MuhurtaNow

ಮೂಕ ಪಂಚ ಶತಿ 4 - ಕಟಾಕ್ಷ ಶತಕಂ

Sri Mooka Pancha Shati · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

మోహాంధకారనివహం వినిహంతుమీడే మూకాత్మనామపి మహాకవితావదాన్యాన్ । శ్రీకాంచిదేశశిశిరీకృతిజాగరూకాన్ ఏకామ్రనాథతరుణీకరుణావలోకాన్ ॥1॥

మాతర్జయంతి మమతాగ్రహమోక్షణాని మాహేంద్రనీలరుచిశిక్షణదక్షిణాని । కామాక్షి కల్పితజగత్త్రయరక్షణాని త్వద్వీక్షణాని వరదానవిచక్షణాని ॥2॥

ఆనంగతంత్రవిధిదర్శితకౌశలానాం ఆనందమందపరిఘూర్ణితమంథరాణామ్ । తారల్యమంబ తవ తాడితకర్ణసీమ్నాం కామాక్షి ఖేలతి కటాక్షనిరీక్షణానామ్ ॥3॥

కల్లోలితేన కరుణారసవేల్లితేన కల్మాషితేన కమనీయమృదుస్మితేన । మామంచితేన తవ కించన కుంచితేన కామాక్షి తేన శిశిరీకురు వీక్షితేన ॥4॥

సాహాయ్యకం గతవతీ ముహురర్జనస్య మందస్మితస్య పరితోషితభీమచేతాః । కామాక్షి పాండవచమూరివ తావకీనా కర్ణాంతికం చలతి హంత కటాక్షలక్ష్మీః ॥5॥

అస్తం క్షణాన్నయతు మే పరితాపసూర్యం ఆనందచంద్రమసమానయతాం ప్రకాశమ్ । కాలాంధకారసుషుమాం కలయందిగంతే కామాక్షి కోమలకటాక్షనిశాగమస్తే ॥6॥

తాటాంకమౌక్తికరుచాంకురదంతకాంతిః కారుణ్యహస్తిపశిఖామణినాధిరూఢః । ఉన్మూలయత్వశుభపాదపమస్మదీయం కామాక్షి తావకకటాక్షమతంగజేతంద్రః ॥7॥

ఛాయాభరణే జగతాం పరితాపహారీ తాటంకరత్నమణితల్లజపల్లవశ్రీః । కారుణ్యనామ వికిరన్మకరందజాలం కామాక్షి రాజతి కటాక్షసురద్రుమస్తే ॥8॥

సూర్యాశ్రయప్రణయినీ మణికుండలాంశు- లౌహిత్యకోకనదకాననమాననీయా । యాంతీ తవ స్మరహరాననకాంతిసింధుం కామాక్షి రాజతి కటాక్షకలిందకన్యా ॥9॥

ప్రాప్నోతి యం సుకృతినం తవ పక్షపాతాత్ కామాక్షి వీక్షణవిలాసకలాపురంధ్రీ । సద్యస్తమేవ కిల ముక్తివధూర్వృణీతే తస్మాన్నితాంతమనయోరిదమైకమత్యమ్ ॥10॥

యాంతీ సదైవ మరుతామనుకూలభావం భ్రూవల్లిశక్రధనురుల్లసితా రసార్ద్రా । కామాక్షి కౌతుకతరంగితనీలకంఠా కాదంబినీవ తవ భాతి కటాక్షమాలా ॥11॥

గంగాంభసి స్మితమయే తపనాత్మజేవ గంగాధరోరసి నవోత్పలమాలికేవ । వక్త్రప్రభాసరసి శైవలమండలీవ కామాక్షి రాజతి కటాక్షరుచిచ్ఛటా తే ॥12॥

సంస్కారతః కిమపి కందలితాన్ రసజ్ఞ- కేదారసీమ్ని సుధియాముపభోగయోగ్యాన్ । కల్యాణసూక్తిలహరీకలమాంకురాన్నః కామాక్షి పక్ష్మలయతు త్వదపాంగమేఘః ॥13॥

చాంచల్యమేవ నియతం కలయన్ప్రకృత్యా మాలిన్యభూః శ్రతిపథాక్రమజాగరూకః । కైవల్యమేవ కిము కల్పయతే నతానాం కామాక్షి చిత్రమపి తే కరుణాకటాక్షః ॥14॥

సంజీవనే జనని చూతశిలీముఖస్య సంమోహనే శశికిశోరకశేఖరస్య । సంస్తంభనే చ మమతాగ్రహచేష్టితస్య కామాక్షి వీక్షణకలా పరమౌషధం తే ॥15॥

నీలోఽపి రాగమధికం జనయన్పురారేః లోలోఽపి భక్తిమధికాం దృఢయన్నరాణామ్ । వక్రోఽపి దేవి నమతాం సమతాం వితన్వన్ కామాక్షి నృత్యతు మయి త్వదపాంగపాతః ॥16॥

కామద్రుహో హృదయయంత్రణజాగరూకా కామాక్షి చంచలదృగంచలమేఖలా తే । ఆశ్చర్యమంబ భజతాం ఝటితి స్వకీయ- సంపర్క ఏవ విధునోతి సమస్తబంధాన్ ॥17॥

కుంఠీకరోతు విపదం మమ కుంచితభ్రూ- చాపాంచితః శ్రితవిదేహభవానురాగః । రక్షోపకారమనిశం జనయంజగత్యాం కామాక్షి రామ ఇవ తే కరుణాకటాక్షః ॥18॥

శ్రీకామకోటి శివలోచనశోషితస్య శృంగారబీజవిభవస్య పునఃప్రరోహే । ప్రేమాంభసార్ద్రమచిరాత్ప్రచురేణ శంకే కేదారమంబ తవ కేవలదృష్టిపాతమ్ ॥19॥

మాహాత్మ్యశేవధిరసౌ తవ దుర్విలంఘ్య- సంసారవింధ్యగిరికుంఠనకేలిచుంచుః । ధైర్యాంబుధిం పశుపతేశ్చులకీకరోతి కామాక్షి వీక్షణవిజృంభణకుంభజన్మా ॥20॥

పీయూషవర్షవశిశిరా స్ఫుటదుత్పలశ్రీ- మైత్రీ నిసర్గమధురా కృతతారకాప్తిః । కామాక్షి సంశ్రితవతీ వపురష్టమూర్తేః జ్యోత్స్నాయతే భగవతి త్వదపాంగమాలా ॥21॥

అంబ స్మరప్రతిభటస్య వపుర్మనోజ్ఞం అంభోజకాననమివాంచితకంటకాభమ్ । భృంగీవ చుంబతి సదైవ సపక్షపాతా కామాక్షి కోమలరుచిస్త్వదపాంగమాలా ॥22॥

కేశప్రభాపటలనీలవితానజాలే కామాక్షి కుండలమణిచ్ఛవిదీపశోభే । శంకే కటాక్షరుచిరంగతలే కృపాఖ్యా శైలూషికా నటతి శంకరవల్లభే తే ॥23॥

అత్యంతశీతలమతంద్రయతు క్షణార్ధం అస్తోకవిభ్రమమనంగవిలాసకందమ్ । అల్పస్మితాదృతమపారకృపాప్రవాహం అక్షిప్రరోహమచిరాన్మయి కామకోటి ॥24॥

మందాక్షరాగతరలీకృతిపారతంత్ర్యాత్ కామాక్షి మంథరతరాం త్వదపాంగడోలామ్ । ఆరుహ్య మందమతికౌతుకశాలి చక్షుః ఆనందమేతి ముహురర్ధశశాంకమౌలేః ॥25॥

త్రైయంబకం త్రిపురసుందరి హర్మ్యభూమి- రంగం విహారసరసీ కరుణాప్రవాహః । దాసాశ్చ వాసవముఖాః పరిపాలనీయం కామాక్షి విశ్వమపి వీక్షణభూభృతస్తే ॥26॥

వాగీశ్వరీ సహచరీ నియమేన లక్ష్మీః భ్రూవల్లరీవశకరీ భువనాని గేహమ్ । రూపం త్రిలోకనయనామృతమంబ తేషాం కామాక్షి యేషు తవ వీక్షణపారతంత్రీ ॥27॥

