MuhurtaNow

4.3 - ಅಪಾ ನ್ತ್ವೇಮ ನ್ಥ್ಸಾದಯಾಮಿ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾ ಪಾಠಃ

Kanda 4 - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-nchaturthakaande triteeyah prashnah - chitivarnanam

o-nnamah paramaatmane, shree mahaaganapataye namah, shree gurubhyo namah । ha̠ri̠h om ॥

a̠paa-ntvema̎m-thsaadayaamya̠paa-ntvodma̎m-thsaadayaamya̠paa-ntvaa̠ bhasma̎m-thsaadayaamya̠paa-ntvaa̠ jyoti̍shi saadayaamya̠paa-ntvaa-'ya̍ne saadayaamyarna̠ve sada̍ne seeda samu̠dre sada̍ne seeda sali̠le sada̍ne seedaa̠paa-nkshaye̍ seedaa̠paagm sadhi̍shi seedaa̠paa-ntvaa̠ sada̍ne saadayaamya̠paa-ntvaa̍ sa̠dhasthe̍ saadayaamya̠paa-ntvaa̠ puree̍she saadayaamya̠paa-ntvaa̠ yonau̍ saadayaamya̠paa-ntvaa̠ paatha̍si saadayaami gaaya̠tree chhanda̍-stri̠shtu-pchhando̠ jaga̍tee̠ chhando̍-'nu̠shtu-pchhanda̍h pa̠nktishchhanda̍h ॥ 1 ॥ (yonau̠ - pancha̍dasha cha) (a. 1)

a̠ya-mpu̠ro bhuva̠stasya̍ praa̠no bhau̍vaaya̠no va̍sa̠ntah praa̍naaya̠no gaa̍ya̠tree vaa̍sa̠ntee gaa̍yatri̠yai gaa̍ya̠tra-ngaa̍ya̠traadu̍paa̠gm̠ shuru̍paa̠gm̠ shostri̠vri-ttri̠vrito̍ rathanta̠ragm ra̍thanta̠raa-dvasi̍shtha̠ rishi̍h pra̠jaapa̍ti griheetayaa̠ tvayaa̎ praa̠na-ngri̍hnaami pra̠jaabhyo̠-'ya-nda̍kshi̠naa vi̠shvaka̍rmaa̠ tasya̠ mano̍ vaishvakarma̠na-ngree̠shmo maa̍na̠sastri̠shtuggrai̠shmee tri̠shtubha̍ ai̠damai̠daa-da̍ntaryaa̠mo̎ 'ntaryaa̠maa-tpa̍nchada̠shah pa̍nchada̠shaa-dbri̠ha-dbri̍ha̠to bha̠radvaa̍ja̠ rishi̍h pra̠jaapa̍ti griheetayaa̠ tvayaa̠ mano̍ [tvayaa̠ mana̍h, gri̠hnaa̠mi̠ pra̠jaabhyo̠-'ya-] 2

grihnaami pra̠jaabhyo̠-'ya-mpa̠shchaa-dvi̠shvavya̍chaa̠stasya̠ chakshu̍rvaishvavyacha̠sam va̠r̠shaani̍ chaakshu̠shaani̠ jaga̍tee vaa̠r̠shee jaga̍tyaa̠ riksha̍ma̠mriksha̍maachchhu̠kra-shshu̠kraa-thsa̍ptada̠sha-ssa̍ptada̠shaa-dvai̍roo̠pam vai̍roo̠paa-dvi̠shvaami̍tra̠ rishi̍h pra̠jaapa̍ti griheetayaa̠ tvayaa̠ chakshu̍rgrihnaami pra̠jaabhya̍ i̠damu̍tta̠raa-thsuva̠stasya̠ shrotragm̍ sau̠vagm sha̠rachchhrau̠trya̍nu̠shtup-chhaa̍ra̠dya̍nu̠shtubha̍-ssvaa̠ragg svaa̠raanma̠nthee ma̠nthina̍ ekavi̠gm̠sha e̍kavi̠gm̠shaa-dvai̍raa̠jam vai̍raa̠jaajja̠mada̍gni̠r̠ rishi̍h pra̠jaapa̍ti griheetayaa̠ [griheetayaa, tvayaa̠] 3

tvayaa̠ shrotra̍-ngrihnaami pra̠jaabhya̍ i̠yamu̠pari̍ ma̠tistasyai̠ vaammaa̠tee he̍ma̠nto vaa̎chyaaya̠nah pa̠nktirhai̍ma̠ntee pa̠ktyai-nni̠dhana̍vanni̠dhana̍vata aagraya̠na aa̎graya̠naa-ttri̍navatrayastri̠gm̠shau tri̍navatrayastri̠gm̠shaabhyaagm̍ shaakvararaiva̠te shaa̎kvararaiva̠taabhyaa̎m vi̠shvaka̠rmarshi̍h pra̠jaapa̍ti griheetayaa̠ tvayaa̠ vaacha̍-ngrihnaami pra̠jaabhya̍h ॥ 4 ॥ (tvayaa̠ mano̍-ja̠mada̍gni̠r̠rishi̍h pra̠jaapa̍tigriheetayaa-tri̠gm̠shachcha̍) (a. 2)

praachee̍ di̠shaam va̍sa̠nta ri̍too̠naama̠gnirde̠vataa̠ brahma̠ dravi̍na-ntri̠vri-thstoma̠-ssa u̍ panchada̠shava̍rtani̠-stryavi̠rvaya̍h kri̠tamayaa̍naa-mpurovaa̠to vaata̠-ssaana̍ga̠ rishi̍rdakshi̠naa di̠shaa-ngree̠shma ri̍too̠naamindro̍ de̠vataa̎ ksha̠tra-ndravi̍na-mpanchada̠sha-sstoma̠-ssa u̍ saptada̠sha va̍rtani-rdi̍tya̠vaad-vaya̠stretaa-'yaa̍naa-ndakshinaadvaa̠to vaata̍-ssanaa̠tana̠ rishi̍h pra̠teechee̍ di̠shaam va̠r̠shaa ri̍too̠naam vishve̍ de̠vaa de̠vataa̠ vi- [de̠vataa̠ vit, dravi̍nagm] 5

-ddravi̍nagm saptada̠sha stoma̠-ssa u̍ vekavi̠gm̠ shava̍rtani-striva̠thso vayo̎ dvaapa̠ro-'yaa̍naa-mpashchaadvaa̠to vaato̍-'ha̠bhoona̠ rishi̠rudee̍chee di̠shaagm sha̠rad-ri̍too̠naa-mmi̠traavaru̍nau de̠vataa̍ pu̠shta-ndravi̍namekavi̠gm̠sha-sstoma̠-ssa u̍ trina̠vava̍rtani-sturya̠vaa-dvaya̍ aaska̠ndo 'yaa̍naamuttaraa-dvaa̠to vaata̍h pra̠tna rishi̍roo̠rdhvaa di̠shaagm he̍mantashishi̠raavri̍too̠naa-mbriha̠spati̍rde̠vataa̠ varcho̠ dravi̍na-ntrina̠va stoma̠-ssa u̍ trayastri̠gm̠shava̍rtanih pashtha̠vaadvayo̍ 'bhi̠bhoorayaa̍naam vishvagvaa̠to vaata̍-ssupa̠rna rishi̍h pi̠tara̍h pitaama̠haah pare-'va̍re̠ te na̍h paantu̠ te no̍-'vantva̠smi-nbrahma̍nna̠smin ksha̠tre̎-'syaa-maa̠shishya̠syaa-mpu̍ro̠dhaayaa̍ma̠smin karma̍nna̠syaa-nde̠vahoo̎tyaam ॥ 6 ॥ (vit - pa̍shtha̠vaa-dvayo̠ - 'shtaavigm̍shatishcha) (a. 3)

dhru̠vakshi̍ti -rdhru̠vayo̍ni-rdhru̠vaa-'si̍ dhru̠vaam yoni̠maa see̍da saa̠ddhyaa । ukhya̍sya ke̠tu-mpra̍tha̠ma-mpu̠rastaa̍da̠shvinaa̎-'ddhva̠ryoo saa̍dayataami̠ha tvaa̎ ॥ sve dakshe̠ daksha̍pite̠ha see̍da deva̠traa pri̍thi̠vee bri̍ha̠tee raraa̍naa । svaa̠sa̠sthaa ta̠nuvaa̠ sam vi̍shasva pi̠tevai̍dhi soo̠nava̠ aa su̠shevaa̠-'shvinaa̎ddhva̠ryoo saa̍dayataami̠ha tvaa̎ ॥ ku̠laa̠yinee̠ vasu̍matee vayo̠dhaa ra̠yi-nno̍ vardha bahu̠lagm su̠veera̎m । 7

apaama̍ti-ndurma̠ti-mbaadha̍maanaa raa̠yasposhe̍ ya̠jnapa̍timaa̠bhaja̍ntee̠ suva̍rdhehi̠ yaja̍maanaaya̠ posha̍ma̠shvinaa̎-'ddhva̠ryoo saa̍dayataami̠ha tvaa̎ ॥ a̠gneh puree̍shamasi deva̠yaanee̠ taa-ntvaa̠ vishve̍ a̠bhi gri̍nantu de̠vaah । stoma̍prishthaa ghri̠tava̍tee̠ha see̍da pra̠jaava̍da̠sme dravi̠naa ''ya̍jasvaa̠shvinaa̎ 'ddhva̠ryoo saa̍dayataami̠ha tvaa̎ ॥ di̠vo moo̠rdhaa-'si̍ prithi̠vyaa naabhi̍rvi̠shtambha̍nee di̠shaamadhi̍patnee̠ bhuva̍naanaam । 8

oo̠rmirdra̠phso a̠paama̍si vi̠shvaka̍rmaa ta̠ rishi̍ra̠shvinaa̎-'ddhva̠ryoo saa̍dayataami̠ha tvaa̎ ॥ sa̠joor-ri̠tubhi̍-ssa̠joorvi̠dhaabhi̍-ssa̠joorvasu̍bhi-ssa̠joo ru̠drai-ssa̠jooraa̍di̠tyai-ssa̠joorvishvai̎rde̠vai-ssa̠joorde̠vai-ssa̠joorde̠vairva̍yo-naa̠dhaira̠gnaye̎ tvaa vaishvaana̠raayaa̠shvinaa̎-'ddhva̠ryoo saa̍dayataami̠ha tvaa̎ ॥ praa̠na-mme̍ paahyapaa̠na-mme̍ paahi vyaa̠na-mme̍ paahi̠ chakshu̍rma u̠rvyaa vi bhaa̍hi̠ shrotra̍-mme shlokayaa̠pa-spi̠nvausha̍dheerjinva dvi̠paa-tpaa̍hi̠ chatu̍shpadava di̠vo vrishti̠mera̍ya ॥ 9 ॥ (su̠veera̠m - bhuva̍naanaa - mu̠rvyaa - sa̠ptada̍sha cha) (a. 4)

