MuhurtaNow

2.6 - ಸಮಿಧೋ ಯಜತಿ ವಸನ್ತಂ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾ ಪಾಠಃ

Kanda 2 - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-ndviteeyakaande shashthah prashnah - avashishtakarmaabhidhaanam

o-nnamah paramaatmane, shree mahaaganapataye namah, shree gurubhyo namah । ha̠ri̠h om ॥

sa̠midho̍ yajati vasa̠ntame̠vartoo̠naamava̍ rundhe̠ tanoo̠napaa̍tam yajati gree̠shmame̠vaava̍ rundha i̠do ya̍jati va̠r̠shaa e̠vaava̍ rundhe ba̠r̠hirya̍jati sha̠rada̍me̠vaava̍ rundhe svaahaakaa̠ram ya̍jati hema̠ntame̠vaava̍ rundhe̠ tasmaa̠-thsvaahaa̍kritaa̠ hema̍-npa̠shavo-'va̍ seedanti sa̠midho̍ yajatyu̠shasa̍ e̠va de̠vataa̍naa̠mava̍ rundhe̠ tanoo̠napaa̍tam yajati ya̠jname̠vaava̍ rundha [ya̠jname̠vaava̍ rundha, i̠do ya̍jati] 1

i̠do ya̍jati pa̠shoone̠vaava̍ rundhe ba̠rhirya̍jati pra̠jaame̠vaava̍ rundhe sa̠maana̍yata upa̠bhrita̠stejo̠ vaa aajya̍-mpra̠jaa ba̠r̠hih pra̠jaasve̠va tejo̍ dadhaati svaahaakaa̠ram ya̍jati̠ vaacha̍me̠vaava̍ rundhe̠ dasha̠ sa-mpa̍dyante̠ dashaa̎ksharaa vi̠raadanna̍m vi̠raadvi̠raajai̠ vaannaadya̠mava̍ rundhe sa̠midho̍ yajatya̠sminne̠va lo̠ke prati̍tishthati̠ tanoo̠napaa̍tam yajati [ ] 2

ya̠jna e̠vaantari̍kshe̠ prati̍ tishthatee̠do ya̍jati pa̠shushve̠va prati̍tishthati ba̠ra̠.hirya̍jati̠ ya e̠va de̍va̠yaanaa̠h panthaa̍na̠steshve̠va prati̍tishthati svaahaakaa̠ram ya̍jati suva̠rga e̠va lo̠ke prati̍ tishthatye̠taava̍nto̠ vai de̍valo̠kaasteshve̠va ya̍thaapoo̠rva-mprati̍tishthati devaasu̠raa e̠shu lo̠keshva̍spardhanta̠ te de̠vaah pra̍yaa̠jaire̠bhyo lo̠kebhyo 'su̍raa̠-npraanu̍danta̠ ta-tpra̍yaa̠jaanaa̎- [ta-tpra̍yaa̠jaanaa̎m, pra̠yaa̠ja̠tva-] 3

-mprayaaja̠tvam yasyai̠vam vi̠dusha̍h prayaa̠jaa i̠jyante̠ praibhyo lo̠kebhyo̠ bhraatri̍vyaannudate 'bhi̠kraama̍-njuhotya̠bhiji̍tyai̠ yo vai pra̍yaa̠jaanaa̎-mmithu̠nam veda̠ pra pra̠jayaa̍ pa̠shubhi̍ rmithu̠nai rjaa̍yate sa̠midho̍ ba̠hveeri̍va yajati̠ tanoo̠napaa̍ta̠meka̍miva mithu̠na-ntadi̠do ba̠hveeri̍va yajati ba̠r̠hireka̍miva mithu̠na-ntade̠tadvai pra̍yaa̠jaanaa̎-mmithu̠nam ya e̠vam veda̠ pra [ ] 4

pra̠jayaa̍ pa̠shubhi̍ rmithu̠nai rjaa̍yate de̠vaanaa̠m vaa ani̍shtaa de̠vataa̠ aasa̠nnathaasu̍raa ya̠jnama̍jighaagm sa̠-nte de̠vaa gaa̍ya̠treem vyau̍ha̠-npanchaa̠ksharaa̍ni praa̠cheenaa̍ni̠ treeni̍ pratee̠cheenaa̍ni̠ tato̠ varma̍ ya̠jnaayaabha̍va̠dvarma̠ yaja̍maanaaya̠ ya-tpra̍yaajaanooyaa̠jaa i̠jyante̠ varmai̠va tadya̠jnaaya̍ kriyate̠ varma̠ yaja̍maanaaya̠ bhraatri̍vyaabhibhootyai̠ tasmaa̠-dvaroo̍tha-mpu̠rastaa̠-dvarshee̍yah pa̠shchaaddhrasee̍yo de̠vaa vai pu̠raa raksho̎bhya̠ [pu̠raa raksho̎bhyah, iti̍ svaahaakaa̠rena̍] 5

iti̍ svaahaakaa̠rena̍ prayaa̠jeshu̍ ya̠jnagm sa̠gg̠sthaapya̍mapashya̠-ntagg svaa̍haakaa̠rena̍ prayaa̠jeshu̠ sama̍sthaapaya̠n vi vaa e̠ta-dya̠jna-nchhi̍ndanti̠ ya-thsvaa̍haakaa̠rena̍ prayaa̠jeshu̍ saggsthaa̠paya̍nti prayaa̠jaani̠shtvaa ha̠veegshya̠bhi ghaa̍rayati ya̠jnasya̠ santa̍tyaa̠ atho̍ ha̠vire̠vaaka̠ratho̍ yathaapoo̠rvamupai̍ti pi̠taa vai pra̍yaa̠jaah pra̠jaa-'noo̍yaa̠jaa ya-tpra̍yaa̠jaani̠shtvaa ha̠veegshya̍bhighaa̠raya̍ti pi̠taiva ta-tpu̠trena̠ saadhaa̍rana- [saadhaa̍ranam, ku̠ru̠te̠ tasmaa̍daahu̠-] 6

-nkurute̠ tasmaa̍daahu̠-ryashchai̠vam veda̠ yashcha̠ na ka̠thaa pu̠trasya̠ keva̍la-nka̠thaa saadhaa̍rana-mpi̠turityaska̍nname̠va tadya-tpra̍yaa̠jeshvi̠shteshu̠ skanda̍ti gaaya̠trye̍va tena̠ garbha̍-ndhatte̠ saa pra̠jaa-mpa̠shoon. yaja̍maanaaya̠ praja̍nayati ॥ 7 ॥ (ya̠ja̠ti̠ ya̠jnaame̠vaava̍ rundhe̠ - tanoo̠napaa̍tam yajati - prayaa̠jaanaa̍ tta me̠vam veda̠ pra - raksho̎bhya̠h - saadhaa̍rana̠m - pancha̍trigmshachcha ) (a. 1)

chakshu̍shee̠ vaa e̠te ya̠jnasya̠ yadaajya̍bhaagau̠ yadaajya̍bhaagau̠ yaja̍ti̠ chakshu̍shee e̠va ta-dya̠jnasya̠ prati̍ dadhaati poorvaa̠rdhe ju̍hoti̠ tasmaa̎-tpoorvaa̠rdhe chakshu̍shee pra̠baahu̍g-juhoti̠ tasmaa̎-tpra̠baahu̠kchakshu̍shee devalo̠kam vaa a̠gninaa̠ yaja̍maa̠no-'nu̍ pashyati pitrilo̠kagm some̍nottaraa̠rdhe̎ 'gnaye̍ juhoti dakshinaa̠rdhe somaa̍yai̠vami̍va̠ heemau lo̠kaava̠nayo̎ rlo̠kayo̠ranu̍khyaatyai̠ raajaa̍nau̠ vaa e̠tau de̠vataa̍naa̠m- [de̠vataa̍naam, yada̠gneeshomaa̍vanta̠raa] 8

myada̠gneeshomaa̍vanta̠raa de̠vataa̍ ijyete de̠vataa̍naa̠m vidhri̍tyai̠ tasmaa̠-draajnaa̍ manu̠shyaa̍ vidhri̍taa brahmavaa̠dino̍ vadanti̠ ki-nta-dya̠jne yaja̍maanah kurute̠ yenaa̠nyato̍datashcha pa̠shoo-ndaa̠dhaa-ro̍bha̠yato̍data̠-shchetyricha̍-ma̠noochyaa ''jya̍bhaagasya jushaa̠nena̍ yajati̠ tenaa̠nyato̍dato daadhaa̠rarcha̍ma̠noochya̍ ha̠visha̍ ri̠chaa ya̍jati̠ teno̍bha̠yato̍dato daadhaara moordha̠nvatee̍ puro-'nuvaa̠kyaa̍ bhavati moo̠rdhaana̍me̠vainagm̍ samaa̠naanaa̎-nkaroti [ ] 9

ni̠yutva̍tyaa yajati̠ bhraatri̍vyasyai̠va pa̠shoo-nni yu̍vate ke̠shinagm̍ha daa̠rbhya-nke̠shee satya̍kamiruvacha sa̠ptapa̍daa-nte̠ shakva̍ree̠g̠ shvo ya̠jne pra̍yo̠ktaase̠ yasyai̍ vee̠rye̍na̠ pra jaa̠taa-nbhraatri̍vyaannu̠date̠ prati̍ jani̠shyamaa̍naa̠n̠. yasyai̍ vee̠rye̍no̠bhayo̎ rlo̠kayo̠ rjyoti̍ rdha̠tte yasyai̍ vee̠rye̍na poorvaa̠rdhenaa̍na̠dvaa-nbhu̠nakti̍ jaghanaa̠rdhena̍ dhe̠nuriti̍ pu̠rastaa̎llakshmaa puro-'nuvaa̠kyaa̍ bhavati jaa̠taane̠va bhraatri̍vyaa̠-npranu̍data u̠pari̍shtaallakshmaa [ ] 10

yaa̠jyaa̍ jani̠shyamaa̍naane̠va prati̍nudate pu̠rastaa̎llakshmaa puro-'nuvaa̠kyaa̍ bhavatya̠sminne̠va lo̠ke jyoti̍rdhatta u̠pari̍shtaallakshmaa yaa̠jyaa̍-'mushmi̍nne̠va lo̠ke jyoti̍rdhatte̠ jyoti̍shmantaavasmaa i̠mau lo̠kau bha̍vato̠ ya e̠vam veda̍ pu̠rastaa̎llakshmaa puro-'nuvaa̠kyaa̍ bhavati̠ tasmaa̎-tpoorvaa̠rdhenaa̍na̠dvaa-nbhu̍naktyu̠pari̍shtaallakshmaa yaa̠jyaa̍ tasmaa̎jjaghanaa̠rdhena̍ dhe̠nurya e̠vam veda̍ bhu̠nkta e̍name̠tau vajra̠ aajya̠m vajra̠ aajya̍bhaagau̠ [aajya̍bhaagau̠, vajro̍] 11

vajro̍ vashatkaa̠rastri̠vrita̍me̠va vajragm̍ sa̠mbhritya̠ bhraatri̍vyaaya̠ pra ha̍ra̠tyachchha̍mbatkaara-mapa̠goorya̠ vasha̍tkaroti̠ strityai̍ gaaya̠tree pu̍ro-'nuvaa̠kyaa̍ bhavati tri̠shtug yaa̠jyaa̎ brahma̍nne̠va ksha̠trama̠nvaara̍-mbhayati̠ tasmaa̎dbraahma̠no mukhyo̠ mukhyo̍ bhavati̠ ya e̠vam veda̠ praivaina̍-mpuro-'nuvaa̠kya̍yaa ''ha̠ prana̍yati yaa̠jya̍yaa ga̠maya̍ti vashatkaa̠renaivaina̍-mpuro-'nuvaa̠kya̍yaa datte̠ praya̍chchhati yaa̠jya̍yaa̠ prati̍ [yaa̠jya̍yaa̠ prati̍, va̠sha̠tkaa̠rena̍] 12

vashatkaa̠rena̍ sthaapayati tri̠padaa̍ puro-'nuvaa̠kyaa̍ bhavati̠ traya̍ i̠me lo̠kaa e̠shve̍va lo̠keshu̠ prati̍tishthati̠ chatu̍shpadaa yaa̠jyaa̍ chatu̍shpada e̠va pa̠shoonava̍ rundhe dvyaksha̠ro va̍shatkaa̠ro dvi̠paa-dyaja̍maanah pa̠shushve̠vopari̍shtaa̠-tprati̍tishthati gaaya̠tree pu̍ro-'nuvaa̠kyaa̍ bhavati tri̠shtug yaa̠jyai̍shaa vai sa̠ptapa̍daa̠ shakva̍ree̠ yadvaa e̠tayaa̍ de̠vaa ashi̍ksha̠-ntada̍shaknuva̠n̠. ya e̠vam veda̍ sha̠knotye̠va yachchhiksha̍ti ॥ 13 ॥ (de̠vataa̍naam - karotyu̠ - pari̍shtaalla̠kshmaa - ''jya̍bhaagau̠ - prati̍ - sha̠krotye̠va - dve cha̍ ) (a. 2)

pra̠jaapa̍ti rde̠vebhyo̍ ya̠jnaan vyaadi̍sha̠-thsa aa̠tmannaajya̍madhatta̠ ta-nde̠vaa a̍bruvanne̠sha vaava ya̠jno yadaajya̠mapye̠va no-'traa̠stviti̠ so̎-'bravee̠-dyajaan̍ va̠ aajya̍bhaagaa̠vupa̍ strinaana̠bhi ghaa̍rayaa̠niti̠ tasmaa̠-dyaja̠ntyaa-jya̍bhaagaa̠vupa̍ strinantya̠bhi ghaa̍rayanti brahmavaa̠dino̍ vadanti̠ kasmaa̎-thsa̠tyaa-dyaa̠tayaa̍maanya̠nyaani̍ ha̠veeg-shyayaa̍tayaama̠-maajya̠miti̍ praajaapa̠tya- [praajaapa̠tyam, iti̍] 14

-miti̍ brooyaa̠dayaa̍tayaamaa̠ hi de̠vaanaa̎-mpra̠jaapa̍ti̠riti̠ chhandaagm̍si de̠vebhyo-'paa̎kraama̠-nna vo̍-'bhaa̠gaani̍ ha̠vyam va̍kshyaama̠ iti̠ tebhya̍ e̠ta-chcha̍turava̠tta-ma̍dhaaraya-npuro-'nuvaa̠kyaa̍yai yaa̠jyaa̍yai de̠vataa̍yai vashatkaa̠raaya̠ yachcha̍turava̠tta-nju̠hoti̠ chhandaag̍sye̠va ta-tpree̍naati̠ taanya̍sya pree̠taani̍ de̠vebhyo̍ ha̠vyam va̍ha̠ntyangi̍raso̠ vaa i̠ta u̍tta̠maa-ssu̍va̠rgam lo̠kamaa̍ya̠-ntadrisha̍yo yajnavaa̠stva̍bhya̠vaaya̠-nte̍- [yajnavaa̠stva̍bhya̠vaaya̠-nte, a̠pa̠shya̠-npu̠ro̠daasha̍-] 15

-'pashya-npuro̠daasha̍-nkoo̠rma-mbhoo̠tagm sarpa̍nta̠-ntama̍bruva̠nnindraa̍ya dhriyasva̠ bri̠haspata̍ye dhriyasva̠ vishve̎bhyo de̠vebhyo̎ dhriya̠sveti̠ sa naaddhri̍yata̠ tama̍bruvanna̠gnaye̎ dhriya̠sveti̠ so̎-'gnaye̎-'ddhriyata̠ yadaa̎gne̠yo̎- 'shtaaka̍paalo- 'maavaa̠syaa̍yaa-ncha paurnamaa̠syaa-nchaa̎chyu̠to bhava̍ti suva̠rgasya̍ lo̠kasyaa̠bhiji̍tyai̠ tama̍bruvan ka̠thaa-'haa̎sthaa̠ ityanu̍paakto 'bhoova̠mitya̍bravee̠-dyathaa-'ksho-'nu̍paakto̠- [-'nu̍paaktah, a̠vaarchchha̍tye̠va-] 16

-'vaarchchha̍tye̠va-mavaa̍-''ra̠mityu̠pari̍shtaa-da̠bhyajyaa̠dhastaa̠-dupaa̍nakti suva̠rgasya̍ lo̠kasya̠ sama̍shtyai̠ sarvaa̍ni ka̠paalaa̎nya̠bhi pra̍thayati̠ taava̍tah puro̠daashaa̍na̠mushmi̍n mlo̠ke̍-'bhi ja̍yati̠ yo vida̍gdha̠-ssa nai̍r-ri̠to yo-'shri̍ta̠-ssa rau̠dro ya-shshri̠ta-ssa sade̍va̠stasmaa̠davi̍dahataa shrita̠krintya̍-ssadeva̠tvaaya̠ bhasma̍naa̠-'bhi vaa̍sayati̠ tasmaa̎nmaa̠gm̠ senaasthi̍ chha̠nnam ve̠denaa̠bhi vaa̍sayati̠ tasmaa̠- [tasmaa̎t, keshai̠-] 17

