ಮಾಂಡೂಕ್ಯ ಉಪನಿಷದ್
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಓಂ ಭ॒ದ್ರಂ ಕರ್ಣೇ॑ಭಿಃ ಶೃಣು॒ಯಾಮ॑ ದೇವಾಃ । ಭ॒ದ್ರಂ ಪ॑ಶ್ಯೇಮಾ॒ಕ್ಷಭಿ॒-ರ್ಯಜ॑ತ್ರಾಃ । ಸ್ಥಿ॒ರೈರಂಗೈ᳚ಸ್ತುಷ್ಟು॒ವಾಗ್ಂ ಸ॑ಸ್ತ॒ನೂಭಿಃ॑ । ವ್ಯಶೇ॑ಮ ದೇ॒ವಹಿ॑ತಂ॒-ಯಁದಾಯುಃ॑ । ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನ॒ ಇಂದ್ರೋ॑ ವೃ॒ದ್ಧಶ್ರ॑ವಾಃ । ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನಃ॑ ಪೂ॒ಷಾ ವಿ॒ಶ್ವವೇ॑ದಾಃ । ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನ॒ಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ॒ ಅರಿ॑ಷ್ಟನೇಮಿಃ । ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನೋ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑-ರ್ದಧಾತು ॥ ಓಂ ಶಾಂತಿಃ॒ ಶಾಂತಿಃ॒ ಶಾಂತಿಃ॑ ॥
॥ ಅಥ ಮಾಂಡೂಕ್ಯೋಪನಿಷತ್ ॥
ಹರಿಃ ಓಮ್ । ಓಮಿತ್ಯೇತದಕ್ಷರಮಿದಗ್ಂ ಸರ್ವಂ ತಸ್ಯೋಪವ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ ಭೂತಂ ಭವದ್ ಭವಿಷ್ಯದಿತಿ ಸರ್ವಮೋಂಕಾರ ಏವ ಯಚ್ಚಾನ್ಯತ್ ತ್ರಿಕಾಲಾತೀತಂ ತದಪ್ಯೋಂಕಾರ ಏವ ॥ 1 ॥
ಸರ್ವಗ್ಂ ಹ್ಯೇತದ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಯಮಾತ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಸೋಽಯಮಾತ್ಮಾ ಚತುಷ್ಪಾತ್ ॥ 2 ॥
ಜಾಗರಿತಸ್ಥಾನೋ ಬಹಿಷ್ಪ್ರಜ್ಞಃ ಸಪ್ತಾಂಗ ಏಕೋನವಿಂಶತಿಮುಖಃ ಸ್ಥೂಲಭುಗ್ವೈಶ್ವಾನರಃ ಪ್ರಥಮಃ ಪಾದಃ ॥ 3 ॥
ಸ್ವಪ್ನಸ್ಥಾನೋಽಂತಃಪ್ರಜ್ಞಃ ಸಪ್ತಾಂಗ ಏಕೋನವಿಂಶತಿಮುಖಃ ಪ್ರವಿವಿಕ್ತಭುಕ್ತೈಜಸೋ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪಾದಃ ॥ 4 ॥
ಯತ್ರ ಸುಪ್ತೋ ನ ಕಂಚನ ಕಾಮಂ ಕಾಮಯತೇ ನ ಕಂಚನ ಸ್ವಪ್ನಂ ಪಶ್ಯತಿ ತತ್ ಸುಷುಪ್ತಮ್ । ಸುಷುಪ್ತಸ್ಥಾನ ಏಕೀಭೂತಃ ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನ ಏವಾನಂದಮಯೋ ಹ್ಯಾನಂದಭುಕ್ ಚೇತೋಮುಖಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ತೃತೀಯಃ ಪಾದಃ ॥ 5 ॥
ಏಷ ಸರ್ವೇಶ್ವರಃ ಏಷ ಸರ್ವಜ್ಞ ಏಷೋಽಂತರ್ಯಾಮ್ಯೇಷ ಯೋನಿಃ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಭವಾಪ್ಯಯೌ ಹಿ ಭೂತಾನಾಮ್ ॥ 6 ॥
ನಾಂತಃಪ್ರಜ್ಞಂ ನ ಬಹಿಷ್ಪ್ರಜ್ಞಂ ನೋಭಯತಃಪ್ರಜ್ಞಂ ನ ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನಂ ನ ಪ್ರಜ್ಞಂ ನಾಪ್ರಜ್ಞಮ್ । ಅದೃಷ್ಟಮವ್ಯವಹಾರ್ಯಮಗ್ರಾಹ್ಯಮಲಕ್ಷಣಂ ಅಚಿಂತ್ಯಮವ್ಯಪದೇಶ್ಯಮೇಕಾತ್ಮಪ್ರತ್ಯಯಸಾರಂ ಪ್ರಪಂಚೋಪಶಮಂ ಶಾಂತಂ ಶಿವಮದ್ವೈತಂ ಚತುರ್ಥಂ ಮನ್ಯಂತೇ ಸ ಆತ್ಮಾ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ॥ 7 ॥
ಸೋಽಯಮಾತ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷರಮೋಂಕಾರೋಽಧಿಮಾತ್ರಂ ಪಾದಾ ಮಾತ್ರಾ ಮಾತ್ರಾಶ್ಚ ಪಾದಾ ಅಕಾರ ಉಕಾರೋ ಮಕಾರ ಇತಿ ॥ 8 ॥
ಜಾಗರಿತಸ್ಥಾನೋ ವೈಶ್ವಾನರೋಽಕಾರಃ ಪ್ರಥಮಾ ಮಾತ್ರಾಽಽಪ್ತೇರಾದಿಮತ್ತ್ವಾದ್ ವಾಽಽಪ್ನೋತಿ ಹ ವೈ ಸರ್ವಾನ್ ಕಾಮಾನಾದಿಶ್ಚ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 9 ॥
ಸ್ವಪ್ನಸ್ಥಾನಸ್ತೈಜಸ ಉಕಾರೋ ದ್ವಿತೀಯಾ ಮಾತ್ರೋತ್ಕರ್ಷಾತ್ ಉಭಯತ್ವಾದ್ವೋತ್ಕರ್ಷತಿ ಹ ವೈ ಜ್ಞಾನಸಂತತಿಂ ಸಮಾನಶ್ಚ ಭವತಿ ನಾಸ್ಯಾಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ಕುಲೇ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 10 ॥
ಸುಷುಪ್ತಸ್ಥಾನಃ ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ಮಕಾರಸ್ತೃತೀಯಾ ಮಾತ್ರಾ ಮಿತೇರಪೀತೇರ್ವಾ ಮಿನೋತಿ ಹ ವಾ ಇದಂ ಸರ್ವಮಪೀತಿಶ್ಚ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 11 ॥
ಅಮಾತ್ರಶ್ಚತುರ್ಥೋಽವ್ಯವಹಾರ್ಯಃ ಪ್ರಪಂಚೋಪಶಮಃ ಶಿವೋಽದ್ವೈತ ಏವಮೋಂಕಾರ ಆತ್ಮೈವ ಸಂವಿಁಶತ್ಯಾತ್ಮನಾಽಽತ್ಮಾನಂ-ಯಁ ಏವಂ-ವೇಁದ ॥ 12 ॥
॥ ಇತಿ ಮಾಂಡೂಕ್ಯೋಪನಿಷತ್ ಸಮಾಪ್ತಾ ॥
ಮಾಂಡೂಕ್ಯ ಉಪನಿಷದ್ ಬಗ್ಗೆ
ಮಾಂಡೂಕ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದು, ಕೇವಲ ಹನ್ನೆರಡು ಮಂತ್ರಗಳು; ಆದರೂ ಅತ್ಯಂತ ಗಹನವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. "ಓಮಿತ್ಯೇತದಕ್ಷರಮಿದಂ ಸರ್ವಂ", ಇದೆಲ್ಲವೂ ಓಂಕಾರ ಎಂದು ಆರಂಭ. ಆತ್ಮನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಅವಸ್ಥೆಗಳು: ಜಾಗ್ರತ್ (ವೈಶ್ವಾನರ), ಸ್ವಪ್ನ (ತೈಜಸ), ಸುಷುಪ್ತಿ (ಪ್ರಾಜ್ಞ), ಮತ್ತು ಮೂರನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ತುರೀಯ. ಓಂಕಾರದ ಅ, ಉ, ಮ ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ನಂತರದ ಮೌನ ತುರೀಯವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೂಲ: ಅಥರ್ವವೇದ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಗುರುವಿನೊಡನೆ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ, ವೇದಾಂತ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಓಂಕಾರ ಧ್ಯಾನದ ಮುನ್ನ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದು ಅಥರ್ವವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು; "ಭದ್ರಂ ಕರ್ಣೇಭಿಃ" ಶಾಂತಿಮಂತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭ.
- ಶಂಕರರ ಗುರುವಿನ ಗುರು ಗೌಡಪಾದರು ಇದರ ಮೇಲೆ ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತದ ಅಡಿಪಾಯವಾದ ಮಾಂಡೂಕ್ಯಕಾರಿಕೆ ಬರೆದರು.
- ಮುಕ್ತಿಗೆ ಮಾಂಡೂಕ್ಯವೊಂದೇ ಸಾಕು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಮುಕ್ತಿಕೋಪನಿಷತ್ತು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಮಾಂಡೂಕ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತು ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು?
ಹನ್ನೆರಡು ಮಂತ್ರಗಳು, ಮುಖ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದು.
ಇದು ವರ್ಣಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ಅವಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವುವು?
ಜಾಗ್ರತ್, ಸ್ವಪ್ನ, ಸುಷುಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ತುರೀಯ.
ಓಂಕಾರಕ್ಕೂ ಅವಕ್ಕೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ?
ಅ, ಉ, ಮ ಮೂರು ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು, ನಂತರದ ಮೌನ ತುರೀಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.