ನಿರ್ಗುಣ ಮಾನಸ ಪೂಜಾ
Shiva · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಶಿಷ್ಯ ಉವಾಚ
ಅಖಂಡೇ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪೈಕರೂಪಿಣಿ । ಸ್ಥಿತೇಽದ್ವಿತೀಯಭಾವೇಽಪಿ ಕಥಂ ಪೂಜಾ ವಿಧೀಯತೇ ॥ 1
ಪೂರ್ಣಸ್ಯಾವಾಹನಂ ಕುತ್ರ ಸರ್ವಾಧಾರಸ್ಯ ಚಾಸನಮ್ । ಸ್ವಚ್ಛಸ್ಯ ಪಾದ್ಯಮರ್ಘ್ಯಂ ಚ ಶುದ್ಧಸ್ಯಾಚಮನಂ ಕುತಃ ॥ 2 ॥
ನಿರ್ಮಲಸ್ಯ ಕುತಃ ಸ್ನಾನಂ ವಾಸೋ ವಿಶ್ವೋದರಸ್ಯ ಚ । ಅಗೋತ್ರಸ್ಯ ತ್ವವರ್ಣಸ್ಯ ಕುತಸ್ತಸ್ಯೋಪವೀತಕಮ್ ॥ 3 ॥
ನಿರ್ಲೇಪಸ್ಯ ಕುತೋ ಗಂಧಃ ಪುಷ್ಪಂ ನಿರ್ವಾಸನಸ್ಯ ಚ । ನಿರ್ವಿಶೇಷಸ್ಯ ಕಾ ಭೂಷಾ ಕೋಽಲಂಕಾರೋ ನಿರಾಕೃತೇಃ ॥ 4 ॥
ನಿರಂಜನಸ್ಯ ಕಿಂ ಧೂಪೈರ್ದೀಪೈರ್ವಾ ಸರ್ವಸಾಕ್ಷಿಣಃ । ನಿಜಾನಂದೈಕತೃಪ್ತಸ್ಯ ನೈವೇದ್ಯಂ ಕಿಂ ಭವೇದಿಹ ॥ 5 ॥
ವಿಶ್ವಾನಂದಯಿತುಸ್ತಸ್ಯ ಕಿಂ ತಾಂಬೂಲಂ ಪ್ರಕಲ್ಪತೇ । ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶಚಿದ್ರೂಪೋ ಯೋಽಸಾವರ್ಕಾದಿಭಾಸಕಃ ॥ 6 ॥
ಗೀಯತೇ ಶ್ರುತಿಭಿಸ್ತಸ್ಯ ನೀರಾಜನವಿಧಿಃ ಕುತಃ । ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮನಂತಸ್ಯ ಪ್ರಣಾಮೋಽದ್ವಯವಸ್ತುನಃ ॥ 7 ॥
ವೇದವಾಚಾಮವೇದ್ಯಸ್ಯ ಕಿಂ ವಾ ಸ್ತೋತ್ರಂ ವಿಧೀಯತೇ । ಅಂತರ್ಬಹಿಃ ಸಂಸ್ಥಿತಸ್ಯ ಉದ್ವಾಸನವಿಧಿಃ ಕುತಃ ॥ 8 ॥
ಶ್ರೀ ಗುರುರುವಾಚ
ಆರಾಧಯಾಮಿ ಮಣಿಸಂನಿಭಮಾತ್ಮಲಿಂಗಂ ಮಾಯಾಪುರೀಹೃದಯಪಂಕಜಸಂನಿವಿಷ್ಟಮ್ । ಶ್ರದ್ಧಾನದೀವಿಮಲಚಿತ್ತಜಲಾಭಿಷೇಕೈ- ರ್ನಿತ್ಯಂ ಸಮಾಧಿಕುಸುಮೈರ್ನಪುನರ್ಭವಾಯ ॥ 9
ಅಯಮೇಕೋಽವಶಿಷ್ಟೋಽಸ್ಮೀತ್ಯೇವಮಾವಾಹಯೇಚ್ಛಿವಮ್ । ಆಸನಂ ಕಲ್ಪಯೇತ್ಪಶ್ಚಾತ್ಸ್ವಪ್ರತಿಷ್ಠಾತ್ಮಚಿಂತನಮ್ ॥ 10 ॥
ಪುಣ್ಯಪಾಪರಜಃಸಂಗೋ ಮಮ ನಾಸ್ತೀತಿ ವೇದನಮ್ । ಪಾದ್ಯಂ ಸಮರ್ಪಯೇದ್ವಿದ್ವನ್ಸರ್ವಕಲ್ಮಷನಾಶನಮ್ ॥ 11 ॥
ಅನಾದಿಕಲ್ಪವಿಧೃತಮೂಲಾಜ್ಞಾನಜಲಾಂಜಲಿಮ್ । ವಿಸೃಜೇದಾತ್ಮಲಿಂಗಸ್ಯ ತದೇವಾರ್ಘ್ಯಸಮರ್ಪಣಮ್ ॥ 12 ॥
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಾಬ್ಧಿಕಲ್ಲೋಲಕಣಕೋಟ್ಯಂಶಲೇಶಕಮ್ । ಪಿಬಂತೀಂದ್ರಾದಯ ಇತಿ ಧ್ಯಾನಮಾಚಮನಂ ಮತಮ್ ॥ 13 ॥
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಜಲೇನೈವ ಲೋಕಾಃ ಸರ್ವೇ ಪರಿಪ್ಲುತಾಃ । ಅಚ್ಛೇದ್ಯೋಽಯಮಿತಿ ಧ್ಯಾನಮಭಿಷೇಚನಮಾತ್ಮನಃ ॥ 14 ॥
ನಿರಾವರಣಚೈತನ್ಯಂ ಪ್ರಕಾಶೋಽಸ್ಮೀತಿ ಚಿಂತನಮ್ । ಆತ್ಮಲಿಂಗಸ್ಯ ಸದ್ವಸ್ತ್ರಮಿತ್ಯೇವಂ ಚಿಂತಯೇನ್ಮುನಿಃ ॥ 15 ॥
ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಾಶೇಷಲೋಕಮಾಲಿಕಾಸೂತ್ರಮಸ್ಮ್ಯಹಮ್ । ಇತಿ ನಿಶ್ಚಯಮೇವಾತ್ರ ಹ್ಯುಪವೀತಂ ಪರಂ ಮತಮ್ ॥ 16 ॥
ಅನೇಕವಾಸನಾಮಿಶ್ರಪ್ರಪಂಚೋಽಯಂ ಧೃತೋ ಮಯಾ । ನಾನ್ಯೇನೇತ್ಯನುಸಂಧಾನಮಾತ್ಮನಶ್ಚಂದನಂ ಭವೇತ್ ॥ 17 ॥
ರಜಃಸತ್ತ್ವತಮೋವೃತ್ತಿತ್ಯಾಗರೂಪೈಸ್ತಿಲಾಕ್ಷತೈಃ । ಆತ್ಮಲಿಂಗಂ ಯಜೇನ್ನಿತ್ಯಂ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿಪ್ರಸಿದ್ಧಯೇ ॥ 18 ॥
ಈಶ್ವರೋ ಗುರುರಾತ್ಮೇತಿ ಭೇದತ್ರಯವಿವರ್ಜಿತೈಃ । ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈರದ್ವಿತೀಯೈರಾತ್ಮಲಿಂಗಂ ಯಜೇಚ್ಛಿವಮ್ ॥ 19 ॥
ಸಮಸ್ತವಾಸನಾತ್ಯಾಗಂ ಧೂಪಂ ತಸ್ಯ ವಿಚಿಂತಯೇತ್ । ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯಾತ್ಮವಿಜ್ಞಾನಂ ದೀಪಂ ಸಂದರ್ಶಯೇದ್ಬುಧಃ ॥ 20 ॥
ನೈವೇದ್ಯಮಾತ್ಮಲಿಂಗಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಾಖ್ಯಂ ಮಹೋದನಮ್ । ಪಿಬಾನಂದರಸಂ ಸ್ವಾದು ಮೃತ್ಯುರಸ್ಯೋಪಸೇಚನಮ್ ॥ 21 ॥
ಅಜ್ಞಾನೋಚ್ಛಿಷ್ಟಕರಸ್ಯ ಕ್ಷಾಲನಂ ಜ್ಞಾನವಾರಿಣಾ । ವಿಶುದ್ಧಸ್ಯಾತ್ಮಲಿಂಗಸ್ಯ ಹಸ್ತಪ್ರಕ್ಷಾಲನಂ ಸ್ಮರೇತ್ ॥ 22 ॥
ರಾಗಾದಿಗುಣಶೂನ್ಯಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ । ಸರಾಗವಿಷಯಾಭ್ಯಾಸತ್ಯಾಗಸ್ತಾಂಬೂಲಚರ್ವಣಮ್ ॥ 23 ॥
ಅಜ್ಞಾನಧ್ವಾಂತವಿಧ್ವಂಸಪ್ರಚಂಡಮತಿಭಾಸ್ಕರಮ್ । ಆತ್ಮನೋ ಬ್ರಹ್ಮತಾಜ್ಞಾನಂ ನೀರಾಜನಮಿಹಾತ್ಮನಃ ॥ 24 ॥
ವಿವಿಧಬ್ರಹ್ಮಸಂದೃಷ್ಟಿರ್ಮಾಲಿಕಾಭಿರಲಂಕೃತಮ್ । ಪೂರ್ಣಾನಂದಾತ್ಮತಾದೃಷ್ಟಿಂ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಮನುಸ್ಮರೇತ್ ॥ 25 ॥
ಪರಿಭ್ರಮಂತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಸಹಸ್ರಾಣಿ ಮಯೀಶ್ವರೇ । ಕೂಟಸ್ಥಾಚಲರೂಪೋಽಹಮಿತಿ ಧ್ಯಾನಂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ॥ 26 ॥
ವಿಶ್ವವಂದ್ಯೋಽಹಮೇವಾಸ್ಮಿ ನಾಸ್ತಿ ವಂದ್ಯೋ ಮದನ್ಯತಃ । ಇತ್ಯಾಲೋಚನಮೇವಾತ್ರ ಸ್ವಾತ್ಮಲಿಂಗಸ್ಯ ವಂದನಮ್ ॥ 27 ॥
ಆತ್ಮನಃ ಸತ್ಕ್ರಿಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಕರ್ತವ್ಯಾಭಾವಭಾವನಾ । ನಾಮರೂಪವ್ಯತೀತಾತ್ಮಚಿಂತನಂ ನಾಮಕೀರ್ತನಮ್ ॥ 28 ॥
ಶ್ರವಣಂ ತಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಶ್ರೋತವ್ಯಾಭಾವಚಿಂತನಮ್ । ಮನನಂ ತ್ವಾತ್ಮಲಿಂಗಸ್ಯ ಮಂತವ್ಯಾಭಾವಚಿಂತನಮ್ ॥ 29 ॥
ಧ್ಯಾತವ್ಯಾಭಾವವಿಜ್ಞಾನಂ ನಿದಿಧ್ಯಾಸನಮಾತ್ಮನಃ । ಸಮಸ್ತಭ್ರಾಂತಿವಿಕ್ಷೇಪರಾಹಿತ್ಯೇನಾತ್ಮನಿಷ್ಠತಾ ॥ 30 ॥