-tkeshai̠-shshira̍-shchha̠nna-mprachyu̍ta̠m vaa e̠tada̠smaa-llo̠kaadaga̍ta-ndevalo̠kam yachchhri̠tagm ha̠virana̍bhighaarita-mabhi̠ghaaryo-dvaa̍sayati deva̠traivaina̍-dgamayati̠ yadyeka̍-nka̠paala̠-nnashye̠deko̠ maasa̍-ssamvathsa̠rasyaana̍veta̠-ssyaadatha̠ yaja̍maana̠h pramee̍yeta̠ ya-ddve nashye̍taa̠-ndvau maasau̍ samvathsa̠rasyaana̍vetau̠ syaataa̠matha̠ yaja̍maana̠h pramee̍yeta sa̠nkhyaayo-dvaa̍sayati̠ yaja̍maanasya [yaja̍maanasya, go̠pee̠thaaya̠ yadi̠] 18

gopee̠thaaya̠ yadi̠ nashye̍daashvi̠na-ndvi̍kapaa̠la-nnirva̍pe-ddyaavaaprithi̠vya̍- meka̍kapaalama̠shvinau̠ vai de̠vaanaa̎-mbhi̠shajau̠ taabhyaa̍me̠vaasmai̍ bhesha̠ja-nka̍roti dyaavaaprithi̠vya̍ eka̍kapaalo bhavatya̠nayo̠rvaa e̠tanna̍shyati̠ yannashya̍- tya̠nayo̍re̠vaina̍-dvindati̠ prati̍shthityai ॥ 19 ॥ (pra̠jaa̠pa̠tyam - te - 'ksho-'nu̍paakto - ve̠denaa̠bhi vaa̍sayati̠ tasmaa̠--dyaja̍maanasya̠ - dvaatrigm̍shachcha) (a. 3)

de̠vasya̍ tvaa savi̠tuh pra̍sa̠va iti̠ sphyamaa da̍tte̠ prasoo̎tyaa a̠shvino̎ rbaa̠hubhyaa̠mityaa̍haa̠-shvinau̠ hi de̠vaanaa̍maddhva̠ryoo aastaa̎-mpoo̠shno hastaa̎bhyaa̠mityaa̍ha̠ yatyai̍ sha̠tabhri̍shtirasi vaanaspa̠tyo dvi̍sha̠to va̠dha ityaa̍ha̠ vajra̍me̠va ta-thsaggshya̍ti̠ bhraatri̍vyaaya prahari̠shyan-thsta̍mba ya̠jur-ha̍ratye̠taava̍tee̠ vai pri̍thi̠vee yaava̍tee̠ vedi̠stasyaa̍ e̠taava̍ta e̠va bhraatri̍vya̠-nnirbha̍jati̠ [-nirbha̍jati̠, tasmaa̠nnaabhaa̠ga-] 20

tasmaa̠nnaabhaa̠ga-nnirbha̍janti̠ trirha̍rati̠ traya̍ i̠me lo̠kaa e̠bhya e̠vaina̍m lo̠kebhyo̠ nirbha̍jati too̠shnee-ncha̍tu̠rthagm ha̍ra̠tyapa̍rimitaade̠vaina̠-nnirbha̍ja̠tyuddha̍nti̠ yade̠vaasyaa̍ ame̠ddhya-ntadapa̍ ha̠ntyuddha̍nti̠ tasmaa̠dosha̍dhaya̠h paraa̍ bhavanti̠ moola̍-nchhinatti̠ bhraatri̍vyasyai̠va moola̍-nchhinatti pitrideva̠tyaa-'ti̍khaa̠teya̍tee-nkhanati pra̠jaapa̍tinaa [pra̠jaapa̍tinaa, yajnamu̠khena̠ sammi̍taa̠maa] 21

yajnamu̠khena̠ sammi̍taa̠maa pra̍ti̠shthaayai̍ khanati̠ yaja̍maaname̠va pra̍ti̠shthaa-nga̍mayati dakshina̠to varshee̍yasee-nkaroti deva̠yaja̍nasyai̠va roo̠pama̍ka̠h puree̍shavatee-nkaroti pra̠jaavai pa̠shava̠h puree̍sha-mpra̠jayai̠vaina̍-mpa̠shubhi̠h puree̍shavanta-nkaro̠tyutta̍ra-mparigraa̠ha-mpari̍ grihnaatye̠taava̍tee̠ vai pri̍thi̠vee yaava̍tee̠ vedi̠stasyaa̍ e̠taava̍ta e̠va bhraatri̍vya-nni̠rbhajyaa̠-''tmana̠ utta̍ra-mparigraa̠ha-mpari̍grihnaati kroo̠rami̍va̠ vaa [kroo̠rami̍va̠ vai, e̠ta-tka̍roti̠] 22

e̠ta-tka̍roti̠ yadvedi̍-nka̠roti̠ dhaa a̍si sva̠dhaa a̠seeti̍ yoyupyate̠ shaantyai̠ proksha̍nee̠raa saa̍daya̠tyaapo̠ vai ra̍ksho̠ghnee raksha̍saa̠mapa̍hatyai̠ sphyasya̠vartman̎-thsaadayati ya̠jnasya̠ santa̍tyai̠ya-ndvi̠shyaa-tta-ndhyaa̍yechchhu̠chaivaina̍marpayati ॥ 23 ॥ (bha̠ja̠ti̠ - pra̠jaapa̍tine- va̠ vai - traya̍strigmshachcha) (a. 4)

bra̠hma̠vaa̠dino̍ vadantya̠dbhir-ha̠veegmshi̠ praukshee̠h kenaa̠pa iti̠ brahma̠neti̍ brooyaada̠dbhir-hye̍va ha̠veegmshi̍ pro̠kshati̠ brahma̍naa̠-'pa i̠ddhmaaba̠r̠hih proksha̍ti̠ meddhya̍me̠vaina̍-tkaroti̠ vedi̠-mproksha̍tyri̠kshaa vaa ̠shaa-'lo̠makaa̍-'me̠ddhyaa ya-dvedi̠rmeddhyaa̍-me̠vainaa̎-nkaroti di̠ve tvaa̠-'ntari̍kshaaya tvaa prithi̠vyai tveti̍ ba̠r̠hi-raa̠saadya̠ pro- [ba̠r̠hi-raa̠saadya̠ pra, uksha̍tye̠bhya] 24

-ksha̍tye̠bhya e̠vaina̍llo̠kebhya̠h proksha̍ti kroo̠rami̍va̠ vaa e̠ta-tka̍roti̠ ya-tkhana̍tya̠po nina̍yati̠ shaantyai̍ pu̠rastaa̎-tprasta̠ra-ngri̍hnaati̠ mukhya̍me̠vaina̍-nkaro̠teeya̍nta-ngrihnaati pra̠jaapa̍tinaa yajnamu̠khena̠ sammi̍ta-mba̠r̠hi-sstri̍naati pra̠jaa vai ba̠r̠hih pri̍thi̠vee vedi̍h pra̠jaa e̠va pri̍thi̠vyaa-mprati̍shthaapaya̠tyana̍tidrishnagg strinaati pra̠jayai̠vaina̍-mpa̠shubhi̠-rana̍tidrishna-nkaro̠- [-rana̍tidrishna-nkaroti, utta̍ra-mba̠r̠hisha̍h] 25

-tyutta̍ra-mba̠r̠hisha̍h prasta̠ragm saa̍dayati pra̠jaa vai ba̠r̠hi ryaja̍maanah prasta̠royaja̍maana-me̠vaaya̍jamaanaa̠-dutta̍ra-nkaroti̠ tasmaa̠-dyaja̍maa̠no-'ya̍jamaanaa̠dutta̍ro̠-'ntarda̍dhaati̠ vyaavri̍ttyaa a̠nakti̍ ha̠vishkri̍tame̠vainagm̍ suva̠rgam lo̠ka-nga̍mayatitre̠dhaa-'na̍kti̠ traya̍ i̠me lo̠kaa e̠bhya e̠vaina̍m lo̠kebhyo̍-'nakti̠ na prati̍ shrinaati̠ya-tpra̍tishrinee̠yaadanoo̎rdhva-mbhaavuka̠m yaja̍maanasya syaadu̠paree̍va̠ pra ha̍ra- [pra ha̍rati, u̠paree̍va̠ hi] 26

-tyu̠paree̍va̠ hi su̍va̠rgo lo̠ko niya̍chchhati̠ vrishti̍me̠vaasmai̠ niya̍chchhati̠ naatya̍gra̠-mpra ha̍re̠dyadatya̍gra-mpra̠hare̍da-tyaasaa̠rinya̍ddhva̠ryo-rnaashu̍kaa syaa̠nna pu̠rastaa̠-tpratya̍sye̠dya-tpu̠rastaa̎-tpra̠tyasye̎-thsuva̠rgaallo̠kaa-dyaja̍maana̠-mprati̍ nude̠-tpraancha̠-mpraha̍rati̠ yaja̍maaname̠va su̍va̠rgam lo̠ka-nga̍mayati̠ na vishva̍ncha̠m vi yu̍yaa̠-dya-dvishva̍ncham viyu̠yaa- [-viyu̠yaat, strya̍sya jaayeto̠rdhva-] 27

-thstrya̍sya jaayeto̠rdhva-mudyau̎tyoo̠rdhvami̍va̠ hi pu̠gm̠sah pumaa̍ne̠vaasya̍ jaayate̠ ya-thsphyena̍ vopave̠shena̍ vaa yoyu̠pyeta̠ striti̍re̠vaasya̠ saa haste̍na yoyupyate̠ yaja̍maanasya gopee̠thaaya̍ brahmavaa̠dino̍ vadanti̠ kim ya̠jnasya̠ yaja̍maana̠ iti̍ prasta̠ra iti̠ tasya̠ kva̍ suva̠rgo lo̠ka ityaa̍hava̠neeya̠ iti̍ brooyaa̠dya-tpra̍sta̠ramaa̍hava̠neeye̎ pra̠hara̍ti̠ yaja̍maaname̠va [yaja̍maaname̠va, su̠va̠rgam lo̠ka-nga̍mayati̠] 28

su̍va̠rgam lo̠ka-nga̍mayati̠ vi vaa e̠ta-dyaja̍maano lishate̠ ya-tpra̍sta̠ram yo̍yu̠pyante̍ ba̠r̠hiranu̠ praha̍rati̠ shaantyaa̍ anaarambha̠na i̍va̠ vaa e̠tarhya̍ddhva̠ryu-ssa ee̎shva̠ro ve̍pa̠no bhavi̍tordhru̠vaa 'seetee̠maama̠bhi mri̍shatee̠yam vai dhru̠vaa-'syaame̠va prati̍tishthati̠ na ve̍pa̠no bha̍va̠tyagaa(3)na̍gnee̠dityaa̍ha̠ yadbroo̠yaada-ga̍nna̠gniritya̠ -gnaava̠gni-nga̍maye̠nni ryaja̍maanagm suva̠rgaallo̠kaa-dbha̍je̠daga̠nnitye̠va broo̍yaa̠-dyaja̍maaname̠va su̍va̠rgam lo̠ka-nga̍mayati ॥ 29 ॥ (aa̠saadya̠ praa - na̍tidrishna-nkaroti - harati - viyu̠yaa--dyaja̍maaname̠vaa-'gniriti̍ - sa̠ptada̍sha cha ) (a. 5)

a̠gnestrayo̠ jyaayaagm̍so̠ bhraata̍ra aasa̠-nte de̠vebhyo̍ ha̠vyam vaha̍nta̠h praamee̍yanta̠ so̎-'gnira̍bibhedi̠ttham vaava sya aarti̠maa-'ri̍shya̠teeti̠ sa nilaa̍yata̠ so̍-'pah praavi̍sha̠-tta-nde̠vataa̠h praisha̍maichchha̠-nta-mmathsya̠h praabra̍vee̠-ttama̍shapaddhi̠yaadhi̍yaa tvaa vaddhyaasu̠ryo maa̠ praavo̍cha̠ iti̠ tasmaa̠nmathsya̍-ndhi̠yaadhi̍yaa ghnanti sha̠pto [sha̠ptah, hi] 30

hi tamanva̍vinda̠-ntama̍ bruva̠nnupa̍ na̠ aa va̍rtasva ha̠vya-nno̍ va̠heti̠ so̎-'bravee̠dvara̍m vrinai̠ yade̠va gri̍hee̠tasyaahu̍tasyabahih pari̠dhi skandaa̠-ttanme̠ bhraatri̍naa-mbhaaga̠dheya̍masa̠diti̠ tasmaa̠dya-dgri̍hee̠tasyaahu̍tasya bahih pari̠dhi skanda̍ti̠ teshaa̠-nta-dbhaa̍ga̠dheya̠-ntaane̠va tena̍ preenaati pari̠dhee-npari̍ dadhaati̠ raksha̍saa̠mapa̍hatyai̠ sagg spa̍rshayati̠ [sagg spa̍rshayati, raksha̍saa̠-] 31

raksha̍saa̠-mana̍nvavachaaraaya̠ na pu̠rastaa̠-tpari̍ dadhaatyaadi̠tyo hye̍vodya-npu̠rastaa̠-drakshaag̍syapa̠hantyoo̠rdhve sa̠midhaa̠vaa da̍dhaatyu̠pari̍shtaade̠va rakshaa̠g̠syapa̍ hanti̠ yaju̍shaa̠-'nyaa-ntoo̠shneema̠nyaa-mmi̍thuna̠tvaaya̠ dve aa da̍dhaati dvi̠paa-dyaja̍maana̠h prati̍shthityai brahmavaa̠dino̍ vadanti̠ sa tvai ya̍jeta̠ yo ya̠jnasyaa-''rtyaa̠ vasee̍yaa̠n-thsyaaditi̠ bhoopa̍taye̠ svaahaa̠ bhuva̍napataye̠ svaahaa̍ bhoo̠taanaa̠- [bhoo̠taanaa̎m, pata̍ye̠ svaaheti̍] 32

-mpata̍ye̠ svaaheti̍ ska̠nnamanu̍ mantrayeta ya̠jnasyai̠va tadaartyaa̠ yaja̍maano̠ vasee̍yaa-nbhavati̠ bhooya̍see̠r̠hi de̠vataa̎h pree̠naati̍ jaa̠mi vaa e̠ta-dya̠jnasya̍ kriyate̠ yada̠nvanchau̍ puro̠daashaa̍ vupaagmshuyaa̠jama̍nta̠raa ya̍ja̠tyajaa̍mitvaa̠yaatho̍ mithuna̠tvaayaa̠gnira̠mushmi̍n mlo̠ka aasee̎-dya̠mo̎-'smi-nte de̠vaa a̍bruva̠nnete̠mau vi paryoo̍haa̠metya̠nnaadye̍na de̠vaa a̠gni- [de̠vaa a̠gnim, u̠paama̍ntrayanta] 33

-mu̠paama̍ntrayanta raa̠jyena̍ pi̠taro̍ ya̠ma-ntasmaa̍da̠gni rde̠vaanaa̍mannaa̠do ya̠mah pi̍tri̠naagm raajaa̠ ya e̠vam veda̠ praraa̠jyama̠nnaadya̍-maapnoti̠ tasmaa̍ e̠ta-dbhaa̍ga̠dheya̠-mpraaya̍chchha̠n̠. yada̠gnaye̎ svishta̠krite̍-'va̠dyanti̠ yada̠gnaye̎ svishta̠krite̍ 'va̠dyati̍ bhaaga̠dheye̍nai̠va ta-dru̠dragm sama̍rdhayati sa̠kri-thsa̍kri̠dava̍ dyati sa̠kridi̍va̠ hi ru̠dra u̍ttaraa̠rdhaadava̍ dyatye̠shaa vai ru̠drasya̠ [vai ru̠drasya̍, dikh-svaayaa̍me̠va] 34

dikh-svaayaa̍me̠va di̠shi ru̠dra-nni̠rava̍dayate̠ dvira̠bhi ghaa̍rayati chaturava̠ttasyaa-''ptyai̍pa̠shavo̠ vai poorvaa̠ aahu̍taya e̠sha ru̠dro yada̠gnirya-tpoorvaa̠ aahu̍teera̠bhi ju̍hu̠yaa-dru̠draaya̍ pa̠shoonapi̍ dadhyaadapa̠shuryaja̍maana-ssyaadati̠haaya̠ poorvaa̠ aahu̍teerjuhoti pashoo̠naa-ngo̍pee̠thaaya̍ ॥ 35 ॥ (sha̠ptah - spa̍rshayati - bhoo̠taanaa̍ - ma̠gnigm - ru̠drasya̍ - sa̠ptatrigm̍shachcha ) (a. 6)

manu̍h prithi̠vyaa ya̠jniya̍maichchha̠-thsa ghri̠ta-nnishi̍ktamavinda̠-thso̎-'bravee̠-tko̎-'syeshva̠ro ya̠jne-'pi̠ karto̠riti̠ taava̍brootaa-mmi̠traavaru̍nau̠ gore̠vaa-''vamee̎shva̠rau karto̎-ssva̠ iti̠ tau tato̠ gaagm samai̍rayataa̠gm̠ saa yatra̍ yatra̠ nyakraa̍ma̠-ttato̍ ghri̠tama̍peedyata̠ tasmaa̎-dghri̠tapa̍dyuchyate̠ tada̍syai̠ janmopa̍hootagm rathanta̠ragm sa̠ha pri̍thi̠vyetyaa̍he̠ [sa̠ha pri̍thi̠vyetyaa̍ha, iyam vai] 36

yam vai ra̍thanta̠rami̠maame̠va sa̠haannaa-dye̠nopa̍ hvayata̠ upa̍hootam vaamade̠vyagm sa̠haantari̍kshe̠netyaa̍ha pa̠shavo̠ vai vaa̍made̠vya-mpa̠shoone̠va sa̠haantari̍kshe̠nopa̍ hvayata̠ upa̍hoota-mbri̠ha-thsa̠ha di̠vetyaa̍hai̠ram vai bri̠hadiraa̍me̠va sa̠ha di̠vopa̍ hvayata̠ upa̍hootaa-ssa̠pta hotraa̠ ityaa̍ha̠ hotraa̍ e̠vopa̍ hvayata̠ upa̍hootaa dhe̠nu- [upa̍hootaa dhe̠nuh, sa̠harsha̠bhetyaa̍ha] 37

-ssa̠harsha̠bhetyaa̍ha mithu̠name̠vopa̍ hvayata̠ upa̍hooto bha̠ksha-ssakhetyaa̍ha somapee̠thame̠vopa̍ hvayata̠ upa̍hoo̠taam(4) ho ityaa̍haa̠-''tmaana̍me̠vopa̍ hvayata aa̠tmaa hyupa̍hootaanaa̠m vasi̍shtha̠ idaa̠mupa̍ hvayate pa̠shavo̠ vaa idaa̍ pa̠shoone̠vopa̍ hvayate cha̠turupa̍ hvayate̠ chatu̍shpaado̠ hi pa̠shavo̍ maana̠veetyaa̍ha̠ manu̠rhye̍taa- [manu̠rhye̍taam, agre 'pa̍shya-] 38

-magre 'pa̍shya-dghri̠tapa̠deetyaa̍ha̠ ya de̠vaasyai̍ pa̠daa-dghri̠tamapee̎dyata̠ tasmaa̍de̠vamaa̍ha maitraavaru̠neetyaa̍ha mi̠traavaru̍nau̠ hye̍naagm sa̠maira̍yataa̠-mbrahma̍ de̠vakri̍ta̠-mupa̍hoota̠mityaa̍ha̠ brahmai̠vopa̍ hvayate̠ daivyaa̍ addhva̠ryava̠ upa̍hootaa̠ upa̍hootaa manu̠shyaa̍ ityaa̍ha devamanu̠shyaane̠vopa̍ hvayate̠ ya i̠mam ya̠jnamavaa̠n̠ ye ya̠jnapa̍ti̠m vardhaa̠nityaa̍ha [ ] 39

ya̠jnaaya̍ chai̠va yaja̍maanaaya chaa̠ ''shisha̠maa shaa̎sta̠ upa̍hoote̠ dyaavaa̍prithi̠vee ityaa̍ha̠ dyaavaa̍prithi̠vee e̠vopa̍ hvayate poorva̠je ri̠taava̍ree̠ ityaa̍ha poorva̠je hye̍te ri̠taava̍ree de̠vee de̠vapu̍tre̠ ityaa̍ha de̠vee hye̍te de̠vapu̍tre̠ upa̍hooto̠-'yam myaja̍maana̠ ityaa̍ha̠ yaja̍maaname̠vopa̍ hvayata̠ utta̍rasyaa-ndevaya̠jyaayaa̠mupa̍hooto̠ bhooya̍si havi̠shkara̍na̠ upa̍hooto di̠vye dhaama̠nnupa̍hoota̠ [dhaama̠nnupa̍hootah, ityaa̍ha] 40

ityaa̍ha pra̠jaa vaa utta̍raa devaya̠jyaa pa̠shavo̠ bhooyo̍ havi̠shkara̍nagm suva̠rgo lo̠ko di̠vya-ndhaame̠dama̍-see̠dama̠seetye̠va ya̠jnasya̍ pri̠ya-ndhaamopa̍ hvayate̠ vishva̍masya pri̠ya-mupa̍hoota̠mityaa̠haa-chha̍mbatkaarame̠vopa̍ hvayate ॥ 41 ॥ (aa̠ha̠ - dhe̠nu- re̠taam - mvardhaa̠nityaa̍ha̠ - dhaama̠nnupa̍hoota̠ - shchatu̍strigmshachcha ) (a. 7)

pa̠shavo̠ vaa idaa̎ sva̠yamaa da̍tte̠ kaama̍me̠vaa-''tmanaa̍ pashoo̠naamaa da̍tte̠ na hya̍nyah kaama̍-mpashoo̠naa-mpra̠yachchha̍ti vaa̠chaspata̍ye tvaa hu̠ta-mpraa-'shnaa̠meetyaa̍ha̠ vaacha̍me̠va bhaa̍ga̠dheye̍na preenaati̠ sada̍sa̠spata̍ye tvaa hu̠ta-mpraa-'shnaa̠meetyaa̍ha sva̠gaakri̍tyai chaturava̠tta-mbha̍vati ha̠virvai cha̍turava̠tta-mpa̠shava̍shchaturava̠ttam yaddhotaa̎ praashnee̠yaaddhotaa- [praashnee̠yaaddhotaa̎, aarti̠maarchchhe̠dya-] 42

-''rti̠maarchchhe̠dya-da̠gnau ju̍hu̠yaa-dru̠draaya̍ pa̠shoonapi̍ daddhyaadapa̠shuryaja̍maana-ssyaa-dvaa̠chaspata̍ye tvaa hu̠ta-mpraa-'shnaa̠meetyaa̍ha pa̠roksha̍me̠vaina̍-jjuhoti̠ sada̍sa̠spata̍ye tvaa hu̠ta-mpraashnaa̠meetyaa̍ha sva̠gaakri̍tyai̠ praashna̍nti tee̠rtha e̠va praashna̍nti̠ dakshi̍naa-ndadaati tee̠rtha e̠va dakshi̍naa-ndadaati̠ vi vaa e̠tadya̠jna- [vi vaa e̠tadya̠jnam, chhi̠nda̠nti̠ yanma̍ddhya̠tah] 43

-nchhi̍ndanti̠ yanma̍ddhya̠tah praa̠shnantya̠dbhi-rmaa̎rjayanta̠ aapo̠ vai sarvaa̍ de̠vataa̍ de̠vataa̍bhire̠va ya̠jnagm sa-nta̍nvanti de̠vaa vai ya̠jnaa-dru̠drama̠ntaraa̍ya̠nthsa ya̠jnama̍viddhya̠-tta-nde̠vaa a̠bhi sama̍gachchhanta̠ kalpa̍taa-nna i̠damiti̠ te̎-'bruva̠n-thsvi̍shta̠m vai na̍ i̠da-mbha̍vishyati̠ yadi̠magm raa̍dhayi̠shyaama̠ iti̠ ta-thsvi̍shta̠krita̍-ssvishtakri̠ttva-ntasyaa ''vi̍ddha̠-nni- [-''vi̍ddha̠-nnih, a̠kri̠nta̠n̠. yave̍na̠] 44

-ra̍krinta̠n̠. yave̍na̠ sammi̍ta̠-ntasmaa̎-dyavamaa̠tramava̍ dye̠-dyajjyaayo̍-'va̠-dye-dro̠paye̠-tta-dya̠jnasya̠ yadupa̍ cha strinee̠yaada̠bhi cha̍ ghaa̠raye̍dubhayata-ssaggshvaa̠yi ku̍ryaadava̠daayaa̠bhi ghaa̍rayati̠ dvi-ssampa̍dyate dvi̠paa-dyaja̍maana̠h prati̍shthityai̠ ya-tti̍ra̠shcheena̍-mati̠-hare̠dana̍bhi-viddham ya̠jnasyaa̠bhi vi̍ddhye̠dagre̍na̠ pari̍ harati tee̠rthenai̠va pari̍ harati̠ ta-tpoo̠shne parya̍hara̠nta- [parya̍hara̠ntat, poo̠shaa] 45

-tpoo̠shaa praashya̍ da̠to̍-'runa̠-ttasmaa̎-tpoo̠shaa pra̍pi̠shtabhaa̍go-'da̠ntako̠ hi ta-nde̠vaa a̍bruva̠n vi vaa a̠yamaa̎rdhyapraashitri̠yo vaa a̠yama̍bhoo̠diti̠ ta-dbriha̠spata̍ye̠ parya̍hara̠n-thso̍-'bibhe̠-dbriha̠spati̍ri̠ttham vaava sya aarti̠maa-'ri̍shya̠teeti̠ sa e̠ta-mmantra̍mapashya̠-thsoorya̍sya tvaa̠ chakshu̍shaa̠ prati̍ pashyaa̠meetya̍bravee̠nna hi soorya̍sya̠ chakshu̠h [chakshu̍h, ki-ncha̠na] 46

ki-ncha̠na hi̠nasti̠ so̍-'bibhe-tpratigri̠hnanta̍-mmaa higmsishya̠teeti̍ de̠vasya̍ tvaa savi̠tuh pra̍sa̠ve̎-'shvino̎ rbaa̠hubhyaa̎-mpoo̠shno hastaa̎bhyaa̠-mprati̍ grihnaa̠meetya̍bravee-thsavi̠tripra̍soota e̠vaina̠dbrahma̍naa de̠vataa̍bhi̠h pratya̍grihnaa̠-thso̍-'bibhe-tpraa̠shnanta̍-mmaa higmsishya̠teetya̠gnestvaa̠ ''sye̍na̠ praa-'shnaa̠meetya̍bravee̠nna hya̍gneraa̠sya̍-nkincha̠na hi̠nasti̠ so̍-'bibhe̠- [so̍-'bibhet, praashi̍tammaa-] 47

-tpraashi̍tammaa-higmsishya̠teeti̍ braahma̠nasyo̠dare̠netya̍ bravee̠nna hi braa̎hma̠nasyo̠dara̠-nki-ncha̠na hi̠nasti̠ briha̠spate̠rbrahma̠neti̠ sa hi brahmi̠shtho-'pa̠ vaa e̠tasmaa̎-tpraa̠naah kraa̍manti̠ yah praa̍shi̠tra-mpraa̠shnaatya̠dbhi-rmaa̎rjayi̠tvaa praa̠naan-thsa-mmri̍shate̠-'mrita̠m vai praa̠naa a̠mrita̠maapa̍h praa̠naane̠va ya̍thaasthaa̠namupa̍ hvayate ॥ 48 ॥ (praa̠shnee̠yaaddhotaa̍ - ya̠jnam - ni - ra̍hara̠nta - chchakshu̍ - raa̠sya̍-nkincha̠na hi̠nasti̠ so̍-'bibhe̠ - chchatu̍shchatvaarigmshachcha ) (a. 8)

a̠gneedha̠ aa da̍dhaa-tya̠gnimu̍khaa-ne̠vartoo-npree̍naati sa̠midha̠maa da̍dhaa̠tyutta̍raasaa̠-maahu̍teenaa̠-mprati̍shthityaa̠ atho̍ sa̠midva̍tye̠va ju̍hoti pari̠dheen-thsa-mmaa̎rshti pu̠naatye̠vainaa̎m-thsa̠kri-thsa̍kri̠-thsa-mmaa̎rshti̠ paraa̍niva̠ hye̍tarhi̍ ya̠jnashcha̠tu-ssampa̍dyate̠ chatu̍shpaadah pa̠shava̍h pa̠shoone̠vaava̍ rundhe̠ brahma̠-nprasthaa̎syaama̠ ityaa̠haatra̠ vaa e̠tarhi̍ ya̠jna-shshri̠to [ya̠jna-shshri̠tah, yatra̍ bra̠hmaa] 49

yatra̍ bra̠hmaa yatrai̠va ya̠jna-shshri̠tastata̍ e̠vaina̠maa ra̍bhate̠ yaddhaste̍na pra̠meeve̎dvepa̠na-ssyaa̠dyachchhee̠rshnaa shee̍rshakti̠maan-thsyaa̠dya-ttoo̠shneemaasee̠taa 'sa̍mpratto ya̠jna-ssyaa̠-tprati̠shthetye̠va broo̍yaa-dvaa̠chi vai ya̠jna-shshri̠to yatrai̠va ya̠jna-shshri̠tastata̍ e̠vaina̠gm̠ sa-mpra ya̍chchhati̠ deva̍ savitare̠ta-tte̠ praa- [savitare̠ta-tte̠ pra, aa̠hetyaa̍ha̠] 50

-''hetyaa̍ha̠ prasoo̎tyai̠ briha̠spati̍ rbra̠hmetyaa̍ha̠ sa hi brahmi̍shtha̠-ssa ya̠jna-mpaa̍hi̠ sa ya̠jnapa̍ti-mpaahi̠ sa maa-mpaa̠heetyaa̍ha ya̠jnaaya̠ yaja̍maanaayaa̠-''tmane̠ tebhya̍ e̠vaa-''shisha̠maa shaa̠ste-'naa̎rtyaa aa̠shraavyaa̍-''ha de̠vaan. ya̠jeti̍ brahmavaa̠dino̍ vadantee̠shtaa de̠vataa̠ atha̍ kata̠ma e̠te de̠vaa iti̠ chhandaa̠gm̠seeti̍ brooyaa-dgaaya̠tree-ntri̠shtubha̠- [brooyaa-dgaaya̠tree-ntri̠shtubha̎m, jaga̍tee̠-] 51

njaga̍tee̠-mityatho̠ khalvaa̍hurbraahma̠naa vai chhandaa̠gm̠seeti̠ taane̠va ta-dya̍jati de̠vaanaa̠m vaa i̠shtaa de̠vataa̠ aasa̠nnathaa̠gnirnoda̍jvala̠-tta-nde̠vaa aahu̍teebhi-ranooyaa̠jeshvanva̍-vinda̠n̠. yada̍nooyaa̠jaan. yaja̍tya̠gnime̠va ta-thsami̍ndha e̠tadu̠rvai naamaa̍-''su̠ra aa̍see̠-thsa e̠tarhi̍ ya̠jnasyaa̠ ''shisha̍mavrinkta̠ ya-dbroo̠yaade̠ta- [ya-dbroo̠yaade̠tat, u̠ dyaa̠vaa̠pri̠thi̠vee̠ bha̠dra-ma̍bhoo̠-] 52

-du̍ dyaavaaprithivee bha̠dra-ma̍bhoo̠-ditye̠tadu̍-me̠vaa-''su̠ram ya̠jnasyaa̠-''shisha̍-ngamayedi̠da-ndyaa̍vaaprithivee bha̠drama̍bhoo̠ditye̠va broo̍yaa̠-dyaja̍maaname̠va ya̠jnasyaa̠-''shisha̍-ngamaya̠tyaardhma̍ sooktavaa̠kamu̠ta na̍movaa̠kami-tyaa̍he̠dama̍raa̠-thsmeti̠ vaavaitadaa̠hopa̍shrito di̠vah pri̍thi̠vyorityaa̍ha̠ dyaavaa̍prithi̠vyorhi ya̠jna upa̍shrita̠ oma̍nvatee te̠-'smin. ya̠jne ya̍jamaana̠ dyaavaa̍prithi̠vee [ ] 53

staa̠mityaa̍haa̠ ''shisha̍me̠vaitaamaa shaa̎ste̠ yadbroo̠yaa-thsoo̍paavasaa̠naa cha̍ svaddhyavasaa̠naa cheti̍ pra̠maayu̍ko̠ yaja̍maana-ssyaadya̠daa hi pra̠meeya̠te 'the̠maamu̍paava̠syati̍ soopachara̠naa cha̍ svadhichara̠naa chetye̠va broo̍yaa̠-dvaree̍yaseeme̠vaasmai̠ gavyoo̍ti̠maa shaa̎ste̠ na pra̠maayu̍ko bhavati̠ tayo̍raa̠vidya̠gniri̠dagm ha̠vira̍jusha̠tetyaa̍ha̠ yaa ayaa̎kshma [ ] 54

de̠vataa̠staa a̍reeradhaa̠meti̠ vaavaitadaa̍ha̠ yanna ni̍rdi̠she-tprati̍vesham ya̠jnasyaa̠ ''sheerga̍chchhe̠daa shaa̎ste̠-'yam yaja̍maano̠-'saavityaa̍ha ni̠rdishyai̠vainagm̍ suva̠rgam lo̠ka-nga̍maya̠tyaayu̠raa shaa̎ste suprajaa̠stvamaa shaa̎sta̠ ityaa̍haa̠ 'shisha̍me̠vai taamaa shaa̎ste sajaatavana̠syaamaa shaa̎sta̠ ityaa̍ha praa̠naa vai sa̍jaa̠taah praa̠naane̠va [ ] 55

naantare̍ti̠ tada̠gnirde̠vo de̠vebhyo̠ vana̍te va̠yama̠gnermaanu̍shaa̠ ityaa̍haa̠gnirde̠vebhyo̍ vanu̠te va̠ya-mma̍nu̠shye̎bhya̠ iti̠ vaavaitadaa̍he̠ha gati̍rvaa̠masye̠da-ncha̠ namo̍ de̠vebhya̠ ityaa̍ha̠ yaashchai̠va de̠vataa̠ yaja̍ti̠ yaashcha̠ na taabhya̍ e̠vobhayee̎bhyo̠ nama̍skarotyaa̠tmano-'naa̎rtyai ॥ 56 ॥ (shri̠tah - te̠ pra - tri̠shtubha̍ - me̠ta-d- dyaavaa̍prithi̠vee - yaa ayaa̎kshma- praa̠naane̠va - shatcha̍tvaarigmshachcha ) (a. 9)

de̠vaa vai ya̠jnasya̍ svagaaka̠rtaara̠-nnaavi̍nda̠-nte sha̠myu-mbaa̍rhaspa̠tyama̍bruvanni̠ma-nno̍ ya̠jnagg sva̠gaa ku̠rviti̠ so̎-'bravee̠dvara̍m vrinai̠ yade̠vaa-braa̎hmano̠kto-'shra̍ddadhaano̠ yajaa̍tai̠ saa me̍ ya̠jnasyaa̠-''sheera̍sa̠diti̠ tasmaa̠-dya-dbraa̎hmano̠kto-'shra̍ddadhaano̠ yaja̍te sha̠myume̠va tasya̍ baarhaspa̠tyam ya̠jnasyaa̠ ''sheerga̍chchhatye̠ta-nmametya̍bravee̠-tki-mme̎ pra̠jaayaa̠ [pra̠jaayaa̎h, iti̠ yo̍-'pagu̠raatai̍] 57

iti̠ yo̍-'pagu̠raatai̍ sha̠tena̍ yaatayaa̠dyo ni̠hana̍-thsa̠hasre̍na yaatayaa̠dyo lohi̍ta-nka̠rava̠dyaava̍tah pra̠skadya̍ paa̠gm̠soon-thsa̍-ngri̠hnaa-ttaava̍ta-ssamvathsa̠raa-npi̍trilo̠ka-nna prajaa̍naa̠diti̠ tasmaa̎-dbraahma̠naaya̠ naapa̍ gureta̠ na ni ha̍nyaa̠nna lohi̍ta-nkuryaade̠taava̍taa̠ haina̍saa bhavati̠ tachchha̠myoraa vri̍neemaha̠ ityaa̍ha ya̠jname̠va ta-thsva̠gaa ka̍roti̠ ta- [ta-thsva̠gaa ka̍roti̠ tat, sha̠myoraa] 58

-chchha̠myoraa vri̍neemaha̠ ityaa̍ha sha̠myume̠va baa̍rhaspa̠tya-mbhaa̍ga̠dheye̍na̠ sama̍rdhayati gaa̠tum ya̠jnaaya̍ gaa̠tum ya̠jnapa̍taya̠ ityaa̍haa̠ ''shisha̍me̠vai taamaa shaa̎ste̠ soma̍m yajati̠ reta̍ e̠va ta-dda̍dhaati̠ tvashtaa̍ram yajati̠ reta̍ e̠va hi̠ta-ntvashtaa̍ roo̠paani̠ vi ka̍roti de̠vaanaa̠-mpatnee̎ryajati mithuna̠tvaayaa̠gni-ngri̠hapa̍tim yajati̠ prati̍shthityai jaa̠mi vaa e̠ta-dya̠jnasya̍ kriyate̠ [kriyate, yadaajye̍na] 59

yadaajye̍na prayaa̠jaa i̠jyanta̠ aajye̍na patneesamyaa̠jaa richa̍ma̠noochya̍ patneesamyaa̠jaanaa̍mri̠chaa ya̍ja̠tyajaa̍mitvaa̠yaatho̍ mithuna̠tvaaya̍ pa̠nkti praa̍yano̠ vai ya̠jnah pa̠nktyu̍dayana̠h pancha̍ prayaa̠jaa i̍jyante cha̠tvaara̍h patneesamyaa̠jaa-ssa̍mishtaya̠juh pa̍ncha̠ma-mpa̠nktime̠vaanu̍ pra̠yanti̍ pa̠nktimanoodya̍nti ॥ 60 ॥ (pra̠jaayaa̎h - karoti̠ tat - kri̍yate̠ - traya̍strigmshachcha ) (a. 10)

yu̠kshvaahi de̍va̠hoota̍maa̠gm̠ ashvaagm̍ agne ra̠theeri̍va । ni hotaa̍ poo̠rvya-ssa̍dah ॥ u̠ta no̍ deva de̠vaagm achchhaa̍ vocho vi̠dushta̍rah । shradvishvaa̠ vaaryaa̍ kridhi ॥ tvagm ha̠ yadya̍vishth̠ya saha̍sa-ssoonavaahuta । ri̠taavaa̍ ya̠jniyo̠ bhuva̍h ॥ a̠yama̠gni-ssa̍ha̠srino̠ vaaja̍sya sha̠tina̠spati̍h । moo̠rdhaa ka̠vee ra̍yee̠naam ॥ ta-nne̠mimri̠bhavo̍ ya̠thaa ''na̍masva̠ sahoo̍tibhih । nedee̍yo ya̠jna- [ya̠jnam, a̠ngi̠ra̠h ।] 61

-ma̍ngirah ॥ tasmai̍ noo̠ nama̠bhidya̍ve vaa̠chaa vi̍roopa̠ nitya̍yaa । vrishne̍ chodasva sushtu̠tim ॥ kamu̍ shvidasya̠ sena̍yaa̠-'gnerapaa̍kachakshasah । pa̠ni-ngoshu̍ staraamahe ॥ maa no̍ de̠vaanaa̠m visha̍h prasnaa̠teeri̍vo̠sraah । kri̠sha-nna haa̍su̠raghni̍yaah ॥ maa na̍-ssamasya doo̠dhya̍h pari̍dveshaso agm ha̠tih । oo̠rmirna naava̠maa va̍dheet ॥ nama̍ste agna̠ oja̍se gri̠nanti̍ deva kri̠shtaya̍h । amai̍- [amai̎h, a̠mitra̍mardaya ।] 62

-ra̠mitra̍mardaya ॥ ku̠vithsuno̠ gavi̍shta̠ye-'gne̍ sa̠mveshi̍sho ra̠yim । uru̍kridu̠ru na̍skridhi ॥ maa no̍ a̠smi-nma̍haadha̠ne paraa̍ vargbhaara̠bhridya̍thaa । sa̠mvarga̠gm̠ sagm ra̠yi-nja̍ya ॥ a̠nyama̠smadbhi̠yaa i̠yamagne̠ sisha̍ktu du̠chchhunaa̎ । vardhaa̍ no̠ ama̍va̠chchhava̍h ॥ yasyaaju̍shannama̠svina̠-shshamee̠madu̍rmakhasyavaa । ta-ngheda̠gnirvri̠dhaa-'va̍ti ॥ para̍syaa̠ adhi̍ [ ] 63

sa̠mvato-'va̍raagm a̠bhyaa ta̍ra । yatraa̠hamasmi̠ taagm a̍va ॥ vi̠dmaa hi te̍ pu̠raa va̠yamagne̍ pi̠turyathaava̍sah । adhaa̍ te su̠mnamee̍mahe ॥ ya u̠gra i̍va sharya̠haa ti̠gmashri̍ngo̠ na vagmsa̍gah । agne̠ puro̍ ru̠roji̍tha ॥ sakhaa̍ya̠-ssam va̍-ssa̠myancha̠misha̠gg̠ stoma̍-nchaa̠gnaye̎ । varshi̍shthaaya kshitee̠naamoo̠rjo naptre̠ saha̍svate ॥ sagm sa̠midyu̍vase vrisha̠nna -gne̠ vishvaa̎nya̠rya aa । i̠daspa̠de sami̍dhyase̠ sa no̠ vasoo̠nyaa bha̍ra । prajaa̍pate̠, sa ve̍da̠, somaa̍ pooshane̠, mau de̠vau ॥ 64 ॥ (ya̠jna - mamai̠ - radhi̍ - vrisha̠ - nnekaa̠nna vigm̍sha̠tishcha̍ ) (a. 11)