మాహేశ్వరం ఝటితి మానసమీనమంబ కామాక్షి ధైర్యజలధౌ నితరాం నిమగ్నమ్ । జాలేన శృంఖలయతి త్వదపాంగనామ్నా విస్తారితేన విషమాయుధదాశకోఽసౌ ॥28॥

ఉన్మథ్య బోధకమలాకారమంబ జాడ్య- స్తంబేరమం మమ మనోవిపినే భ్రమంతమ్ । కుంఠీకురుష్వ తరసా కుటిలాగ్రసీమ్నా కామాక్షి తావకకటాక్షమహాంకుశేన ॥29॥

ఉద్వేల్లితస్తబకితైర్లలితైర్విలాసైః ఉత్థాయ దేవి తవ గాఢకటాక్షకుంజాత్ । దూరం పలాయయతు మోహమృగీకులం మే కామాక్షి స్తవరమనుగ్రహకేసరీంద్రః ॥30॥

స్నేహాదృతాం విదలితోత్పలకంతిచోరాం జేతారమేవ జగదీశ్వరి జేతుకామః । మానోద్ధతో మకరకేతురసౌ ధునీతే కామాక్షి తావకకటాక్షకృపాణవల్లీమ్ ॥31॥

శ్రౌతీం వ్రజన్నపి సదా సరణిం మునీనాం కామాక్షి సంతతమపి స్మృతిమార్గగామీ । కౌటిల్యమంబ కథమస్థిరతాం చ ధత్తే చౌర్యం చ పంకజరుచాం త్వదపాంగపాతః ॥32॥

నిత్యం శ్రేతుః పరిచితౌ యతమానమేవ నీలోత్పలం నిజసమీపనివాసలోలమ్ । ప్రీత్యైవ పాఠయతి వీక్షణదేశికేంద్రః కామాక్షీ కింతు తవ కాలిమసంప్రదాయమ్ ॥33॥

భ్రాంత్వా ముహుః స్తబకితస్మితఫేనరాశౌ కామాక్షి వక్త్రరుచిసంచయవారిరాశౌ । ఆనందతి త్రిపురమర్దననేత్రలక్ష్మీః ఆలంబ్య దేవి తవ మందమపాంగసేతుమ్ ॥34॥

శ్యామా తవ త్రిపురసుందరి లోచనశ్రీః కామాక్షి కందలితమేదురతారకాంతిః । జ్యోత్స్నావతీ స్మితరుచాపి కథం తనోతి స్పర్ధామహో కువలయైశ్చ తథా చకోరైః ॥35॥

కాలాంజనం చ తవ దేవి నిరీక్షణం చ కామాక్షి సామ్యసరణిం సముపైతి కాంత్యా । నిశ్శేషనేత్రసులభం జగతీషు పూర్వ- మన్యత్త్రినేత్రసులభం తుహినాద్రికన్యే ॥36॥

ధూమాంకురో మకరకేతనపావకస్య కామాక్షి నేత్రరుచినీలిమచాతురీ తే । అత్యంతమద్భుతమిదం నయనత్రయస్య హర్షోదయం జనయతే హరుణాంకమౌలేః ॥37॥

ఆరభ్భలేశసమయే తవ వీక్షణస్స కామాక్షి మూకమపి వీక్షణమాత్రనమ్రమ్ । సర్వజ్ఞతా సకలలోకసమక్షమేవ కీర్తిస్వయంవరణమాల్యవతీ వృణీతే ॥38॥

కాలాంబువాహ ఉవ తే పరితాపహారీ కామాక్షి పుష్కరమధఃకురుతే కటాఖ్క్ష్షః । పూర్వః పరం క్షణరుచా సముపైతి మైత్రీ- మన్యస్తు స.తతరుచిం ప్రకటీకరోతి ॥39॥

సూక్ష్మేఽపి దుర్గమతరేఽపి గురుప్రసాద- సాహాయ్యకేన విచరన్నపవర్గమార్గే । సంసారపంకనిచయే న పతత్యమూం తే కామాక్షి గాఢమవలంబ్య కటాక్షయష్టిమ్ ॥40॥

