ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಪಾರಾಯಣ - ಷಷ್ಠೋಽಧ್ಯಾಯಃ
Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ഓം ശ്രീ പരമാത്മനേ നമഃ അഥ ഷഷ്ഠോഽധ്യായഃ ആത്മസംയമയോഗഃ
ശ്രീ ഭഗവാനുവാച
അനാശ്രിതഃ കര്മഫലം കാര്യം കര്മ കരോതി യഃ । സ സന്ന്യാസീ ച യോഗീ ച ന നിരഗ്നിര്ന ചാക്രിയഃ ॥1
യം സന്ന്യാസമിതി പ്രാഹുഃ യോഗം തം വിദ്ധി പാംഡവ । ന ഹ്യസന്ന്യസ്തസംകല്പഃ യോഗീ ഭവതി കശ്ചന ॥2॥
ആരുരുക്ഷോര്മുനേര്യോഗം കര്മ കാരണമുച്യതേ । യോഗാരൂഢസ്യ തസ്യൈവ ശമഃ കാരണമുച്യതേ ॥3॥
യദാ ഹി നേംദ്രിയാര്ഥേഷു ന കര്മസ്വനുഷജ്ജതേ । സർവസംകല്പസന്ന്യാസീ യോഗാരൂഢസ്തദോച്യതേ ॥4॥
ഉദ്ധരേദാത്മനാഽഽത്മാനം നാത്മാനമവസാദയേത് । ആത്മൈവ ഹ്യാത്മനോ ബംധുഃ ആത്മൈവ രിപുരാത്മനഃ ॥5॥
ബംധുരാത്മാത്മനസ്തസ്യ യേനാത്മൈവാത്മനാ ജിതഃ । അനാത്മനസ്തു ശത്രുത്വേ വര്തേതാത്മൈവ ശത്രുവത് ॥6॥
ജിതാത്മനഃ പ്രശാംതസ്യ പരമാത്മാ സമാഹിതഃ । ശീതോഷ്ണസുഖദുഃഖേഷു തഥാ മാനാപമാനയോഃ ॥7॥
ജ്ഞാനവിജ്ഞാനതൃപ്താത്മാ കൂടസ്ഥോ വിജിതേംദ്രിയഃ । യുക്ത ഇത്യുച്യതേ യോഗീ സമലോഷ്ടാശ്മകാംചനഃ ॥8॥
സുഹൃന്മിത്രാര്യുദാസീന മധ്യസ്ഥദ്വേഷ്യബംധുഷു । സാധുഷ്വപി ച പാപേഷു സമബുദ്ധിർവിശിഷ്യതേ ॥9॥
യോഗീ യുംജീത സതതമ് ആത്മാനം രഹസി സ്ഥിതഃ । ഏകാകീ യതചിത്താത്മാ നിരാശീരപരിഗ്രഹഃ ॥10॥
ശുചൌ ദേശേ പ്രതിഷ്ഠാപ്യ സ്ഥിരമാസനമാത്മനഃ । നാത്യുച്ഛ്രിതം നാതിനീചം ചൈലാജിനകുശോത്തരമ് ॥11॥
തത്രൈകാഗ്രം മനഃ കൃത്വാ യതചിത്തേംദ്രിയക്രിയഃ । ഉപവിശ്യാസനേ യുംജ്യാത് യോഗമാത്മവിശുദ്ധയേ ॥12॥
സമം കായശിരോഗ്രീവം ധാരയന്നചലം സ്ഥിരഃ । സംപ്രേക്ഷ്യ നാസികാഗ്രം സ്വം ദിശശ്ചാനവലോകയന് ॥13॥
പ്രശാംതാത്മാ വിഗത ഭീഃ ബ്രഹ്മചാരിവ്രതേ സ്ഥിതഃ । മനഃ സംയമ്യ മച്ചിത്തഃ യുക്ത ആസീത മത്പരഃ ॥14॥
യുംജന്നേവം സദാഽഽത്മാനം യോഗീ നിയതമാനസഃ । ശാംതിം നിർവാണപരമാം മത്സംസ്ഥാമധിഗച്ഛതി ॥15॥
നാത്യശ്നതസ്തു യോഗോഽസ്തി ന ചൈകാംതമനശ്നതഃ । ന ചാതി സ്വപ്നശീലസ്യ ജാഗ്രതോ നൈവ ചാര്ജുന ॥16॥
യുക്താഹാരവിഹാരസ്യ യുക്തചേഷ്ടസ്യ കര്മസു । യുക്തസ്വപ്നാവബോധസ്യ യോഗോ ഭവതി ദുഃഖഹാ ॥17॥
യദാ വിനിയതം ചിത്തമ് ആത്മന്യേവാവതിഷ്ഠതേ । നിസ്സ്പൃഹഃ സർവകാമേഭ്യഃ യുക്ത ഇത്യുച്യതേ തദാ ॥18॥
യഥാ ദീപോ നിവാതസ്ഥഃ നേംഗതേ സോപമാ സ്മൃതാ । യോഗിനോ യതചിത്തസ്യ യുംജതോ യോഗമാത്മനഃ ॥19॥
യത്രോപരമതേ ചിത്തം നിരുദ്ധം യോഗസേവയാ । യത്ര ചൈവാത്മനാത്മാനം പശ്യന്നാത്മനി തുഷ്യതി ॥20॥
സുഖമാത്യംതികം യത്തത് ബുദ്ധിഗ്രാഹ്യമതീംദ്രിയമ് । വേത്തി യത്ര ന ചൈവായം സ്ഥിതശ്ചലതി തത്ത്വതഃ ॥21॥
യം ലബ്ധ്വാ ചാപരം ലാഭം മന്യതേ നാധികം തതഃ । യസ്മിന് സ്ഥിതോ ന ദുഃഖേന ഗുരുണാപി വിചാല്യതേ ॥22॥
തം വിദ്യാത് ദുഃഖസംയോഗ വിയോഗം യോഗസംജ്ഞിതമ് । സ നിശ്ചയേന യോക്തവ്യഃ യോഗോഽനിർവിണ്ണചേതസാ ॥23॥
