MuhurtaNow

उद्धवगीता - सप्तमोऽध्यायः

Sri Krishna · पारंपरिक भक्ति पाठ

ಅಥ ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ।

ಶ್ರೀ ಭಗವಾನ್ ಉವಾಚ

ಯತ್ ಆತ್ಥ ಮಾಂ ಮಹಾಭಾಗ ತತ್ ಚಿಕೀರ್ಷಿತಂ ಏವ ಮೇ । ಬ್ರಹ್ಮಾ ಭವಃ ಲೋಕಪಾಲಾಃ ಸ್ವರ್ವಾಸಂ ಮೇ ಅಭಿಕಾಂಕ್ಷಿಣಃ ॥ 1

ಮಯಾ ನಿಷ್ಪಾದಿತಂ ಹಿ ಅತ್ರ ದೇವಕಾರ್ಯಂ ಅಶೇಷತಃ । ಯದರ್ಥಂ ಅವತೀರ್ಣಃ ಅಹಂ ಅಂಶೇನ ಬ್ರಹ್ಮಣಾರ್ಥಿತಃ ॥ 2॥

ಕುಲಂ ವೈ ಶಾಪನಿರ್ದಗ್ಧಂ ನಂಕ್ಷ್ಯತಿ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಿಗ್ರಹಾತ್ । ಸಮುದ್ರಃ ಸಪ್ತಮೇ ಅಹ್ನ್ಹ್ಯೇತಾಂ ಪುರೀಂ ಚ ಪ್ಲಾವಯಿಷ್ಯತಿ ॥ 3॥

ಯಃ ಹಿ ಏವ ಅಯಂ ಮಯಾ ತ್ಯಕ್ತಃ ಲೋಕಃ ಅಯಂ ನಷ್ಟಮಂಗಲಃ । ಭವಿಷ್ಯತಿ ಅಚಿರಾತ್ ಸಾಧೋ ಕಲಿನಾಽಪಿ ನಿರಾಕೃತಃ ॥ 4॥

ನ ವಸ್ತವ್ಯಂ ತ್ವಯಾ ಏವ ಇಹ ಮಯಾ ತ್ಯಕ್ತೇ ಮಹೀತಲೇ । ಜನಃ ಅಧರ್ಮರುಚಿಃ ಭದ್ರಃ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಕಲೌ ಯುಗೇ ॥ 5॥

ತ್ವಂ ತು ಸರ್ವಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಸ್ನೇಹಂ ಸ್ವಜನಬಂಧುಷು । ಮಯಿ ಆವೇಶ್ಯ ಮನಃ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಮದೃಕ್ ವಿಚರಸ್ವ ಗಾಮ್ ॥ 6॥

ಯತ್ ಇದಂ ಮನಸಾ ವಾಚಾ ಚಕ್ಷುರ್ಭ್ಯಾಂ ಶ್ರವಣಾದಿಭಿಃ । ನಶ್ವರಂ ಗೃಹ್ಯಮಾಣಂ ಚ ವಿದ್ಧಿ ಮಾಯಾಮನೋಮಯಮ್ ॥ 7॥

ಪುಂಸಃ ಅಯುಕ್ತಸ್ಯ ನಾನಾರ್ಥಃ ಭ್ರಮಃ ಸಃ ಗುಣದೋಷಭಾಕ್ । ಕರ್ಮಾಕರ್ಮವಿಕರ್ಮ ಇತಿ ಗುಣದೋಷಧಿಯಃ ಭಿದಾ ॥ 8॥

ತಸ್ಮಾತ್ ಯುಕ್ತೈಂದ್ರಿಯಗ್ರಾಮಃ ಯುಕ್ತಚಿತ್ತಃ ಇದಂ ಜಗತ್ । ಆತ್ಮನಿ ಈಕ್ಷಸ್ವ ವಿತತಂ ಆತ್ಮಾನಂ ಮಯಿ ಅಧೀಶ್ವರೇ ॥ 9॥

ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನಸಂಯುಕ್ತಃ ಆತ್ಮಭೂತಃ ಶರೀರಿಣಾಮ್ । ಆತ್ಮಾನುಭವತುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ನ ಅಂತರಾಯೈಃ ವಿಹನ್ಯಸೇ ॥ 10॥

ದೋಷಬುದ್ಧ್ಯಾ ಉಭಯಾತೀತಃ ನಿಷೇಧಾತ್ ನ ನಿವರ್ತತೇ । ಗುಣಬುದ್ಧ್ಯಾ ಚ ವಿಹಿತಂ ನ ಕರೋತಿ ಯಥಾ ಅರ್ಭಕಃ ॥ 11॥

ಸರ್ವಭೂತಸುಹೃತ್ ಶಾಂತಃ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನನಿಶ್ಚಯಃ । ಪಶ್ಯನ್ ಮದಾತ್ಮಕಂ ವಿಶ್ವಂ ನ ವಿಪದ್ಯೇತ ವೈ ಪುನಃ ॥ 12॥

ಶ್ರೀ ಶುಕಃ ಉವಾಚ

ಇತಿ ಆದಿಷ್ಟಃ ಭಗವತಾ ಮಹಾಭಾಗವತಃ ನೃಪ । ಉದ್ಧವಃ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಆಹ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸುಃ ಅಚ್ಯುತಮ್ ॥ 13

ಉದ್ಧವಃ ಉವಾಚ

ಯೋಗೇಶ ಯೋಗವಿನ್ನ್ಯಾಸ ಯೋಗಾತ್ಮ ಯೋಗಸಂಭವ । ನಿಃಶ್ರೇಯಸಾಯ ಮೇ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ತ್ಯಾಗಃ ಸಂನ್ಯಾಸಲಕ್ಷಣಃ ॥ 14

ತ್ಯಾಗಃ ಅಯಂ ದುಷ್ಕರಃ ಭೂಮನ್ ಕಾಮಾನಾಂ ವಿಷಯಾತ್ಮಭಿಃ । ಸುತರಾಂ ತ್ವಯಿ ಸರ್ವಾತ್ಮನ್ ನ ಅಭಕ್ತೈಃ ಇತಿ ಮೇ ಮತಿಃ ॥ 15॥

ಸಃ ಅಹಂ ಮಮ ಅಹಂ ಇತಿ ಮೂಢಮತಿಃ ವಿಗಾಢಃ ತ್ವತ್ ಮಾಯಯಾ ವಿರಚಿತ ಆತ್ಮನಿ ಸಾನುಬಂಧೇ । ತತ್ ತು ಅಂಜಸಾ ನಿಗದಿತಂ ಭವತಾ ಯಥಾ ಅಹಂ ಸಂಸಾಧಯಾಮಿ ಭಗವನ್ ಅನುಶಾಧಿ ಭೃತ್ಯಮ್ ॥ 16॥

ಸತ್ಯಸ್ಯ ತೇ ಸ್ವದೃಶಃ ಆತ್ಮನಃ ಆತ್ಮನಃ ಅನ್ಯಂ ವಕ್ತಾರಂ ಈಶ ವಿಬುಧೇಷು ಅಪಿ ನ ಅನುಚಕ್ಷೇ । ಸರ್ವೇ ವಿಮೋಹಿತಧಿಯಃ ತವ ಮಾಯಯಾ ಇಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯಃ ತನುಭೃತಃ ಬಹಿಃ ಅರ್ಥಭಾವಃ ॥ 17॥

ತಸ್ಮಾತ್ ಭವಂತಂ ಅನವದ್ಯಂ ಅನಂತಪಾರಂ ಸರ್ವಜ್ಞಂ ಈಶ್ವರಂ ಅಕುಂಠವಿಕುಂಠಧಿಷ್ಣಿ ಅಯಮ್ । ನಿರ್ವಿಣ್ಣಧೀಃ ಅಹಂ ಉ ಹ ವೃಜನಾಭಿತಪ್ತಃ ನಾರಾಯಣಂ ನರಸಖಂ ಶರಣಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ॥ 18॥

ಶ್ರೀ ಭಗವಾನ್ ಉವಾಚ

ಪ್ರಾಯೇಣ ಮನುಜಾ ಲೋಕೇ ಲೋಕತತ್ತ್ವವಿಚಕ್ಷಣಾಃ । ಸಮುದ್ಧರಂತಿ ಹಿ ಆತ್ಮಾನಂ ಆತ್ಮನಾ ಏವ ಅಶುಭಾಶಯಾತ್ ॥ 19

ಆತ್ಮನಃ ಗುರುಃ ಆತ್ಮಾ ಏವ ಪುರುಷಸ್ಯ ವಿಶೇಷತಃ । ಯತ್ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅನುಮಾನಾಭ್ಯಾಂ ಶ್ರೇಯಃ ಅಸೌ ಅನುವಿಂದತೇ ॥ 20॥

ಪುರುಷತ್ವೇ ಚ ಮಾಂ ಧೀರಾಃ ಸಾಂಖ್ಯಯೋಗವಿಶಾರದಾಃ । ಆವಿಸ್ತರಾಂ ಪ್ರಪಶ್ಯಂತಿ ಸರ್ವಶಕ್ತಿ ಉಪಬೃಂಹಿತಮ್ ॥ 21॥

ಏಕದ್ವಿತ್ರಿಚತುಷ್ಪಾದಃ ಬಹುಪಾದಃ ತಥಾ ಅಪದಃ । ಬಹ್ವ್ಯಃ ಸಂತಿ ಪುರಃ ಸೃಷ್ಟಾಃ ತಾಸಾಂ ಮೇ ಪೌರುಷೀ ಪ್ರಿಯಾ ॥ 22॥

ಅತ್ರ ಮಾಂ ಮಾರ್ಗಯಂತ್ಯದ್ಧಾಃ ಯುಕ್ತಾಃ ಹೇತುಭಿಃ ಈಶ್ವರಮ್ । ಗೃಹ್ಯಮಾಣೈಃ ಗುಣೈಃ ಲಿಂಗೈಃ ಅಗ್ರಾಹ್ಯಂ ಅನುಮಾನತಃ ॥ 23॥

ಅತ್ರ ಅಪಿ ಉದಾಹರಂತಿ ಇಮಂ ಇತಿಹಾಸಂ ಪುರಾತನಮ್ । ಅವಧೂತಸ್ಯ ಸಂವಾದಂ ಯದೋಃ ಅಮಿತತೇಜಸಃ ॥ 24॥

(ಅಥ ಅವಧೂತಗೀತಮ್ ।) ಅವಧೂತಂ ದ್ವಿಜಂ ಕಂಚಿತ್ ಚರಂತಂ ಅಕುತೋಭಯಮ್ । ಕವಿಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ತರುಣಂ ಯದುಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಧರ್ಮವಿತ್ ॥ 25॥

ಯದುಃ ಉವಾಚ

ಕುತಃ ಬುದ್ಧಿಃ ಇಯಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಅಕರ್ತುಃ ಸುವಿಶಾರದಾ । ಯಾಂ ಆಸಾದ್ಯ ಭವಾನ್ ಲೋಕಂ ವಿದ್ವಾನ್ ಚರತಿ ಬಾಲವತ್ ॥ 26

ಪ್ರಾಯಃ ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮೇಷು ವಿವಿತ್ಸಾಯಾಂ ಚ ಮಾನವಾಃ । ಹೇತುನಾ ಏವ ಸಮೀಹಂತೇ ಆಯುಷಃ ಯಶಸಃ ಶ್ರಿಯಃ ॥ 27॥

ತ್ವಂ ತು ಕಲ್ಪಃ ಕವಿಃ ದಕ್ಷಃ ಸುಭಗಃ ಅಮೃತಭಾಷಣಃ । ನ ಕರ್ತಾ ನೇಹಸೇ ಕಿಂಚಿತ್ ಜಡೌನ್ಮತ್ತಪಿಶಾಚವತ್ ॥ 28॥

ಜನೇಷು ದಹ್ಯಮಾನೇಷು ಕಾಮಲೋಭದವಾಗ್ನಿನಾ । ನ ತಪ್ಯಸೇ ಅಗ್ನಿನಾ ಮುಕ್ತಃ ಗಂಗಾಂಭಸ್ಥಃ ಇವ ದ್ವಿಪಃ ॥ 29॥

ತ್ವಂ ಹಿ ನಃ ಪೃಚ್ಛತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಆತ್ಮನಿ ಆನಂದಕಾರಣಮ್ । ಬ್ರೂಹಿ ಸ್ಪರ್ಶವಿಹೀನಸ್ಯ ಭವತಃ ಕೇವಲ ಆತ್ಮನಃ ॥ 30॥

ಶ್ರೀ ಭಗವಾನ್ ಉವಾಚ

ಯದುನಾ ಏವಂ ಮಹಾಭಾಗಃ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೇನ ಸುಮೇಧಸಾ । ಪೃಷ್ಟಃ ಸಭಾಜಿತಃ ಪ್ರಾಹ ಪ್ರಶ್ರಯ ಅವನತಂ ದ್ವಿಜಃ ॥ 31

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಉವಾಚ

ಸಂತಿ ಮೇ ಗುರವಃ ರಾಜನ್ ಬಹವಃ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಉಪಾಶ್ರಿತಾಃ । ಯತಃ ಬುದ್ಧಿಂ ಉಪಾದಾಯ ಮುಕ್ತಃ ಅಟಾಮಿ ಇಹ ತಾನ್ ಶ್ರುಣು ॥ 32

ಪೃಥಿವೀ ವಾಯುಃ ಆಕಾಶಂ ಆಪಃ ಅಗ್ನಿಃ ಚಂದ್ರಮಾ ರವಿಃ । ಕಪೋತಃ ಅಜಗರಃ ಸಿಂಧುಃ ಪತಂಗಃ ಮಧುಕೃದ್ ಗಜಃ ॥ 33॥

ಮಧುಹಾ ಹರಿಣಃ ಮೀನಃ ಪಿಂಗಲಾ ಕುರರಃ ಅರ್ಭಕಃ । ಕುಮಾರೀ ಶರಕೃತ್ ಸರ್ಪಃ ಊರ್ಣನಾಭಿಃ ಸುಪೇಶಕೃತ್ ॥ 34॥

ಏತೇ ಮೇ ಗುರವಃ ರಾಜನ್ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಃ ಆಶ್ರಿತಾಃ । ಶಿಕ್ಷಾ ವೃತ್ತಿಭಿಃ ಏತೇಷಾಂ ಅನ್ವಶಿಕ್ಷಂ ಇಹ ಆತ್ಮನಃ ॥ 35॥

ಯತಃ ಯತ್ ಅನುಶಿಕ್ಷಾಮಿ ಯಥಾ ವಾ ನಾಹುಷಾತ್ಮಜ । ತತ್ ತಥಾ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ನಿಬೋಧ ಕಥಯಾಮಿ ತೇ ॥ 36॥

ಭೂತೈಃ ಆಕ್ರಮಾಣಃ ಅಪಿ ಧೀರಃ ದೈವವಶಾನುಗೈಃ । ತತ್ ವಿದ್ವಾನ್ ನ ಚಲೇತ್ ಮಾರ್ಗಾತ್ ಅನ್ವಶಿಕ್ಷಂ ಕ್ಷಿತೇಃ ವ್ರತಮ್ ॥ 37॥

ಶಶ್ವತ್ ಪರಾರ್ಥಸರ್ವೇಹಃ ಪರಾರ್ಥ ಏಕಾಂತಸಂಭವಃ । ಸಾಧುಃ ಶಿಕ್ಷೇತ ಭೂಭೃತ್ತಃ ನಗಶಿಷ್ಯಃ ಪರಾತ್ಮತಾಮ್ ॥

38॥

ಪ್ರಾಣವೃತ್ತ್ಯಾ ಏವ ಸಂತುಷ್ಯೇತ್ ಮುನಿಃ ನ ಏವ ಇಂದ್ರಿಯಪ್ರಿಯೈಃ । ಜ್ಞಾನಂ ಯಥಾ ನ ನಶ್ಯೇತ ನ ಅವಕೀರ್ಯೇತ ವಾಙ್ಮನಃ ॥ 39॥

ವಿಷಯೇಷು ಆವಿಶನ್ ಯೋಗೀ ನಾನಾಧರ್ಮೇಷು ಸರ್ವತಃ । ಗುಣದೋಷವ್ಯಪೇತ ಆತ್ಮಾ ನ ವಿಷಜ್ಜೇತ ವಾಯುವತ್ ॥ 40॥

ಪಾರ್ಥಿವೇಷು ಇಹ ದೇಹೇಷು ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ತತ್ ಗುಣಾಶ್ರಯಃ । ಗುಣೈಃ ನ ಯುಜ್ಯತೇ ಯೋಗೀ ಗಂಧೈಃ ವಾಯುಃ ಇವ ಆತ್ಮದೃಕ್ ॥ 41॥

ಅಂತಃ ಹಿತಃ ಚ ಸ್ಥಿರಜಂಗಮೇಷು ಬ್ರಹ್ಮ ಆತ್ಮಭಾವೇನ ಸಮನ್ವಯೇನ । ವ್ಯಾಪ್ತ್ಯ ಅವಚ್ಛೇದಂ ಅಸಂಗಂ ಆತ್ಮನಃ ಮುನಿಃ ನಭಃ ತ್ವಂ ವಿತತಸ್ಯ ಭಾವಯೇತ್ ॥ 42॥

ತೇಜಃ ಅಬನ್ನಮಯೈಃ ಭಾವೈಃ ಮೇಘ ಆದ್ಯೈಃ ವಾಯುನಾ ಈರಿತೈಃ । ನ ಸ್ಪೃಶ್ಯತೇ ನಭಃ ತದ್ವತ್ ಕಾಲಸೃಷ್ಟೈಃ ಗುಣೈಃ ಪುಮಾನ್ ॥

43॥

ಸ್ವಚ್ಛಃ ಪ್ರಕೃತಿತಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಃ ಮಾಧುರ್ಯಃ ತೀರ್ಥಭೂಃ ನೃಣಾಮ್ । ಮುನಿಃ ಪುನಾತಿ ಅಪಾಂ ಮಿತ್ರಂ ಈಕ್ಷ ಉಪಸ್ಪರ್ಶಕೀರ್ತನೈಃ ॥ 44॥

ತೇಜಸ್ವೀ ತಪಸಾ ದೀಪ್ತಃ ದುರ್ಧರ್ಷೌದರಭಾಜನಃ । ಸರ್ವಭಕ್ಷಃ ಅಪಿ ಯುಕ್ತ ಆತ್ಮಾ ನ ಆದತ್ತೇ ಮಲಂ ಅಗ್ನಿವತ್ ॥ 45॥

ಕ್ವಚಿತ್ ಶನ್ನಃ ಕ್ವಚಿತ್ ಸ್ಪಷ್ಟಃ ಉಪಾಸ್ಯಃ ಶ್ರೇಯಃ ಇಚ್ಛತಾಮ್ । ಭುಂಕ್ತೇ ಸರ್ವತ್ರ ದಾತೄಣಾಂ ದಹನ್ ಪ್ರಾಕ್ ಉತ್ತರ ಅಶುಭಮ್ ॥

46॥

ಸ್ವಮಾಯಯಾ ಸೃಷ್ಟಂ ಇದಂ ಸತ್ ಅಸತ್ ಲಕ್ಷಣಂ ವಿಭುಃ । ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ಈಯತೇ ತತ್ ತತ್ ಸ್ವರೂಪಃ ಅಗ್ನಿಃ ಇವ ಏಧಸಿ ॥ 47॥

ವಿಸರ್ಗಾದ್ಯಾಃ ಶ್ಮಶಾನಾಂತಾಃ ಭಾವಾಃ ದೇಹಸ್ಯ ನ ಆತ್ಮನಃ । ಕಲಾನಾಂ ಇವ ಚಂದ್ರಸ್ಯ ಕಾಲೇನ ಅವ್ಯಕ್ತವರ್ತ್ಮನಾ ॥ 48॥

ಕಾಲೇನ ಹಿ ಓಘವೇಗೇನ ಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರಭವ ಅಪಿ ಅಯೌ । ನಿತ್ಯೌ ಅಪಿ ನ ದೃಶ್ಯೇತೇ ಆತ್ಮನಃ ಅಗ್ನೇಃ ಯಥಾ ಅರ್ಚಿಷಾಮ್ ॥ 49॥

ಗುಣೈಃ ಗುಣಾನ್ ಉಪಾದತ್ತೇ ಯಥಾಕಾಲಂ ವಿಮುಂಚತಿ । ನ ತೇಷು ಯುಜ್ಯತೇ ಯೋಗೀ ಗೋಭಿಃ ಗಾಃ ಇವ ಗೋಪತಿಃ ॥ 50॥

ಬುಧ್ಯತೇ ಸ್ವೇನ ಭೇದೇನ ವ್ಯಕ್ತಿಸ್ಥಃ ಇವ ತತ್ ಗತಃ । ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ಸ್ಥೂಲಮತಿಭಿಃ ಆತ್ಮಾ ಚ ಅವಸ್ಥಿತಃ ಅರ್ಕವತ್ ॥ 51॥

ನ ಅತಿಸ್ನೇಹಃ ಪ್ರಸಂಗಃ ವಾ ಕರ್ತವ್ಯಃ ಕ್ವ ಅಪಿ ಕೇನಚಿತ್ । ಕುರ್ವನ್ ವಿಂದೇತ ಸಂತಾಪಂ ಕಪೋತಃ ಇವ ದೀನಧೀಃ ॥ 52॥

ಕಪೋತಃ ಕಶ್ಚನ ಅರಣ್ಯೇ ಕೃತನೀಡಃ ವನಸ್ಪತೌ । ಕಪೋತ್ಯಾ ಭಾರ್ಯಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಉವಾಸ ಕತಿಚಿತ್ ಸಮಾಃ ॥ 53॥

ಕಪೋತೌ ಸ್ನೇಹಗುಣಿತಹೃದಯೌ ಗೃಹಧರ್ಮಿಣೌ । ದೃಷ್ಟಿಂ ದೃಷ್ಟ್ಯಾಂಗಂ ಅಂಗೇನ ಬುದ್ಧಿಂ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಬಬಂಧತುಃ ॥

54॥

ಶಯ್ಯಾಸನಾಟನಸ್ಥಾನವಾರ್ತಾಕ್ರೀಡಾಶನಾದಿಕಮ್ । ಮಿಥುನೀಭೂಯ ವಿಸ್ರಬ್ಧೌ ಚೇರತುಃ ವನರಾಜಿಷು ॥ 55॥

ಯಂ ಯಂ ವಾಂಛತಿ ಸಾ ರಾಜನ್ ತರ್ಪಯಂತಿ ಅನುಕಂಪಿತಾ । ತಂ ತಂ ಸಮನಯತ್ ಕಾಮಂ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಅಪಿ ಅಜಿತೈಂದ್ರಿಯಃ ॥ 56॥

ಕಪೋತೀ ಪ್ರಥಮಂ ಗರ್ಭಂ ಗೃಹ್ಣತಿ ಕಾಲಃ ಆಗತೇ । ಅಂಡಾನಿ ಸುಷುವೇ ನೀಡೇ ಸ್ವಪತ್ಯುಃ ಸಂನಿಧೌ ಸತೀ ॥ 57॥

ತೇಷೂ ಕಾಲೇ ವ್ಯಜಾಯಂತ ರಚಿತಾವಯವಾ ಹರೇಃ । ಶಕ್ತಿಭಿಃ ದುರ್ವಿಭಾವ್ಯಾಭಿಃ ಕೋಮಲಾಂಗತನೂರುಹಾಃ ॥ 58॥

ಪ್ರಜಾಃ ಪುಪುಷತುಃ ಪ್ರೀತೌ ದಂಪತೀ ಪುತ್ರವತ್ಸಲೌ । ಶ‍ಋಣ್ವಂತೌ ಕೂಜಿತಂ ತಾಸಾಂ ನಿರ್ವೃತೌ ಕಲಭಾಷಿತೈಃ ॥ 59॥

ತಾಸಾಂ ಪತತ್ರೈಃ ಸುಸ್ಪರ್ಶೈಃ ಕೂಜಿತೈಃ ಮುಗ್ಧಚೇಷ್ಟಿತೈಃ । ಪ್ರತ್ಯುದ್ಗಮೈಃ ಅದೀನಾನಾಂ ಪಿತರೌ ಮುದಂ ಆಪತುಃ ॥ 60॥

ಸ್ನೇಹಾನುಬದ್ಧಹೃದಯೌ ಅನ್ಯೋನ್ಯಂ ವಿಷ್ಣುಮಾಯಯಾ । ವಿಮೋಹಿತೌ ದೀನಧಿಯೌ ಶಿಶೂನ್ ಪುಪುಷತುಃ ಪ್ರಜಾಃ ॥ 61॥

ಏಕದಾ ಜಗ್ಮತುಃ ತಾಸಾಂ ಅನ್ನಾರ್ಥಂ ತೌ ಕುಟುಂಬಿನೌ । ಪರಿತಃ ಕಾನನೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಅರ್ಥಿನೌ ಚೇರತುಃ ಚಿರಮ್ ॥ 62॥

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾನ್ ಲುಬ್ಧಕಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ಯದೃಚ್ಛ ಅತಃ ವನೇಚರಃ । ಜಗೃಹೇ ಜಾಲಂ ಆತತ್ಯ ಚರತಃ ಸ್ವಾಲಯಾಂತಿಕೇ ॥ 63॥

ಕಪೋತಃ ಚ ಕಪೋತೀ ಚ ಪ್ರಜಾಪೋಷೇ ಸದಾ ಉತ್ಸುಕೌ । ಗತೌ ಪೋಷಣಂ ಆದಾಯ ಸ್ವನೀಡಂ ಉಪಜಗ್ಮತುಃ ॥ 64॥

ಕಪೋತೀ ಸ್ವಾತ್ಮಜಾನ್ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಬಾಲಕಾನ್ ಜಾಲಸಂವೃತಾನ್ । ತಾನ್ ಅಭ್ಯಧಾವತ್ ಕ್ರೋಶಂತೀ ಕ್ರೋಶತಃ ಭೃಶದುಃಖಿತಾ ॥ 65॥

ಸಾ ಅಸಕೃತ್ ಸ್ನೇಹಗುಣಿತಾ ದೀನಚಿತ್ತಾ ಅಜಮಾಯಯಾ । ಸ್ವಯಂ ಚ ಅಬಧ್ಯತ ಶಿಚಾ ಬದ್ಧಾನ್ ಪಶ್ಯಂತಿ ಅಪಸ್ಮೃತಿಃ ॥ 66॥

ಕಪೋತಃ ಚ ಆತ್ಮಜಾನ್ ಬದ್ಧಾನ್ ಆತ್ಮನಃ ಅಪಿ ಅಧಿಕಾನ್ ಪ್ರಿಯಾನ್ । ಭಾರ್ಯಾಂ ಚ ಆತ್ಮಸಮಾಂ ದೀನಃ ವಿಲಲಾಪ ಅತಿದುಃಖಿತಃ ॥ 67॥

ಅಹೋ ಮೇ ಪಶ್ಯತ ಅಪಾಯಂ ಅಲ್ಪಪುಣ್ಯಸ್ಯ ದುರ್ಮತೇಃ । ಅತೃಪ್ತಸ್ಯ ಅಕೃತಾರ್ಥಸ್ಯ ಗೃಹಃ ತ್ರೈವರ್ಗಿಕಃ ಹತಃ ॥ 68॥

ಅನುರೂಪಾ ಅನುಕೂಲಾ ಚ ಯಸ್ಯ ಮೇ ಪತಿದೇವತಾ । ಶೂನ್ಯೇ ಗೃಹೇ ಮಾಂ ಸಂತ್ಯಜ್ಯ ಪುತ್ರೈಃ ಸ್ವರ್ಯಾತಿ ಸಾಧುಭಿಃ ॥ 69॥

ಸಃ ಅಹಂ ಶೂನ್ಯೇ ಗೃಹೇ ದೀನಃ ಮೃತದಾರಃ ಮೃತಪ್ರಜಃ । ಜಿಜೀವಿಷೇ ಕಿಮರ್ಥಂ ವಾ ವಿಧುರಃ ದುಃಖಜೀವಿತಃ ॥ 70॥

ತಾನ್ ತಥಾ ಏವ ಆವೃತಾನ್ ಶಿಗ್ಭಿಃ ಮೃತ್ಯುಗ್ರಸ್ತಾನ್ ವಿಚೇಷ್ಟತಃ । ಸ್ವಯಂ ಚ ಕೃಪಣಃ ಶಿಕ್ಷು ಪಶ್ಯನ್ ಅಪಿ ಅಬುಧಃ ಅಪತತ್ ॥ 71॥

ತಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಲುಬ್ಧಕಃ ಕ್ರೂರಃ ಕಪೋತಂ ಗೃಹಮೇಧಿನಮ್ । ಕಪೋತಕಾನ್ ಕಪೋತೀಂ ಚ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಃ ಪ್ರಯಯೌ ಗೃಹಮ್ ॥ 72॥

ಏವಂ ಕುಟುಂಬೀ ಅಶಾಂತ ಆತ್ಮಾ ದ್ವಂದ್ವ ಆರಾಮಃ ಪತತ್ ತ್ರಿವತ್ । ಪುಷ್ಣನ್ ಕುಟುಂಬಂ ಕೃಪಣಃ ಸಾನುಬಂಧಃ ಅವಸೀದತಿ ॥ 73॥

ಯಃ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಮಾನುಷಂ ಲೋಕಂ ಮುಕ್ತಿದ್ವಾರಂ ಅಪಾವೃತಮ್ । ಗೃಹೇಷು ಖಗವತ್ ಸಕ್ತಃ ತಂ ಆರೂಢಚ್ಯುತಂ ವಿದುಃ ॥ 74॥

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮೇಕಾದಶಸ್ಕಂಧೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣೋದ್ಧವಸಂವಾದೇ ಯದ್ವಧೂತೇತಿಹಾಸೇ ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥

उद्धवगीता - सप्तमोऽध्यायः के बारे में

This chapter of the Uddhava Gita, the seventh chapter of the eleventh canto of the Bhagavata Purana, begins Krishna's great teaching to his friend Uddhava. Krishna says that he is about to leave the world, as Brahma, Shiva and the gods have asked, and tells Uddhava to give up attachment and wander the earth with a mind fixed on him. When Uddhava asks how, Krishna tells the story of the Avadhuta, a free wandering sage who told King Yadu that he had learned from twenty-four teachers in nature, and describes the first of them: the earth, the air, the sky, water, fire, the moon, the sun and the pigeon.

स्रोत: Bhagavata Purana, Skandha 11, chapter 7, as its colophon states

कब पढ़ें: For study and reflection, in Bhagavatam saptaha, and in Vedanta and devotion classes.

क्या आप जानते हैं?

  • The Avadhuta's twenty-four gurus include the earth (patience), air (non-attachment), the sky (all-pervasiveness) and the python (contentment).
  • The story of the pigeon family warns against excessive attachment to family.
  • The Uddhava Gita (cantos 11.7 to 11.29) is sometimes called Krishna's last teaching.

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

What is the Uddhava Gita?

Krishna's last teaching to Uddhava, in the eleventh canto of the Bhagavatam.

Who is the Avadhuta?

A free wandering sage who learned from twenty-four teachers in nature.

What does the earth teach him?

Patience and forbearance.

उपासना और अध्ययन के लिए प्रस्तुत, भविष्यवाणी के रूप में नहीं। गैर-व्यावसायिक।