ಸರಸ್ವತೀ ಸೂಕ್ತಂ
Vedic · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
-(ri.ve.6.61) i̠yam̍dadaadrabha̠samri̍na̠chyuta̠-ndivo̎daasam vadrya̠shvaaya̍ daa̠shushe̎ । yaa shashva̎mtamaacha̠khashadaa̎va̠sa-mpa̠ni-ntaa te̎ daa̠traani̍ tavi̠shaa sa̍rasvati ॥ 1 ॥
i̠yam shushme̎bhirbisa̠khaa i̍vaaruja̠tsaanu̍ giree̠naa-nta̍vi̠shebhi̍roo̠rmibhi̍h । paa̠raa̠va̠ta̠ghneemava̍se suvri̠ktibhi̍ssara̍svatee̠ maa vi̍vaasema dhee̠tibhi̍h ॥ 2 ॥
sara̍svati deva̠nido̠ ni ba̍rhaya pra̠jaam vishva̍sya̠ brisa̍yasya maa̠yina̍h । u̠ta kshi̠tibhyo̠-'vanee̎ravindo vi̠shame̎bhyo asravo vaajineevati ॥ 3 ॥
prano̎ de̠vee sara̍svatee̠ vaaje̎bhirvaa̠jinee̎vatee । dhee̠naama̍vi̠trya̍vatu ॥ 4 ॥
yastvaa̎ devi sarasvatyupabroo̠te dhane̎ hi̠te । indra̠-nna vri̍tra̠toorye̎ ॥ 5 ॥
tva-nde̎vi sarasva̠tyavaa̠ vaaje̎shu vaajini । radaa̎ poo̠sheva̍ na-ssa̠nim ॥ 6 ॥
u̠ta syaa na̠-ssara̍svatee gho̠raa hira̎nyavartanih । vri̠tra̠ghnee va̍shti sushtu̠tim ॥ 7 ॥
yasyaa̎ ana̠nto ahru̍tastve̠shashcha̍ri̠shnura̎rna̠vah । ama̠shchara̍ti̠ roru̍vat ॥ 8 ॥
saa no̠ vishvaa̠ ati̠ dvisha̠-ssvasree̎ra̠nyaa ri̠taava̍ree । ata̠nnahe̎va̠ soorya̍h ॥ 9 ॥
u̠ta na̍h pri̠yaa pri̠yaasu̍ sa̠ptasva̍saa̠ suju̍shtaa । sara̍svatee̠ stomyaa̎ bhoot ॥ 10 ॥
aa̠pa̠prushee̠ paarthi̍vaanyu̠ru rajo̎ a̠ntari̍ksham । sara̍svatee ni̠daspaa̎tu ॥ 11 ॥
tri̠sha̠dhasthaa̎ sa̠ptadhaa̎tu̠h pancha̍ jaa̠taa va̠rdhaya̎ntee । vaaje̎vaaje̠ havyaa̎ bhoot ॥ 12 ॥
pra yaa ma̍hi̠mnaa ma̠hinaa̎su̠ cheki̍te dyu̠mnebhi̍ra̠nyaa a̠pasaa̎ma̠pasta̍maa । ratha̍ iva briha̠tee vi̠bhvane̎ kri̠topa̠stutyaa̎ chiki̠tushaa̠ sara̍svatee ॥ 13 ॥
sara̍svatya̠bhi no̎ neshi̠ vasyo̠ maapa̍ spharee̠h paya̍saa̠ maa na̠ aa dha̍k । ju̠shasva̍ na-ssa̠khyaa ve̠shyaa̎ cha̠ maa tva-tkshetraa̠nyara̍naani ganma ॥ 14 ॥
–(ri.ve.7.95) pra kshoda̍saa̠ dhaaya̍saa sasra e̠shaa sara̍svatee dha̠runa̠maaya̍see̠ pooh । pra̠baaba̍dhaanaa ra̠thye̎va yaati̠ vishvaa̎ a̠po ma̍hi̠naa sindhu̍ra̠nyaah ॥ 15 ॥
ekaa̎cheta̠tsara̍svatee na̠deenaa̠m shuchi̎rya̠tee gi̠ribhya̠ aa sa̍mu̠draat । raa̠yashcheta̎ntee̠ bhuva̍nasya̠ bhoore̎rghri̠ta-mpayo̎ duduhe̠ naahu̍shaaya ॥ 16 ॥
sa vaa̎vridhe̠ naryo̠ yosha̍naasu̠ vrishaa̠ shishu̎rvrisha̠bho ya̠jniyaa̎su । sa vaa̠jina̎-mma̠ghava̍dbhyo dadhaati̠ vi saa̠taye̎ ta̠nva̎-mmaamrijeeta ॥ 17 ॥
u̠ta syaa na̠-ssara̍svatee jushaa̠nopa̍ shravatsu̠bhagaa̎ ya̠jne a̠sminn । mi̠tajnu̍bhirnama̠syai̎riyaa̠naa raa̠yaa yu̠jaa chi̠dutta̍raa̠ sakhi̍bhyah ॥ 18 ॥
i̠maa juhvaa̎naa yu̠shmadaa namo̎bhi̠h prati̠ stoma̎m sarasvati jushasva । tava̠ sharma̎npri̠yata̍me̠ dadhaa̎naa̠ upa̍ stheyaama shara̠na-nna vri̠ksham ॥ 19 ॥
a̠yamu̍ te sarasvati̠ vasi̍shtho̠ dvaaraa̎vri̠tasya̍ subhage̠ vyaa̎vah । vardha̍ shubhre stuva̠te raa̎si̠ vaajaa̍nyoo̠ya-mpaa̎ta sva̠stibhi̠-ssadaa̎ nah ॥ 20 ॥
(ri.ve.7.96) bri̠hadu̍ gaayishe̠ vacho̎-'su̠ryaa̎ na̠deenaa̎m । sara̍svatee̠minma̍hayaa suvri̠ktibhi̠sstomai̎rvasishtha̠ roda̍see ॥ 21 ॥
u̠bhe yatte̎ mahi̠naa shu̍bhre̠ andha̍see adhikshi̠yanti̍ poo̠rava̍h । saa no̎ bodhyavi̠tree ma̠rutsa̍khaa̠ choda̠ raadho̎ ma̠ghonaa̎m ॥ 22 ॥
bha̠dramidbha̠draa kri̍nava̠tsara̍sva̠tyaka̍vaaree chetati vaa̠jinee̎vatee । gri̠naa̠naa ja̍madagni̠vatstu̍vaa̠naa cha̍ vasishtha̠vat ॥ 23 ॥
ja̠nee̠yanto̠ nvagra̍vah putree̠yanta̍-ssu̠daana̍vah । sara̍svantam havaamahe ॥ 24 ॥
ye te̎ sarasva oo̠rmayo̠ madhu̍manto ghrita̠shchuta̍h । tebhi̎rno-'vi̠taa bha̠va ॥ 25 ॥
pee̠pi̠vaamsa̠m sara̍svata̠-sstana̠m yo vi̠shvada̍rshatah । bha̠kshee̠mahi̍ pra̠jaamisham̎ ॥ 26 ॥
(ri.ve.2.41.16) ambi̍tame̠ nadee̎tame̠ devi̍tame̠ sara̍svati । a̠pra̠sha̠staa i̍va smasi̠ prasha̍stimamba naskridhi ॥ 27 ॥
tve vishvaa̎ sarasvati shri̠taayoo̎mshi de̠vyaam । shu̠naho̎treshu matsva pra̠jaa-nde̎vi dididdhi nah ॥ 28 ॥
i̠maa brahma̍ sarasvati ju̠shasva̍ vaajineevati । yaa te̠ manma̍ gritsama̠daa ri̍taavari pri̠yaa de̠veshu̠ juhva̍ti ॥ 29 ॥
(ri.ve.1.3.10) paa̠va̠kaa na̠-ssara̍svatee̠ vaaje̎bhirvaa̠jinee̎vatee । ya̠jnam va̍shtu dhi̠yaava̍suh ॥ 30 ॥
cho̠da̠yi̠tree soo̠nritaa̎naa̠-ncheta̎ntee sumatee̠naam । ya̠jna-nda̍dhe̠ sara̍svatee ॥ 31 ॥
ma̠ho arna̠-ssara̍svatee̠ pra che̎tayati ke̠tunaa̎ । dhiyo̠ vishvaa̠ vi raa̎jati ॥ 32 ॥
(ri.ve.10.17.7) sara̍svatee-ndeva̠yanto̎ havante̠ sara̍svateemadhva̠re taa̠yamaa̎ne । sara̍svateem su̠krito̎ ahvayanta̠ sara̍svatee daa̠shushe̠ vaarya̎-ndaat ॥ 33 ॥
sara̍svati̠ yaa sa̠ratha̎m ya̠yaatha̍ sva̠dhaabhi̍rdevi pi̠tribhi̠rmada̎ntee । aa̠sadyaa̠sminba̠rhishi̍ maadayasvaanamee̠vaa isha̠ aa dhe̎hya̠sme ॥ 34 ॥
sara̍svatee̠m yaa-mpi̠taro̠ hava̎nte dakshi̠naa ya̠jnama̍bhi̠naksha̍maanaah । sa̠ha̠sraa̠rghami̠lo atra̍ bhaa̠gam raa̠yasposha̠m yaja̍maaneshu dhehi ॥ 35 ॥
(ri.ve.5.43.11) aa no̎ di̠vo bri̍ha̠tah parva̍taa̠daa sara̍svatee yaja̠taa ga̎ntu ya̠jnam । hava̎-nde̠vee ju̍jushaa̠naa ghri̠taachee̎ sha̠gmaa-nno̠ vaacha̍musha̠tee shri̍notu ॥ 36 ॥
(ri.ve.2.32.4) raa̠kaama̠ham su̠havaa̎m sushtu̠tee hu̍ve shri̠notu̍ na-ssu̠bhagaa̠ bodha̍tu̠ tmanaa̎ । seevya̠tvapa̍-ssoo̠chyaachchhi̍dyamaanayaa̠ dadaa̎tu vee̠ram sha̠tadaa̎yamu̠kthyam̎ ॥ 37 ॥
yaaste̎ raake suma̠taya̍-ssu̠pesha̍so̠ yaabhi̠rdadaa̎si daa̠shushe̠ vasoo̎ni । taabhi̎rno a̠dya su̠manaa̎ u̠paaga̍hi sahasrapo̠sham su̍bhage̠ raraa̎naa ॥ 38 ॥
sinee̎vaali̠ prithu̍shtuke̠ yaa de̠vaanaa̠masi̠ svasaa̎ । ju̠shasva̍ ha̠vyamaahu̍ta-mpra̠jaa-nde̎vi dididdhi nah ॥ 39 ॥
yaa su̍baa̠hu-ssva̎ngu̠ri-ssu̠shoomaa̎ bahu̠soova̍ree । tasyai̎ vi̠shpatnyai̎ ha̠vi-ssi̍neevaa̠lyai ju̍hotana ॥ 40 ॥
yaa gu̠ngooryaa si̍neevaa̠lee yaa raa̠kaa yaa sara̍svatee । i̠ndraa̠neema̍hva oo̠taye̎ varunaa̠neem sva̠staye̎ ॥ 41 ॥
om shaanti̠-shshaanti̠-shshaanti̍h ॥
ಸರಸ್ವತೀ ಸೂಕ್ತಂ ಬಗ್ಗೆ
ಸರಸ್ವತೀಸೂಕ್ತ ಸರಸ್ವತಿಯ ಋಗ್ವೇದ ಮಂತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹ; ಅಲೆಗಳಿಂದ ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಸೀಳುವ ಮಹಾನದಿಯಾಗಿ, ಪೂಜಿಸುವವರಿಗೆ ಸಂಪತ್ತು, ಬಲ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ದೇವಿಯಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೊದಲ ಸೂಕ್ತ ಋಗ್ವೇದ ೬.೬೧; ಕೊನೆಯ ಮಂತ್ರ ಸಿನೀವಾಲಿ, ರಾಕಾ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರ ವರುಣರ ಪತ್ನಿಯರೊಡನೆ ಅವಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ: ಋಗ್ವೇದ, ೬.೬೧ನೇ ಸೂಕ್ತದಿಂದ ಆರಂಭ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ ಮತ್ತು ಶಾರದಾ ಪೂಜೆಯಂದು, ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ಮೊದಲು ನದಿ: "ಅಂಬಿತಮೇ ನದೀತಮೇ ದೇವಿತಮೇ", ತಾಯಂದಿರಲ್ಲಿ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವಿಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು (೨.೪೧.೧೬).
- ಉದಾರಿ ವಧ್ರ್ಯಶ್ವನಿಗೆ ಸರಸ್ವತಿ ದಿವೋದಾಸನೆಂಬ ಮಗನನ್ನು ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಮೊದಲ ಮಂತ್ರ ನೆನೆಯುತ್ತದೆ.
- ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಕಿನ ದೇವಿಯಾಗಿ ಅವಳ ನಂತರದ ರೂಪ, ಅವಳು ಧೀಯನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸುವ ಈ ಸೂಕ್ತಗಳಿಂದಲೇ ಬೆಳೆದದ್ದು.
ಈ ಹಬ್ಬಗಳಂದು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಈ ಮಂತ್ರಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿವೆ?
ಋಗ್ವೇದ, ಸರಸ್ವತಿಯ ೬.೬೧ನೇ ಸೂಕ್ತದಿಂದ ಆರಂಭ.
ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯೇ ದೇವಿಯೇ?
ಎರಡೂ: ಮಹಾನದಿ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸುವ ದೇವಿ.
ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ?
ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ, ಶಾರದಾ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.