u̠shanta̍stvaa havaamaha u̠shanta̠-ssami̍dheemahi । u̠shannu̍sha̠ta aa va̍ha pi̠treen. ha̠vishe̠ atta̍ve ॥ tvagm so̍ma̠ prachi̍kito manee̠shaa tvagm raji̍shtha̠manu̍ neshi̠ panthaa̎m । tava̠ pranee̍tee pi̠taro̍ na indo de̠veshu̠ ratna̍ma bhajanta̠ dheeraa̎h ॥ tvayaa̠ hi na̍h pi̠tara̍-ssoma̠ poorve̠ karmaa̍ni cha̠kruh pa̍vamaana̠ dheeraa̎h । va̠nvannavaa̍tah pari̠dheegm rapo̎rnu vee̠rebhi̠rashvai̎rma̠ghavaa̍ bhavaa [bhava, na̠h ।] 65

nah ॥ tvagm so̍ma pi̠tribhi̍-ssamvidaa̠no-'nu̠ dyaavaa̍prithi̠vee aa ta̍tantha । tasmai̍ ta indo ha̠vishaa̍ vidhema va̠yagg syaa̍ma̠ pata̍yo rayee̠naam ॥ agni̍shvaattaah pitara̠ eha ga̍chchhata̠ sada̍-ssada-ssadata supraneetayah । a̠ttaa ha̠veegmshi̠ praya̍taani ba̠r̠hishyathaa̍ ra̠yigm sarva̍veera-ndadhaatana ॥ barhi̍shadah pitara oo̠tya̍rvaagi̠maa vo̍ ha̠vyaa cha̍krimaa ju̠shaddhva̎m । ta aa ga̠taa-'va̍saa̠ sha-nta̍me̠naa-'thaa̠-'smabhya̠gm̠ [-'smabhya̎m, sham yora̍ra̠po da̍dhaata ।] 66

sham yora̍ra̠po da̍dhaata ॥ aa-'ha-mpi̠treen-thsu̍vi̠datraagm̍ avithsi̠ napaa̍ta-ncha vi̠krama̍na-ncha̠ vishno̎h । ba̠r̠hi̠shado̠ ye sva̠dhayaa̍ su̠tasya̠ bhaja̍nta pi̠tvasta i̠haa-'' ga̍mishthaah ॥ upa̍hootaah pi̠tara̍-sso̠myaaso̍ barhi̠shye̍shu ni̠dhishu̍ pri̠yeshu̍ । ta aa ga̍mantu̠ ta i̠ha shru̍va̠ntvadhi̍ bruvantu̠ te a̍vantva̠smaan ॥ udee̍rataa̠mava̍ra̠ u-tparaa̍sa̠ unma̍ddhya̠maah pi̠tara̍-sso̠myaasa̍h । asu̠m- [asu̎m, ya ee̠yura̍ vri̠kaa] 67

-mya ee̠yura̍ vri̠kaa ri̍ta̠jnaaste no̍-'vantu pi̠taro̠ have̍shu ॥ i̠da-mpi̠tribhyo̠ namo̍ astva̠dya ye poorvaa̍so̠ ya upa̍raasa ee̠yuh । ye paarthi̍ve̠ raja̠syaa nisha̍ttaa̠ ye vaa̍ noo̠nagm su̍vri̠janaa̍su vi̠kshu ॥ adhaa̠ yathaa̍ nah pi̠tara̠h paraa̍sah pra̠tnaaso̍ agna ri̠tamaa̍shushaa̠naah । shucheeda̍ya̠-ndeedhi̍ti muktha̠shaasa̠h, kshaamaa̍ bhi̠ndanto̍ aru̠neerapa̍ vrann ॥ yada̍gne [yada̍gne, ka̠vya̠vaa̠ha̠na̠ pi̠treen] 68

kavyavaahana pi̠treen. yakshyri̍taa̠vridha̍h । pra cha̍ ha̠vyaani̍ vakshyasi de̠vebhya̍shcha pi̠tribhya̠ aa ॥ tvama̍gna eedi̠to jaa̍tave̠do-'vaa̎ddha̠vyaani̍ sura̠bheeni̍ kri̠tvaa । praadaa̎h pi̠tribhya̍-ssva̠dhayaa̠ te a̍kshanna̠ddhi tva-nde̍va̠ praya̍taa ha̠veegmshi̍ ॥ maata̍lee ka̠vyairya̠mo angi̍robhi̠ rbriha̠spati̠r̠ rikva̍bhi rvaavridhaa̠nah । yaagshcha̍ de̠vaa vaa̍vri̠dhurye cha̍ de̠vaan-thsvaahaa̠-'nye sva̠dhayaa̠-'nye ma̍danti ॥ 69 ॥

i̠mam ya̍ma prasta̠ramaahi seedaangi̍robhih pi̠tribhi̍-ssamvidaa̠nah । aatvaa̠ mantraa̎h kavisha̠staa va̍hantve̠naa raa̍jan. ha̠vishaa̍ maadayasva ॥ angi̍robhi̠raa ga̍hi ya̠jniye̍bhi̠ryama̍ vairoo̠pairi̠ha maa̍dayasva । viva̍svantagm huve̠ yah pi̠taa te̠-'smin. ya̠jne ba̠r̠hishyaa ni̠shadya̍ ॥ angi̍raso nah pi̠taro̠ nava̍gvaa̠ atha̍rvaano̠ bhriga̍va-sso̠myaasa̍h । teshaa̎m va̠yagm su̍ma̠tau ya̠jniyaa̍naa̠mapi̍ bha̠dre sau̍mana̠se syaa̍ma ॥ 70 ॥ (bha̠vaa̠ - 'smabhya̠ - masu̠m - myada̍gne - madanti - saumana̠sa - eka̍-ncha ) (a. 12)

(sa̠midha̠ - shchakshu̍shee - pra̠jaapa̍ti̠raajya̍m - de̠vasya̠ sphyam - bra̍hmavaa̠dino̠ 'dbhi - ra̠gnestrayo̠ - manu̍h prithi̠vyaah - pa̠shavo̠ - 'gneedhe̍ - de̠vaa vai ya̠jnasya̍ - yu̠kshvo - shanta̍stvaa̠ - dvaada̍sha )

(sa̠midho̍ - yaa̠jyaa̍ - tasmaa̠nnabhaa̠-'gagm - hi tamanvi- tyaa̍ha pra̠jaa vaa - aa̠hetyaa̍ha - yu̠kshvaa hi - sa̍pta̠tih )

(sa̠midha̍h, saumana̠se syaa̍ma)

॥ hari̍h om ॥

॥ krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-ndviteeyakaande shashtah prashna-ssamaaptah ॥

(vaa̠ya̠vya̍m - pra̠jaapa̍ti - raadi̠tyebhyo̍ - de̠vaa - vi̠shvaroo̍pah - sa̠midha̠h - shat) (6)

॥ iti dveeteeya-nkaandam ॥

2.6 - ಸಮಿಧೋ ಯಜತಿ ವಸನ್ತಂ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾ ಪಾಠಃ ಬಗ್ಗೆ

ಇದು ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಎರಡನೇ ಕಾಂಡದ ಆರನೇ ಪ್ರಶ್ನ; ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸ ಯಜ್ಞಗಳ ಉಳಿದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು (ಅವಶಿಷ್ಟಕರ್ಮ) ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಜಗಳಿಂದ ಆರಂಭ, ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಋತುವಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ: ಸಮಿತ್ತುಗಳಿಗೆ ಆಹುತಿಯಿಂದ ವಸಂತ, ತನೂನಪಾತ್‌ನಿಂದ ಗ್ರೀಷ್ಮ, ಇಡೆಗಳಿಂದ ವರ್ಷ, ಬರ್ಹಿಸ್ಸಿನಿಂದ ಶರತ್, ಸ್ವಾಹಾಕಾರದಿಂದ ಹೇಮಂತ. ಮುಂದಿನ ಭಾಗಗಳು ಆಹುತಿ, ಋತ್ವಿಜರು, ಸ್ರುಕ್ಕುಗಳಂಥ ಕರ್ಮದ ಇತರ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.

ಮೂಲ: ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ, ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆ ೨.೬

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಐದು ಋತುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ಐದು ಪ್ರಯಾಜಗಳು ಯಜ್ಞ ವರ್ಷಚಕ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವೈದಿಕ ವಿಚಾರ ತೋರುತ್ತವೆ.
  • ಈ ಪ್ರಶ್ನ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಎರಡನೇ ಕಾಂಡವನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಈ ಪ್ರಶ್ನ ಯಾವುದರಿಂದ ಆರಂಭ?

ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಋತುವಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಪ್ರಯಾಜಗಳಿಂದ.

ಯಾವ ಆಹುತಿ ವಸಂತವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತದೆ?

ಸಮಿತ್ತುಗಳಿಗೆ ಆಹುತಿ.

ಇದು ಯಾವ ವೇದದಿಂದ?

ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ, ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆ ೨.೬.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.