श्री नारायण हृदय स्तोत्रम्
Vishnu · पारंपरिक भक्ति पाठ
ಅಸ್ಯ ಶ್ರೀನಾರಾಯಣಹೃದಯಸ್ತೋತ್ರಮಂತ್ರಸ್ಯ ಭಾರ್ಗವ ಋಷಿಃ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ಛಂದಃ, ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣೋ ದೇವತಾ, ಓಂ ಬೀಜಂ, ನಮಶ್ಶಕ್ತಿಃ, ನಾರಾಯಣಾಯೇತಿ ಕೀಲಕಂ, ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥೇ ಜಪೇ ವಿನಿಯೋಗಃ ।
ಕರನ್ಯಾಸಃ । ಓಂ ನಾರಾಯಣಃ ಪರಂ ಜ್ಯೋತಿರಿತಿ ಅಂಗುಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ನಾರಾಯಣಃ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ತರ್ಜನೀಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ನಾರಾಯಣಃ ಪರೋ ದೇವ ಇತಿ ಮಧ್ಯಮಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ನಾರಾಯಣಃ ಪರಂ ಧಾಮೇತಿ ಅನಾಮಿಕಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ನಾರಾಯಣಃ ಪರೋ ಧರ್ಮ ಇತಿ ಕನಿಷ್ಠಿಕಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ವಿಶ್ವಂ ನಾರಾಯಣ ಇತಿ ಕರತಲಕರಪೃಷ್ಠಾಭ್ಯಾಂ ನಮಃ । ಅಂಗನ್ಯಾಸಃ । ನಾರಾಯಣಃ ಪರಂ ಜ್ಯೋತಿರಿತಿ ಹೃದಯಾಯ ನಮಃ । ನಾರಾಯಣಃ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ । ನಾರಾಯಣಃ ಪರೋ ದೇವ ಇತಿ ಶಿಖಾಯೈ ವೌಷಟ್ । ನಾರಾಯಣಃ ಪರಂ ಧಾಮೇತಿ ಕವಚಾಯ ಹುಮ್ । ನಾರಾಯಣಃ ಪರೋ ಧರ್ಮ ಇತಿ ನೇತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ವೌಷಟ್ । ವಿಶ್ವಂ ನಾರಾಯಣ ಇತಿ ಅಸ್ತ್ರಾಯ ಫಟ್ । ದಿಗ್ಬಂಧಃ । ಓಂ ಐಂದ್ರ್ಯಾದಿದಶದಿಶಂ ಓಂ ನಮಃ ಸುದರ್ಶನಾಯ ಸಹಸ್ರಾರಾಯ ಹುಂ ಫಟ್ ಬಧ್ನಾಮಿ ನಮಶ್ಚಕ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ । ಇತಿ ಪ್ರತಿದಿಶಂ ಯೋಜ್ಯಮ್ ।
ಅಥ ಧ್ಯಾನಮ್ । ಉದ್ಯಾದಾದಿತ್ಯಸಂಕಾಶಂ ಪೀತವಾಸಂ ಚತುರ್ಭುಜಮ್ । ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಪಾಣಿಂ ಧ್ಯಾಯೇಲ್ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಂ ಹರಿಮ್ ॥ 1 ॥
ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಧಾರಚಕ್ರಂ ತದುಪರಿ ಕಮಠಂ ತತ್ರ ಚಾನಂತಭೋಗೀ ತನ್ಮಧ್ಯೇ ಭೂಮಿಪದ್ಮಾಂಕುಶಶಿಖರದಳಂ ಕರ್ಣಿಕಾಭೂತಮೇರುಮ್ । ತತ್ರಸ್ಥಂ ಶಾಂತಮೂರ್ತಿಂ ಮಣಿಮಯಮಕುಟಂ ಕುಂಡಲೋದ್ಭಾಸಿತಾಂಗಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಾಖ್ಯಂ ಸರಸಿಜನಯನಂ ಸಂತತಂ ಚಿಂತಯಾಮಿ ॥ 2 ॥
ಅಥ ಮೂಲಾಷ್ಟಕಮ್ । ಓಮ್ ॥ ನಾರಾಯಣಃ ಪರಂ ಜ್ಯೋತಿರಾತ್ಮಾ ನಾರಾಯಣಃ ಪರಃ । ನಾರಾಯಣಃ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ನಾರಾಯಣ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥ 1 ॥
ನಾರಾಯಣಃ ಪರೋ ದೇವೋ ಧಾತಾ ನಾರಾಯಣಃ ಪರಃ । ನಾರಾಯಣಃ ಪರೋ ಧಾತಾ ನಾರಾಯಣ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥ 2 ॥
ನಾರಾಯಣಃ ಪರಂ ಧಾಮ ಧ್ಯಾನಂ ನಾರಾಯಣಃ ಪರಃ । ನಾರಾಯಣ ಪರೋ ಧರ್ಮೋ ನಾರಾಯಣ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥ 3 ॥
ನಾರಾಯಣಃ ಪರೋವೇದ್ಯಃ ವಿದ್ಯಾ ನಾರಾಯಣಃ ಪರಃ । ವಿಶ್ವಂ ನಾರಾಯಣಃ ಸಾಕ್ಷಾನ್ನಾರಾಯಣ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥ 4 ॥
ನಾರಾಯಣಾದ್ವಿಧಿರ್ಜಾತೋ ಜಾತೋ ನಾರಾಯಣಾದ್ಭವಃ । ಜಾತೋ ನಾರಾಯಣಾದಿಂದ್ರೋ ನಾರಾಯಣ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥ 5 ॥
ರವಿರ್ನಾರಾಯಣಸ್ತೇಜಃ ಚಂದ್ರೋ ನಾರಾಯಣೋ ಮಹಃ । ವಹ್ನಿರ್ನಾರಾಯಣಃ ಸಾಕ್ಷಾನ್ನಾರಾಯಣ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥ 6 ॥
ನಾರಾಯಣ ಉಪಾಸ್ಯಃ ಸ್ಯಾದ್ಗುರುರ್ನಾರಾಯಣಃ ಪರಃ । ನಾರಾಯಣಃ ಪರೋ ಬೋಧೋ ನಾರಾಯಣ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥ 7 ॥
ನಾರಾಯಣಃ ಫಲಂ ಮುಖ್ಯಂ ಸಿದ್ಧಿರ್ನಾರಾಯಣಃ ಸುಖಮ್ । ಸೇವ್ಯೋನಾರಾಯಣಃ ಶುದ್ಧೋ ನಾರಾಯಣ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ ॥ 8 ॥ [ಹರಿ]
ಅಥ ಪ್ರಾರ್ಥನಾದಶಕಮ್ । ನಾರಾಯಣ ತ್ವಮೇವಾಸಿ ದಹರಾಖ್ಯೇ ಹೃದಿ ಸ್ಥಿತಃ । ಪ್ರೇರಕಃ ಪ್ರೇರ್ಯಮಾಣಾನಾಂ ತ್ವಯಾ ಪ್ರೇರಿತಮಾನಸಃ ॥ 9 ॥
ತ್ವದಾಜ್ಞಾಂ ಶಿರಸಾ ಧೃತ್ವಾ ಜಪಾಮಿ ಜನಪಾವನಮ್ । ನಾನೋಪಾಸನಮಾರ್ಗಾಣಾಂ ಭವಕೃದ್ಭಾವಬೋಧಕಃ ॥ 10 ॥
ಭಾವಾರ್ಥಕೃದ್ಭವಾತೀತೋ ಭವ ಸೌಖ್ಯಪ್ರದೋ ಮಮ । ತ್ವನ್ಮಾಯಾಮೋಹಿತಂ ವಿಶ್ವಂ ತ್ವಯೈವ ಪರಿಕಲ್ಪಿತಮ್ ॥ 11 ॥
ತ್ವದಧಿಷ್ಠಾನಮಾತ್ರೇಣ ಸಾ ವೈ ಸರ್ವಾರ್ಥಕಾರಿಣೀ । ತ್ವಮೇತಾಂ ಚ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಸರ್ವಕಾಮಾನ್ಪ್ರದರ್ಶಯ ॥ 12 ॥
ನ ಮೇ ತ್ವದನ್ಯಸ್ತ್ರಾತಾಸ್ತಿ ತ್ವದನ್ಯನ್ನ ಹಿ ದೈವತಮ್ । ತ್ವದನ್ಯಂ ನ ಹಿ ಜಾನಾಮಿ ಪಾಲಕಂ ಪುಣ್ಯವರ್ಧನಮ್ ॥ 13 ॥
ಯಾವತ್ಸಾಂಸಾರಿಕೋ ಭಾವೋ ಮನಸ್ಸ್ಥೋ ಭಾವನಾತ್ಮಕಃ । ತಾವತ್ಸಿದ್ಧಿರ್ಭವೇತ್ಸಾಧ್ಯಾ ಸರ್ವಥಾ ಸರ್ವದಾ ವಿಭೋ ॥ 14 ॥
ಪಾಪಿನಾಮಹಮೇವಾಗ್ರ್ಯೋ ದಯಾಳೂನಾಂ ತ್ವಮಗ್ರಣೀಃ । ದಯನೀಯೋ ಮದನ್ಯೋಽಸ್ತಿ ತವ ಕೋಽತ್ರ ಜಗತ್ತ್ರಯೇ ॥ 15 ॥
ತ್ವಯಾಹಂ ನೈವ ಸೃಷ್ಟಶ್ಚೇನ್ನ ಸ್ಯಾತ್ತವ ದಯಾಳುತಾ । ಆಮಯೋ ವಾ ನ ಸೃಷ್ಟಶ್ಚೇದೌಷಧಸ್ಯ ವೃಥೋದಯಃ ॥ 16 ॥
ಪಾಪಸಂಘಪರಿಶ್ರಾಂತಃ ಪಾಪಾತ್ಮಾ ಪಾಪರೂಪಧೃತ್ । ತ್ವದನ್ಯಃ ಕೋಽತ್ರ ಪಾಪೇಭ್ಯಸ್ತ್ರಾತಾಸ್ತಿ ಜಗತೀತಲೇ ॥ 17 ॥
ತ್ವಮೇವ ಮಾತಾ ಚ ಪಿತಾ ತ್ವಮೇವ ತ್ವಮೇವ ಬಂಧುಶ್ಚ ಸಖಾ ತ್ವಮೇವ । ತ್ವಮೇವ ಸೇವ್ಯಶ್ಚ ಗುರುಸ್ತ್ವಮೇವ ತ್ವಮೇವ ಸರ್ವಂ ಮಮ ದೇವ ದೇವ ॥ 18 ॥
ಪ್ರಾರ್ಥನಾದಶಕಂ ಚೈವ ಮೂಲಾಷ್ಟಕಮತಃ ಪರಮ್ । ಯಃ ಪಠೇಚ್ಛೃಣುಯಾನ್ನಿತ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸ್ಥಿರಾ ಭವೇತ್ ॥ 19 ॥
ನಾರಾಯಣಸ್ಯ ಹೃದಯಂ ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟಫಲಪ್ರದಮ್ । ಲಕ್ಷ್ಮೀಹೃದಯಕಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಯದಿ ಚೇತ್ತದ್ವಿನಾಕೃತಮ್ ॥ 20 ॥
ತತ್ಸರ್ವಂ ನಿಷ್ಫಲಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಕ್ರುದ್ಧ್ಯತಿ ಸರ್ವದಾ । ಏತತ್ಸಂಕಲಿತಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸರ್ವಕಾಮಫಲಪ್ರದಮ್ ॥ 21 ॥
ಲಕ್ಷ್ಮೀಹೃದಯಕಂ ಚೈವ ತಥಾ ನಾರಾಯಣಾತ್ಮಕಮ್ । ಜಪೇದ್ಯಃ ಸಂಕಲೀಕೃತ್ಯ ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ 22 ॥
ನಾರಾಯಣಸ್ಯ ಹೃದಯಮಾದೌ ಜಪ್ತ್ವಾ ತತಃ ಪರಮ್ । ಲಕ್ಷ್ಮೀಹೃದಯಕಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಜಪೇನ್ನಾರಾಯಣಂ ಪುನಃ ॥ 23 ॥
ಪುನರ್ನಾರಾಯಣಂ ಜಪ್ತ್ವಾ ಪುನರ್ಲಕ್ಷ್ಮೀನುತಿಂ ಜಪೇತ್ । ಪುನರ್ನಾರಾಯಣಂ ಜಾಪ್ಯಂ ಸಂಕಲೀಕರಣಂ ಭವೇತ್ ॥ 24 ॥
ಏವಂ ಮಧ್ಯೇ ದ್ವಿವಾರೇಣ ಜಪೇತ್ಸಂಕಲಿತಂ ತು ತತ್ । ಲಕ್ಷ್ಮೀಹೃದಯಕಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರಕಾಶಿತಮ್ ॥ 25 ॥
ತದ್ವಜ್ಜಪಾದಿಕಂ ಕುರ್ಯಾದೇತತ್ಸಂಕಲಿತಂ ಶುಭಮ್ । ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾನವಾಪ್ನೋತಿ ಆಧಿವ್ಯಾಧಿಭಯಂ ಹರೇತ್ ॥ 26 ॥
ಗೋಪ್ಯಮೇತತ್ಸದಾ ಕುರ್ಯಾನ್ನ ಸರ್ವತ್ರ ಪ್ರಕಾಶಯೇತ್ । ಇತಿ ಗುಹ್ಯತಮಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಕೈಃ ಪುರಾ ॥ 27 ॥
ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಗೋಪಯೇತ್ಸಾಧಯೇಸುಧೀಃ । ಯತ್ರೈತತ್ಪುಸ್ತಕಂ ತಿಷ್ಠೇಲ್ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಾತ್ಮಕಮ್ ॥ 28 ॥
ಭೂತಪೈಶಾಚವೇತಾಳ ಭಯಂ ನೈವ ತು ಸರ್ವದಾ । ಲಕ್ಷ್ಮೀಹೃದಯಕಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ವಿಧಿನಾ ಸಾಧಯೇತ್ಸುಧೀಃ ॥ 29 ॥
ಭೃಗುವಾರೇ ಚ ರಾತ್ರೌ ಚ ಪೂಜಯೇತ್ಪುಸ್ತಕದ್ವಯಮ್ । ಸರ್ವಥಾ ಸರ್ವದಾ ಸತ್ಯಂ ಗೋಪಯೇತ್ಸಾಧಯೇತ್ಸುಧೀಃ । ಗೋಪನಾತ್ಸಾಧನಾಲ್ಲೋಕೇ ಧನ್ಯೋ ಭವತಿ ತತ್ತ್ವತಃ ॥ 30 ॥
ಇತ್ಯಥರ್ವರಹಸ್ಯೇ ಉತ್ತರಭಾಗೇ ನಾರಾಯಣಹೃದಯಂ ಸಂಪೂರ್ಣಮ್ ।
श्री नारायण हृदय स्तोत्रम् के बारे में
The Narayana Hrudaya Stotram, "the heart of Narayana", is a hymn to Lord Lakshmi Narayana, with Bhargava as its seer, Om as its seed and "namah" as its power. Its nyasa places on the fingers and limbs the great declarations "Narayanah param jyotih" (Narayana is the supreme light), "Narayanah param Brahma" (Narayana is the supreme Brahman) and so on, and the hymn then praises Narayana as the supreme Self, the highest refuge and the one to be meditated on.
स्रोत: Atharva Rahasya, Uttara Bhaga, as its colophon states
कब पढ़ें: On Ekadashi and Thursdays, in Vishnu worship, and often together with the Lakshmi Hrudayam.
क्या आप जानते हैं?
- Its colophon places it in the Uttara Bhaga of the Atharva Rahasya.
- Its declarations echo the Narayana Suktam of the Mahanarayana Upanishad.
- Tradition pairs it with the Lakshmi Hrudaya Stotram, reciting the Narayana Hrudayam before and after it.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
Who is the seer of the Narayana Hrudayam?
Bhargava, as its viniyoga states.
What do its declarations say?
That Narayana is the supreme light and the supreme Brahman.
With which hymn is it often recited?
The Lakshmi Hrudaya Stotram.
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।
और भक्ति पाठ