కామాక్షి సంతతమసౌ హరినీలరత్న- స్తంభే కటాక్షరుచిపుంజమయే భవత్యాః । బద్ధోఽపి భక్తినిగలైర్మమ చిత్తహస్తీ స్తంభం చ బంధమపి ముంచతి హంత చిత్రమ్ ॥41॥

కామాక్షి కాష్ణర్యమపి సంతతమంజనం చ బిభ్రన్నిసర్గతరలోఽపి భవత్కటాక్షః । వైమల్యమన్వహమనంజనతా చ భూయః స్థైర్యం చ భక్తహృదయాయ కథం దదాతి ॥42॥

మందస్మితస్తబకితం మణికుండలాంశు- స్తోమప్రవాలరుచిరం శిశిరీకృతాశమ్ । కామాక్షి రాజతి కటాక్షరుచేః కదంబం ఉద్యానమంబ కరుణాహరిణేక్షణాయాః ॥43॥

కామాక్షి తావకకటాక్షమహేంద్రనీల- సింహాసనం శ్రితవతో మకరధ్వజస్య । సామ్రాజ్యమంగలవిధౌ ముణికుండలశ్రీః నీరాజనోత్సవతరంగితదీపమాలా ॥44॥

మాతః క్షణం స్నపయ మాం తవ వీక్షితేన మందాక్షితేన సుజనైరపరోక్షితేన । కామాక్షి కర్మతిమిరోత్కరభాస్కరేణ శ్రేయస్కరేణ మధుపద్యుతితస్కరేణ ॥45॥

ప్రేమాపగాపయసి మజ్జనమారచయ్య యుక్తః స్మితాంశుకృతభస్మవిలేపనేన । కామాక్షి కుండలమణిద్యుతిభిర్జటాలః శ్రీకంఠమేవ భజతే తవ దృష్టిపాతః ॥46॥

కైవల్యదాయ కరుణారసకింకరాయ కామాక్షి కందలితవిభ్రమశంకరాయ । ఆలోకనాయ తవ భక్తశివంకరాయ మాతర్నమోఽస్తు పరతంత్రితశంకరాయ ॥47॥

సామ్రాజ్యమంగలవిధౌ మకరధ్వజస్య లోలాలకాలికృతతోరణమాల్యశోభే । కామేశ్వరి ప్రచలదుత్పలవైజయంతీ- చాతుర్యమేతి తవ చంచలదృష్టిపాతః ॥48॥

మార్గేణ మంజుకచకాంతితమోవృతేన మందాయమానగమనా మదనాతురాసౌ । కామాక్షి దృష్టిరయతే తవ శంకరాయ సంకేతభూమిమచిరాదభిసారికేవ ॥49॥

వ్రీడనువృత్తిరమణీకృతసాహచర్యా శైవాలితాం గలరుచా శశిశేఖరస్య । కామాక్షి కాంతిసరసీం త్వదపాంగలక్ష్మీః మందం సమాశ్రయతి మజ్జనఖేలనాయ ॥50॥

కాషాయమంశుకమివ ప్రకటం దధానో మాణిక్యకుండలరుచిం మమతావిరోధీ । శ్రుత్యంతసీమని రతః సుతరాం చకాస్తి కామాక్షి తావకకటాక్షయతీశ్వరోఽసౌ ॥51॥

పాషాణ ఏవ హరినీలమణిర్దినేషు ప్రమ్లనతాం కువలయం ప్రకటీకరోతి । నౌమిత్తికో జలదమేచకిమా తతస్తే కామాక్షి శూన్యముపమనమపాంగలక్ష్మ్యాః ॥52॥

శృంగారవిభ్రమవతీ సుతరాం సలజ్జా నాసాగ్రమౌక్తికరుచా కృతమందహాసా । శ్యామా కటాక్షసుషమా తవ యుక్తమేతత్ కామాక్షి చుంబతి దిగంబరవక్త్రబింబమ్ ॥53॥

నీలోత్పలేన మధుపేన చ దృష్టిపాతః కామాక్షి తుల్య ఇతి తే కథమామనంతి । శైత్యేన నిందయతి యదన్వహమిందుపాదాన్ పాథోరుహేణ యదసౌ కలహాయతే చ ॥54॥

ఓష్ఠప్రభాపటలవిద్రుమముద్రితే తే భ్రూవల్లివీచిసుభగే ముఖకాంతిసింధౌ । కామాక్షి వారిభరపూరణలంబమాన- కాలాంబువాహసరణిం లభతే కటాక్షః ॥55॥

మందస్మితైర్ధవలితా మణికుండలాంశు- సంపర్కలోహితరుచిస్త్వదపాంగధారా । కామాక్షి మల్లికుసుమైర్నవపల్లవైశ్చ నీలోత్పలైశ్చ రచితేవ విభాతి మాలా ॥56॥

కామాక్షి శీతలకృపారసనిర్ఝరాంభః- సంపర్కపక్ష్మలరుచిస్త్వదపాంగమాలా । గోభిః సదా పురరిపోరభిలష్యమాణా దూర్వాకదంబకవిడంబనమాతనోతి ॥57॥

హృత్పంకజం మమ వికాసయతు ప్రముష్ణ- న్నుల్లాసముత్పలరుచేస్తమసాం నిరోద్ధా । దోషానుషంగజడతాం జగతాం ధునానః కామాక్షి వీక్షణవిలాసదినోదయస్తే ॥58॥

చక్షుర్విమోహయతి చంద్రవిభూషణస్య కామాక్షి తావకకటాక్షతమఃప్రరోహః । ప్రత్యఙ్ముఖం తు నయనం స్తిమితం మునీనాం ప్రాకాశ్యమేవ నయతీతి పరం విచిత్రమ్ ॥59॥

కామాక్షి వీక్షణరుచా యుధి నిర్జితం తే నీలోత్పలం నిరవశేషగతాభిమానమ్ । ఆగత్య తత్పరిసరం శ్రవణవతంస- వ్యోజేన నూనమభయార్థనమాతనోతి ॥60॥

ఆశ్చర్యమంబ మదానాభ్యుదయావలంబః కామాక్షి చంచలనిరీక్షణవిభ్రమస్తే । ధైర్యం విధూయ తనుతే హృది రాగబంధం శంభోస్తదేవ విపరీతతయా మునీనామ్ ॥61॥

జంతోః సకృత్ప్రణమతో జగదీడ్యతాం చ తేజాస్వితాం చ నిశితాం చ మతిం సభాయామ్ । కామాక్షి మాక్షికఝరీమివ వైఖరీం చ లక్ష్మీం చ పక్ష్మలయతి క్షణవీక్షణం తే ॥62॥

కాదంబినీ కిమయతే న జలానుషంగం భృంగావలీ కిమురరీకురుతే న పద్మమ్ । కిం వా కలిందతనయా సహతే న భంగం కామాక్షి నిశ్చయపదం న తవాక్షిలక్ష్మీః ॥63॥

కాకోలపావకతృణీకరణేఽపి దక్షః కామాక్షి బాలకసుధాకరశేఖరస్య । అత్యంతశీతలతమోఽప్యనుపారతం తే చిత్తం విమోహయతి చిత్రమయం కటాక్షః ॥64॥

కార్పణ్యపూరపరివర్ధితమంబ మోహ- కందోద్గతం భవమయం విషపాదపం మే । తుంగం ఛినత్తు తుహినాద్రిసుతే భవత్యాః కాంచీపురేశ్వరి కటాక్షకుఠారధారా ॥65॥

కామాక్షి ఘోరభవరోగచికిత్సనార్థ- మభ్యర్థ్య దేశికకటాక్షభిషక్ప్రసాదాత్ । తత్రాపి దేవి లభతే సుకృతీ కదాచి- దన్యస్య దుర్లభమపాంగమహౌషధం తే ॥66॥

కామాక్షి దేశికకృపాంకురమాశ్రయంతో నానాతపోనియమనాశితపాశబంధాః । వాసాలయం తవ కటాక్షమముం మహాంతో లబ్ధ్వా సుఖం సమాధియో విచరంతి లోకే ॥67॥

సాకూతసంలపితసంభృతముగ్ధహాసం వ్రీడానురాగసహచారి విలోకనం తే । కామాక్షి కామపరిపంథిని మారవీర- సామ్రాజ్యవిభ్రమదశాం సఫలీకరోతి ॥68॥

కామాక్షి విభ్రమబలైకనిధిర్విధాయ భ్రూవల్లిచాపకుటిలీకృతిమేవ చిత్రమ్ । స్వాధీనతాం తవ నినాయ శశాంకమౌలే- రంగార్ధరాజ్యసుఖలాభమపాంగవీరః ॥69॥

కామాంకురైకనిలయస్తవ దృష్టిపాతః కామాక్షి భక్తమనసాం ప్రదదాతు కామాన్ । రాగాన్వితః స్వయమపి ప్రకటీకరోతి వైరాగ్యమేవ కథమేష మహామునీనామ్ ॥70॥

కాలాంబువాహనివహైః కలహాయతే తే కామాక్షి కాలిమమదేన సదా కటాక్షః । చిత్రం తథాపి నితరామముమేవ దృష్ట్వా సోత్కంఠ ఏవ రమతే కిల నీలకంఠః ॥71॥

కామాక్షి మన్మథరిపుం ప్రతి మారతాప- మోహాంధకారజలదాగమనేన నృత్యన్ । దుష్కర్మకంచుకికులం కబలీకరోతు వ్యామిశ్రమేచకరుచిస్త్వదపాంగకేకీ ॥72॥

కామాక్షి మన్మథరిపోరవలోకనేషు కాంతం పయోజమివ తావకమక్షిపాతమ్ । ప్రేమాగమో దివసవద్వికచీకరోతి లజ్జాభరో రజనివన్ముకులీకరోతి ॥73॥

మూకో విరించతి పరం పురుషః కురూపః కందర్పతి త్రిదశరాజతి కింపచానః । కామాక్షి కేవలముపక్రమకాల ఏవ లీలాతరంగితకటాక్షరుచః క్షణం తే ॥74॥

నీలాలకా మధుకరంతి మనోజ్ఞనాసా- ముక్తారుచః ప్రకటకందబిసాంకురంతి । కారుణ్యమంబ మకరందతి కామకోటి మన్యే తతః కమలమేవ విలోచనం తే ॥75॥

ఆకాంక్ష్యమాణఫలదానవిచక్షణాయాః । కామాక్షి తావకకటాక్షకకామధేనోః । సంపర్క ఏవ కథమంబ విముక్తపాశ- బంధాః స్ఫుటం తనుభృతః పశుతాం త్యజంతి ॥76॥

సంసారఘర్మపరితాపజుషాం నరాణాం కామాక్షి శీతలతరాణి తవేక్షితాని । చంద్రాతపంతి ఘనచందనకర్దమంతి ముక్తాగుణంతి హిమవారినిషేచనంతి ॥77॥

ప్రేమాంబురాశిసతతస్నపితాని చిత్రం కామాక్షి తావకకటాక్షనిరీక్షణాని । సంధుక్షయంతి ముహురింధనరాశిరీత్యా మారద్రుహో మనసి మన్మథచిత్రభానుమ్ ॥78॥

కాలాంజనప్రతిభటం కమనీయకాంత్యా కందర్పతంత్రకలయా కలితానుభావమ్ । కాంచీవిహారరసికే కలుషార్తిచోరం కల్లోలయస్వ మయి తే కరుణాకటాక్షమ్ ॥79॥

క్రాంతేన మన్మథదేన విమోహ్యమాన- స్వాంతేన చూతతరుమూలగతస్య పుంసః । కాంతేన కించిదవలోకయ లోచనస్య ప్రాంతేన మాం జనని కాంచిపురీవిభూషే ॥80॥

కామాక్షి కోఽపి సుజనాస్త్వదపాంగసంగే కంఠేన కందలితకాలిమసంప్రదాయాః । ఉత్తంసకల్పితచకోరకుటుంబపోషా నక్తందివసప్రసవభూనయనా భవంతి ॥81॥

నీలోత్పలప్రసవకాంతినిర్దశనేన కారుణ్యవిభ్రమజుషా తవ వీక్షణేన । కామాక్షి కర్మజలధేః కలశీసుతేన పాశత్రయాద్వయమమీ పరిమోచనీయాః ॥82॥

అత్యంతచంచలమకృత్రిమమంజనం కిం ఝంకారభంగిరహితా కిము భృంగమాలా । ధూమాంకురః కిము హుతాశనసంగహీనః కామాక్షి నేత్రరుచినీలిమకందలీ తే ॥83॥

కామాక్షి నిత్యమయమంజలిరస్తు ముక్తి- బీజాయ విభ్రమమదోదయఘూర్ణితాయ । కందర్పదర్పపునరుద్భవసిద్ధిదాయ కల్యాణదాయ తవ దేవి దృగంచలాయ ॥84॥

దర్పాంకురో మకరకేతనవిభ్రమాణాం నిందాంకురో విదలితోత్పలచాతురీణామ్ । దీపాంకురో భవతమిస్రకదంబకానాం కామాక్షి పాలయతు మాం త్వదపాంగపాతః ॥85॥

కైవల్యదివ్యమణిరోహణపర్వతేభ్యః కారుణ్యనిర్ఝరపయఃకృతమంజనేభ్యః । కామాక్షి కింకరితశంకరమానసేభ్య- స్తేభ్యో నమోఽస్తు తవ వీక్షణవిభ్రమేభ్యః ॥86॥

అల్పీయ ఏవ నవముత్పలమంబ హీనా మీనస్య వా సరణిరంబురుహాం చ కిం వా । దూరే మృగీదృగసమంజసమంజనం చ కామాక్షి వీక్షణరుచౌ తవ తర్కయామః ॥87॥

మిశ్రీభవద్గరలపంకిలశంకరోరస్- సీమాంగణే కిమపి రింఖణమాదధానః । హేలావధూతలలితశ్రవణోత్పలోఽసౌ కామాక్షి బాల ఇవ రాజతి తే కటాక్షః ॥88॥

ప్రౌఢికరోతి విదుషాం నవసూక్తిధాటీ- చూతాటవీషు బుధకోకిలలాల్యమానమ్ । మాధ్వీరసం పరిమలం చ నిరర్గలం తే కామాక్షి వీక్షణవిలాసవసంతలక్ష్మీః ॥89॥

కూలంకషం వితనుతే కరుణాంబువర్షీ సారస్వతం సుకృతినః సులభం ప్రవాహమ్ । తుచ్ఛీకరోతి యమునాంబుతరంగభంగీం కామాక్షి కిం తవ కటాక్షమహాంబువాహః ॥90॥

జగర్తి దేవి కరుణాశుకసుందరీ తే తాటంకరత్నరుచిదాడిమఖండశోణే । కామాక్షి నిర్భరకటాక్షమరీచిపుంజ- మాహేంద్రనీలమణిపంజరమధ్యభాగే ॥91॥

కామాక్షి సత్కువలయస్య సగోత్రభావా- దాక్రామతి శ్రుతిమసౌ తవ దృష్టిపాతః । కించ స్ఫుటం కుటిలతాం ప్రకటీకరోతి భ్రూవల్లరీపరిచితస్య ఫలం కిమేతత్ ॥92॥

ఏషా తవాక్షిసుషమా విషమాయుధస్య నారాచవర్షలహరీ నగరాజకన్యే । శంకే కరోతి శతధా హృది ధైర్యముద్రాం శ్రీకామకోటి యదసౌ శిశిరాంశుమౌలేః ॥93॥

బాణేన పుష్పధనుషః పరికల్ప్యమాన- త్రాణేన భక్తమనసాం కరుణాకరేణ । కోణేన కోమలదృశస్తవ కామకోటి శోణేన శోషయ శివే మమ శోకసింధుమ్ ॥94॥

మారద్రుహా ముకుటసీమని లాల్యమానే మందాకినీపయసి తే కుటిలం చరిష్ణుః । కామాక్షి కోపరభసాద్వలమానమీన- సందేహమంకురయతి క్షణమక్షిపాతః ॥95॥

కామాక్షి సంవలితమౌక్తికకుండలాంశు- చంచత్సితశ్రవణచామరచాతురీకః । స్తంభే నిరంతరమపాంగమయే భవత్యా బద్ధశ్చకాస్తి మకరధ్వజమత్తహస్తీ ॥96॥

యావత్కటాక్షరజనీసమయాగమస్తే కామాక్షి తావదచిరాన్నమతాం నరాణామ్ । ఆవిర్భవత్యమృతదీధితిబింబమంబ సంవిన్మయం హృదయపూర్వగిరీంద్రశృంగే ॥97॥

కామాక్షి కల్పవిటపీవ భవత్కటాక్షో దిత్సుః సమస్తవిభవం నమతాం నరాణామ్ । భృంగస్య నీలనలినస్య చ కాంతిసంప- త్సర్వస్వమేవ హరతీతి పరం విచిత్రమ్ ॥98॥

అత్యంతశీతలమనర్గలకర్మపాక- కాకోలహారి సులభం సుమనోభిరేతత్ । పీయూషమేవ తవ వీక్షణమంబ కింతు కామాక్షి నీలమిదమిత్యయమేవ భేదః ॥99॥

అజ్ఞాతభక్తిరసమప్రసరద్వివేక- మత్యంతగర్వమనధీతసమస్తశాస్త్రమ్ । అప్రాప్తసత్యమసమీపగతం చ ముక్తేః కామాక్షి నైవ తవ స్పృహయతి దృష్టిపాతః ॥100॥

(కామాక్షి మామవతు తే కరుణాకటాక్షః) పాతేన లోచనరుచేస్తవ కామకోటి పోతేన పతకపయోధిభయాతురాణామ్ । పూతేన తేన నవకాంచనకుండలాంశు- వీతేన శీతలయ భూధరకన్యకే మామ్ ॥101॥

॥ ఇతి కటాక్షశతకం సంపూర్ణమ్ ॥

ಮೂಕ ಪಂಚ ಶತಿ 4 - ಕಟಾಕ್ಷ ಶತಕಂ ಬಗ್ಗೆ

ಕಟಾಕ್ಷಶತಕ, "ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟದ ನೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳು", ಕಾಂಚೀಪುರದ ಕಾಮಾಕ್ಷೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಮೂಕಪಂಚಶತಿಯ ಐದು ಶತಕಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳ ಕಡೆನೋಟವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ: ಇಂದ್ರನೀಲದಂತೆ ಶ್ಯಾಮಲವಾದ ಅದು ಮೋಹಾಂಧಕಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮೂಕರನ್ನೂ ಮಹಾಕವಿಗಳನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ, "ನನ್ನದು" ಎಂಬ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಬಿಡಿಸುತ್ತದೆ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಮೂಕ ಕವಿ

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಶುಕ್ರವಾರ ಮತ್ತು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು, ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕಾಂಚೀಪುರದಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಮೂಕ ಕವಿ ಹುಟ್ಟು ಮೂಕರಾಗಿದ್ದು, ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯ ಅನುಗ್ರಹ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಈ ೫೦೦ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
  • ಇದರ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕವೇ "ಮೂಕರನ್ನೂ" ಉದಾರ ಕವಿಗಳನ್ನಾಗಿಸುವ ನೋಟವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಇದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಐದು ಶತಕಗಳು: ಆರ್ಯಾ, ಪಾದಾರವಿಂದ, ಸ್ತುತಿ, ಕಟಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮಂದಸ್ಮಿತ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

"ಕಟಾಕ್ಷ" ಎಂದರೇನು?

ಕಡೆಗಣ್ಣ ನೋಟ; ಇಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಕ್ಷೀ ದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹದ ನೋಟ.

ಮೂಕ ಯಾರು?

ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಹುಟ್ಟು ಮೂಕರಾಗಿದ್ದು ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾತು ಪಡೆದ ಕವಿ.

ಇದು ಮೂಕಪಂಚಶತಿಯ ಯಾವ ಭಾಗ?

ಐದು ಶತಕಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.