സംകല്പപ്രഭവാന്കാമാന് ത്യക്ത്വാ സർവാനശേഷതഃ । മനസൈവേംദ്രിയഗ്രാമം വിനിയമ്യ സമംതതഃ ॥24॥
ശനൈഃ ശനൈരുപരമേത് ബുദ്ധ്യാ ധൃതിഗൃഹീതയാ । ആത്മസംസ്ഥം മനഃ കൃത്വാ ന കിംചിദപി ചിംതയേത് ॥25॥
യതോ യതോ നിശ്ചരതി മനശ്ചംചലമസ്ഥിരമ് । തതസ്തതോ നിയമ്യൈതത് ആത്മന്യേവ വശം നയേത് ॥26॥
പ്രശാംതമനസം ഹ്യേനം യോഗിനം സുഖമുത്തമമ് । ഉപൈതി ശാംതരജസം ബ്രഹ്മഭൂതമകല്മഷമ് ॥27॥
യുംജന്നേവം സദാഽഽത്മാനം യോഗീ വിഗതകല്മഷഃ । സുഖേന ബ്രഹ്മസംസ്പര്ശമ് അത്യംതം സുഖമശ്നുതേ ॥28॥
സർവഭൂതസ്ഥമാത്മാനം സർവഭൂതാനി ചാത്മനി । ഈക്ഷതേ യോഗയുക്താത്മാ സർവത്ര സമദര്ശനഃ ॥29॥
യോ മാം പശ്യതി സർവത്ര സർവം ച മയി പശ്യതി । തസ്യാഹം ന പ്രണശ്യാമി സ ച മേ ന പ്രണശ്യതി ॥30॥
സർവഭൂതസ്ഥിതം യോ മാം ഭജത്യേകത്വമാസ്ഥിതഃ । സർവഥാ വര്തമാനോഽപി സ യോഗീ മയി വര്തതേ ॥31॥
ആത്മൌപമ്യേന സർവത്ര സമം പശ്യതി യോഽര്ജുന । സുഖം വാ യദി വാ ദുഃഖം സ യോഗീ പരമോ മതഃ ॥32॥
അര്ജുന ഉവാച
യോഽയം യോഗസ്ത്വയാ പ്രോക്തഃ സാമ്യേന മധുസൂദന । ഏതസ്യാഹം ന പശ്യാമി ചംചലത്വാത്സ്ഥിതിം സ്ഥിരാമ് ॥33
ചംചലം ഹി മനഃ കൃഷ്ണ പ്രമാഥി ബലവദ്ദൃഢമ് । തസ്യാഹം നിഗ്രഹം മന്യേ വായോരിവ സുദുഷ്കരമ് ॥34॥
ശ്രീ ഭഗവാനുവാച
അസംശയം മഹാബാഹോ മനോ ദുര്നിഗ്രഹം ചലമ് । അഭ്യാസേന തു കൌംതേയ വൈരാഗ്യേണ ച ഗൃഹ്യതേ ॥35
അസംയതാത്മനാ യോഗഃ ദുഷ്പ്രാപ ഇതി മേ മതിഃ । വശ്യാത്മനാ തു യതതാ ശക്യോഽവാപ്തുമുപായതഃ ॥36॥
അര്ജുന ഉവാച
അയതിഃ ശ്രദ്ധയോപേതഃ യോഗാച്ചലിതമാനസഃ । അപ്രാപ്യ യോഗസംസിദ്ധിം കാം ഗതിം കൃഷ്ണ ഗച്ഛതി ॥37
കച്ചിന്നോഭയവിഭ്രഷ്ടഃ ഛിന്നാഭ്രമിവ നശ്യതി । അപ്രതിഷ്ഠോ മഹാബാഹോ വിമൂഢോ ബ്രഹ്മണഃ പഥി ॥38॥
ഏതന്മേ സംശയം കൃഷ്ണ ഛേത്തുമര്ഹസ്യശേഷതഃ । ത്വദന്യഃ സംശയസ്യാസ്യ ഛേത്താ ന ഹ്യുപപദ്യതേ ॥39॥
ശ്രീ ഭഗവാനുവാച
പാര്ഥ നൈവേഹ നാമുത്ര വിനാശസ്തസ്യ വിദ്യതേ । ന ഹി കല്യാണകൃത്കശ്ചിത് ദുര്ഗതിം താത ഗച്ഛതി ॥40
പ്രാപ്യ പുണ്യകൃതാം ലോകാന് ഉഷിത്വാ ശാശ്വതീഃ സമാഃ । ശുചീനാം ശ്രീമതാം ഗേഹേ യോഗഭ്രഷ്ടോഽഭിജായതേ ॥41॥
അഥവാ യോഗിനാമേവ കുലേ ഭവതി ധീമതാമ് । ഏതദ്ധി ദുര്ലഭതരം ലോകേ ജന്മ യദീദൃശമ് ॥42॥
തത്ര തം ബുദ്ധിസംയോഗം ലഭതേ പൌർവദേഹികമ് । യതതേ ച തതോ ഭൂയഃ സംസിദ്ധൌ കുരുനംദന ॥43॥
പൂർവാഭ്യാസേന തേനൈവ ഹ്രിയതേ ഹ്യവശോഽപി സഃ । ജിജ്ഞാസുരപി യോഗസ്യ ശബ്ദബ്രഹ്മാതിവര്തതേ ॥44॥
പ്രയത്നാദ്യതമാനസ്തു യോഗീ സംശുദ്ധകില്ബിഷഃ । അനേകജന്മസംസിദ്ധഃ തതോ യാതി പരാം ഗതിമ് ॥45॥
തപസ്വിഭ്യോഽധികോ യോഗീ ജ്ഞാനിഭ്യോഽപി മതോഽധികഃ । കര്മിഭ്യശ്ചാധികോ യോഗീ തസ്മാദ്യോഗീ ഭവാര്ജുന ॥46॥
യോഗിനാമപി സർവേഷാം മദ്ഗതേനാംതരാത്മനാ । ശ്രദ്ധാവാന്ഭജതേ യോ മാം സ മേ യുക്തതമോ മതഃ ॥47॥
