ ॥ 95 ॥
കാരുണ്യാകാരസംപത്തിഃ കീലകൃന്മംത്രകീലികാ । ശക്തിബീജാത്മികാ സർവമംത്രേഷ്ടാക്ഷയകാമനാ ॥ 96 ॥
ആഗ്നേയീ പാര്ഥിവാ ആപ്യാ വായവ്യാ വ്യോമകേതനാ । സത്യജ്ഞാനാത്മികാഽഽനംദാ ബ്രാഹ്മീ ബ്രഹ്മ സനാതനീ ॥ 97 ॥
അവിദ്യാവാസനാ മായാപ്രകൃതിസ്സർവമോഹിനീ । ശക്തിര്ധാരണശക്തിശ്ച ചിദചിച്ഛക്തിയോഗിനീ ॥ 98 ॥
വക്ത്രാരുണാ മഹാമായാ മരീചിര്മദമര്ദിനീ । വിരാട് സ്വാഹാ സ്വധാ ശുദ്ധാ നീരൂപാസ്തിസ്സുഭക്തിഗാ ॥ 99 ॥
നിരൂപിതാദ്വയീവിദ്യാ നിത്യാനിത്യസ്വരൂപിണീ । വൈരാജമാര്ഗസംചാരാ സർവസത്പഥദര്ശിനീ ॥ 100 ॥
ജാലംധരീ മൃഡാനീ ച ഭവാനീ ഭവഭംജനീ । ത്രൈകാലികജ്ഞാനതംതുസ്ത്രികാലജ്ഞാനദായിനീ ॥ 101 ॥
നാദാതീതാ സ്മൃതിഃ പ്രജ്ഞാ ധാത്രീരൂപാ ത്രിപുഷ്കരാ । പരാജിതാവിധാനജ്ഞാ വിശേഷിതഗുണാത്മികാ ॥ 102 ॥
ഹിരണ്യകേശിനീ ഹേമബ്രഹ്മസൂത്രവിചക്ഷണാ । അസംഖ്യേയപരാര്ധാംതസ്വരവ്യംജനവൈഖരീ ॥ 103 ॥
മധുജിഹ്വാ മധുമതീ മധുമാസോദയാ മധുഃ । മാധവീ ച മഹാഭാഗാ മേഘഗംഭീരനിസ്വനാ ॥ 104 ॥
ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശാദിജ്ഞാതവ്യാര്ഥവിശേഷഗാ । നാഭൌ വഹ്നിശിഖാകാരാ ലലാടേ ചംദ്രസന്നിഭാ ॥ 105 ॥
ഭ്രൂമധ്യേ ഭാസ്കരാകാരാ സർവതാരാകൃതിര്ഹൃദി । കൃത്തികാദിഭരണ്യംതനക്ഷത്രേഷ്ട്യാര്ചിതോദയാ ॥ 106 ॥
ഗ്രഹവിദ്യാത്മികാ ജ്യോതിര്ജ്യോതിർവിന്മതിജീവികാ । ബ്രഹ്മാംഡഗര്ഭിണീ ബാലാ സപ്താവരണദേവതാ ॥ 107 ॥
വൈരാജോത്തമസാമ്രാജ്യാ കുമാരകുശലോദയാ । ബഗളാ ഭ്രമരാംബാ ച ശിവദൂതീ ശിവാത്മികാ ॥ 108 ॥
മേരുവിംധ്യാദിസംസ്ഥാനാ കാശ്മീരപുരവാസിനീ । യോഗനിദ്രാ മഹാനിദ്രാ വിനിദ്രാ രാക്ഷസാശ്രിതാ ॥ 109 ॥
സുവര്ണദാ മഹാഗംഗാ പംചാഖ്യാ പംചസംഹതിഃ । സുപ്രജാതാ സുവീരാ ച സുപോഷാ സുപതിശ്ശിവാ ॥ 110 ॥
സുഗൃഹാ രക്തബീജാംതാ ഹതകംദര്പജീവികാ । സമുദ്രവ്യോമമധ്യസ്ഥാ സമബിംദുസമാശ്രയാ ॥ 111 ॥
സൌഭാഗ്യരസജീവാതുസ്സാരാസാരവിവേകദൃക് । ത്രിവല്യാദിസുപുഷ്ടാംഗാ ഭാരതീ ഭരതാശ്രിതാ ॥ 112 ॥
നാദബ്രഹ്മമയീവിദ്യാ ജ്ഞാനബ്രഹ്മമയീപരാ । ബ്രഹ്മനാഡീ നിരുക്തിശ്ച ബ്രഹ്മകൈവല്യസാധനമ് ॥ 113 ॥
കാലികേയമഹോദാരവീര്യവിക്രമരൂപിണീ । വഡവാഗ്നിശിഖാവക്ത്രാ മഹാകവലതര്പണാ ॥ 114 ॥
മഹാഭൂതാ മഹാദര്പാ മഹാസാരാ മഹാക്രതുഃ । പംജഭൂതമഹാഗ്രാസാ പംചഭൂതാധിദേവതാ ॥ 115 ॥
സർവപ്രമാണാ സംപത്തിസ്സർവരോഗപ്രതിക്രിയാ । ബ്രഹ്മാംഡാംതര്ബഹിർവ്യാപ്താ വിഷ്ണുവക്ഷോവിഭൂഷിണീ ॥ 116 ॥
ശാംകരീ വിധിവക്ത്രസ്ഥാ പ്രവരാ വരഹേതുകീ । ഹേമമാലാ ശിഖാമാലാ ത്രിശിഖാ പംചലോചനാ ॥ 117 ॥ [ പംചമോചനാ ] സർവാഗമസദാചാരമര്യാദാ യാതുഭംജനീ । പുണ്യശ്ലോകപ്രബംധാഢ്യാ സർവാംതര്യാമിരൂപിണീ ॥ 118 ॥
സാമഗാനസമാരാധ്യാ ശ്രോത്രകര്ണരസായനമ് । ജീവലോകൈകജീവാതുര്ഭദ്രോദാരവിലോകനാ ॥ 119 ॥
തടിത്കോടിലസത്കാംതിസ്തരുണീ ഹരിസുംദരീ । മീനനേത്രാ ച സേംദ്രാക്ഷീ വിശാലാക്ഷീ സുമംഗളാ ॥ 120 ॥
സർവമംഗളസംപന്നാ സാക്ഷാന്മംഗളദേവതാ । ദേഹഹൃദ്ദീപികാ ദീപ്തിര്ജിഹ്വപാപപ്രണാശിനീ ॥ 121 ॥
അര്ധചംദ്രോല്ലസദ്ദംഷ്ട്രാ യജ്ഞവാടീവിലാസിനീ । മഹാദുര്ഗാ മഹോത്സാഹാ മഹാദേവബലോദയാ ॥ 122 ॥
ഡാകിനീഡ്യാ ശാകിനീഡ്യാ സാകിനീഡ്യാ സമസ്തജുട് । നിരംകുശാ നാകിവംദ്യാ ഷഡാധാരാധിദേവതാ ॥ 123 ॥
ഭുവനജ്ഞാനിനിശ്ശ്രേണീ ഭുവനാകാരവല്ലരീ । ശാശ്വതീ ശാശ്വതാകാരാ ലോകാനുഗ്രഹകാരിണീ ॥ 124 ॥
സാരസീ മാനസീ ഹംസീ ഹംസലോകപ്രദായിനീ । ചിന്മുദ്രാലംകൃതകരാ കോടിസൂര്യസമപ്രഭാ ॥ 125 ॥
സുഖപ്രാണിശിരോരേഖാ സദദൃഷ്ടപ്രദായിനീ । സർവസാംകര്യദോഷഘ്നീ ഗ്രഹോപദ്രവനാശിനീ ॥ 126 ॥
ക്ഷുദ്രജംതുഭയഘ്നീ ച വിഷരോഗാദിഭംജനീ । സദാശാംതാ സദാശുദ്ധാ ഗൃഹച്ഛിദ്രനിവാരിണീ ॥ 127 ॥
കലിദോഷപ്രശമനീ കോലാഹലപുരസ്ഥിതാ । ഗൌരീ ലാക്ഷണികീ മുഖ്യാ ജഘന്യാകൃതിവര്ജിതാ ॥ 128 ॥
മായാ വിദ്യാ മൂലഭൂതാ വാസവീ വിഷ്ണുചേതനാ । വാദിനീ വസുരൂപാ ച വസുരത്നപരിച്ഛദാ ॥ 129 ॥
ഛാംദസീ ചംദ്രഹൃദയാ മംത്രസ്വച്ഛംദഭൈരവീ । വനമാലാ വൈജയംതീ പംചദിവ്യായുധാത്മികാ ॥ 130 ॥
പീതാംബരമയീ ചംചത്കൌസ്തുഭാ ഹരികാമിനീ । നിത്യാ തഥ്യാ രമാ രാമാ രമണീ മൃത്യുഭംജനീ ॥ 131 ॥
ജ്യേഷ്ഠാ കാഷ്ഠാ ധനിഷ്ഠാംതാ ശരാംഗീ നിര്ഗുണപ്രിയാ । മൈത്രേയാ മിത്രവിംദാ ച ശേഷ്യശേഷകലാശയാ ॥ 132 ॥
വാരാണസീവാസലഭ്യാ ചാര്യാവര്തജനസ്തുതാ । [ വാരാണസീവാസരതാ ] ജഗദുത്പത്തിസംസ്ഥാനസംഹാരത്രയകാരണമ് ॥ 133 ॥
ത്വമംബ വിഷ്ണുസർവസ്വം നമസ്തേഽസ്തു മഹേശ്വരി । നമസ്തേ സർവലോകാനാം ജനന്യൈ പുണ്യമൂര്തയേ ॥ 134 ॥
സിദ്ധലക്ഷ്മീര്മഹാകാളി മഹലക്ഷ്മി നമോഽസ്തു തേ । സദ്യോജാതാദിപംചാഗ്നിരൂപാ പംചകപംചകമ് ॥ 135 ॥
യംത്രലക്ഷ്മീര്ഭവത്യാദിരാദ്യാദ്യേ തേ നമോ നമഃ । സൃഷ്ട്യാദികാരണാകാരവിതതേ ദോഷവര്ജിതേ ॥ 136 ॥
ജഗല്ലക്ഷ്മീര്ജഗന്മാതർവിഷ്ണുപത്നി നമോഽസ്തു തേ । നവകോടിമഹാശക്തിസമുപാസ്യപദാംബുജേ ॥ 137 ॥
കനത്സൌവര്ണരത്നാഢ്യ സർവാഭരണഭൂഷിതേ । അനംതാനിത്യമഹിഷീപ്രപംചേശ്വരനായകി ॥ 138 ॥
അത്യുച്ഛ്രിതപദാംതസ്ഥേ പരമവ്യോമനായകി । നാകപൃഷ്ഠഗതാരാധ്യേ വിഷ്ണുലോകവിലാസിനി ॥ 139 ॥
വൈകുംഠരാജമഹിഷി ശ്രീരംഗനഗരാശ്രിതേ । രംഗനായകി ഭൂപുത്രി കൃഷ്ണേ വരദവല്ലഭേ ॥ 140 ॥
കോടിബ്രഹ്മാദിസംസേവ്യേ കോടിരുദ്രാദികീര്തിതേ । മാതുലുംഗമയം ഖേടം സൌവര്ണചഷകം തഥാ ॥ 141 ॥
പദ്മദ്വയം പൂര്ണകുംഭം കീരംച വരദാഭയേ । പാശമംകുശകം ശംഖം ചക്രം ശൂലം കൃപാണികാമ് ॥ 142 ॥
ധനുര്ബാണൌ ചാക്ഷമാലാം ചിന്മുദ്രാമപി ബിഭ്രതീ । അഷ്ടാദശഭുജേ ലക്ഷ്മീര്മഹാഷ്ടാദശപീഠഗേ ॥ 143 ॥
ഭൂമിനീലാദിസംസേവ്യേ സ്വാമിചിത്താനുവര്തിനി । പദ്മേ പദ്മാലയേ പദ്മി പൂര്ണകുംഭാഭിഷേചിതേ ॥ 144 ॥
ഇംദിരേംദിംദിരാഭാക്ഷി ക്ഷീരസാഗരകന്യകേ । ഭാര്ഗവി ത്വം സ്വതംത്രേച്ഛാ വശീകൃതജഗത്പതിഃ ॥ 145 ॥
മംഗളം മംഗളാനാം ത്വം ദേവതാനാം ച ദേവതാ । ത്വമുത്തമോത്തമാനാം ച ത്വം ശ്രേയഃ പരമാമൃതമ് ॥ 146 ॥
ധനധാന്യാഭിവൃദ്ധിശ്ച സാർവഭൌമസുഖോച്ഛ്രയാ । ആംദോളികാദിസൌഭാഗ്യം മത്തേഭാദിമഹോദയഃ ॥ 147 ॥
പുത്രപൌത്രാഭിവൃദ്ധിശ്ച വിദ്യാഭോഗബലാദികമ് । ആയുരാരോഗ്യസംപത്തിരഷ്ടൈശ്വര്യം ത്വമേവ ഹി ॥ 148 ॥
പരമേശവിഭൂതിശ്ച സൂക്ഷ്മാത്സൂക്ഷ്മതരാഗതിഃ । സദയാപാംഗസംദത്തബ്രഹ്മേംദ്രാദിപദസ്ഥിതിഃ ॥ 149 ॥
അവ്യാഹതമഹാഭാഗ്യം ത്വമേവാക്ഷോഭ്യവിക്രമഃ । സമന്വയശ്ച വേദാനാമവിരോധസ്ത്വമേവ ഹി ॥ 150 ॥
നിഃശ്രേയസപദപ്രാപ്തിസാധനം ഫലമേവ ച । ശ്രീമംത്രരാജരാജ്ഞീ ച ശ്രീവിദ്യാ ക്ഷേമകാരിണീ ॥ 151 ॥
ശ്രീംബീജജപസംതുഷ്ടാ ഐം ഹ്രീം ശ്രീം ബീജപാലികാ । പ്രപത്തിമാര്ഗസുലഭാ വിഷ്ണുപ്രഥമകിംകരീ ॥ 152 ॥
ക്ലീംകാരാര്ഥസവിത്രീ ച സൌമംഗള്യാധിദേവതാ । ശ്രീഷോഡശാക്ഷരീവിദ്യാ ശ്രീയംത്രപുരവാസിനീ ॥ 153 ॥
സർവമംഗളമാംഗള്യേ ശിവേ സർവാര്ഥസാധികേ । ശരണ്യേ ത്ര്യംബകേ ഗൌരീ നാരായണി നമോഽസ്തു തേ ॥ 154 ॥
പുനഃ പുനര്നമസ്തേഽസ്തു സാഷ്ടാംഗമയുതം പുനഃ । സനത്കുമാര ഉവാച- ഏവം സ്തുതാ മഹാലക്ഷ്മീര്ബ്രഹ്മരുദ്രാദിഭിസ്സുരൈഃ । നമദ്ഭിരാര്തൈര്ദീനൈശ്ച നിസ്സ്വത്വൈര്ഭോഗവര്ജിതൈഃ ॥ 1 ॥
ജ്യേഷ്ഠാ ജുഷ്ടൈശ്ച നിശ്ശ്രീകൈസ്സംസാരാത്സ്വപരായണൈഃ । വിഷ്ണുപത്നീ ദദൌ തേഷാം ദര്ശനം ദൃഷ്ടിതര്പണമ് ॥ 2 ॥
ശരത്പൂര്ണേംദുകോട്യാഭധവളാപാംഗവീക്ഷണൈഃ । സർവാന്സത്ത്വസമാവിഷ്ടാന് ചക്രേ ഹൃഷ്ടാ വരം ദദൌ ॥ 3 ॥
മഹാലക്ഷ്മീരുവാച-
നാമ്നാം സാഷ്ടസഹസ്രം മേ പ്രമാദാദ്വാപി യസ്സകൃത് । കീര്തയേത്തത്കുലേ സത്യം വസാമ്യാചംദ്രതാരകമ് ॥ 4
കിം പുനര്നിയമാജ്ജപ്തുര്മദേകശരണസ്യ ച । മാതൃവത്സാനുകംപാഹം പോഷകീ സ്യാമഹര്നിശമ് ॥ 5 ॥
മന്നാമ സ്തവതാം ലോകേ ദുര്ലഭം നാസ്തി ചിംതിതമ് । മത്പ്രസാദേന സർവേഽപി സ്വസ്വേഷ്ടാര്ഥമവാപ്സ്യഥ ॥ 6 ॥
ലുപ്തവൈഷ്ണവധര്മസ്യ മദ്വ്രതേഷ്വവകീര്ണിനഃ । ഭക്തിപ്രപത്തിഹീനസ്യ വംദ്യോ നാമ്നാം സ്തവോഽപി മേ ॥ 7 ॥
തസ്മാദവശ്യം തൈര്ദോഷൈർവിഹീനഃ പാപവര്ജിതഃ । ജപേത്സാഷ്ടസഹസ്രം മേ നാമ്നാം പ്രത്യഹമാദരാത് ॥ 8 ॥
സാക്ഷാദലക്ഷ്മീപുത്രോഽപി ദുര്ഭാഗ്യോഽപ്യലസോഽപി വാ । അപ്രയത്നോഽപി മൂഢോഽപി വികലഃ പതിതോഽപി ച ॥ 9 ॥
അവശ്യം പ്രാപ്നുയാദ്ഭാഗ്യം മത്പ്രസാദേന കേവലമ് । സ്പൃഹേയമചിരാദ്ദേവാ വരദാനായ ജാപിനഃ । ദദാമി സർവമിഷ്ടാര്ഥം ലക്ഷ്മീതി സ്മരതാം ധ്രുവമ് ॥ 10 ॥
സനത്കുമാര ഉവാച-
ഇത്യുക്ത്വാഽംതര്ദധേ ലക്ഷ്മീർവൈഷ്ണവീ ഭഗവത്കലാ । ഇഷ്ടാപൂര്തം ച സുകൃതം ഭാഗധേയം ച ചിംതിതമ് ॥ 11
സ്വം സ്വം സ്ഥാനം ച ഭോഗം ച വിജയം ലേഭിരേ സുരാഃ । തദേതത് പ്രവദാമ്യദ്യ ലക്ഷ്മീനാമസഹസ്രകമ് । യോഗിനഃ പഠത ക്ഷിപ്രം ചിംതിതാര്ഥാനവാപ്സ്യഥ ॥ 12 ॥
ഗാര്ഗ്യ ഉവാച-
സനത്കുമാരോയോഗീംദ്ര ഇത്യുക്ത്വാ സ ദയാനിധിഃ । അനുഗൃഹ്യ യയൌ ക്ഷിപ്രം താംശ്ച ദ്വാദശയോഗിനഃ ॥ 13
തസ്മാദേതദ്രഹസ്യം ച ഗോപ്യം ജപ്യം പ്രയത്നതഃ । അഷ്ടമ്യാം ച ചതുര്ദശ്യാം നവമ്യാം ഭൃഗുവാസരേ ॥ 14 ॥
പൌര്ണമാസ്യാമമായാം ച പർവകാലേ വിശേഷതഃ । ജപേദ്വാ നിത്യകാര്യേഷു സർവാന്കാമാനവാപ്നുയാത് ॥ 15 ॥
ഇതി ശ്രീസ്കംദപുരാണേ സനത്കുമാരസംഹിതായാം ലക്ഷ്മീസഹസ്രനാമസ്തോത്രം സംപൂര്ണമ് ॥
श्री लक्ष्मी सहस्रनाम स्तोत्रं के बारे में
The Lakshmi Sahasranama Stotram is the hymn of the thousand names of Mahalakshmi from the Skanda Purana. The yogis ask the sage Sanatkumara, radiant as twelve suns, for the thousand and eight names of Mahalakshmi that give both worldly good and liberation, and he teaches them in verse, with an opening meditation and a closing phalashruti.
स्रोत: Skanda Purana, Sanatkumara Samhita, as its closing line states
कब पढ़ें: On Fridays, on Diwali and Varalakshmi Vratam, and during Navaratri.
क्या आप जानते हैं?
- Its colophon places it in the Sanatkumara Samhita of the Skanda Purana.
- The namavali form of the same names, offered one by one as "Om ... namah", is also in the MuhurtaNow library.
इन त्योहारों पर पाठ किया जाता है
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
Where does it come from?
The Skanda Purana, Sanatkumara Samhita.
Who teaches it?
The sage Sanatkumara, to a gathering of yogis.
When is it recited?
On Fridays, Diwali, Varalakshmi Vratam and in Navaratri.
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।
और भक्ति पाठ