ಕೇನ ಉಪನಿಷದ್ - ತೃತೀಯಃ ಖಂಡಃ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಬ್ರಹ್ಮ ಹ ದೇವೇಭ್ಯೋ ವಿಜಿಗ್ಯೇ ತಸ್ಯ ಹ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಿಜಯೇ ದೇವಾ ಅಮಹೀಯಂತ ॥ 1॥
ತ ಐಕ್ಷಂತಾಸ್ಮಾಕಮೇವಾಯಂ-ವಿಁಜಯೋಽಸ್ಮಾಕಮೇವಾಯಂ ಮಹಿಮೇತಿ । ತದ್ಧೈಷಾಂ-ವಿಁಜಜ್ಞೌ ತೇಭ್ಯೋ ಹ ಪ್ರಾದುರ್ಬಭೂವ ತನ್ನ ವ್ಯಜಾನತ ಕಿಮಿದಂ-ಯಁಕ್ಷಮಿತಿ ॥ 2॥
ತೇಽಗ್ನಿಮಬ್ರುವಂಜಾತವೇದ ಏತದ್ವಿಜಾನೀಹಿ ಕಿಮಿದಂ-ಯಁಕ್ಷಮಿತಿ ತಥೇತಿ ॥ 3॥
ತದಭ್ಯದ್ರವತ್ತಮಭ್ಯವದತ್ಕೋಽಸೀತ್ಯಗ್ನಿರ್ವಾ ಅಹಮಸ್ಮೀತ್ಯಬ್ರವೀಜ್ಜಾತವೇದಾ ವಾ ಅಹಮಸ್ಮೀತಿ ॥ 4॥
ತಸ್ಮಿನ್ಸ್ತ್ವಯಿ ಕಿಂ-ವೀಁರ್ಯಮಿತ್ಯಪೀದꣳ ಸರ್ವಂ ದಹೇಯಂ-ಯಁದಿದಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಿತಿ ॥ 5॥
ತಸ್ಮೈ ತೃಣಂ ನಿದಧಾವೇತದ್ದಹೇತಿ । ತದುಪಪ್ರೇಯಾಯ ಸರ್ವಜವೇನ ತನ್ನ ಶಶಾಕ ದಗ್ಧುಂ ಸ ತತ ಏವ ನಿವವೃತೇ ನೈತದಶಕಂ-ವಿಁಜ್ಞಾತುಂ-ಯಁದೇತದ್ಯಕ್ಷಮಿತಿ ॥ 6॥
ಅಥ ವಾಯುಮಬ್ರುವನ್ವಾಯವೇತದ್ವಿಜಾನೀಹಿ ಕಿಮೇತದ್ಯಕ್ಷಮಿತಿ ತಥೇತಿ ॥ 7॥
ತದಭ್ಯದ್ರವತ್ತಮಭ್ಯವದತ್ಕೋಽಸೀತಿ ವಾಯುರ್ವಾ ಅಹಮಸ್ಮೀತ್ಯಬ್ರವೀನ್ಮಾತರಿಶ್ವಾ ವಾ ಅಹಮಸ್ಮೀತಿ ॥ 8॥
ತಸ್ಮಿನ್ಸ್ತ್ವಯಿ ಕಿಂ-ವೀಁರ್ಯಮಿತ್ಯಪೀದಂ ಸರ್ವಮಾದದೀಯ ಯದಿದಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಿತಿ ॥ 9॥
ತಸ್ಮೈ ತೃಣಂ ನಿದಧಾವೇತದಾದತ್ಸ್ವೇತಿ ತದುಪಪ್ರೇಯಾಯ ಸರ್ವಜವೇನ ತನ್ನ ಶಶಾಕಾದಾತುಂ ಸ ತತ ಏವ ನಿವವೃತೇ ನೈತದಶಕಂ-ವಿಁಜ್ಞಾತುಂ-ಯಁದೇತದ್ಯಕ್ಷಮಿತಿ ॥ 10॥
ಅಥೇಂದ್ರಮಬ್ರುವನ್ಮಘವನ್ನೇತದ್ವಿಜಾನೀಹಿ ಕಿಮೇತದ್ಯಕ್ಷಮಿತಿ ತಥೇತಿ ತದಭ್ಯದ್ರವತ್ತಸ್ಮಾತ್ತಿರೋದಧೇ ॥ 11॥
ಸ ತಸ್ಮಿನ್ನೇವಾಕಾಶೇ ಸ್ತ್ರಿಯಮಾಜಗಾಮ ಬಹುಶೋಭಮಾನಾಮುಮಾಂ ಹೈಮವತೀಂ ತಾಗ್ಂಹೋವಾಚ ಕಿಮೇತದ್ಯಕ್ಷಮಿತಿ ॥ 12॥
॥ ಇತಿ ಕೇನೋಪನಿಷದಿ ತೃತೀಯಃ ಖಂಡಃ ॥
ಕೇನ ಉಪನಿಷದ್ - ತೃತೀಯಃ ಖಂಡಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಮೂರನೇ ಭಾಗ, ಯಕ್ಷನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆ. ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಿಜಯ ತಂದಿತು, ಆದರೆ "ಈ ವಿಜಯ ನಮ್ಮದೇ" ಎಂದು ದೇವತೆಗಳು ಗರ್ವಿಸಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮ ಅವರ ಮುಂದೆ ನಿಗೂಢ ಜೀವಿ (ಯಕ್ಷ)ಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಅದೇನೆಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಏನನ್ನೂ ಸುಡಬಲ್ಲೆ ಎಂದು ಜಂಬದಿಂದ ಹೋದ ಅಗ್ನಿ ಮುಂದಿಟ್ಟ ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಸುಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ; ಏನನ್ನೂ ಹಾರಿಸಬಲ್ಲೆ ಎಂದ ವಾಯು ಅದನ್ನು ಅಲುಗಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಂದ್ರ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಜೀವಿ ಮಾಯವಾಯಿತು; ಅದೇ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತೇಜೋಮಯ ನಾರಿ ಉಮಾ ಹೈಮವತಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.
ಮೂಲ: ಸಾಮವೇದ, ಕೇನೋಪನಿಷತ್, ೩ನೇ ಭಾಗ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ದೇವತೆಗಳ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳು ಅವರಿಂದಲ್ಲ, ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಬಂದವು ಎಂದು ಕಥೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
- ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತು ಸಾಮವೇದದ ತಲವಕಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಬ್ರಹ್ಮ ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಏಕೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು?
ದೇವತೆಗಳ ಗರ್ವ ತಗ್ಗಿಸಲು.
ಅಗ್ನಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ?
ಒಂದು ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿ ಸುಡಲು.
ಯಕ್ಷ ಮಾಯವಾದಾಗ ಯಾರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು?
ಉಮಾ ಹೈಮವತಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.