tryavi̠rvaya̍stri̠shtu-pchhando̍ ditya̠vaa-dvayo̍ vi̠raat chhanda̠h panchaa̍vi̠rvayo̍ gaaya̠tree chhanda̍striva̠thso vaya̍ u̠shnihaa̠ chhanda̍ sturya̠vaa-dvayo̍-'nu̠shtu-pchhanda̍h pashtha̠vaa-dvayo̍ briha̠tee chhanda̍ u̠kshaa vaya̍-ssa̠tobri̍hatee̠ chhanda̍ risha̠bho vaya̍h ka̠kuchchhando̍ dhe̠nurvayo̠ jaga̍tee̠ chhando̍-'na̠dvaan. vaya̍h pa̠nkti shchhando̍ ba̠sto vayo̍ viva̠la-nchhando̍ vri̠shnirvayo̍ vishaa̠la-nchhanda̠h puru̍sho̠ vaya̍ sta̠ndra-nchhando̎ vyaa̠ghro vayo-'naa̍dhrishta̠-nchhanda̍-ssi̠gm̠ho vaya̍ shchha̠di shchhando̍ vishta̠bhom vayo-'dhi̍pati̠ shchhanda̍h, ksha̠tram vayo̠ maya̍nda̠-nchhando̍ vi̠shvaka̍rmaa̠ vaya̍h parame̠shthee chhando̍ moo̠rdhaa vaya̍h pra̠jaapa̍ti̠ shchhanda̍h ॥ 10 ॥ (puru̍sho̠ vaya̠h - sha-dvigm̍shatishcha) (a. 5)

indraa̎gnee̠ avya̍thamaanaa̠mishta̍kaa-ndrigmhatam yu̠vam । pri̠shthena̠ dyaavaa̍prithi̠vee a̠ntari̍ksha-ncha̠ vi baa̍dhataam ॥ vi̠shvaka̍rmaa tvaa saadayatva̠ntari̍kshasya pri̠shthe vyacha̍svatee̠-mpratha̍svatee̠-mbhaasva̍teegm soori̠matee̠maa yaa dyaa-mbhaasyaa pri̍thi̠veemorva̍ntari̍ksha-ma̠ntari̍ksham yachchhaa̠ntari̍ksha-ndrigmhaa̠ntari̍ksha̠-mmaa higm̍see̠ rvishva̍smai praa̠naayaa̍paa̠naaya̍ vyaa̠naayo̍daa̠naaya̍ prati̠shthaayai̍ cha̠ritraa̍ya vaa̠yustvaa̠-'bhi paa̍tu ma̠hyaa sva̠styaa chha̠rdishaa̠ [chha̠rdishaa̎, shanta̍mena̠ tayaa̍] 11

shanta̍mena̠ tayaa̍ de̠va̍tayaa-'ngira̠sva-ddhru̠vaa see̍da ॥ raajnya̍si̠ praachee̠ dig-vi̠raada̍si dakshi̠naa di-khsa̠mraada̍si pra̠teechee̠ dikh-sva̠raada̠syudee̍chee̠ digadhi̍patnyasi briha̠tee digaayu̍rme paahi praa̠na-mme̍ paahyapaa̠na-mme̍ paahi vyaa̠na-mme̍ paahi̠ chakshu̍rme paahi̠ shrotra̍-mme paahi̠ mano̍ me jinva̠ vacha̍-mme pinvaa̠ ''tmaana̍-mme paahi̠ jyoti̍rme yachchha ॥ 12 ॥ (chha̠rdishaa̍ - pinva̠ - shatcha̍) (a. 6)

maa chhanda̍h pra̠maa chhanda̍h prati̠maa chhando̎-'sree̠vi shchhanda̍h pa̠nkti shchhanda̍ u̠shnihaa̠ chhando̍ briha̠tee chhando̍-'nu̠shtu-pchhando̍ vi̠raat chhando̍ gaaya̠tree chhanda̍-stri̠shtu-pchhando̠ jaga̍tee̠ chhanda̍h prithi̠vee chhando̠ 'ntari̍ksha̠-nchhando̠ dyau shchhanda̠-ssamaa̠ shchhando̠ naksha̍traani̠ chhando̠ mana̠ shchhando̠ vaak chhanda̍h kri̠shi shchhando̠ hira̍nya̠-nchhando̠ gau shchhando̠ 'jaa chhando 'shva̠ shchhanda̍h ॥ a̠gnirde̠vataa̠ [a̠gnirde̠vataa̎, vaato̍ de̠vataa̠] 13

vaato̍ de̠vataa̠ sooryo̍ de̠vataa̍ cha̠ndramaa̍ de̠vataa̠ vasa̍vo de̠vataa̍ ru̠draa de̠vataa̍ ''di̠tyaa de̠vataa̠ vishve̍ de̠vaa de̠vataa̍ ma̠ruto̍ de̠vataa̠ briha̠spati̍ rde̠vatendro̍ de̠vataa̠ varu̍no de̠vataa̍ moo̠rdhaa-'si̠ raa-ddhru̠vaa-'si̍ dha̠runaa̍ ya̠ntrya̍si̠ yami̍tree̠she tvo̠rje tvaa̍ kri̠shyai tvaa̠ kshemaa̍ya tvaa̠ yantree̠ raa-ddhru̠vaa-'si̠ dhara̍nee dha̠rtrya̍si̠ dhari̠tryaayu̍she tvaa̠ varcha̍se̠ tvauja̍se tvaa̠ balaa̍ya tvaa ॥ 14 ॥ (de̠vataa - ''yu̍she tvaa̠ - shat cha̍ ) (a. 7)

aa̠shustri̠vri-dbhaa̠ntah pa̍nchada̠sho vyo̍ma saptada̠shah pratoo̎rtirashtaada̠sha stapo̍ navada̠sho̍ 'bhiva̠rta-ssa̍vi̠gm̠sho dha̠runa̍ ekavi̠gm̠sho varcho̎ dvaavi̠gm̠sha-ssa̠mbhara̍nastrayovi̠gm̠sho yoni̍shchaturvi̠gm̠sho garbhaa̎h panchavi̠gm̠sha oja̍strina̠vah kratu̍rekatri̠gm̠shah pra̍ti̠shthaa tra̍yastri̠gm̠sho bra̠ddhnasya̍ vi̠shtapa̍-nchatustri̠gm̠sho naaka̍-shshattri̠gm̠sho vi̍va̠rto̎-'shtaachatvaari̠gm̠sho dha̠rtrashcha̍tushto̠mah ॥ 15 ॥ (aa̠shuh - sa̠ptatrigm̍shat) (a. 8)

a̠gnerbhaa̠go̍-'si dee̠kshaayaa̠ aadhi̍patya̠-mbrahma̍ spri̠ta-ntri̠vri-thstoma̠ indra̍sya bhaa̠go̍-'si̠ vishno̠raadhi̍patya-nksha̠tragg spri̠ta-mpa̍nchada̠sha-sstomo̍ nri̠chaksha̍saa-mbhaa̠go̍-'si dhaa̠turaadhi̍patya-nja̠nitragg̍ spri̠tagm sa̍ptada̠sha-sstomo̍ mi̠trasya̍ bhaa̠go̍-'si̠ varu̍na̠syaa-''dhi̍patya-ndi̠vo vri̠shtirvaataa̎-sspri̠taa e̍kavi̠gm̠sha-sstomo-'di̍tyai bhaa̠go̍-'si poo̠shna aadhi̍patya̠moja̍-sspri̠ta-ntri̍na̠va-sstomo̠ vasoo̍naa-mbhaa̠go̍-'si [ ] 16

ru̠draanaa̠maadhi̍patya̠-nchatu̍shpaa-thspri̠ta-ncha̍turvi̠gm̠sha-sstoma̍ aadi̠tyaanaa̎-mbhaa̠go̍-'si ma̠rutaa̠maadhi̍patya̠-ngarbhaa̎-sspri̠taah pa̍nchavi̠gm̠sha-sstomo̍ de̠vasya̍ savi̠turbhaa̠go̍-'si̠ briha̠spate̠raadhi̍patyagm sa̠meechee̠rdisha̍-sspri̠taashcha̍tushto̠ma-sstomo̠ yaavaa̍naa-mbhaa̠go̎-'syayaa̍vaanaa̠maadhi̍patya-mpra̠jaa-sspri̠taa-shcha̍tu-shchatvaari̠gm̠sha-sstoma̍ ribhoo̠naa-mbhaa̠go̍-'si̠ vishve̍shaa-nde̠vaanaa̠maadhi̍patya-mbhoo̠ta-nnishaa̎mtagg spri̠ta-ntra̍yastri̠gm̠sha-sstoma̍h ॥ 17 ॥ (vasoo̍naa-mbhaa̠go̍-'si̠ - shatcha̍tvaarigmshachcha) (a. 9)

eka̍yaa-'stuvata pra̠jaa a̍dheeyanta pra̠jaapa̍ti̠radhi̍patiraasee-tti̠sribhi̍rastuvata̠ brahmaa̍srijyata̠ brahma̍na̠spati̠-radhi̍patiraasee-tpa̠nchabhi̍rastuvata bhoo̠taanya̍srijyanta bhoo̠taanaa̠-mpati̠radhi̍patiraasee-thsa̠ptabhi̍rastuvata sapta̠r̠shayo̍-'srijyanta dhaa̠taa-dhi̍patiraasee-nna̠vabhi̍rastuvata pi̠taro̍-'srijya̠ntaa-'di̍ti̠radhi̍patnyaasee-dekaada̠shabhi̍-rastuvata̠rtavo̍-' srijyantaa- ''rta̠vo-'dhi̍pati-raasee-ttrayoda̠shabhi̍-rastuvata̠ maasaa̍ asrijyanta samvathsa̠ro-'dhi̍pati- [-'dhi̍patih, aa̠see̠-tpa̠ncha̠da̠shabhi̍rastuvata] 18

-raasee-tpanchada̠shabhi̍rastuvata ksha̠trama̍srijya̠tendro 'dhi̍patiraasee-thsaptada̠shabhi̍rastuvata pa̠shavo̍-'srijyanta̠ briha̠spati̠radhi̍pati-raaseennavada̠shabhi̍-rastuvata shoodraa̠ryaava̍srijyetaamahoraa̠tre adhi̍patnee aastaa̠meka̍vigm shatyaa-'stuva̠taika̍shaphaah pa̠shavo̍-'srijyanta̠ varu̠no 'dhi̍patiraasee̠-ttrayo̍vigmshatyaa-'stuvata kshu̠draah pa̠shavo̍-'srijyanta poo̠shaa 'dhi̍patiraasee̠-tpancha̍vigmshatyaa 'stuvataa-''ra̠nyaah pa̠shavo̍-'srijyanta vaa̠yuradhi̍patiraasee-thsa̠ptavigm̍shatyaa-'stuvata̠ dyaavaa̍prithi̠vee vyai̍- [dyaavaa̍prithi̠vee vi, ee̠taa̠m vasa̍vo ru̠draa] 19

-taa̠m vasa̍vo ru̠draa aa̍di̠tyaa anu̠ vyaa̍ya̠-nteshaa̠maadhi̍patyamaasee̠-nnava̍vigm shatyaa-'stuvata̠ vana̠spata̍yo-'srijyanta̠ somo 'dhi̍patiraasee̠-deka̍trigmshataa 'stuvata pra̠jaa a̍srijyanta̠ yaavaa̍naa̠-nchaayaa̍vaanaa̠-nchaa-''dhi̍patyamaasee̠-ttraya̍strigmshataa 'stuvata bhoo̠taanya̍shaamya-npra̠jaapa̍tih parame̠shthyadhi̍patiraaseet ॥ 20 ॥ (sa̠mva̠thsa̠ro-'dhi̍pati̠- rvi - pancha̍trigmshachcha) (a. 10)

i̠yame̠va saa yaa pra̍tha̠maa vyauchchha̍da̠ntara̠syaa-ncha̍rati̠ pravi̍shtaa । va̠dhoorja̍jaana nava̠gajjani̍tree̠ traya̍ enaa-mmahi̠maana̍-ssachante ॥ chhanda̍svatee u̠shasaa̠ pepi̍shaane samaa̠nam yoni̠manu̍ sa̠nchara̍ntee । soorya̍patnee̠ vi cha̍ratah prajaana̠tee ke̠tu-nkri̍nvaa̠ne a̠jara̠ bhoori̍retasaa ॥ ri̠tasya̠ panthaa̠manu̍ ti̠sra aa-'gu̠strayo̍ gha̠rmaaso̠ anu̠ jyoti̠shaa-''gu̍h । pra̠jaamekaa̠ raksha̠tyoorja̠mekaa̎ [ ] 21

vra̠tamekaa̍ rakshati devayoo̠naam ॥ cha̠tu̠shto̠mo a̍bhava̠dyaa tu̠reeyaa̍ ya̠jnasya̍ pa̠kshaavri̍shayo̠ bhava̍ntee । gaa̠ya̠tree-ntri̠shtubha̠-njaga̍teemanu̠shtubha̍-mbri̠hada̠rkam yu̍njaa̠naa-ssuva̠raa-'bha̍ranni̠dam ॥ pa̠nchabhi̍rdhaa̠taa vi da̍dhaavi̠dam ya-ttaasaa̠g̠ svasree̍rajanaya̠-tpancha̍pancha । taasaa̍mu yanti praya̠vena̠ pancha̠ naanaa̍ roo̠paani̠ krata̍vo̠ vasaa̍naah ॥ tri̠gm̠sha-thsvasaa̍ra̠ upa̍yanti nishkri̠tagm sa̍maa̠na-nke̠tu-mpra̍timu̠nchamaa̍naah । 22

ri̠toogsta̍nvate ka̠vaya̍h prajaana̠teermaddhye̍chhandasa̠h pari̍ yanti̠ bhaasva̍teeh ॥ jyoti̍shmatee̠ prati̍ munchate̠ nabho̠ raatree̍ de̠vee soorya̍sya vra̠taani̍ । vi pa̍shyanti pa̠shavo̠ jaaya̍maanaa̠ naanaa̍roopaa maa̠tura̠syaa u̠pasthe̎ ॥ e̠kaa̠shta̠kaa tapa̍saa̠ tapya̍maanaa ja̠jaana̠ garbha̍-mmahi̠maana̠mindra̎m । tena̠ dasyoo̠n vya̍sahanta de̠vaa ha̠ntaa-'su̍raanaa-mabhava̠chchhachee̍bhih ॥ anaa̍nujaamanu̠jaa-mmaama̍karta sa̠tyam vada̠ntyanvi̍chchha e̠tat । bhoo̠yaasa̍- [bhoo̠yaasa̎m, a̠sya̠ su̠ma̠tau yathaa̍] 23

masya suma̠tau yathaa̍ yoo̠yama̠nyaa vo̍ a̠nyaamati̠ maa pra yu̍kta ॥ abhoo̠nmama̍ suma̠tau vi̠shvave̍daa̠ aashta̍ prati̠shthaamavi̍da̠ddhi gaa̠dham । bhoo̠yaasa̍masya suma̠tau yathaa̍ yoo̠yama̠nyaa vo̍ a̠nyaamati̠ maa prayu̍kta ॥ pancha̠ vyu̍shtee̠ranu̠ pancha̠ dohaa̠ gaa-mpancha̍naamneemri̠tavo-'nu̠ pancha̍ । pancha̠ disha̍h panchada̠shena̍ kLi̠ptaa-ssa̍maa̠namoo̎rdhneera̠bhi lo̠kameka̎m ॥ 24 ॥

ri̠tasya̠ garbha̍h pratha̠maa vyoo̠shushya̠paamekaa̍ mahi̠maana̍-mbibharti । soorya̠syaikaa̠ chara̍ti nishkri̠teshu̍ gha̠rmasyaikaa̍ savi̠taikaa̠-nni ya̍chchhati ॥ yaa pra̍tha̠maa vyauchchha̠-thsaa dhe̠nura̍bhavadya̠me । saa na̠h paya̍svatee dhu̠kshvotta̍raamuttaraa̠gm̠ samaa̎m ॥ shu̠krarsha̍bhaa̠ nabha̍saa̠ jyoti̠shaa ''gaa̎-dvi̠shvaroo̍paa shaba̠leera̠gnike̍tuh । sa̠maa̠namarthagg̍ svapa̠syamaa̍naa̠ bibhra̍tee ja̠raama̍jara usha̠ aa-'gaa̎h ॥ ri̠too̠naa-mpatnee̎ pratha̠meyamaa-'gaa̠dahnaa̎-nne̠tree ja̍ni̠tree pra̠jaanaa̎m । ekaa̍ sa̠tee ba̍hu̠dhosho̠ vyu̍chchha̠syajee̎rnaa̠ tva-nja̍rayasi̠ sarva̍ma̠nyat ॥ 25 ॥ (oorja̠mekaa̎ - pratimu̠nchamaa̍naa - bhoo̠yaasa̠ - meka̠m - patnye kaa̠nna vigm̍sha̠tishcha̍) (a. 11)

agne̍ jaa̠taa-npranu̍daa na-ssa̠patnaa̠-npratyajaa̍taanjaatavedo nudasva । a̠sme dee̍dihi su̠manaa̠ ahe̍da̠-ntava̍ syaa̠gm̠ sharma̍-ntri̠varoo̍tha u̠dbhit ॥ saha̍saa jaa̠taa-npranu̍daana-ssa̠patnaa̠-npratyajaa̍taanjaatavedo nudasva । adhi̍ no broohi sumana̠syamaa̍no va̠yagg syaa̍ma̠ pranu̍daa na-ssa̠patnaan̍ ॥ cha̠tu̠shcha̠tvaa̠ri̠gm̠sha-sstomo̠ varcho̠ dravi̍nagm shoda̠sha-sstoma̠ ojo̠ dravi̍na-mprithi̠vyaah puree̍shama̠- [puree̍shamasi, aphso̠ naama̍ ।] 26

-syaphso̠ naama̍ । eva̠ shchhando̠ vari̍va̠ shchhanda̍-shsha̠bhoom shchhanda̍h pari̠bhoo shchhanda̍ aa̠chchhachchhando̠ mana̠ shchhando̠ vyacha̠ shchhanda̠-ssindhu̠ shchhanda̍-ssamu̠dra-nchhanda̍-ssali̠la-nchhanda̍-ssa̠myachchhando̍ vi̠yachchhando̍ bri̠hachchhando̍ rathanta̠ra-nchhando̍ nikaa̠ya shchando̍ viva̠dha shchhando̠ gira̠ shchhando̠ bhraja̠ shchhanda̍-ssa̠shtu-pchhando̍ 'nu̠shtu-pchhanda̍h ka̠kuchchhanda̍ strika̠kuchchhanda̍h kaa̠vya-nchhando̎ -'nku̠pa-nchhanda̍h [-'nku̠pa-nchhanda̍h, pa̠dapa̍nkti̠ shchhando̠] 27

pa̠dapa̍nkti̠ shchhando̠ 'kshara̍pankti̠ shchando̍ vishtaa̠rapa̍nkti̠ shchhanda̍h, kshu̠ro bhrijvaa̠nchhanda̍h pra̠chchhachchhanda̍h pa̠ksha shchhanda̠ eva̠ shchhando̠ vari̍va̠ shchhando̠ vaya̠ shchando̍ vaya̠skrichchhando̍ vishaa̠la-nchhando̠ vishpa̍rdhaa̠ shchhanda̍ shchha̠di shchando̍ dooroha̠na-nchhanda̍sta̠ndra-nchhando̎ 'nkaa̠nka-nchhanda̍h ॥ 28 ॥ (a̠sya̠ - nku̠panchhanda̠ - straya̍strigmshachcha) (a. 12)

