ಗಣೇಶ ಭುಜಂಗಂ
Ganesha · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ರಣತ್ಕ್ಷುದ್ರಘಂಟಾನಿನಾದಾಭಿರಾಮಂ ಚಲತ್ತಾಂಡವೋದ್ದಂಡವತ್ಪದ್ಮತಾಲಮ್ । ಲಸತ್ತುಂದಿಲಾಂಗೋಪರಿವ್ಯಾಲಹಾರಂ ಗಣಾಧೀಶಮೀಶಾನಸೂನುಂ ತಮೀಡೇ ॥ 1 ॥
ಧ್ವನಿಧ್ವಂಸವೀಣಾಲಯೋಲ್ಲಾಸಿವಕ್ತ್ರಂ ಸ್ಫುರಚ್ಛುಂಡದಂಡೋಲ್ಲಸದ್ಬೀಜಪೂರಮ್ । ಗಲದ್ದರ್ಪಸೌಗಂಧ್ಯಲೋಲಾಲಿಮಾಲಂ ಗಣಾಧೀಶಮೀಶಾನಸೂನುಂ ತಮೀಡೇ ॥ 2 ॥
ಪ್ರಕಾಶಜ್ಜಪಾರಕ್ತರತ್ನಪ್ರಸೂನ- ಪ್ರವಾಲಪ್ರಭಾತಾರುಣಜ್ಯೋತಿರೇಕಮ್ । ಪ್ರಲಂಬೋದರಂ ವಕ್ರತುಂಡೈಕದಂತಂ ಗಣಾಧೀಶಮೀಶಾನಸೂನುಂ ತಮೀಡೇ ॥ 3 ॥
ವಿಚಿತ್ರಸ್ಫುರದ್ರತ್ನಮಾಲಾಕಿರೀಟಂ ಕಿರೀಟೋಲ್ಲಸಚ್ಚಂದ್ರರೇಖಾವಿಭೂಷಮ್ । ವಿಭೂಷೈಕಭೂಷಂ ಭವಧ್ವಂಸಹೇತುಂ ಗಣಾಧೀಶಮೀಶಾನಸೂನುಂ ತಮೀಡೇ ॥ 4 ॥
ಉದಂಚದ್ಭುಜಾವಲ್ಲರೀದೃಶ್ಯಮೂಲೋ- ಚ್ಚಲದ್ಭ್ರೂಲತಾವಿಭ್ರಮಭ್ರಾಜದಕ್ಷಮ್ । ಮರುತ್ಸುಂದರೀಚಾಮರೈಃ ಸೇವ್ಯಮಾನಂ ಗಣಾಧೀಶಮೀಶಾನಸೂನುಂ ತಮೀಡೇ ॥ 5 ॥
ಸ್ಫುರನ್ನಿಷ್ಠುರಾಲೋಲಪಿಂಗಾಕ್ಷಿತಾರಂ ಕೃಪಾಕೋಮಲೋದಾರಲೀಲಾವತಾರಮ್ । ಕಲಾಬಿಂದುಗಂ ಗೀಯತೇ ಯೋಗಿವರ್ಯೈ- ರ್ಗಣಾಧೀಶಮೀಶಾನಸೂನುಂ ತಮೀಡೇ ॥ 6 ॥
ಯಮೇಕಾಕ್ಷರಂ ನಿರ್ಮಲಂ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಂ ಗುಣಾತೀತಮಾನಂದಮಾಕಾರಶೂನ್ಯಮ್ । ಪರಂ ಪಾರಮೋಂಕಾರಮಾಮ್ನಾಯಗರ್ಭಂ ವದಂತಿ ಪ್ರಗಲ್ಭಂ ಪುರಾಣಂ ತಮೀಡೇ ॥ 7 ॥
ಚಿದಾನಂದಸಾಂದ್ರಾಯ ಶಾಂತಾಯ ತುಭ್ಯಂ ನಮೋ ವಿಶ್ವಕರ್ತ್ರೇ ಚ ಹರ್ತ್ರೇ ಚ ತುಭ್ಯಮ್ । ನಮೋಽನಂತಲೀಲಾಯ ಕೈವಲ್ಯಭಾಸೇ ನಮೋ ವಿಶ್ವಬೀಜ ಪ್ರಸೀದೇಶಸೂನೋ ॥ 8 ॥
ಇಮಂ ಸುಸ್ತವಂ ಪ್ರಾತರುತ್ಥಾಯ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪಠೇದ್ಯಸ್ತು ಮರ್ತ್ಯೋ ಲಭೇತ್ಸರ್ವಕಾಮಾನ್ । ಗಣೇಶಪ್ರಸಾದೇನ ಸಿದ್ಧ್ಯಂತಿ ವಾಚೋ ಗಣೇಶೇ ವಿಭೌ ದುರ್ಲಭಂ ಕಿಂ ಪ್ರಸನ್ನೇ ॥ 9 ॥
ಗಣೇಶ ಭುಜಂಗಂ ಬಗ್ಗೆ
ಗಣೇಶ ಭುಜಂಗ ಸ್ತೋತ್ರ ಜಾರುವ ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ. ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಚಿಕ್ಕ ಗಂಟೆಗಳ ಕಿಣಿಕಿಣಿಯಿಂದ ಮನೋಹರನಾದ, ಉದ್ದಂಡ ತಾಂಡವದಲ್ಲಿ ಪಾದಕಮಲ ಎತ್ತಿದ, ಡೊಳ್ಳುಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಸರ್ಪಹಾರ ಧರಿಸಿದವನಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಭಕ್ತ ಈಶಾನಸೂನು ಗಣಾಧೀಶನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಗಣೇಶನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನ ಮಾತು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವಂತೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟಿಯಂದು, ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ.
- "ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ" ಎಂದರೆ "ಸರ್ಪದ ಚಲನೆ", ಲಯ ಜಾರುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಛಂದಸ್ಸು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇದು ಯಾವ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ?
ಜಾರುವ ಲಯದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಛಂದಸ್ಸು ಭುಜಂಗಪ್ರಯಾತ.
ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ?
ಕಿಣಿಕಿಣಿ ಗಂಟೆ, ಸರ್ಪಹಾರದೊಡನೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವವನಾಗಿ.
ಇದನ್ನು ಬರೆದವರು ಯಾರು?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು