ಕೇನ ಉಪನಿಷದ್ - ಪ್ರಥಮಃ ಖಂಡಃ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
॥ ಅಥ ಕೇನೋಪನಿಷತ್ ॥
ಓಂ ಸ॒ಹ ನಾ॑ವವತು । ಸ॒ಹ ನೌ॑ ಭುನಕ್ತು । ಸ॒ಹ ವೀ॒ರ್ಯಂ॑ ಕರವಾವಹೈ । ತೇ॒ಜ॒ಸ್ವಿನಾ॒ವಧೀ॑ತಮಸ್ತು॒ ಮಾ ವಿ॑ದ್ವಿಷಾ॒ವಹೈ᳚ ।
ಓಂ ಶಾಂತಿಃ॒ ಶಾಂತಿಃ॒ ಶಾಂತಿಃ॑ ॥
ಓಂ ಆಪ್ಯಾಯಂತು ಮಮಾಂಗಾನಿ ವಾಕ್ಪ್ರಾಣಶ್ಚಕ್ಷುಃ ಶ್ರೋತ್ರಮಥೋ ಬಲಮಿಂದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ ಸರ್ವಾಣಿ । ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮೌಪನಿಷದಂ ಮಾಽಹಂ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿರಾಕುರ್ಯಾಂ ಮಾ ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿರಾಕರೋದನಿರಾಕರಣಮಸ್ತ್ವನಿರಾಕರಣಂ ಮೇಽಸ್ತು । ತದಾತ್ಮನಿ ನಿರತೇ ಯ ಉಪನಿಷತ್ಸು ಧರ್ಮಾಸ್ತೇ ಮಯಿ ಸಂತು ತೇ ಮಯಿ ಸಂತು ।
ಓಂ ಶಾಂತಿಃ॒ ಶಾಂತಿಃ॒ ಶಾಂತಿಃ॑ ॥
ಕೇನೇಷಿತಂ ಪತತಿ ಪ್ರೇಷಿತಂ ಮನಃ ಕೇನ ಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರೈತಿ ಯುಕ್ತಃ । ಕೇನೇಷಿತಾಂ-ವಾಁಚಮಿಮಾಂ-ವಁದಂತಿ ಚಕ್ಷುಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಕ ಉ ದೇವೋ ಯುನಕ್ತಿ ॥ 1 ॥
ಶ್ರೋತ್ರಸ್ಯ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಮನಸೋ ಮನೋ ಯದ್ ವಾಚೋ ಹ ವಾಚಂ ಸ ಉ ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಃ । ಚಕ್ಷುಷಶ್ಚಕ್ಷುರತಿಮುಚ್ಯ ಧೀರಾಃ ಪ್ರೇತ್ಯಾಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾದಮೃತಾ ಭವಂತಿ ॥ 2 ॥
ನ ತತ್ರ ಚಕ್ಷುರ್ಗಚ್ಛತಿ ನ ವಾಗ್ಗಚ್ಛತಿ ನೋ ಮನಃ । ನ ವಿದ್ಮೋ ನ ವಿಜಾನೀಮೋ ಯಥೈತದನುಶಿಷ್ಯಾತ್ ॥ 3 ॥
ಅನ್ಯದೇವ ತದ್ವಿದಿತಾದಥೋ ಅವಿದಿತಾದಧಿ । ಇತಿ ಶುಶ್ರುಮ ಪೂರ್ವೇಷಾಂ-ಯೇಁ ನಸ್ತದ್ವ್ಯಾಚಚಕ್ಷಿರೇ ॥ 4 ॥
ಯದ್ವಾಚಾಽನಭ್ಯುದಿತಂ-ಯೇಁನ ವಾಗಭ್ಯುದ್ಯತೇ । ತದೇವ ಬ್ರಹ್ಮ ತ್ವಂ-ವಿಁದ್ಧಿ ನೇದಂ-ಯಁದಿದಮುಪಾಸತೇ ॥ 5 ॥
ಯನ್ಮನಸಾ ನ ಮನುತೇ ಯೇನಾಹುರ್ಮನೋ ಮತಮ್ । ತದೇವ ಬ್ರಹ್ಮ ತ್ವಂ-ವಿಁದ್ಧಿ ನೇದಂ-ಯಁದಿದಮುಪಾಸತೇ ॥ 6 ॥
ಯಚ್ಚಕ್ಷುಷಾ ನ ಪಶ್ಯತಿ ಯೇನ ಚಕ್ಷೂಂಷಿ ಪಶ್ಯತಿ । ತದೇವ ಬ್ರಹ್ಮ ತ್ವಂ-ವಿಁದ್ಧಿ ನೇದಂ-ಯಁದಿದಮುಪಾಸತೇ ॥ 7 ॥
ಯಚ್ಛ್ರೋತ್ರೇಣ ನ ಶಋಣೋತಿ ಯೇನ ಶ್ರೋತ್ರಮಿದಂ ಶ್ರುತಮ್ । ತದೇವ ಬ್ರಹ್ಮ ತ್ವಂ-ವಿಁದ್ಧಿ ನೇದಂ-ಯಁದಿದಮುಪಾಸತೇ ॥ 8 ॥
ಯತ್ಪ್ರಾಣೇನ ನ ಪ್ರಾಣಿತಿ ಯೇನ ಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರಣೀಯತೇ । ತದೇವ ಬ್ರಹ್ಮ ತ್ವಂ-ವಿಁದ್ಧಿ ನೇದಂ-ಯಁದಿದಮುಪಾಸತೇ ॥ 9 ॥
॥ ಇತಿ ಕೇನೋಪನಿಷದಿ ಪ್ರಥಮಃ ಖಂಡಃ ॥
ಕೇನ ಉಪನಿಷದ್ - ಪ್ರಥಮಃ ಖಂಡಃ ಬಗ್ಗೆ
ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಖಂಡ ಗಹನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಆರಂಭ: "ಕೇನೇಷಿತಂ ಪತತಿ ಪ್ರೇಷಿತಂ ಮನಃ": ಯಾರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಯಾರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ? ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಯಾರು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮಾತನ್ನು ಯಾರು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕಣ್ಣು ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಯಾರು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ? ಅದು ಕಿವಿಯ ಕಿವಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಮನಸ್ಸು, ಮಾತಿನ ಮಾತು, ಪ್ರಾಣದ ಪ್ರಾಣ, ಕಣ್ಣಿನ ಕಣ್ಣಾದ ಬ್ರಹ್ಮ; ಕಣ್ಣು ಅದನ್ನು ಕಾಣದು, ಅದರಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಜನರು ವಸ್ತುವಾಗಿ ಉಪಾಸಿಸುವುದು ಅದಲ್ಲ ಎಂದು ಗುರು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮೂಲ: ಸಾಮವೇದ, ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತು
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಗುರುವಿನೊಡನೆ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ವೇದಾಂತ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದು ಗುರುಶಿಷ್ಯರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ "ಓಂ ಸಹ ನಾವವತು" ಶಾಂತಿಮಂತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭ.
- ಪ್ರತಿ ಇಂದ್ರಿಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇದರ ಪಲ್ಲವಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ: "ಅದನ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿ, ಇಲ್ಲಿ ಜನರು ಉಪಾಸಿಸುವ ಇದನ್ನಲ್ಲ".
- ಕೇನ ಸಾಮವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು; "ಕೇನ", "ಯಾರಿಂದ?" ಎಂಬ ಮೊದಲ ಪದದಿಂದ ಹೆಸರು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತು ಯಾವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಆರಂಭ?
"ಯಾರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ?"
ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವೇನು?
ಕಾಣಲಾಗದ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ನಾವು ಕಾಣುವ, ಕಿವಿಯ ಕಿವಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಮನಸ್ಸಾದ ಬ್ರಹ್ಮ.
ಇದು ಯಾವ ವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು?
ಸಾಮವೇದ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.