ಸಮಾಧಿರಾತ್ಮನೋ ನಾಮ ನಾನ್ಯಚ್ಚಿತ್ತಸ್ಯ ವಿಭ್ರಮಃ । ತತ್ರೈವ ಬಹ್ಮಣಿ ಸದಾ ಚಿತ್ತವಿಶ್ರಾಂತಿರಿಷ್ಯತೇ ॥ 31 ॥
ಏವಂ ವೇದಾಂತಕಲ್ಪೋಕ್ತಸ್ವಾತ್ಮಲಿಂಗಪ್ರಪೂಜನಮ್ । ಕುರ್ವನ್ನಾ ಮರಣಂ ವಾಪಿ ಕ್ಷಣಂ ವಾ ಸುಸಮಾಹಿತಃ ॥ 32 ॥
ಸರ್ವದುರ್ವಾಸನಾಜಾಲಂ ಪದಪಾಂಸುಮಿವ ತ್ಯಜೇತ್ । ವಿಧೂಯಾಜ್ಞಾನದುಃಖೌಘಂ ಮೋಕ್ಷಾನಂದಂ ಸಮಶ್ನುತೇ ॥ 33 ॥
ನಿರ್ಗುಣ ಮಾನಸ ಪೂಜಾ ಬಗ್ಗೆ
ನಿರ್ಗುಣ ಮಾನಸಪೂಜೆ, "ನಿರಾಕಾರದ ಮಾನಸ ಪೂಜೆ", ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸುವುದು ಎಂಬ ಅದ್ವೈತ ಸಂವಾದ. ಶಿಷ್ಯ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: ಎಲ್ಲ ವಿಕಲ್ಪಗಳಿಲ್ಲದ ಅಖಂಡ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಪೂರ್ಣನಿಗೆ ಆವಾಹನೆ ಎಲ್ಲಿ, ಸರ್ವಾಧಾರನಿಗೆ ಆಸನ ಎಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧನಿಗೆ ಪಾದ್ಯ ಎಲ್ಲಿ? ಗುರು ಪೂಜೆಯ ಪ್ರತಿ ಹಂತವನ್ನೂ ಆತ್ಮಚಿಂತನೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕಾಲಿನ ಧೂಳಿನಂತೆ ಎಲ್ಲ ದುರ್ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡವಿಕೊಂಡವನು ಮೋಕ್ಷಾನಂದ ಸವಿಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಮುಗಿಸುತ್ತಾನೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೇದಾಂತ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ.
- ಇದರ ೩೩ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಪೂಜೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಿರಾಕಾರ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವೇನು ಎಂದು ತೋರುತ್ತವೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
"ನಿರ್ಗುಣ ಮಾನಸಪೂಜೆ" ಎಂದರೇನು?
"ನಿರಾಕಾರ" ಪರಬ್ರಹ್ಮದ "ಮಾನಸ ಪೂಜೆ".
ಇದು ಯಾವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ?
ನಿರಾಕಾರ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಹೇಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಎಂದು.
ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಹೇಗೆ?
ಪೂಜೆಯ ಪ್ರತಿ ಹಂತವನ್ನೂ ಆತ್ಮಚಿಂತನೆಯಾಗಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು