MuhurtaNow

ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷದ್ - ದ್ವಿತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನಃ

Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ದ್ವಿತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನಃ

ಅಥ ಹೈನಂ ಭಾರ್ಗವೋ ವೈದರ್ಭಿಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ। ಭಗವನ್ ಕತ್ಯೇವ ದೇವಾಃ ಪ್ರಜಾಂ-ವಿಁಧಾರಯಂತೇ ಕತರ ಏತತ್ಪ್ರಕಾಶಯಂತೇ ಕಃ ಪುನರೇಷಾಂ-ವಁರಿಷ್ಠಃ ಇತಿ ॥1॥

ತಸ್ಮೈ ಸ ಹೋವಾಚಾಕಾಶೋ ಹ ವಾ ಏಷ ದೇವೋ ವಾಯುರಗ್ನಿರಾಪಃ ಪೃಥಿವೀ ವಾಙ್ಮನಶ್ಚಕ್ಷುಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಚ। ತೇ ಪ್ರಕಾಶ್ಯಾಭಿವದಂತಿ ವಯಮೇತದ್ಬಾಣಮವಷ್ಟಭ್ಯ ವಿಧಾರಯಾಮಃ ॥2॥

ತಾನ್ ವರಿಷ್ಠಃ ಪ್ರಾಣ ಉವಾಚ।

ಮಾ ಮೋಹಮಾಪದ್ಯಥ ಅಹಮೇವೈತತ್ಪಂಚಧಾತ್ಮಾನಂ ಪ್ರವಿಭಜ್ಯೈತದ್ಬಾಣಮವಷ್ಟಭ್ಯ ವಿಧಾರಯಾಮೀತಿ ತೇಽಶ್ರದ್ದಧಾನಾ ಬಭೂವುಃ ॥3

ಸೋಽಭಿಮಾನಾದೂರ್ಧ್ವಮುತ್ಕ್ರಾಮತ ಇವ ತಸ್ಮಿನ್ನುತ್ಕ್ರಾಮತ್ಯಥೇತರೇ ಸರ್ವ ಏವೋತ್ಕ್ರಾಮಂತೇ ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಪ್ರತಿಷ್ಠಮಾನೇ ಸರ್ವ ಏವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಂತೇ। ತದ್ಯಥಾ ಮಕ್ಷಿಕಾ ಮಧುಕರರಾಜಾನಮುತ್ಕ್ರಾಮಂತಂ ಸರ್ವ ಏವೋತ್ಕ್ರಾಮಂತೇ ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚ ಪ್ರತಿಷ್ಠಮಾನೇ ಸರ್ವ ಏವ ಪ್ರತಿಷ್ಟಂತ ಏವಂ-ವಾಁಙ್ಮನಷ್ಚಕ್ಷುಃ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಚ ತೇ ಪ್ರೀತಾಃ ಪ್ರಾಣಂ ಸ್ತುನ್ವಂತಿ ॥4॥

ಏಷೋಽಗ್ನಿಸ್ತಪತ್ಯೇಷ ಸೂರ್ಯ ಏಷ ಪರ್ಜನ್ಯೋ ಮಘವಾನೇಷ ವಾಯುಃ। ಏಷ ಪೃಥಿವೀ ರಯಿರ್ದೇವಃ ಸದಸಚ್ಚಾಮೃತಂ ಚ ಯತ್ ॥5॥

ಅರಾ ಇವ ರಥನಾಭೌ ಪ್ರಾಣೇ ಸರ್ವಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ। ಋಚೋ ಯಜೂಷಿ ಸಾಮಾನಿ ಯಜ್ಞಃ ಕ್ಷತ್ರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ॥6॥

ಪ್ರಜಾಪತಿಶ್ಚರಸಿ ಗರ್ಭೇ ತ್ವಮೇವ ಪ್ರತಿಜಾಯಸೇ। ತುಭ್ಯಂ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರಜಾಸ್ತ್ವಿಮಾ ಬಲಿಂ ಹರಂತಿ ಯಃ ಪ್ರಾಣೈಃ ಪ್ರತಿತಿಷ್ಠಸಿ ॥7॥

ದೇವಾನಾಮಸಿ ವಹ್ನಿತಮಃ ಪಿತೃಣಾಂ ಪ್ರಥಮಾ ಸ್ವಧಾ। ಋಷೀಣಾಂ ಚರಿತಂ ಸತ್ಯಮಥರ್ವಾಂಗಿರಸಾಮಸಿ ॥8॥

ಇಂದ್ರಸ್ತ್ವಂ ಪ್ರಾಣ ತೇಜಸಾ ರುದ್ರೋಽಸಿ ಪರಿರಕ್ಷಿತಾ। ತ್ವಮಂತರಿಕ್ಷೇ ಚರಸಿ ಸೂರ್ಯಸ್ತ್ವಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಪತಿಃ ॥9॥

ಯದಾ ತ್ವಮಭಿವರ್ಷಸ್ಯಥೇಮಾಃ ಪ್ರಾಣ ತೇ ಪ್ರಜಾಃ। ಆನಂದರೂಪಾಸ್ತಿಷ್ಠಂತಿ ಕಾಮಾಯಾನ್ನಂ ಭವಿಷ್ಯತೀತಿ ॥10॥

ವ್ರಾತ್ಯಸ್ತ್ವಂ ಪ್ರಾಣೈಕರ್ಷರತ್ತಾ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಸತ್ಪತಿಃ। ವಯಮಾದ್ಯಸ್ಯ ದಾತಾರಃ ಪಿತಾ ತ್ವಂ ಮಾತರಿಶ್ವ ನಃ ॥11॥

ಯಾ ತೇ ತನೂರ್ವಾಚಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ ಯಾ ಶ್ರೋತ್ರೇ ಯಾ ಚ ಚಕ್ಷುಷಿ। ಯಾ ಚ ಮನಸಿ ಸಂತತಾ ಶಿವಾಂ ತಾಂ ಕುರೂ ಮೋತ್ಕ್ರಮೀಃ ॥12॥

ಪ್ರಾಣಸ್ಯೇದಂ-ವಁಶೇ ಸರ್ವಂ ತ್ರಿದಿವೇ ಯತ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಂ। ಮಾತೇವ ಪುತ್ರಾನ್ ರಕ್ಷಸ್ವ ಶ್ರೀಶ್ಚ ಪ್ರಜ್ಞಾಂ ಚ ವಿಧೇಹಿ ನ ಇತಿ ॥13॥

ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷದ್ - ದ್ವಿತೀಯಃ ಪ್ರಶ್ನಃ ಬಗ್ಗೆ

ಇದು ಅಥರ್ವವೇದದ ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಎರಡನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ. ವಿದರ್ಭದ ಭಾರ್ಗವ ಪಿಪ್ಪಲಾದ ಮುನಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: "ಎಷ್ಟು ದೇವತೆಗಳು ಜೀವಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತವೆ, ಯಾವುವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ, ಯಾವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ?" ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಜಲ, ಪೃಥ್ವಿ, ವಾಕ್ಕು, ಮನಸ್ಸು, ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ ಎಲ್ಲವೂ ದೇಹ ಧರಿಸುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಾಣ ಮೋಹಗೊಳ್ಳಬೇಡಿ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣ ಹೊರಡಲು ಏಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರಾಣಿಜೇನಿನ ಹಿಂದೆ ಜೇನುನೊಣಗಳಂತೆ ಉಳಿದವೆಲ್ಲ ಹೊರಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ, ಮಳೆ, ಇಂದ್ರ, ಸರ್ವವೂ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಿ, "ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಂತೆ ಕಾಪಾಡು; ಶ್ರೀ ಪ್ರಜ್ಞೆ ನೀಡು" ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತವೆ.

ಮೂಲ: ಅಥರ್ವವೇದ, ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷತ್ ೨

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಉಪನಿಷದಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣ ತಮ್ಮ ಹಿರಿಮೆಗಾಗಿ ವಾದಿಸುವ ಕಥೆ ಹಲವು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿದೆ.
  • ರಾಣಿಜೇನಿನೊಡನೆ ಏಳುವ ಕೂರುವ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಚಿತ್ರ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಎರಡನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವವರು ಯಾರು?

ವಿದರ್ಭದ ಭಾರ್ಗವ.

ದೇಹದ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಾವುದು?

ಪ್ರಾಣ.

ಯಾವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ?

"ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಂತೆ ಕಾಪಾಡು."

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.