॥ ഓം തത്സദിതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസു ഉപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം യോഗശാസ്ത്രേ ശ്രീകൃഷ്ണാര്ജുനസംവാദേ ആത്മസംയമയോഗോ നാമ ഷഷ്ഠോഽധ്യായഃ 09
ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಪಾರಾಯಣ - ಷಷ್ಠೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಪಾರಾಯಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಆರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಆತ್ಮಸಂಯಮಯೋಗ (ಧ್ಯಾನಯೋಗ). ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸದೆ ಕರ್ತವ್ಯ ಮಾಡುವವನೇ ನಿಜ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಯೋಗಿ; ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಉದ್ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ತಾನೇ ತನ್ನ ಮಿತ್ರ, ತಾನೇ ತನ್ನ ಶತ್ರು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ಕೃಷ್ಣ. ಧ್ಯಾನವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ: ಶುಚಿ ಸ್ಥಿರ ಆಸನ, ದೇಹ ಶಿರ ಕುತ್ತಿಗೆ ನೇರ, ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ಥಿರ, ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದೆಡೆಯ ದೀಪದಂತೆ ಮನಸ್ಸು. ಮನಸ್ಸು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಚಂಚಲ ಎಂದು ಅರ್ಜುನ ಹೇಳಿದಾಗ, ಅಭ್ಯಾಸ ವೈರಾಗ್ಯಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದು, ಒಳಿತು ಮಾಡುವವನು ಎಂದೂ ದುರ್ಗತಿ ಪಡೆಯನು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.
ಮೂಲ: ಮಹಾಭಾರತ, ಭೀಷ್ಮಪರ್ವ (ಭಗವದ್ಗೀತೆ, 6ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ)
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ಗೀತಾ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಗೀತಾಜಯಂತಿ ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿಯಂದು.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ೫ನೇ ಶ್ಲೋಕ "ಉದ್ಧರೇದಾತ್ಮನಾತ್ಮಾನಂ", "ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ಎತ್ತಿಕೋ", ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಕುರಿತ ಗೀತೆಯ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
- ೩೫ನೇ ಶ್ಲೋಕ ಮನೋನಿಗ್ರಹದ ಎರಡು ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ: ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
೫ನೇ ಶ್ಲೋಕದಂತೆ ತನ್ನ ಮಿತ್ರ ಶತ್ರು ಯಾರು?
ತಾನೇ.
ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ?
ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದೆಡೆಯ ದೀಪಕ್ಕೆ.
ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿಯುವುದು?
ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು