4.4 - ರಶ್ಮಿರಸಿ ಕ್ಷಯಾಯ ತ್ವಾ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾ ಪಾಠಃ
Kanda 4 - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-nchaturthakaande chaturthah prashnah - panchamachitisheshaniroopanam
o-nnamah paramaatmane, shree mahaaganapataye namah, shree gurubhyo namah । ha̠ri̠h om ॥
ra̠shmira̍si̠ kshayaa̍ya tvaa̠ kshaya̍-njinva̠ preti̍rasi̠ dharmaa̍ya tvaa̠ dharma̍-nji̠nvaanvi̍tirasi di̠ve tvaa̠ diva̍-njinva sa̠ndhira̍sya̠ntari̍kshaaya tvaa̠-'ntari̍ksha-njinva prati̠dhira̍si prithi̠vyai tvaa̍ prithi̠vee-nji̍nva vishta̠bho̍m-'si̠ vrishtyai̎ tvaa̠ vrishti̍-njinva pra̠vaa-'syahne̠ tvaa-'ha̍rjinvaanu̠ vaa-'si̠ raatri̍yai tvaa̠ raatri̍-njinvo̠ shiga̍si̠ [raatri̍-njinvo̠ shiga̍si, vasu̍bhyastvaa̠] 1
vasu̍bhyastvaa̠ vasoo̎mjinva prake̠to̍-'si ru̠drebhya̍stvaa ru̠draanji̍nva sudee̠tira̍syaadi̠tyebhya̍stvaa ''di̠tyaanji̠nvaujo̍-'si pi̠tribhya̍stvaa pi̠treenji̍nva̠ tantu̍rasi pra̠jaabhya̍stvaa pra̠jaa ji̍nva pritanaa̠shaada̍si pa̠shubhya̍stvaa pa̠shoonji̍nva re̠vada̠syosha̍dheebhya̠-stvausha̍dhee-rjinvaabhi̠jida̍si yu̠ktagraa̠vendraa̍ya̠ tvendra̍-nji̠nvaadhi̍patirasi praa̠naaya̍ [praa̠naaya̍, tvaa̠ praa̠na-nji̍nva] 2
tvaa praa̠na-nji̍nva ya̠ntaa-'sya̍paa̠naaya̍ tvaa-'paa̠na-nji̍nva sa̠gm̠sarpo̍-'si̠ chakshu̍she tvaa̠ chakshu̍rjinva vayo̠dhaa a̍si̠ shrotraa̍ya tvaa̠ shrotra̍-njinva tri̠vrida̍si pra̠vrida̍si sa̠mvrida̍si vi̠vrida̍si sagmro̠ho̍-'si neero̠ho̍-'si praro̠ho̎-'syanuro̠ho̍-'si vasu̠ko̍-'si̠ vesha̍shrirasi̠ vasya̍shtirasi ॥ 3 ॥ (u̠shiga̍si - praa̠naaya̠ - tricha̍tvarigmshachcha) (a. 1)
raajnya̍si̠ praachee̠ digvasa̍vaste de̠vaa adhi̍patayo̠-'gnirhe̍tee̠naa-mpra̍tidha̠rtaa tri̠vri-ttvaa̠ stoma̍h prithi̠vyaag shra̍ya̠tvaajya̍-mu̠kthamavya̍thaya-thstabhnaatu rathanta̠ragm saama̠ prati̍shthityai vi̠raada̍si dakshi̠naa digru̠draaste̍ de̠vaa adhi̍pataya̠ indro̍ hetee̠naa-mpra̍tidha̠rtaa pa̍nchada̠shastvaa̠ stoma̍h prithi̠vyaag shra̍yatu̠ pra-u̍gamu̠ktha-mavya̍thaya-thstabhnaatu bri̠ha-thsaama̠ prati̍shthityai sa̠mraada̍si pra̠teechee̠ di- [dik, aa̠di̠tyaaste̍] 4
-gaa̍di̠tyaaste̍ de̠vaa adhi̍pataya̠-ssomo̍ hetee̠naa-mpra̍tidha̠rtaa sa̍ptada̠shastvaa̠ stoma̍h prithi̠vyaag shra̍yatu marutva̠teeya̍mu̠ktha-mavya̍thaya-thstabhnaatu vairoo̠pagm saama̠ prati̍shthityaayai sva̠raada̠syudee̍chee̠ dig vishve̍ te de̠vaa adhi̍patayo̠ varu̍no hetee̠naa-mpra̍tidha̠rtaika̍vi̠gm̠sha stvaa̠ stoma̍h prithi̠vyaag shra̍yatu̠ nishke̍valya-mu̠kthamavya̍thaya-thstabhnaatu vairaa̠jagm saama̠ prati̍shthityaa̠ adhi̍patnyasi briha̠tee dimma̠ruta̍ste de̠vaa adhi̍patayo̠ [adhi̍patayah, briha̠spati̍rhetee̠-] 5
briha̠spati̍rhetee̠naa-mpra̍tidha̠rtaa tri̍navatrayastri̠gm̠shau tvaa̠ stomau̍ prithi̠vyaag shra̍yataam vaishvadevaagnimaaru̠te u̠kthe avya̍thayantee stabhneetaagm shaakvararaiva̠te saama̍nee̠ prati̍shthityaa a̠ntari̍kshaa̠yarsha̍yastvaa prathama̠jaa de̠veshu̍ di̠vo maatra̍yaa vari̠naa pra̍thantu vidha̠rtaa chaa̠yamadhi̍patishcha̠ te tvaa̠ sarve̍ samvidaa̠naa naaka̍sya pri̠shthe su̍va̠rge lo̠ke yaja̍maana-ncha saadayantu ॥ 6 ॥ (pra̠teechee̠ dim - ma̠ruta̍ste de̠vaa adhi̍pataya - shchatvaari̠gm̠shachcha̍) (a. 2)
a̠ya-mpu̠ro hari̍kesha̠-ssoorya̍rashmi̠stasya̍ rathagri̠thsashcha̠ rathau̍jashcha senaani graama̠nyau̍ punjikastha̠laa cha̍ kritastha̠laa chaa̎phsa̠rasau̍ yaatu̠dhaanaa̍ he̠tee rakshaagm̍si̠ prahe̍ti ra̠ya-nda̍kshi̠naa vi̠shva ka̍rmaa̠ tasya̍ rathasva̠nashcha̠ rathe̍chitrashcha senaani graama̠nyau̍ mena̠kaa cha̍ sahaja̠nyaa chaa̎phsa̠rasau̍ da̠nnava̍h pa̠shavo̍ he̠tih pauru̍sheyo va̠dhah prahe̍ti ra̠ya-mpa̠shchaa-dvi̠shvavya̍chaa̠ stasya̠ ratha̍ prota̠shchaa-sa̍marathashcha senaani graama̠nyau̎ pra̠mlocha̍ntee cha- [pra̠mlocha̍ntee cha, a̠nu̠mlocha̍ntee-] 7
-'nu̠mlocha̍ntee-chaaphsa̠rasau̍ sa̠rpaa he̠ti rvyaa̠ghraah prahe̍ti ra̠ya mu̍tta̠raa-thsa̠myand- va̍su̠stasya̍ sena̠jichcha̍ su̠shena̍shcha senaani graama̠nyau̍ vi̠shvaachee̍ cha ghri̠taachee̍ chaaphsa̠rasaa̠ vaapo̍ he̠ti rvaata̠h prahe̍ti ra̠yamu̠parya̠ rvaagva̍-su̠stasya̠ taarkshya̠-shchaari̍shta-nemishcha senaani graama̠nyaa̍ vu̠rvashee̍ cha poo̠rvachi̍ttishchaa-phsa̠rasau̍ vi̠dyuddhe̠tira̍-va̠sphoorja̠-nprahe̍ti̠ stebhyo̠ nama̠ste no̍ mridayantu̠ te ya- [te yam, dvi̠shmo] 8
-ndvi̠shmo yashcha̍ no̠ dveshti̠ tam vo̠ jambhe̍ dadhaamyaa̠yostvaa̠ sada̍ne saadayaa̠myava̍ta shchhaa̠yaayaa̠-nnama̍-ssamu̠draaya̠ nama̍-ssamu̠drasya̠ chaksha̍se parame̠shthee tvaa̍ saadayatu di̠vah pri̠shthe vyacha̍svatee̠-mpratha̍svateem vi̠bhooma̍tee-mpra̠bhooma̍tee-mpari̠bhooma̍tee̠-ndiva̍m yachchha̠ diva̍-ndrigmha̠ diva̠-mmaa higm̍see̠rvishva̍smai praa̠naayaa̍paa̠naaya̍ vyaa̠naayo̍daa̠naaya̍ prati̠shthaayai̍ cha̠ritraa̍ya̠ soorya̍stvaa̠-'bhi paa̍tu ma̠hyaa sva̠styaa chha̠rdishaa̠ shanta̍mena̠ tayaa̍ de̠vata̍yaa-'ngira̠sva-ddhru̠vaa see̍da ॥ protha̠dashvo̠ na yava̍se avi̠shyan. ya̠daa ma̠ha-ssa̠mvara̍naa̠-dvyasthaa̎t । aada̍sya̠ vaato̠ anu̍ vaati sho̠chiradha̍ sma te̠ vraja̍na-nkri̠shnama̍sti ॥ 9 ॥ (pra̠mlocha̍ntee cha̠ - yagg - sva̠styaa - 'shtaavigm̍shatishcha) (a. 3)
a̠gnirmoo̠rdhaa di̠vah ka̠ku-tpati̍h prithi̠vyaa a̠yam । a̠paagm retaagm̍si jinvati ॥ tvaama̍gne̠ pushka̍raa̠daddhyatha̍rvaa̠ nira̍manthata । moo̠rdhno vishva̍sya vaa̠ghata̍h ॥ a̠yama̠gni-ssa̍ha̠srino̠ vaaja̍sya sha̠tina̠spati̍h । moo̠rdhaa ka̠vee ra̍yee̠naam ॥ bhuvo̍ ya̠jnasya̠ raja̍sashcha ne̠taa yatraa̍ ni̠yudbhi̠-ssacha̍se shi̠vaabhi̍h । di̠vi moo̠rdhaana̍-ndadhishe suva̠r̠shaa-nji̠hvaama̍gne chakrishe havya̠vaaha̎m ॥ abo̎ddhya̠gni-ssa̠midhaa̠ janaa̍naa̠- [janaa̍naam, prati̍] 10
-mprati̍ dhe̠numi̍vaa ya̠teemu̠shaasa̎m । ya̠hvaa i̍va̠ prava̠yaa mu̠jjihaa̍naa̠h pra bhaa̠nava̍-ssisrate̠ naaka̠machchha̍ ॥ avo̍chama ka̠vaye̠ meddhyaa̍ya̠ vacho̍ va̠ndaaru̍ vrisha̠bhaaya̠ vrishne̎ । gavi̍shthiro̠ nama̍saa̠ stoma̍ma̠gnau di̠veeva̍ ru̠kmamu̠rvyancha̍mashret ॥ jana̍sya go̠paa a̍janishta̠ jaagri̍vira̠gni-ssu̠daksha̍-ssuvi̠taaya̠ navya̍se । ghri̠tapra̍teeko briha̠taa di̍vi̠sprishaa̎ dyu̠madvi bhaa̍ti bhara̠tebhya̠-shshuchi̍h ॥ tvaama̍gne̠ angi̍raso̠ [angi̍rasah, guhaa̍ hi̠tamanva̍-] 11
guhaa̍ hi̠tamanva̍-vindanchhishriyaa̠nam vane̍vane । sa jaa̍yase ma̠thyamaa̍na̠-ssaho̍ ma̠ha-ttvaamaa̍hu̠-ssaha̍saspu̠trama̍ngirah ॥ ya̠jnasya̍ ke̠tu-mpra̍tha̠ma-mpu̠rohi̍tama̠gni-nnara̍strishadha̠sthe sami̍ndhate । indre̍na de̠vai-ssa̠ratha̠gm̠ sa ba̠r̠hishi̠ seeda̠nni hotaa̍ ya̠jathaa̍ya su̠kratu̍h ॥ tvaa-nchi̍trashravastama̠ hava̍nte vi̠kshu ja̠ntava̍h । sho̠chishke̍sha-mpurupri̠yaagne̍ ha̠vyaaya̠ vodha̍ve ॥ sakhaa̍ya̠-ssamva̍-ssa̠myancha̠-misha̠gg̠- [-misha̎m, stoma̍-nchaa̠gnaye̎ ।] 12
-stoma̍-nchaa̠gnaye̎ । varshi̍shthaaya kshitee̠naamoo̠rjo naptre̠ saha̍svate ॥ sagmsa̠midyu̍vase vrisha̠nnagne̠ vishvaa̎nya̠rya aa । i̠daspa̠de sami̍ddhyase̠ sa no̠ vasoo̠nyaa bha̍ra ॥ e̠naa vo̍ a̠gni-nnama̍so̠rjo napaa̍ta̠maa hu̍ve । pri̠ya-ncheti̍shthamara̠tigg sva̍ddhva̠ram vishva̍sya doo̠tama̠mrita̎m ॥ sa yo̍jate aru̠sho vi̠shvabho̍jasaa̠ sa du̍drava̠-thsvaa̍hutah । su̠brahmaa̍ ya̠jna-ssu̠shamee̠ [ya̠jna-ssu̠shamee̎, vasoo̍naa-] 13
vasoo̍naa-nde̠vagm raadho̠ janaa̍naam ॥ uda̍sya sho̠chira̍sthaadaa̠-juhvaa̍nasya mee̠dhusha̍h । uddha̠maaso̍ aru̠shaaso̍ divi̠sprisha̠-ssama̠gnimi̍ndhate̠ nara̍h ॥ agne̠ vaaja̍sya̠ goma̍ta̠ eeshaa̍na-ssahaso yaho । a̠sme dhe̍hi jaatavedo̠ mahi̠ shrava̍h ॥ sa i̍dhaa̠no vasu̍shka̠vi-ra̠gniree̠denyo̍ gi̠raa । re̠vada̠smabhya̍-mpurvaneeka deedihi ॥ ksha̠po raa̍jannu̠ta tmanaa-'gne̠ vasto̍ru̠toshasa̍h । sa ti̍gmajambha [ ] 14
ra̠kshaso̍ daha̠ prati̍ ॥ aa te̍ agna idheemahi dyu̠manta̍-ndevaa̠jara̎m । yaddha̠ syaa te̠ panee̍yasee sa̠mi-ddee̠daya̍ti̠ dyaveeshagg̍ sto̠tribhya̠ aa bha̍ra ॥ aa te̍ agna ri̠chaa ha̠vi-shshu̠krasya̍ jyotishaspate । sushcha̍ndra̠ dasma̠ vishpa̍te̠ havya̍vaa̠-ttubhyagm̍ hooyata̠ ishagg̍ sto̠tribhya̠ aa bha̍ra ॥ u̠bhe su̍shchandra sa̠rpisho̠ darvee̎ shreeneesha aa̠sani̍ । u̠to na̠ u-tpu̍pooryaa [u-tpu̍pooryaah, u̠ktheshu̍] 15
u̠ktheshu̍ shavasaspata̠ ishagg̍ sto̠tribhya̠ aa bha̍ra ॥ agne̠ tama̠dyaashva̠-nna stomai̠h kratu̠-nna bha̠dragm hri̍di̠sprisha̎m । ri̠ddhyaamaa̍ ta̠ ohai̎h ॥ adhaa̠ hya̍gne̠ krato̎rbha̠drasya̠ daksha̍sya saa̠dhoh । ra̠theer-ri̠tasya̍ briha̠to ba̠bhootha̍ ॥ aa̠bhishte̍ a̠dya gee̠rbhirgri̠nanto-'gne̠ daashe̍ma । pra te̍ di̠vo na sta̍nayanti̠ shushmaa̎h ॥ e̠bhirno̍ a̠rkairbhavaa̍ no a̠rvaa- [a̠rvaan, suva̠rna jyoti̍h ।] 16
-nkhsuva̠rna jyoti̍h । agne̠ vishve̍bhi-ssu̠manaa̠ anee̍kaih ॥ a̠gnigm hotaa̍ra-mmanye̠ daasva̍nta̠m vaso̎-ssoo̠nugm saha̍so jaa̠tave̍dasam । vipra̠-nna jaa̠tave̍dasam । ya oo̠rdhvayaa̎ svaddhva̠ro de̠vo de̠vaachyaa̍ kri̠paa । ghri̠tasya̠ vibhraa̎shti̠manu̍ shu̠krasho̍chisha aa̠juhvaa̍nasya sa̠rpisha̍h ॥ agne̠ tva-nno̠ anta̍mah । u̠ta traa̠taa shi̠vo bha̍va varoo̠thya̍h ॥ ta-ntvaa̍ shochishtha deedivah । su̠mnaaya̍ noo̠namee̍mahe̠ sakhi̍bhyah ॥ vasu̍ra̠gnirvasu̍shravaah । achchhaa̍ nakshi dyu̠matta̍mo ra̠yi-ndaa̎h ॥ 17 ॥ (janaa̍naa̠ - mangi̍rasa̠ - ishagm̍ - su̠shamee̍ - tigmajambha - pupooryaa - a̠rvaam - vasu̍shravaa̠h - pancha̍ cha) (a. 4)
i̠ndraa̠gnibhyaa̎-ntvaa sa̠yujaa̍ yu̠jaa yu̍najmyaa ghaa̠raabhyaa̠-nteja̍saa̠ varcha̍so̠ kthebhi̠-sstome̍bhi̠ shchando̍bhee ra̠yyai poshaa̍ya sajaa̠taanaa̎-mmaddhyama̠stheyaa̍ya̠ mayaa̎ tvaa sa̠yujaa̍ yu̠jaa yu̍najmya̠baa-ndu̠laa ni̍ta̠tni ra̠bhraya̍ntee me̠ghaya̍ntee va̠r̠shaya̍ntee chupu̠neekaa̠ naamaa̍si pra̠jaapa̍tinaa tvaa̠ vishvaa̍bhirdhee̠bhirupa̍ dadhaami prithi̠vyu̍dapu̠ramanne̍na vi̠shtaa ma̍nu̠shyaa̎ste go̠ptaaro̠ 'gnirviya̍tto-'syaa̠m saa taama̠ha-mpra pa̍dye̠ saa [ ] 18
me̠ sharma̍ cha̠ varma̍ chaa̠stvadhi̍ dyaura̠ntari̍ksha̠-mbrahma̍naa vi̠shtaa ma̠ruta̍ste go̠ptaaro̍ vaa̠yurviya̍tto-'syaa̠-ntaama̠ha-mpra pa̍dye̠ saa me̠ sharma̍ cha̠ varma̍ chaastu̠ dyaurapa̍raajitaa̠-'mrite̍na vi̠shtaa-''di̠tyaaste̍ go̠ptaara̠-ssooryo̠ viya̍tto-'syaa̠-ntaama̠ha-mpra pa̍dye̠ saa me̠ sharma̍ cha̠ varma̍ chaastu ॥ 19 ॥ (saa - 'shtaacha̍tvaarigmshachcha) (a. 5)
briha̠spati̍stvaa saadayatu prithi̠vyaah pri̠shthe jyoti̍shmatee̠m vishva̍smai praa̠naayaa̍paa̠naaya̠ vishva̠-njyoti̍ryachchhaa̠- gniste-'dhi̍pati rvi̠shvaka̍rmaa tvaa saadayatva̠ntari̍kshasya pri̠shthe jyoti̍shmatee̠m vishva̍smai praa̠naayaa̍paa̠naaya̠ vishva̠-njyoti̍ryachchha vaa̠yuste-'dhi̍patih pra̠jaapa̍tistvaa saadayatu di̠vah pri̠shthe jyoti̍shmatee̠m vishva̍smai praa̠naayaa̍paa̠naaya̠ vishva̠-njyoti̍ryachchha parame̠shthee te-'dhi̍patih purovaata̠sani̍rasya bhra̠sani̍rasi vidyu̠thsani̍- [vidyu̠thsani̍h, a̠si̠ sta̠na̠yi̠tnu̠sani̍rasi] 20
-rasi stanayitnu̠sani̍rasi vrishti̠sani̍rasya̠-gneryaanya̍si de̠vaanaa̍magne̠ yaanya̍si vaa̠yoryaanya̍si de̠vaanaa̎m vaayo̠yaanya̍sya̠ntari̍kshasya̠ yaanya̍si de̠vaanaa̍- mantariksha̠yaanya̍sya̠-ntari̍kshamasya̠ntari̍kshaaya tvaa sali̠laaya̍ tvaa̠ sarnee̍kaaya tvaa̠ satee̍kaaya tvaa̠ ketaa̍ya tvaa̠ prache̍tase tvaa̠ viva̍svate tvaa di̠vastvaa̠ jyoti̍sha aadi̠tyebhya̍stva̠rche tvaa̍ ru̠che tvaa̎ dyu̠te tvaa̍ bhaa̠se tvaa̠ jyoti̍she tvaa yasho̠daa-ntvaa̠ yasha̍si tejo̠daa-ntvaa̠ teja̍si payo̠daa-ntvaa̠ paya̍si varcho̠daa-ntvaa̠ varcha̍si dravino̠daa-ntvaa̠ dravi̍ne saadayaami̠ tenarshi̍naa̠ tena̠ brahma̍naa̠ tayaa̍ de̠vata̍yaa-'ngira̠sva-ddhru̠vaa see̍da ॥ 21 ॥ (vi̠dyu̠thsani̍ - rdyu̠te tvai - kaa̠nna tri̠gm̠shachcha̍) (a. 6)
bhoo̠ya̠skrida̍si variva̠skrida̍si̠ praachya̍syoo̠rdhvaa-'sya̍-ntariksha̠sada̍sya̠-ntari̍kshe seedaa-phsu̠shada̍si shyena̠sada̍si griddhra̠sada̍si suparna̠sada̍si naaka̠sada̍si prithi̠vyaastvaa̠ dravi̍ne saadayaamya̠-ntari̍kshasya tvaa̠ dravi̍ne saadayaami di̠vastvaa̠ dravi̍ne saadayaami di̠shaa-ntvaa̠ dravi̍ne saadayaami dravino̠daa-ntvaa̠ dravi̍ne saadayaami praa̠na-mme̍ paahya-paa̠na-mme̍ paahi vyaa̠na-mme̍ [vyaa̠na-mme̎, paa̠hyaayu̍rme paahi] 22
paa̠hyaayu̍rme paahi vi̠shvaayu̍rme paahi sa̠rvaayu̍rme paa̠hyagne̠ ya-tte̠ para̠gm̠ hrinnaama̠ taavehi̠ sagm ra̍bhaavahai̠ paancha̍ janye̠shva-pye̎ddhyagne̠ yaavaa̠ ayaa̍vaa̠ evaa̠ oomaa̠-ssabda̠-ssaga̍ra-ssu̠meka̍h ॥ 23 ॥ (vyaa̠na-mme̠-dvaatrigm̍shachcha) (a. 7)
a̠gninaa̍ vishvaa̠shaat soorye̍na sva̠raa-tkratvaa̠ shachee̠pati̍r-risha̠bhena̠ tvashtaa̍ ya̠jnena̍ ma̠ghavaa̠-ndakshi̍nayaa suva̠rgo ma̠nyunaa̍ vritra̠haa sauhaa̎rdyena tanoo̠dhaa anne̍na̠ gaya̍h prithi̠vyaa-'sa̍no dri̠gbhira̍nnaa̠do va̍shatkaa̠rena̠rdha-ssaamnaa̍ tanoo̠paa vi̠raajaa̠ jyoti̍shmaa̠-nbrahma̍naa soma̠paa gobhi̍rya̠jna-ndaa̍dhaara ksha̠trena̍ manu̠shyaa̍-nashve̍na cha̠ rathe̍na cha va̠jryri̍tubhi̍h pra̠bhu-ssa̍mvathsa̠rena̍ pari̠bhoo stapa̠saa-'naa̍dhrishta̠-ssoorya̠-ssa-nta̠noobhi̍h ॥ 24 ॥ (a̠gni - raikaa̠nna pa̍nchaa̠shat) (a. 8)
pra̠jaapa̍ti̠rmana̠saa 'ndho-'chchhe̍to dhaa̠taa dee̠kshaayaagm̍ savi̠taa bhri̠tyaa-mpoo̠shaa so̍ma̠kraya̍nyaa̠m varu̍na̠ upa̍na̠ddho 'su̍rah kree̠yamaa̍no mi̠trah kree̠ta-shshi̍pivi̠shta aasaa̍dito na̠randhi̍shah pro̠hyamaa̠no 'dhi̍pati̠raaga̍tah pra̠jaapa̍tih pranee̠yamaa̍no̠ 'gniraagnee̎ddhre̠ briha̠spati̠raagnee̎ddhraa-tpranee̠yamaa̍na̠ indro̍ havi̠rdhaane 'di̍ti̠raasaa̍dito̠ vishnu̍rupaavahri̠yamaa̠no 'tha̠rvopo̎tto ya̠mo̍-'bhishu̍to 'poota̠paa aa̍dhoo̠yamaa̍no vaa̠yuh poo̠yamaa̍no mi̠trah, kshee̍ra̠shreerma̠nthee sa̍ktu̠shreervai̎shvade̠va unnee̍to ru̠dra aahu̍to vaa̠yuraavri̍tto nri̠chakshaa̠h prati̍khyaato bha̠ksha aaga̍tah pitri̠naa-nnaa̍raasha̠gm̠so 'su̠raatta̠-ssindhu̍ra-vabhri̠thama̍vapra̠yan-thsa̍mu̠dro 'va̍gata-ssali̠lah praplu̍ta̠-ssuva̍ru̠dricha̍-nga̠tah ॥ 25 ॥ (ru̠dra - eka̍vigmshatishcha) (a. 9)
kritti̍kaa̠ naksha̍tra-ma̠gnirde̠vataa̠-'gne rucha̍-sstha pra̠jaapa̍terdhaa̠tu-ssoma̍sya̠rche tvaa̍ ru̠che tvaa̎ dyu̠te tvaa̍ bhaa̠se tvaa̠ jyoti̍she tvaa rohi̠nee naksha̍tra-mpra̠jaapa̍tirde̠vataa̍ mrigashee̠r̠sha-nnaksha̍tra̠gm̠ somo̍ de̠vataa̠ ''rdraa naksha̍tragm ru̠dro de̠vataa̠ puna̍rvasoo̠ naksha̍tra̠madi̍tirde̠vataa̍- ti̠shyo̍ naksha̍tra̠-mbriha̠spati̍rde̠vataa̎ ''shre̠shaa naksha̍tragm sa̠rpaa de̠vataa̍ ma̠ghaa naksha̍tra-mpi̠taro̍ de̠vataa̠ phalgu̍nee̠ naksha̍tra- [naksha̍tram, a̠rya̠maa] 26
-marya̠maa de̠vataa̠ phalgu̍nee̠ naksha̍tra̠-mbhago̍ de̠vataa̠ hasto̠ naksha̍tragm savi̠taa de̠vataa̍ chi̠traa naksha̍tra̠mindro̍ de̠vataa̎ svaa̠tee naksha̍tram vaa̠yurde̠vataa̠ vishaa̍khe̠ naksha̍tramindraa̠gnee de̠vataa̍ 'nooraa̠dhaa naksha̍tra-mmi̠tro de̠vataa̍ rohi̠nee naksha̍tra̠mindro̍ de̠vataa̍ vi̠chritau̠ naksha̍tra-mpi̠taro̍ de̠vataa̍ 'shaa̠dhaa naksha̍tra̠maapo̍ de̠vataa̍ 'shaa̠dhaa naksha̍tra̠m vishve̍ de̠vaa de̠vataa̎ shro̠naa naksha̍tra̠m vishnu̍rde̠vataa̠ shravi̍shthaa̠ naksha̍tra̠m vasa̍vo [naksha̍tra̠m vasa̍vah, de̠vataa̍] 27
de̠vataa̍ sha̠tabhi̍sha̠-nnaksha̍tra̠mindro̍ de̠vataa̎ proshthapa̠daa naksha̍trama̠ja eka̍paa-dde̠vataa̎ proshthapa̠daa naksha̍tra̠mahi̍rbu̠ddhniyo̍ de̠vataa̍ re̠vatee̠ naksha̍tra-mpoo̠shaa de̠vataa̎ 'shva̠yujau̠ naksha̍trama̠shvinau̍ de̠vataa̍ 'pa̠bhara̍nee̠rnaksha̍tram ya̠mo de̠vataa̍, poo̠rnaa pa̠shchaadya-tte̍ de̠vaa ada̍dhuh ॥ 28 ॥ (phalgu̍nee̠ naksha̍tra̠m - mvasa̍va̠ - straya̍strigmshachcha) (a. 10)
madhu̍shcha̠ maadha̍vashcha̠ vaasa̍ntikaavri̠too shu̠krashcha̠ shuchi̍shcha̠ graishmaa̍vri̠too nabha̍shcha nabha̠sya̍shcha̠ vaarshi̍kaavri̠too i̠shashcho̠rjashcha̍ shaara̠daavri̠too saha̍shcha saha̠sya̍shcha̠ haima̍ntikaavri̠too tapa̍shcha tapa̠sya̍shcha shaishi̠raavri̠too a̠gnera̍nta-shshle̠sho̍-'si̠ kalpe̍taa̠-ndyaavaa̍prithi̠vee kalpa̍ntaa̠maapa̠ osha̍dhee̠h kalpa̍ntaama̠gnaya̠h pritha̠mmama̠ jyaishthya̍ya̠ savra̍taa̠ [savra̍taah, ye̎-'gnaya̠-] 29
ye̎-'gnaya̠-ssama̍naso-'nta̠raa dyaavaa̍prithi̠vee shai̍shi̠raavri̠too a̠bhi kalpa̍maanaa̠ indra̍miva de̠vaa a̠bhi samvi̍shantu sa̠myachcha̠ prache̍taashchaa̠gne-ssoma̍sya̠ soorya̍syo̠-graa cha̍ bhee̠maa cha̍ pitri̠naam ya̠masyendra̍sya dhru̠vaa cha̍ prithi̠vee cha̍ de̠vasya̍ savi̠turma̠rutaa̠m varu̍nasya dha̠rtree cha̠ dhari̍tree cha mi̠traavaru̍nayo rmi̠trasya̍ dhaa̠tuh praachee̍ cha pra̠teechee̍ cha̠ vasoo̍naagm ru̠draanaa̍- [ru̠draanaa̎m, aa̠di̠tyaanaa̠-nte] 30
-maadi̠tyaanaa̠-nte te-'dhi̍pataya̠stebhyo̠ nama̠ste no̍ mridayantu̠ te ya-ndvi̠shmo yashcha̍ no̠ dveshti̠ tam vo̠ jambhe̍ dadhaami sa̠hasra̍sya pra̠maa a̍si sa̠hasra̍sya prati̠maa a̍si sa̠hasra̍sya vi̠maa a̍si sa̠hasra̍syo̠nmaa a̍si saaha̠sro̍-'si sa̠hasraa̍ya tve̠maa me̍ agna̠ ishta̍kaa dhe̠nava̍-ssa̠ntvekaa̍ cha sha̠ta-ncha̍ sa̠hasra̍-nchaa̠yuta̍-ncha [ ] 31
ni̠yuta̍-ncha pra̠yuta̠-nchaarbu̍da-ncha̠ nya̍rbuda-ncha samu̠drashcha̠ maddhya̠-nchaanta̍shcha paraa̠rdhashche̠maa me̍ agna̠ ishta̍kaa dhe̠nava̍-ssantu sha̠shthi-ssa̠hasra̍ma̠yuta̠-makshee̍yamaanaa rita̠sthaa stha̍rtaa̠vridho̍ ghrita̠shchuto̍ madhu̠shchuta̠ oorja̍svatee-ssvadhaa̠vinee̠staa me̍ agna̠ ishta̍kaa dhe̠nava̍-ssantu vi̠raajo̠ naama̍ kaama̠dughaa̍ a̠mutraa̠mushmi̍n mlo̠ke ॥ 32 ॥ (savra̍taa - ru̠draanaa̍ - ma̠yuta̍ncha̠ - pancha̍chatvaarigmshachcha) (a. 11)
sa̠mi-ddi̠shaamaa̠shayaa̍ na-ssuva̠rvinmadho̠rato̠ maadha̍vah paatva̠smaan । a̠gnirde̠vo du̠shtaree̍tu̠radaa̎bhya i̠da-nksha̠tragm ra̍kshatu̠ paatva̠smaan ॥ ra̠tha̠nta̠ragm saama̍bhih paatva̠smaa-ngaa̍ya̠tree chhanda̍saam vi̠shvaroo̍paa । tri̠vrinno̍ vi̠shthayaa̠ stomo̠ ahnaagm̍ samu̠dro vaata̍ i̠damoja̍h pipartu ॥ u̠graa di̠shaama̠bhi-bhoo̍tirvayo̠dhaa-shshuchi̍-shshu̠kre aha̍nyoja̠seenaa̎ । indraadhi̍patih pipritaa̠dato̍ no̠ mahi̍ [ ] 33
ksha̠tram vi̠shvato̍ dhaaraye̠dam ॥ bri̠ha-thsaama̍ kshatra̠bhri-dvri̠ddha vri̍shniya-ntri̠shtubhauja̍-shshubhi̠ta mu̠gravee̍ram । indra̠ stome̍na panchada̠shena̠ maddhya̍mi̠dam vaate̍na̠ saga̍rena raksha ॥ praachee̍ di̠shaagm sa̠haya̍shaa̠ yasha̍svatee̠ vishve̍ devaah praa̠vrishaa 'hnaa̠gm̠ suva̍rvatee । i̠da-nksha̠tra-ndu̠shtara̍ma̠stvojo 'naa̍dhrishtagm saha̠sriya̠gm̠ saha̍svat ॥ vai̠roo̠pe saama̍nni̠ha tachchha̍kema̠ jaga̍tyainam vi̠kshvaa ve̍shayaamah । vishve̍ devaa-ssaptada̠shena̠ [saptada̠shena̍, varcha̍ i̠da-nksha̠tragm] 34
varcha̍ i̠da-nksha̠tragm sa̍li̠lavaa̍tamu̠gram ॥ dha̠rtree di̠shaa-nksha̠trami̠da-ndaa̍dhaaropa̠sthaa-''shaa̍naa-mmi̠trava̍da̠stvoja̍h । mitraa̍varunaa sha̠radaa-'hnaa̎-nchikitnoo a̠smai raa̠shtraaya̠ mahi̠ sharma̍ yachchhatam ॥ vai̠raa̠je saama̠nnadhi̍ me manee̠shaa-'nu̠shtubhaa̠ sambhri̍tam vee̠ryagm̍ saha̍h । i̠da-nksha̠tra-mmi̠trava̍daa̠rdradaa̍nu̠ mitraa̍varunaa̠ raksha̍ta̠-maadhi̍patyaih ॥ sa̠mraa-ddi̠shaagm sa̠hasaa̎mnee̠ saha̍svatyri̠turhe̍ma̠nto vi̠shthayaa̍ nah pipartu । a̠va̠syuvaa̍taa [a̠va̠syuvaa̍taah, bri̠ha̠teernu] 35
briha̠teernu shakva̍reeri̠mam ya̠jnama̍vantu no ghri̠taachee̎h ॥ suva̍rvatee su̠dughaa̍ na̠h paya̍svatee di̠shaa-nde̠vya̍vatu no ghri̠taachee̎ । tva-ngo̠paah pu̍rae̠tota pa̠shchaa-dbriha̍spate̠ yaamyaa̎m yungdhi̠ vaacha̎m ॥ oo̠rdhvaa di̠shaagm ranti̠raashausha̍dheenaagm samvathsa̠rena̍ savi̠taa no̠ ahnaa̎m । re̠va-thsaamaati̍chchhandaa u̠ chhando-'jaa̍ta shatru-ssyo̠naa no̍ astu ॥ stoma̍trayastrigmshe̠ bhuva̍nasya patni̠ viva̍svadvaate a̠bhi no̍ [a̠bhi na̍h, gri̠naa̠hi̠ ।] 36
grinaahi । ghri̠tava̍tee savita̠raadhi̍patyai̠h paya̍svatee̠ ranti̠raashaa̍ no astu ॥ dhru̠vaa di̠shaam vishnu̍pa̠tnyagho̍raa̠-'syeshaa̍naa̠ saha̍so̠ yaa ma̠notaa̎ । briha̠spati̍ rmaata̠rishvo̠ta vaa̠yu-ssa̍ndhuvaa̠naa vaataa̍ a̠bhi no̍ grinantu ॥ vi̠shta̠bho-ndi̠vo dha̠runa̍h prithi̠vyaa a̠syeshaa̍naa̠ jaga̍to̠ vishnu̍patnee । vi̠shvavya̍chaa i̠shaya̍ntee̠ subhoo̍ti-shshi̠vaa no̍ a̠stvadi̍tiru̠pasthe̎ ॥ vai̠shvaa̠na̠ro na̍ oo̠tyaapri̠shto di̠vyanu̍ no̠ 'dyaanu̍mati̠ranvida̍numate̠ tva-nkayaa̍ nashchi̠tra aabhu̍va̠tko a̠dya yu̍nkte ॥ 37 ॥ (mahi̍ - saptada̠shenaa̍ - 'va̠syuvaa̍taa - a̠bhi no - 'nu̍ na̠ - shchatu̍rdasha cha) (a. 12)
(ra̠shmira̍si̠ - raajnya̍sya̠ - ya-mpu̠ro hari̍kesho̠ - 'gnirmoo̠rdha - ndraa̠gnibhyaa̠m - briha̠spati̍ - rbhooya̠skrida̍ - sya̠gninaa̍ vishvaa̠shaat - pra̠jaapa̍ti̠rmana̍saa̠ - kritti̍kaa̠ - madhu̍shcha - sa̠middi̠shaam - dvaada̍sha )
(ra̠shmira̍si̠ - prati̍ dhe̠nu- ma̍si stanayitnu̠sani̍ra - syaadi̠tyaanaagm̍ - sa̠ptatrigm̍shat )
(ra̠shmira̍si̠, ko a̠dya yu̍nkte)
॥ hari̍h om ॥
॥ krishna yajurvedeeya taittireeya samhitaayaa-nchaturtha kaande chaturthah prashna-ssamaaptah ॥
4.4 - ರಶ್ಮಿರಸಿ ಕ್ಷಯಾಯ ತ್ವಾ - ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾ ಪಾಠಃ ಬಗ್ಗೆ
ಇದು ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಕಾಂಡದ ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಶ್ನ; ಮಹಾ ಅಗ್ನಿವೇದಿ (ಅಗ್ನಿಚಯನ)ಯ ಐದನೇ ಪದರದ ಉಳಿದ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. "ರಶ್ಮಿರಸಿ ಕ್ಷಯಾಯ ತ್ವಾ", "ನೀನು ರಶ್ಮಿ; ವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು" ಎಂದು ಆರಂಭ; ವಿಶೇಷ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಇಡುವಾಗ ಹೇಳುವ ಇವು ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಶಕ್ತಿ, ಋತು, ದಿಕ್ಕು, ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತವೆ; ನಂತರ ವೇದಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮಂತ್ರಗಳು.
ಮೂಲ: ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ, ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆ ೪.೪
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಅಗ್ನಿಚಯನದ ಅಗ್ನಿವೇದಿ ಐದು ಪದರ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಐದನೆಯದು ಕೊನೆಯದು.
- ವೇದಿಯ ಪ್ರತಿ ಇಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಅದರದೇ ಮಂತ್ರದೊಡನೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ವೇದಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ಪ್ರಶ್ನ ಏನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ?
ಅಗ್ನಿವೇದಿಯ ಐದನೇ ಪದರದ ಉಳಿದ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳು.
ಇದು ಹೇಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ?
"ರಶ್ಮಿರಸಿ ಕ್ಷಯಾಯ ತ್ವಾ".
ಇದು ಯಾವ ವೇದದಿಂದ?
ಕೃಷ್ಣಯಜುರ್ವೇದ, ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆ ೪.೪.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು