MuhurtaNow

श्रीमद्भगवद्गीता मूलम् - षोडशोऽध्यायः

Sri Krishna · पारंपरिक भक्ति पाठ

ওং শ্রী পরমাত্মনে নমঃ অথ ষোডশোঽধ্য়ায়ঃ । দৈবাসুরসংপদ্বিভাগয়োগঃ

শ্রীভগবানুবাচ

অভয়ং সত্ত্বসংশুদ্ধির্জ্ঞানয়োগব্যবস্থিতিঃ । দানং দমশ্চ যজ্ঞশ্চ স্বাধ্য়াযস্তপ আর্জবম্ ॥ 1

অহিংসা সত্যমক্রোধস্ত্য়াগঃ শাংতিরপৈশুনম্ । দয়া ভূতেষ্বলোলুপ্ত্বং মার্দবং হ্রীরচাপলম্ ॥ 2 ॥

তেজঃ ক্ষমা ধৃতিঃ শৌচমদ্রোহো নাতিমানিতা । ভবংতি সংপদং দৈবীমভিজাতস্য় ভারত ॥ 3 ॥

দংভো দর্পোঽভিমানশ্চ ক্রোধঃ পারুষ্যমেব চ । অজ্ঞানং চাভিজাতস্য় পার্থ সংপদমাসুরীম্ ॥ 4 ॥

দৈবী সংপদ্বিমোক্ষায় নিবংধায়াসুরী মতা । মা শুচঃ সংপদং দৈবীমভিজাতোঽসি পাংডব ॥ 5 ॥

দ্বৌ ভূতসর্গৌ লোকেঽস্মিংদৈব আসুর এব চ । দৈবো বিস্তরশঃ প্রোক্ত আসুরং পার্থ মে শৃণু ॥ 6 ॥

প্রবৃত্তিং চ নিবৃত্তিং চ জনা ন বিদুরাসুরাঃ । ন শৌচং নাপি চাচারো ন সত্য়ং তেষু বিদ্যতে ॥ 7 ॥

অসত্যমপ্রতিষ্ঠং তে জগদাহুরনীশ্বরম্ । অপরস্পরসংভূতং কিমন্যত্কামহৈতুকম্ ॥ 8 ॥

এতাং দৃষ্টিমবষ্টভ্য় নষ্টাত্মানোঽল্পবুদ্ধয়ঃ । প্রভবংত্য়ুগ্রকর্মাণঃ ক্ষয়ায় জগতোঽহিতাঃ ॥ 9 ॥

কামমাশ্রিত্য় দুষ্পূরং দংভমানমদান্বিতাঃ । মোহাদ্গৃহীত্বাসদ্গ্রাহান্প্রবর্তংতেঽশুচিব্রতাঃ ॥ 10 ॥

চিংতামপরিমেয়াং চ প্রলয়াংতামুপাশ্রিতাঃ । কামোপভোগপরমা এতাবদিতি নিশ্চিতাঃ ॥ 11 ॥

আশাপাশশতৈর্বদ্ধাঃ কামক্রোধপরাযণাঃ । ঈহংতে কামভোগার্থমন্য়ায়েনার্থসংচয়ান্ ॥ 12 ॥

ইদমদ্য় ময়া লব্ধমিমং প্রাপ্স্য়ে মনোরথম্ । ইদমস্তীদমপি মে ভবিষ্যতি পুনর্ধনম্ ॥ 13 ॥

অসৌ ময়া হতঃ শত্রুর্হনিষ্য়ে চাপরানপি । ঈশ্বরোঽহমহং ভোগী সিদ্ধোঽহং বলবান্সুখী ॥ 14 ॥

আঢ্য়োঽভিজনবানস্মি কোঽন্য়োস্তি সদৃশো ময়া । যক্ষ্য়ে দাস্য়ামি মোদিষ্য় ইত্যজ্ঞানবিমোহিতাঃ ॥ 15 ॥

অনেকচিত্তবিভ্রাংতা মোহজালসমাবৃতাঃ । প্রসক্তাঃ কামভোগেষু পতংতি নরকেঽশুচৌ ॥ 16 ॥

আত্মসংভাবিতাঃ স্তব্ধা ধনমানমদান্বিতাঃ । যজংতে নামযজ্ঞৈস্তে দংভেনাবিধিপূর্বকম্ ॥ 17 ॥

অহংকারং বলং দর্পং কামং ক্রোধং চ সংশ্রিতাঃ । মামাত্মপরদেহেষু প্রদ্বিষংতোঽভ্যসূযকাঃ ॥ 18 ॥

তানহং দ্বিষতঃ ক্রূরান্সংসারেষু নরাধমান্ । ক্ষিপাম্যজস্রমশুভানাসুরীষ্বেব যোনিষু ॥ 19 ॥

আসুরীং যোনিমাপন্না মূঢা জন্মনি জন্মনি । মামপ্রাপ্য়ৈব কৌংতেয় ততো যাংত্যধমাং গতিম্ ॥ 20 ॥

ত্রিবিধং নরকস্য়েদং দ্বারং নাশনমাত্মনঃ । কামঃ ক্রোধস্তথা লোভস্তস্মাদেতত্ত্রয়ং ত্যজেত্ ॥ 21 ॥

এতৈর্বিমুক্তঃ কৌংতেয় তমোদ্বারৈস্ত্রিভির্নরঃ । আচরত্য়াত্মনঃ শ্রেযস্ততো যাতি পরাং গতিম্ ॥ 22 ॥

যঃ শাস্ত্রবিধিমুত্সৃজ্য় বর্ততে কামকারতঃ । ন স সিদ্ধিমবাপ্নোতি ন সুখং ন পরাং গতিম্ ॥ 23 ॥

তস্মাচ্ছাস্ত্রং প্রমাণং তে কার্য়াকার্যব্যবস্থিতৌ । জ্ঞাত্বা শাস্ত্রবিধানোক্তং কর্ম কর্তুমিহার্হসি ॥ 24 ॥

ওং তত্সদিতি শ্রীমদ্ভগবদ্গীতাসূপনিষত্সু ব্রহ্মবিদ্য়ায়াং যোগশাস্ত্রে শ্রীকৃষ্ণার্জুনসংবাদে দৈবাসুরসংপদ্বিভাগয়োগো নাম ষোডশোঽধ্য়ায়ঃ ॥16 ॥

श्रीमद्भगवद्गीता मूलम् - षोडशोऽध्यायः के बारे में

The sixteenth chapter of the Bhagavad Gita, Daivasura Sampad Vibhaga Yoga, contrasts the divine and the demonic natures. It opens with the divine qualities: fearlessness, purity of heart, steadfastness in knowledge, charity, self-control, sacrifice, study, austerity, straightforwardness, non-violence, truth and freedom from anger; then it describes the demonic nature of hypocrisy, pride and cruelty, and names the three gates to ruin, desire, anger and greed, which should be abandoned.

स्रोत: Mahabharata, Bhishma Parva (Bhagavad Gita, chapter 16)

कब पढ़ें: In daily Gita reading, on Gita Jayanti and Ekadashi.

क्या आप जानते हैं?

  • Its list of twenty-six divine qualities (daivi sampat) in verses 1 to 3 is often recited as a guide to character.
  • Verse 21 calls desire (kama), anger (krodha) and greed (lobha) the threefold gate of hell, destructive of the self.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

What is the sixteenth chapter called?

Daivasura Sampad Vibhaga Yoga, the divine and demonic natures.

What are the first divine qualities named?

Fearlessness, purity of heart and steadfastness in knowledge.

What are the three gates to ruin?

Desire, anger and greed.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।