श्री सत्यनारायण स्वामि व्रत कथा
Vishnu · पारंपरिक भक्ति पाठ
॥ shree ganeshaaya namah ॥ ॥ shreeparamaatmane namah ॥ atha kathaa praarambhah ।
atha prathamo-'dhyaayah
shreevyaasa uvaacha
ekadaa naimishaaranye rishaya-shshaunakaadayah । paprachchhurmunaya-ssarve soota-mpauraanika-nkhalu ॥ 1
rishaya oochuh । vratena tapasaa kim vaa praapyate vaanchhita-mphalam । tatsarvam shrotumichchaamah kathayasva mahaamune ॥ 2॥
soota uvaacha
naaradenaiva samprishto bhagavaan kamalaapatih । surarshaye yathaivaaha tachchhrinudhvam samaahitaah ॥ 3
ekadaa naarado yogee paraanugrahakaankshayaa । paryatan vividhaa-~mllokaa-nmartyalokamupaagatah ॥ 4॥
tatodrishtvaa janaansarvaa-nnaanaakleshasamanvitaan । naanaayonisamutpannaan klishyamaanaan svakarmabhih ॥ 5॥
kenopaayena chaiteshaa-nduhkhanaasho bhaved dhruvam । iti sanchintya manasaa vishnuloka-ngatastadaa ॥ 6॥
tatra naaraayana-ndevam shuklavarna-nchaturbhujam । shankha-chakra-gadaa-padma-vanamaalaa-vibhooshitam ॥ 7॥
drishtvaa ta-ndevadevesham stotum samupachakrame । naarada uvaacha । namo vaangamanasaateetaroopaayaanantashaktaye । aadimadhyaantaheenaaya nirgunaaya gunaatmane ॥ 8॥
sarveshaamaadibhootaaya bhaktaanaamaartinaashine । shrutvaa stotra-ntato vishnurnaarada-mpratyabhaashata ॥ 9॥
shreebhagavaanuvaacha
kimarthamaagato-'si tva-nki-nte manasi vartate । kathayasva mahaabhaaga tatsarva-nkathaayaami te ॥ 10
naarada uvaacha
martyaloke janaa-ssarve naanaakleshasamanvitaah । nanaayonisamutpannaah pachyante paapakarmabhih ॥ 11
tatkatham shamayennaatha laghoopaayena tadvada । shrotumichchhaami tatsarva-nkripaasti yadi te mayi ॥ 12॥
shreebhagavaanuvaacha
saadhu prishta-ntvayaa vatsa lokaanugrahakaankshayaa । yatkritvaa muchyate moha-ttachchhrinushva vadaami te ॥ 13
vratamasti mahatpunyam svarge martye cha durlabham । tava snehaanmayaa vatsa prakaashah kriyate-'dhunaa ॥ 14॥
satyanaaraayanasyaiva vratam samyagvidhaanatah । (satyanaaraayanasyaivam) kritvaa sadya-ssukha-mbhuktvaa paratra mokshamaapnuyaat । tachchhrutvaa bhagavadvaakya-nnaarado munirabraveet ॥ 15॥
naarada uvaacha
ki-mphala-nkim vidhaana-ncha krita-nkenaiva tad vratam । tatsarvam vistaraad broohi kadaa kaaryam vrata-mprabho ॥ 16॥ (kaaryamhitadvratam)
shreebhagavaanuvaacha
duhkhashokaadishamana-ndhanadhaanyapravardhanam ॥ 17
saubhaagyasantatikaram sarvatra vijayapradam । yasmin kasmi-ndine martyo bhaktishraddhaasamanvitah ॥ 18॥
satyanaaraayana-ndevam yajechchaiva nishaamukhe । braahmanairbaandhavaishchaiva sahito dharmatatparah ॥ 19॥
naivedya-mbhaktito dadyaa-thsapaada-mbhakshyamuttamam । rambhaaphala-nghrita-nksheera-ngodhoomasya cha choornakam ॥ 20॥
abhaave shaalichoornam vaa sharkaraa vaa gudastathaa । sapaadam sarvabhakshyaani chaikeekritya nivedayet ॥ 21॥
vipraaya dakshinaa-ndadyaa-tkathaam shrutvaa janai-ssaha । tatashcha bandhubhi-ssaardham vipraamshcha pratibhojayet ॥ 22॥
prasaada-mbhakshayed bhaktyaa nrityageetaadika-ncharet । tatashcha svagriha-ngachchhe-thsatyanaaraayanam smarann ॥ 23॥
eva-nkrite manushyaanaam vaanchhaasiddhirbhaved dhruvam । visheshatah kaliyuge laghoopaayo-'sti bhootale ॥ 24॥ (laghoopaayosti)
॥ iti shreeskaandapuraane revaakhande shreesatyanaaraayana vratakathaayaa-mprathamo-'dhyaayah ॥ 1 ॥
atha dviteeyo-'dhyaayah
soota uvaacha
athaanya-thsampravakshyaami kritam yena puraa dvijaah । kashchi-tkaasheepure ramye hyaaseedvipro-'tinirdhanah ॥ 1॥ (hyaaseedviprotinirdhanah)
kshuttridbhyaam vyaakulobhootvaa nitya-mbabhraama bhootale । duhkhita-mbraahmana-ndrishtvaa bhagavaa-nbraahmanapriyah ॥ 2॥
vriddhabraahmana roopasta-mpaprachchha dvijamaadaraat । kimartha-mbhramase vipra mahee-nnityam suduhkhitah । tatsarvam shrotumichchhaami kathyataa-ndvija sattama ॥ 3॥
braahmana uvaacha
braahmano-'ti daridro-'ha-mbhikshaartham vai bhrame maheem ॥ 4॥ (braahmanoti)
upaayam yadi jaanaasi kripayaa kathaya prabho । vriddhabraahmana uvaacha । satyanaaraayano vishnurvaanchhitaarthaphalapradah ॥ 5॥
tasya tva-mpoojanam vipra kurushva vratamuttamama । (vratamuttamam) yatkritvaa sarvaduhkhebhyo mukto bhavati maanavah ॥ 6॥
vidhaana-ncha vratasyaapi vipraayaabhaashya yatnatah । satyanaaraayano vriddhastatraivaantaradheeyata ॥ 7॥
tad vratam sankarishyaami yadukta-mbraahmanena vai । iti sanchintya vipro-'sau raatrau nidraa na labdhavaan ॥ 8॥ (nidraam)
tatah praata-ssamutthaaya satyanaaraayanavratam । karishya iti sankalpya bhikshaarthamagamadvijah ॥ 9॥ (bhikshaarthamagamaddvijah)
tasminneva dine viprah prachura-ndravyamaaptavaan । tenaiva bandhubhi-ssaardham satyasyavratamaacharat ॥ 10॥
sarvaduhkhavinirmukta-ssarvasampatsamanvitah । babhoova sa dvijashreshtho vratasyaasya prabhaavatah ॥ 11॥
tatah prabhriti kaala-ncha maasi maasi vrata-nkritam । eva-nnaaraayanasyedam vrata-nkritvaa dvijottamah ॥ 12॥
sarvapaapavinirmukto durlabha-mmokshamaaptavaan । vratamasya yadaa vipra prithivyaam sankarishyati ॥ 13॥ (vipraah)
tadaiva sarvaduhkha-ntu manujasya vinashyati । (cha manujasya) eva-nnaaraayanenokta-nnaaradaaya mahaatmane ॥ 14॥
mayaa tatkathitam vipraah kimanya-tkathayaami vah । rishaya oochuh । tasmaad vipraachchhruta-nkena prithivyaa-ncharita-mmune । tatsarvam shrotumichchhaama-shshraddhaa-'smaaka-mprajaayate ॥ 15॥ (shraddhaasmaakam)
soota uvaacha
shrinudhva-mmunaya-ssarve vratam yena krita-mbhuvi । ekadaa sa dvijavaro yathaavibhava vistaraih ॥ 16
bandhubhi-ssvajanai-ssaardham vrata-nkartum samudyatah । etasminnantare kaale kaashthakretaa samaagamat ॥ 17॥
bahih kaashtha-ncha samsthaapya viprasya grihamaayayau । trishnaayaa peeditaatmaa cha drishtvaa vipra-nkritam vratam ॥ 18॥ (krita)
pranipatya dvija-mpraaha kimida-nkriyate tvayaa । krite ki-mphalamaapnoti vistaraad vada me prabho ॥ 19॥ (vistaaraad)
vipra uvaacha
satyanaaraayanesyedam vratam sarvepsitapradam । tasya prasaadaanme sarva-ndhanadhaanyaadika-mmahat ॥ 20
tasmaadetad vrata-njnaatvaa kaashthakretaa-'tiharshitah । papau jala-mprasaada-ncha bhuktvaa sa nagaram yayau ॥ 21॥
satyanaaraayana-ndeva-mmanasaa ityachintayat । kaashtham vikrayato graame praapyate chaadya yad dhanam ॥ 22॥ (praapyateme-'dya)
tenaiva satyadevasya karishye vratamuttamam । iti sanchintya manasaa kaashtha-ndhritvaa tu mastake ॥ 23॥
jagaama nagare ramye dhaninaam yatra samsthitih । taddine kaashthamoolya-ncha dviguna-mpraaptavaanasau ॥ 24॥
tatah prasannahridaya-ssupakva-nkadalee phalam । sharkaraaghritadugdha-ncha godhoomasya cha choornakam ॥ 25॥
kritvaikatra sapaada-ncha griheetvaa svagriham yayau । tato bandhoon samaahooya chakaara vidhinaa vratam ॥ 26॥
tad vratasya prabhaavena dhanaputraanvito-'bhavat । (dhanaputraanvitobhavat) ihaloke sukha-mbhuktvaa chaante satyapuram yayau ॥ 27॥
॥ iti shreeskaandapuraane revaakhande shreesatyanaaraayana vratakathaayaa-ndviteeyo-'dhyaayah ॥ 2 ॥
atha triteeyo-'dhyaayah
soota uvaacha
punaragre pravakshyaami shrinudhva-mmuni sattamaah । puraa cholkaamukho naama nripashchaaseenmahaamatih ॥ 1
jitendriya-ssatyavaadee yayau devaalaya-mprati । dine dine dhana-ndattvaa dvijaan santoshaya-thsudheeh ॥ 2॥
bhaaryaa tasya pramugdhaa cha sarojavadanaa satee । bhadrasheelaanadee teere satyasyavratamaacharat ॥ 3॥
etasminnantare tatra saadhureka-ssamaagatah । vaanijyaartha-mbahudhanairanekaih paripooritah ॥ 4॥
naavam samsthaapya tatteere jagaama nripati-mprati । drishtvaa sa vratina-mbhoopa-mprapachchha vinayaanvitah ॥ 5॥
saadhuruvaacha
kimida-nkurushe raaja-nbhaktiyuktena chetasaa । prakaasha-nkuru tatsarvam shrotumichchhaami saampratam ॥ 6
raajovaacha । poojana-nkriyate saadho vishnoratulatejasah । vrata-ncha svajanai-ssaardha-mputraadyaavaapti kaamyayaa ॥ 7॥
bhoopasya vachanam shrutvaa saadhuh provaacha saadaram । sarva-nkathaya me raajan karishye-'ha-ntavoditam ॥ 8॥
mamaapi santatirnaasti hyetasmaajjaayate dhruvam । tato nivrittya vaanijyaa-thsaanando grihamaagatah ॥ 9॥
bhaaryaayai kathitam sarvam vratam santati daayakam । tadaa vrata-nkarishyaami yadaa me santatirbhavet ॥ 10॥
iti leelaavatee-mpraaha patneem saadhu-ssa sattamah । ekasmi-ndivase tasya bhaaryaa leelaavatee satee ॥ 11॥ (bhaaryaam)
bhartriyuktaanandachittaa-'bhavad dharmaparaayanaa । rgabhinee saa-'bhava-ttasya bhaaryaa satyaprasaadatah ॥ 12॥ (saabhavat)
dashame maasi vai tasyaah kanyaaratnamajaayata । dine dine saa vavridhe shuklapakshe yathaa shashee ॥ 13॥
naamnaa kalaavatee cheti tannaamakarana-nkritam । tato leelaavatee praaha svaamina-mmadhuram vachah ॥ 14॥
na karoshi kimartham vai puraa sankalpitam vratam । saadhuruvaacha । vivaaha samaye tvasyaah karishyaami vrata-mpriye ॥ 15॥
iti bhaaryaam samaashvaasya jagaama nagara-mprati । tatah kalaavatee kanyaa vavridhe pitriveshmani ॥ 16॥
drishtvaa kanyaa-ntata-ssaadhurnagare sakhibhi-ssaha । mantrayitvaa druta-ndoota-mpreshayaamaasa dharmavit ॥ 17॥
vivaahaartha-ncha kanyaayaa varam shreshtham vichaaraya । tenaajnaptashcha dooto-'sau kaanchana-nnagaram yayau ॥ 18॥
tasmaadekam vanikputram samaadaayaagato hi sah । drishtvaa tu sundara-mbaalam vanikputra-ngunaanvitam ॥ 19॥
jnaatibhirbandhubhi-ssaardha-mparitushtena chetasaa । dattaavaan saadhuputraaya kanyaam vidhividhaanatah ॥ 20॥ (saadhuhputraaya)
tato-'bhaagyavashaa-ttena vismritam vratamuttamam । (tatobhaagyavashaat) vivaahasamaye tasyaastena rushto bhava-tprabhuh ॥ 21॥ (rushto-'bhavat)
tatah kaalena niyato nijakarma vishaaradah । vaanijyaartha-ntata-shsheeghra-njaamaatri sahito vanik ॥ 22॥
ratnasaarapure ramye gatvaa sindhu sameepatah । vaanijyamakaro-thsaadhurjaamaatraa shreemataa saha ॥ 23॥
tau gatau nagare ramye chandraketornripasya cha । (nagaretasya) etasminneva kaale tu satyanaaraayanah prabhuh ॥ 24॥
bhrashtapratijnamaalokya shaapa-ntasmai pradattavaan । daaruna-nkathina-nchaasya mahad duhkha-mbhavishyati ॥ 25॥
ekasmindivase raajno dhanamaadaaya taskarah । tatraiva chaagata shchauro vanijau yatra samsthitau ॥ 26॥
tatpashchaad dhaavakaa-ndootaa-ndrishtavaa bheetena chetasaa । dhanam samsthaapya tatraiva sa tu sheeghramalakshitah ॥ 27॥
tato dootaassamaayaataa yatraaste sajjano vanik । drishtvaa nripadhana-ntatra baddhvaa-''neetau vaniksutau ॥ 28॥ (baddhvaaneetau)
harshena dhaavamaanaashcha prochurnripasameepatah । taskarau dvau samaaneetau vilokyaajnaapaya prabho ॥ 29॥
raajnaa-''jnaptaastata-shsheeghra-ndridha-mbaddhvaa tu taa vubhau । sthaapitau dvau mahaadurge kaaraagaare-'vichaaratah ॥ 30॥
maayayaa satyadevasya na shruta-nkaistayorvachah । atastayordhanam raajnaa griheeta-nchandraketunaa ॥ 31॥
tachchhaapaachcha tayorgehe bhaaryaa chaivaati duhkhitaa । chaurenaapahritam sarva-ngrihe yachcha sthita-ndhanam ॥ 32॥
aadhivyaadhisamaayuktaa kshutpipaashaati duhkhitaa । (kshutpipaasaati) annachintaaparaa bhootvaa babhraama cha grihe grihe । kalaavatee tu kanyaapi babhraama prativaasaram ॥ 33॥
ekasmi-ndivase yaataa kshudhaartaa dvijamandiram । (divase jaataa) gatvaa-'pashyad vrata-ntatra satyanaaraayanasya cha ॥ 34॥ (gatvaapashyad)
upavishya kathaam shrutvaa varam rpraathitavatyapi । prasaada bhakshana-nkritvaa yayau raatrau griha-mprati ॥ 35॥
maataa kalaavatee-nkanyaa-nkathayaamaasa prematah । putri raatrau sthitaa kutra ki-nte manasi vartate ॥ 36॥
kanyaa kalaavatee praaha maatara-mprati satvaram । dvijaalaye vrata-mmaatardrishtam vaanchhitasiddhidam ॥ 37॥
tachchrutvaa kanyakaa vaakyam vrata-nkartum samudyataa । saa mudaa tu vanigbhaaryaa satyanaaraayanasya cha ॥ 38॥
vrata-nchakre saiva saadhvee bandhubhi-ssvajanai-ssaha । bhartrijaamaatarau kshipramaagachchhetaam svamaashramam ॥ 39॥
aparaadha-ncha me bharturjaamaatuh, kshantumarhasi । vratenaanena tushto-'sau satyanaaraayanah punah ॥ 40॥ (tushtosau)
darshayaamaasa svapnam hee chandraketu-nnripottamam । bandinau mochaya praatarvanijau nripasattama ॥ 41॥
deya-ndhana-ncha tatsarva-ngriheetam ya-ttvayaa-'dhunaa । (tvayaadhunaa) no che-ttvaa-nnaashayishyaami saraajyadhanaputrakam ॥ 42॥
evamaabhaashya raajaana-ndhyaanagamyo-'bhava-tprabhuh । (dhyaanagamyobhavat) tatah prabhaatasamaye raajaa cha svajanai-ssaha ॥ 43॥
upavishya sabhaamadhye praaha svapna-njana-mprati । baddhau mahaajanau sheeghra-mmochaya dvau vaniksutau ॥ 44॥
iti raajno vacha-shshrutvaa mochayitvaa mahaajanau । samaaneeya nripasyaagre praahuste vinayaanvitaah ॥ 45॥
aaneetau dvau vanikputrau muktau nigadabandhanaat । tato mahaajanau natvaa chandraketu-nnripottamam ॥ 46॥
smarantau poorva vrittaanta-nnochaturbhayavihvalau । raajaa vaniksutau veekshya vachah provaacha saadaram ॥ 47॥
devaa-tpraapta-mmahadduhkhamidaanee-nnaasti vai bhayam । tadaa nigadasantyaaga-nkshaurakarmaadyakaarayat ॥ 48॥
vastraalankaaraka-ndattvaa paritoshya nripashcha tau । puraskritya vanikputrau vachasaa-'toshayad bhrisham ॥ 49॥ (vachasaatoshayadbhrisham)
puraaneeta-ntu yad dravya-ndviguneekritya dattavaan । provaacha cha tato raajaa gachchha saadho nijaashramam ॥ 50॥ (provaachatau)
raajaana-mpranipatyaaha gantavya-ntvatprasaadatah । ityuktvaa tau mahaavaishyau jagmatu-ssvagriha-mprati ॥ 51॥ (mahaavaishyo)
॥ iti shreeskaanda puraane revaakhande shreesatyanaaraayana vratakathaayaa-ntriteeyo-'dhyaayah ॥ 3 ॥
atha chaturtho-'dhyaayah
soota uvaacha
yaatraa-ntu kritavaan saadhurmangalaayanapoorvikaam । braahmanebhyo dhana-ndattvaa tadaa tu nagaram yayau ॥ 1
kiyad doore gate saadho satyanaaraayanah prabhuh । jijnaasaa-nkritavaan saadhau kimasti tava nausthitam ॥ 2॥
tato mahaajanau mattau helayaa cha prahasya vai । (matau) katha-mprichchhasi bho dandi-nmudraa-nnetu-nkimichchhasi ॥ 3॥
lataapatraadika-nchaiva vartate taranau mama । nishthura-ncha vacha-shshrutvaa satya-mbhavatu te vachah ॥ 4॥
evamuktvaa gata-shsheeghra-ndandee tasya sameepatah । kiyad doore tato gatvaa sthita-ssindhu sameepatah ॥ 5॥
gate dandini saadhushcha kritanityakriyastadaa । utthitaa-ntaranee-ndrishtvaa vismaya-mparamam yayau ॥ 6॥
drishtvaa lataadika-nchaiva moorchchhito nyapatad bhuvi । labdhasanjno vanikputrastatashchintaanvito-'bhavat ॥ 7॥ (vanikputrastatashchintaanvitobhavat)
tadaa tu duhituh kaanto vachana-nchedamabraveet । kimartha-nkriyate shoka-shshaapo dattashcha dandinaa ॥ 8॥
shakyate tena sarvam hi kartu-nchaatra na samshayah । (shakyatene na) atastachchharanam yaamo vaanchataartho bhavishyati ॥ 9॥ (vaanchitaartho)
jaamaaturvachanam shrutvaa tatsakaasha-ngatastadaa । drishtvaa cha dandina-mbhaktyaa natvaa provaacha saadaram ॥ 10॥
kshamasva chaaparaadha-mme yadukta-ntava sannidhau । eva-mpunah punarnatvaa mahaashokaakulo-'bhavat ॥ 11॥ (mahaashokaakulobhavat)
provaacha vachana-ndandee vilapantam vilokya cha । maa rodee-shshrinumadvaakya-mmama poojaabahirmukhah ॥ 12॥
mamaajnayaa cha durbuddhe labdha-nduhkha-mmuhurmuhuh । tachchhrutvaa bhagavadvaakyam stuti-nkartum samudyatah ॥ 13॥
saadhuruvaacha
tvanmaayaamohitaa-ssarve brahmaadyaastridivaukasah । na jaananti gunaa-nroopa-ntavaashcharyamida-mprabho ॥ 14
moodho-'ha-ntvaa-nkatha-njaane mohitastavamaayayaa । (moodhoham) praseeda poojayishyaami yathaavibhavavistaraih ॥ 15॥
puraa vitta-ncha ta-thsarva-ntraahi maam sharanaagatam । shrutvaa bhaktiyutam vaakya-mparitushto janaardanah ॥ 16॥
vara-ncha vaanchhita-ndattvaa tatraivaantardadhe harih । tato naavam samaaroohya drishtvaa vittaprapooritaam ॥ 17॥
kripayaa satyadevasya saphalam vaanchhita-mmama । ityuktvaa svajanai-ssaardha-mpoojaa-nkritvaa yathaavidhi ॥ 18॥
harshena chaabhava-tpoornassatyadevaprasaadatah । naavam samyojya yatnena svadeshagamana-nkritam ॥ 19॥
saadhurjaamaatara-mpraaha pashya ratnapuree-mmama । doota-ncha preshayaamaasa nijavittasya rakshakam ॥ 20॥
tato-'sau nagara-ngatvaa saadhubhaaryaam vilokya cha । (dootosau) provaacha vaanchhitam vaakya-nnatvaa baddhaanjalistadaa ॥ 21॥
nikate nagarasyaiva jaamaatraa sahito vanik । aagato bandhuvargaishcha vittaishcha bahubhiryutah ॥ 22॥
shrutvaa dootamukhaadvaakya-mmahaaharshavatee satee । satyapoojaa-ntatah kritvaa provaacha tanujaa-mprati ॥ 23॥
vrajaami sheeghramaagachchha saadhusandarshanaaya cha । iti maatrivacha-shshrutvaa vrata-nkritvaa samaapya cha ॥ 24॥
prasaada-ncha parityajya gataa saa-'pi pati-mprati । (saapi) tena rushtaa-ssatyadevo bhartaara-ntarani-ntathaa ॥ 25॥ (rushtah, taraneem)
samhritya cha dhanai-ssaardha-njale tasyaavamajjayat । tatah kalaavatee kanyaa na vilokya nija-mpatim ॥ 26॥
shokena mahataa tatra rudantee chaapatad bhuvi । (rudatee) drishtvaa tathaavidhaa-nnaava-nkanyaa-ncha bahuduhkhitaam ॥ 27॥
bheetena manasaa saadhuh kimaashcharyamida-mbhavet । chintyamaanaashcha te sarve babhoovustarivaahakaah ॥ 28॥
tato leelaavatee kanyaa-ndrishtvaa saa vihvalaa-'bhavat । vilalaapaatiduhkhena bhartaara-nchedamabraveeta ॥ 29॥
idaanee-nnaukayaa saardha-nkatham so-'bhoodalakshitah । na jaane kasya devasya helayaa chaiva saa hritaa ॥ 30॥
satyadevasya maahaatmya-njnaatum vaa kena shakyate । ityuktvaa vilalaapaiva tatashcha svajanai-ssaha ॥ 31॥
tato leelaavatee kanyaa-nkraude kritvaa ruroda ha । tatahkalaavatee kanyaa nashte svaamini duhkhitaa ॥ 32॥
griheetvaa paaduke tasyaanugatu-ncha manodadhe । (paadukaam) kanyaayaashcharita-ndrishtvaa sabhaarya-ssajjano vanik ॥ 33॥
atishokena santaptashchintayaamaasa dharmavit । hritam vaa satyadevena bhraanto-'ham satyamaayayaa ॥ 34॥
satyapoojaa-nkarishyaami yathaavibhavavistaraih । iti sarvaan samaahooya kathayitvaa manoratham ॥ 35॥
natvaa cha dandavad bhoomau satyadeva-mpunah punah । tatastushta-ssatyadevo deenaanaa-mparipaalakah ॥ 36॥
jagaada vachana-nchaina-nkripayaa bhaktavatsalah । tyaktvaa prasaada-nte kanyaa pati-ndrashtum samaagataa ॥ 37॥
ato-'drishto-'bhavattasyaah kanyakaayaah patirdhruvam । griha-ngatvaa prasaada-ncha bhuktvaa saa-''yaati chetpunah ॥ 38॥ (saayaati)
labdhabhartree sutaa saadho bhavishyati na samshayah । kanyakaa taadrisham vaakyam shrutvaa gaganamandalaat ॥ 39॥
kshipra-ntadaa griha-ngatvaa prasaada-ncha bubhoja saa । pashchaa-thsaa punaraagatya dadarsha svajana-mpatim ॥ 40॥ (saapashchaatpunaraagatya, sajanam)
tatah kalaavatee kanyaa jagaada pitara-mprati । idaanee-ncha griham yaahi vilamba-nkurushe katham ॥ 41॥
tachchrutvaa kanyakaavaakyam santushto-'bhoodvaniksutah । poojanam satyadevasya kritvaa vidhividhaanatah ॥ 42॥
dhanairbandhuganai-ssaardha-njagaama nijamandiram । paurnamaasyaa-ncha sankraantau kritavaan satyasya poojanam ॥ 43॥ (satyapoojanam)
ihaloke sukha-mbhuktvaa chaante satyapuram yayau ॥ 44॥
॥ iti shreeskaanda puraane revaakhande shreesatyanaaraayana vratakathaayaa-nchaturtho-'dhyaayah ॥ 4 ॥
atha panchamo-'dhyaayah
soota uvaacha
athaanyachcha pravakshyaami shrunudhva-mmunisattamaah । aasee-ttungadhvajo raajaa prajaapaalanatatparah ॥ 1
prasaadam satyadevasya tyaktvaa duhkhamavaapa sah । ekadaa sa vana-ngatvaa hatvaa bahuvidhaa-npashoon ॥ 2॥
aagatya vatamoola-ncha drishtvaa satyasya poojanam । (chaapashyat) gopaah kurvanti santushtaa bhaktiyuktaa-ssa baandhavaah ॥ 3॥
raajaa drishtvaa tu darpena na gato na nanaama sah । tato gopaganaa-ssarve prasaada-nnripasannidhau ॥ 4॥
samsthaapya punaraagatya bhuktatvaa sarve yathepsitam । tatah prasaadam santyajya raajaa duhkhamavaapa sah ॥ 5॥
tasya putrashata-nnashta-ndhanadhaanyaadika-ncha yat । satyadevena tatsarva-nnaashita-mmama nishchitam ॥ 6॥
atastatraiva gachchaami yatra devasya poojanam । manasaa tu vinishchitya yayau gopaalasannidhau ॥ 7॥
tato-'sau satyadevasya poojaa-ngopaganaissaha । bhaktishraddhaanvito bhootvaa chakaara vidhinaa nripah ॥ 8॥
satyadevaprasaadena dhanaputraanvito-'bhavat । ihaloke sukha-mbhuktatvaa chaante satyapuram yayau ॥ 9॥
ya ida-nkurute satyavrata-mparamadurlabham । shrinoti cha kathaa-mpunyaa-mbhaktiyuktah phalapradaam ॥ 10॥
dhanadhaanyaadika-ntasya bhave-thsatyaprasaadatah । daridro labhate vitta-mbaddho muchyeta bandhanaat ॥ 11॥
bheeto bhayaa-tpramuchyeta satyameva na samshayah । eepsita-ncha phala-mbhuktvaa chaante satyapuramvrajet ॥ 12॥
iti vah kathitam vipraa-ssatyanaaraayanavratam । ya-tkritvaa sarvaduhkhebhyo mukto bhavati maanavah ॥ 13॥
visheshatah kaliyuge satyapoojaa phalapradaa । kechi-tkaalam vadishyanti satyameesha-ntameva cha ॥ 14॥
satyanaaraayana-nkechi-thsatyadeva-ntathaapare । naanaaroopadharo bhootvaa sarveshaameepsitapradam ॥ 15॥ (sarveshaameepsitapradah)
bhavishyati kalau satyavrataroopee sanaatanah । shreevishnunaa dhritam roopam sarveshaameepsitapradam ॥ 16॥
ya ida-mpathate nityam shrinoti munisattamaah । tasya nashyanti paapaani satyadevaprasaadatah ॥ 17॥
vratam yaistu krita-mpoorvam satyanaaraayanasya cha । teshaa-ntvaparajanmaani kathayaami muneeshvaraah ॥ 18॥
shataanandomahaapraajnassudaamaabraahmano hyabhoot । tasminjanmani shreekrishna-ndhyaatvaa mokshamavaapa ha ॥ 19॥
kaashthabhaaravaho bhillo guharaajo babhoova ha । tasminjanmani shreeraamam sevya moksha-njagaama vai ॥ 20॥
ulkaamukho mahaaraajo nripo dasharatho-'bhavat । shreeranganaatham sampoojya shreevaikuntha-ntadaagamat ॥ 21॥ (shreeraamachandrasampraapya)
rdhaamika-ssatyasandhashcha saadhurmoradhvajo-'bhavat । (saadhurmoradhvajobhavat) dehaardha-nkrakachaishchhittvaa datvaa mokshamavaapa ha ॥ 22॥
tungadhvajo mahaaraaja-ssvaayambhuvo-'bhava-tkila । (svaayambhoorabhavat) sarvaa-nbhaagavataan kritvaa shreevaikuntha-ntadaa-'gamat ॥ 23॥ (krittvaa, tadaagamat)
bhootvaa gopaashcha te sarve vrajamandalavaasinah । nihatya raakshasaan sarvaa-ngoloka-ntu tadaa yayuh ॥ 24॥
॥ iti shreeskaandapuraane revaakhande shreesatyanaaraayana vratakathaayaa-mpanchamo-'dhyaayah ॥ 5 ॥
श्री सत्यनारायण स्वामि व्रत कथा के बारे में
The Satyanarayana Vrata Katha is the sacred story read during the Satyanarayana Puja, in five chapters. Narada, seeing the suffering of people on earth, asks Lord Vishnu for a simple means of relief, and Vishnu teaches the Satyanarayana vrata. The following chapters tell of those who kept or neglected the vow: a poor Brahmin and a woodcutter, the merchant Sadhu and his daughter Kalavati, and King Tungadhvaja, who learns not to scorn the prasada offered by simple cowherds.
स्रोत: Skanda Purana, Reva Khanda, as its colophon states
कब पढ़ें: On Purnima, on Ekadashi and Sankranti, and at housewarmings, weddings and new beginnings.
क्या आप जानते हैं?
- Its colophon places it in the Reva Khanda of the Skanda Purana.
- The prasada, made of wheat or semolina, ghee, sugar, milk and banana in equal measure, is an essential part of the puja.
- A recurring lesson of the stories is to keep one's promises to God and to honour the prasada.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
How many chapters does the katha have?
Five.
Who first learns the vrata?
The sage Narada, from Lord Vishnu.
When is the Satyanarayana Puja done?
On Purnima and at housewarmings, weddings and new beginnings.
उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।
और भक्ति पाठ