a̠gnirvri̠traani̍ janghana-ddravina̠syurvi̍pa̠nyayaa̎ । sami̍ddha-shshu̠kra aahu̍tah ॥ tvagm so̍maasi̠ satpa̍ti̠stvagm raajo̠ta vri̍tra̠haa । tva-mbha̠dro a̍si̠ kratu̍h ॥ bha̠draa te̍ agne svaneeka sa̠dringgho̠rasya̍ sa̠to vishu̍nasya̠ chaaru̍h । na ya-tte̍ sho̠chistama̍saa̠ vara̍nta̠ na dhva̠smaana̍sta̠nuvi̠ repa̠ aa dhu̍h ॥ bha̠dra-nte̍ agne sahasi̠nnanee̍kamupaa̠ka aa ro̍chate̠ soorya̍sya । 29

rusha̍-ddri̠she da̍drishe nakta̠yaa chi̠daroo̎kshita-ndri̠sha aa roo̠pe anna̎m ॥ sainaa-'nee̍kena suvi̠datro̍ a̠sme yashtaa̍ de̠vaagm aaya̍jishtha-ssva̠sti । ada̍bdho go̠paa u̠ta na̍h para̠spaa agne̎ dyu̠madu̠ta re̠va-ddi̍deehi ॥ sva̠sti no̍ di̠vo a̍gne prithi̠vyaa vi̠shvaayu̍rdhehi ya̠jathaa̍ya deva । ya-thsee̠mahi̍ divijaata̠ prasha̍sta̠-ntada̠smaasu̠ dravi̍na-ndhehi chi̠tram ॥ yathaa̍ hota̠rmanu̍sho [hota̠rmanu̍shah, de̠vataa̍taa] 30

de̠vataa̍taa ya̠jnebhi̍-ssoono sahaso̠ yajaa̍si । e̠vaa no̍ a̠dya sa̍ma̠naa sa̍maa̠naanu̠-shanna̍gna usha̠to ya̍kshi de̠vaan ॥ a̠gnimee̍de pu̠rohi̍tam ya̠jnasya̍ de̠vamri̠tvija̎m । hotaa̍ragm ratna̠dhaata̍mam ॥ vrishaa̍ soma dyu̠maagm a̍si̠ vrishaa̍ deva̠ vrisha̍vratah । vrishaa̠ dharmaa̍ni dadhishe ॥ saanta̍panaa i̠dagm ha̠virmaru̍ta̠stajju̍jushtana । yu̠shmaako̠tee ri̍shaadasah ॥ yo no̠ marto̍ vasavo durhrinaa̠yusti̠ra-ssa̠tyaani̍ maruto̠ [marutah, jighaagm̍saat ।] 31

jighaagm̍saat । dru̠hah paasha̠-mprati̠ sa mu̍cheeshta̠ tapi̍shthena̠ tapa̍saa hantanaa̠ tam ॥ sa̠mva̠thsa̠reenaa̍ ma̠ruta̍-ssva̠rkaa u̍ru̠kshayaa̠-ssaga̍naa̠ maanu̍sheshu । te̎-'sma-tpaashaa̠-npra mu̍ncha̠ntvagmha̍sa-ssaantapa̠naa ma̍di̠raa maa̍dayi̠shnava̍h ॥ pi̠pree̠hi de̠vaagm u̍sha̠to ya̍vishtha vi̠dvaagm ri̠toogmr-ri̍tupate yaje̠ha । ye daivyaa̍ ri̠tvija̠stebhi̍ragne̠ tvagm hotree̍naama̠syaaya̍jishthah ॥ agne̠ yada̠dya vi̠sho a̍ddhvarasya hota̠h paava̍ka [paava̍ka, sho̠che̠ veshtvagm hi] 32

shoche̠ veshtvagm hi yajvaa̎ । ri̠taa ya̍jaasi mahi̠naa vi yadbhoorha̠vyaa va̍ha yavishtha̠ yaa te̍ a̠dya ॥ a̠gninaa̍ ra̠yi-ma̍shnava̠-tposha̍me̠va di̠vedi̍ve । ya̠shasa̍m vee̠rava̍ttamam ॥ ga̠ya̠sphaano̍ ameeva̠haa va̍su̠vi-tpu̍shti̠vardha̍nah । su̠mi̠tra-sso̍ma no bhava ॥ griha̍medhaasa̠ aa ga̍ta̠ maru̍to̠ maa-'pa̍ bhootana । pra̠mu̠nchanto̍ no̠ agmha̍sah ॥ poo̠rveebhi̠r̠hi da̍daashi̠ma sha̠radbhi̍rmaruto va̠yam । maho̍bhi- [maho̍bhih, cha̠r̠sha̠nee̠naam ।] 33

-shcharshanee̠naam ॥ prabu̠ddhniyaa̍ eerate vo̠ mahaagm̍si̠ pranaamaa̍ni prayajyavastiraddhvam । sa̠ha̠sriya̠-ndamya̍-mbhaa̠game̠ta-ngri̍hame̠dheeya̍-mmaruto jushaddhvam ॥ upa̠ yameti̍ yuva̠ti-ssu̠daksha̍-ndo̠shaa vastor̍. ha̠vishma̍tee ghri̠taachee̎ । upa̠ svaina̍ma̠rama̍tirva-soo̠yuh ॥ i̠mo a̍gne vee̠tata̍maani ha̠vyaa 'ja̍sro vakshi de̠vataa̍ti̠machchha̍ । prati̍ na eegm sura̠bheeni̍ viyantu ॥ kree̠dam va̠-shshardho̠ maaru̍tamana̠rvaanagm̍ rathe̠shubha̎m । 34

kanvaa̍ a̠bhi pra gaa̍yata ॥ atyaa̍so̠ na ye ma̠ruta̠-ssvancho̍ yaksha̠drisho̠ na shu̠bhaya̍nta̠ maryaa̎h । te ha̍rmye̠shthaa-shshisha̍vo̠ na shu̠bhraa va̠thsaaso̠ na pra̍kree̠dina̍h payo̠dhaah ॥ praishaa̠majme̍shu vithu̠reva̍ rejate̠ bhoomi̠ryaame̍shu̠ yaddha̍ yu̠njate̍ shu̠bhe । te kree̠dayo̠ dhuna̍yo̠ bhraaja̍drishtaya-ssva̠ya-mma̍hi̠tva-mpa̍nayanta̠ dhoota̍yah ॥ u̠pa̠hva̠reshu̠ yadachi̍ddhvam ya̠yim vaya̍ iva maruta̠h kena̍ [kena̍, chi̠-tpa̠thaa ।] 35

chi-tpa̠thaa । shchota̍nti̠ koshaa̠ upa̍ vo̠ rathe̠shvaa ghri̠tamu̍kshataa̠ madhu̍varna̠marcha̍te ॥ a̠gnima̍gni̠gm̠ havee̍mabhi̠-ssadaa̍ havanta vi̠shpati̎m । ha̠vya̠vaaha̍-mpurupri̠yam ॥ tagm hi shashva̍nta̠ eeda̍te sru̠chaa de̠va-nghri̍ta̠shchutaa̎ । a̠gnigm ha̠vyaaya̠ vodha̍ve ॥ indraa̎gnee rocha̠naa di̠va-shshnatha̍dvri̠tra mindra̍m vo vi̠shvata̠spareendra̠-nnaro̠ vishva̍karman. ha̠vishaa̍ vaavridhaa̠no vishva̍karman. ha̠vishaa̠ vardha̍nena ॥ 36 ॥ (soorya̍sya̠ - manu̍sho - maruta̠h - paava̍ka̠ - maho̍bhee - rathe̠shubha̠ - nkena̠ - shadcha̍tvaarigmshachcha) (a. 13)

(a̠paantvema̍ - nna̠ya-mpu̠ro bhuva̠h - praachee̎ - dhru̠vakshi̍ti̠ - stryavi̠ - rindraa̎gnee̠ - maa chhanda̍ - aa̠shustri̠vri - da̠gnerbhaa̠go̎ - 'syeka̍ - ye̠yame̠va saa yaa - 'gne̍ jaa̠taa - na̠gnirvri̠traani̠ - trayo̍dasha )

(a̠paantve - ndraa̎gnee - i̠yame̠va - de̠vataa̍taa̠ - shattrigm̍shat )

(a̠paantvema̍n, ha̠vishaa̠ vardha̍nena)

॥ hari̍h om ॥

॥ krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-nchaturtha kaande triteeyah prashna-ssamaaptah ॥

4.3 - ಅಪಾ ನ್ತ್ವೇಮ ನ್ಥ್ಸಾದಯಾಮಿ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾ ಪಾಠಃ ಬಗ್ಗೆ

ಇದು ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಕಾಂಡದ ಮೂರನೇ ಪ್ರಶ್ನ; ಅಗ್ನಿಚಯನ ವೇದಿ ನಿರ್ಮಾಣ (ಚಿತಿವರ್ಣನ) ಕುರಿತದ್ದು. "ಅಪಾಂ ತ್ವೇಮನ್ ಸಾದಯಾಮಿ", "ಜಲದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂಬ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಆರಂಭ; ಇಟ್ಟಿಗೆ ಇಡುವಾಗ ಹೇಳುವ ಇವು ಪ್ರತಿ ಇಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಜಲದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತವೆ: ಉಬ್ಬು, ಭಸ್ಮ, ಜ್ಯೋತಿ, ಮಾರ್ಗ. ಮುಂದಿನ ಭಾಗಗಳು ಋತು, ದಿಕ್ಕು, ದೇವತೆಗಳ ಮಂತ್ರಗಳೊಡನೆ ವೇದಿಯ ಮುಂದಿನ ಪದರಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ.

ಮೂಲ: ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ, ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆ ೪.೩

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಕಾಂಡ ಮಹಾ ಅಗ್ನಿವೇದಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಅಗ್ನಿಚಯನದ ಕುರಿತದ್ದು.
  • ಇದೇ ಕಾಂಡದ ಐದನೇ ಪ್ರಪಾಠಕದ ಶ್ರೀರುದ್ರ ನಾಲ್ಕನೇ ಕಾಂಡದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾಗ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಈ ಪ್ರಶ್ನ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ?

ವೈದಿಕ ಅಗ್ನಿವೇದಿಯ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಇಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ.

"ಅಪಾಂ ತ್ವೇಮನ್ ಸಾದಯಾಮಿ" ಎಂದರೇನು?

"ಜಲದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತೇನೆ".

ಇದು ಯಾವ ವೇದದಿಂದ?

ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ, ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆ ೪.೩.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.