ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಗೀತಾ ಪಂಚದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Karma Siddhanta · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಉವಾಚ
ಯಥಾತಥೋಪದೇಶೇನ ಕೃತಾರ್ಥಃ ಸತ್ತ್ವಬುದ್ಧಿಮಾನ್ । ಆಜೀವಮಪಿ ಜಿಜ್ಞಾಸುಃ ಪರಸ್ತತ್ರ ವಿಮುಹ್ಯತಿ ॥ 15-1
ಮೋಕ್ಷೋ ವಿಷಯವೈರಸ್ಯಂ ಬಂಧೋ ವೈಷಯಿಕೋ ರಸಃ । ಏತಾವದೇವ ವಿಜ್ಞಾನಂ ಯಥೇಚ್ಛಸಿ ತಥಾ ಕುರು ॥ 15-2॥
ವಾಗ್ಮಿಪ್ರಾಜ್ಞಾಮಹೋದ್ಯೋಗಂ ಜನಂ ಮೂಕಜಡಾಲಸಮ್ । ಕರೋತಿ ತತ್ತ್ವಬೋಧೋಽಯಮತಸ್ತ್ಯಕ್ತೋ ಬುಭುಕ್ಷಭಿಃ ॥ 15-3॥
ನ ತ್ವಂ ದೇಹೋ ನ ತೇ ದೇಹೋ ಭೋಕ್ತಾ ಕರ್ತಾ ನ ವಾ ಭವಾನ್ । ಚಿದ್ರೂಪೋಽಸಿ ಸದಾ ಸಾಕ್ಷೀ ನಿರಪೇಕ್ಷಃ ಸುಖಂ ಚರ ॥ 15-4॥
ರಾಗದ್ವೇಷೌ ಮನೋಧರ್ಮೌ ನ ಮನಸ್ತೇ ಕದಾಚನ । ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪೋಽಸಿ ಬೋಧಾತ್ಮಾ ನಿರ್ವಿಕಾರಃ ಸುಖಂ ಚರ ॥ 15-5॥
ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಚಾತ್ಮಾನಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಚಾತ್ಮನಿ । ವಿಜ್ಞಾಯ ನಿರಹಂಕಾರೋ ನಿರ್ಮಮಸ್ತ್ವಂ ಸುಖೀ ಭವ ॥ 15-6॥
ವಿಶ್ವಂ ಸ್ಫುರತಿ ಯತ್ರೇದಂ ತರಂಗಾ ಇವ ಸಾಗರೇ । ತತ್ತ್ವಮೇವ ನ ಸಂದೇಹಶ್ಚಿನ್ಮೂರ್ತೇ ವಿಜ್ವರೋ ಭವ ॥ 15-7॥
ಶ್ರದ್ಧಸ್ವ ತಾತ ಶ್ರದ್ಧಸ್ವ ನಾತ್ರ ಮೋಹಂ ಕುರುಷ್ವ ಭೋಃ । ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪೋ ಭಗವಾನಾತ್ಮಾ ತ್ವಂ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರಃ ॥ 15-8॥
ಗುಣೈಃ ಸಂವೇಷ್ಟಿತೋ ದೇಹಸ್ತಿಷ್ಠತ್ಯಾಯಾತಿ ಯಾತಿ ಚ । ಆತ್ಮಾ ನ ಗಂತಾ ನಾಗಂತಾ ಕಿಮೇನಮನುಶೋಚಸಿ ॥ 15-9॥
ದೇಹಸ್ತಿಷ್ಠತು ಕಲ್ಪಾಂತಂ ಗಚ್ಛತ್ವದ್ಯೈವ ವಾ ಪುನಃ । ಕ್ವ ವೃದ್ಧಿಃ ಕ್ವ ಚ ವಾ ಹಾನಿಸ್ತವ ಚಿನ್ಮಾತ್ರರೂಪಿಣಃ ॥ 15-10॥
ತ್ವಯ್ಯನಂತಮಹಾಂಭೋಧೌ ವಿಶ್ವವೀಚಿಃ ಸ್ವಭಾವತಃ । ಉದೇತು ವಾಸ್ತಮಾಯಾತು ನ ತೇ ವೃದ್ಧಿರ್ನ ವಾ ಕ್ಷತಿಃ ॥ 15-11॥
ತಾತ ಚಿನ್ಮಾತ್ರರೂಪೋಽಸಿ ನ ತೇ ಭಿನ್ನಮಿದಂ ಜಗತ್ । ಅತಃ ಕಸ್ಯ ಕಥಂ ಕುತ್ರ ಹೇಯೋಪಾದೇಯಕಲ್ಪನಾ ॥ 15-12॥
ಏಕಸ್ಮಿನ್ನವ್ಯಯೇ ಶಾಂತೇ ಚಿದಾಕಾಶೇಽಮಲೇ ತ್ವಯಿ । ಕುತೋ ಜನ್ಮ ಕುತೋ ಕರ್ಮ ಕುತೋಽಹಂಕಾರ ಏವ ಚ ॥ 15-13॥
ಯತ್ತ್ವಂ ಪಶ್ಯಸಿ ತತ್ರೈಕಸ್ತ್ವಮೇವ ಪ್ರತಿಭಾಸಸೇ । ಕಿಂ ಪೃಥಕ್ ಭಾಸತೇ ಸ್ವರ್ಣಾತ್ ಕಟಕಾಂಗದನೂಪುರಮ್ ॥ 15-14॥
ಅಯಂ ಸೋಽಹಮಯಂ ನಾಹಂ ವಿಭಾಗಮಿತಿ ಸಂತ್ಯಜ । ಸರ್ವಮಾತ್ಮೇತಿ ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ನಿಃಸಂಕಲ್ಪಃ ಸುಖೀ ಭವ ॥ 15-15॥
ತವೈವಾಜ್ಞಾನತೋ ವಿಶ್ವಂ ತ್ವಮೇಕಃ ಪರಮಾರ್ಥತಃ । ತ್ವತ್ತೋಽನ್ಯೋ ನಾಸ್ತಿ ಸಂಸಾರೀ ನಾಸಂಸಾರೀ ಚ ಕಶ್ಚನ ॥ 15-16॥
ಭ್ರಾಂತಿಮಾತ್ರಮಿದಂ ವಿಶ್ವಂ ನ ಕಿಂಚಿದಿತಿ ನಿಶ್ಚಯೀ । ನಿರ್ವಾಸನಃ ಸ್ಫೂರ್ತಿಮಾತ್ರೋ ನ ಕಿಂಚಿದಿವ ಶಾಮ್ಯತಿ ॥ 15-17॥
ಏಕ ಏವ ಭವಾಂಭೋಧಾವಾಸೀದಸ್ತಿ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ನ ತೇ ಬಂಧೋಽಸ್ತಿ ಮೋಕ್ಷೋ ವಾ ಕೃತಕೃತ್ಯಃ ಸುಖಂ ಚರ ॥ 15-18॥
ಮಾ ಸಂಕಲ್ಪವಿಕಲ್ಪಾಭ್ಯಾಂ ಚಿತ್ತಂ ಕ್ಷೋಭಯ ಚಿನ್ಮಯ । ಉಪಶಾಮ್ಯ ಸುಖಂ ತಿಷ್ಠ ಸ್ವಾತ್ಮನ್ಯಾನಂದವಿಗ್ರಹೇ ॥ 15-19॥
ತ್ಯಜೈವ ಧ್ಯಾನಂ ಸರ್ವತ್ರ ಮಾ ಕಿಂಚಿದ್ ಹೃದಿ ಧಾರಯ । ಆತ್ಮಾ ತ್ವಂ ಮುಕ್ತ ಏವಾಸಿ ಕಿಂ ವಿಮೃಶ್ಯ ಕರಿಷ್ಯಸಿ ॥ 15-20॥
ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಗೀತಾ ಪಂಚದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಗೀತೆಯ ಹದಿನೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಶುದ್ಧಬುದ್ಧಿಯ ಸಾಧಕ ಒಂದೇ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಕೃತಾರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ವಿಚಾರಿಸಿಯೂ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ. ಉಪದೇಶವನ್ನು ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ: "ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಸವೇ ಮೋಕ್ಷ, ವಿಷಯರಸವೇ ಬಂಧ. ಇಷ್ಟೇ ವಿಜ್ಞಾನ; ಈಗ ನಿನಗಿಷ್ಟ ಬಂದಂತೆ ಮಾಡು." ನೀನು ಈಗಾಗಲೇ ಮುಕ್ತ; ಇನ್ನು ಚಿಂತಿಸಲು ಏನಿದೆ ಎಂದು ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಮಹರ್ಷಿಗಳು
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ, ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- "ಮೋಕ್ಷೋ ವಿಷಯವೈರಸ್ಯಂ ಬಂಧೋ ವೈಷಯಿಕೋ ರಸಃ" ಎಂಬ ೨ನೇ ಶ್ಲೋಕ ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿ ಬಂಧ ಮೋಕ್ಷಗಳ ಅತಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
- ಆತ್ಮ ಈಗಾಗಲೇ ಮುಕ್ತವಾದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನರೂಪದ ಧ್ಯಾನವನ್ನೂ ಬಿಡು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹೇಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ?
ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ರುಚಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಮೋಕ್ಷ; ಅವುಗಳ ರುಚಿಯೇ ಬಂಧ.
ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ನೀನು ಈಗಾಗಲೇ ಮುಕ್ತ, ಆದ್ದರಿಂದ ಚಿಂತಿಸಲು ಏನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ.
ಮಾತನಾಡುವವರು ಯಾರು?
ಜನಕರಾಜನಿಗೆ ಅಷ್ಟಾವಕ್ರ ಮಹರ್ಷಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು