MuhurtaNow

ಶಿವ ಪಾದಾದಿ ಕೇಶಾಂತ ವರ್ಣನ ಸ್ತೋತ್ರಂ

Shiva · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

kalyaanam no vidhattaam katakatatalasatkalpavaateenikunja- -kreedaasamsaktavidyaadharanikaravadhoogeetarudraapadaanah । tarairherambanadaistaralitaninadattarakaratikeki kailaasah sharvanirvrityabhijanakapadah sarvadaa parvatendrah ॥ 1 ॥

yasya praahuh svaroopam sakaladivishadaam saarasarvasvayogam yasyeshuh shaarngadhanvaa samajani jagataam rakshane jaagarookah । maurvee darveekaraanaamapi cha paribridhah poostrayee saa cha lakshyam so'vyaadavyaajamasmaanashivabhidanisham naakinaam shreepinaakah ॥ 2 ॥

aatankaavegahaaree sakaladivishadaamanghripadmaashrayaanaam maatangaadyugradaityaprakaratanugaladraktadhaaraaktadhaarah । kroorah sooraayutaanaamapi cha paribhavam sveeyabhaasaa vitanva- -nghoraakaarah kuthaaro dridhataraduritaakhyaataveem paatayennah ॥ 3 ॥

kaalaaraateh karaagre kritavasatirurahshaanashaato ripoonaam kaale kaale kulaadripravaratanayayaa kalpitasnehalepah । paayaannah paavakaarchihprasarasakhamukhah paapahantaa nitaantam shoolah shreepaadasevaabhajanarasajushaam paalanaikaantasheelah ॥ 4 ॥

devasyaankaashrayaayaah kulagiriduhiturnetrakonaprachaara- -prastaaraanatyudaaraanpipathishuriva yo nityamatyaadarena । aadhatte bhangitungairanishamavayavairantarangam samodam somaapeedasya so'yam pradishatu kushalam paanirangah kurangah ॥ 5 ॥

kanthapraantaavasajjatkanakamayamahaaghantikaaghoraghoshaih kanthaaraavairakunthairapi bharitajagachchakravalantaralah । chandah proddandashringah kakudakabalitottungakailaasashringah kanthekaalasya vaahah shamayatu shamalam shaashvatah shaakvarendrah ॥ 6 ॥

niryaddaanaambudhaaraaparimalataraleebhootarolambapaalee- -jhankaaraih shankaraadreh shikharashatadareeh poorayanbhoorighoshaih । shaarvah sauvarnashailapratimaprithuvapuh sarvavighnaapahartaa sharvaanyaah poorvasoonuh sa bhavatu bhavataam svastido hastivaktrah ॥ 7 ॥

yah punyairdevataanaam samajani shivayoh shlaaghyaveeryaikamatyaa- -dyannaamni shrooyamaane ditijabhataghataa bheetibhaaram bhajante । bhooyaatso'yam vibhootyai nishitasharashikhaapaatitakraunchashailah samsaaraagaadhakoopodarapatitasamuttaarakastaarakaarih ॥ 8 ॥

aaroodhah praudhavegapravijitapavanam tungatungam turangam chelam neelam vasaanah karatalavilasatkaandakodandadandah । raagadveshaadinaanaavidhamrigapataleebheetikridbhootabhartaa kurvannaakhetaleelaam parilasatu manahkaanane maamakeene ॥ 9 ॥

ambhojaabhyaam cha rambhaarathacharanalataadvandvakumbheendrakumbhai- -rbimbenendoshcha kamborupari vilasataa vidrumenotpalaabhyaam । ambhodenaapi sambhaavitamupajanitaadambaram shambaraareh shambhoh sambhogayogyam kimapi dhanamidam sambhavetsampade nah ॥ 10 ॥

veneesaubhaagyavismaapitatapanasutaachaaruveneevilaasaa- -nvaaneenirdhootavaaneekaratalavidhritodaaraveenaaviraavaan । eneenetraantabhangeenirasananipunaapaangakonaanupaase shonanprananududhapratinavasushamakandalanindumauleh ॥ 11 ॥

nrittaarambheshu hastaahatamurajadhimiddhinkritairatyudaarai- -shchittaanandam vidhatte sadasi bhagavatah santatam yah sa nandee । chandeeshaadyaastathaanye chaturagunaganapreenitasvaamisatkaa- -rotkarshodyatprasaadaah pramathaparibridhaah paantu santoshino nah ॥ 12 ॥

muktaamaanikyajaalaih parikalitamahaasaalamaalokaneeyam pratyuptaanargharatnairdishi dishi bhavanaih kalpitairdikpateenaam । udyaanairadrikanyaaparijanavanitaamaananeeyaih pareetam hridyam hridyastu nityam mama bhuvanapaterdhaama somaardhamauleh ॥ 13 ॥

stambhairjambhaariratnapravaravirachitaih sambhritopaantabhaagam shumbhatsopaanamaargam shuchimaninichayairgumbhitaanalpashilpam । kumbhaih sampoornashobham shirasi sughatitaih shaatakumbhairapankaih shambhoh sambhaavaneeyam sakalamunijanaih svastidam syaatsado nah ॥ 14 ॥

nyasto madhye sabhaayaah parisaravilasatpaadapeethaabhiraamo hridyah paadaishchaturbhih kanakamanimayairuchchakairujjvalaatmaa ॥ vaasoratnena kenaapyadhikamridutarenaastrito vistritashreeh peethah peedaabharam nah shamayatu shivayoh svairasamvaasayogyah ॥ 15 ॥

aaseenasyaadhipeetham trijagadadhipateranghripeethaanushaktau paathojaabhogabhaajau parimridulatalollaasipadmaadirekhau । paataam paadaavubhau tau namadamarakireetollasachchaaruheera- -shreneeshonaayamaanonnatanakhadashakodbhaasamaanau samaanau ॥ 16 ॥

yannaado vedavaachaam nigadati nikhilam lakshanam pakshiketu- -rlakshmeesambhogasaukhyam virachayati yayoshchaapare roopabhede । shambhoh sambhaavaneeye padakamalasamaasangatastungashobhe mangalyam nah samagram sakalasukhakare noopure poorayetaam ॥ 17 ॥

ange shringaarayoneh sapadi shalabhataam netravahnau prayaate shatroruddhritya tasmaadishudhiyugamadho nyastamagre kimetat । shankaamittham nataanaamamaraparishadaamantarankoorayatta- -tsanghaatam chaaru janghaayugamakhilapateramhasaam samharennah ॥ 18 ॥

jaanudvandvena meenadhvajanrivarasamudropamaanena saakam raajantau raajarambhaakarikarakanakastambhasambhaavaneeyau । ooroo gaureekaraambhoruhasarasasamaamardanaanandabhaajau chaaroo dooreekriyaastaam duritamupachitam janmajanmaantare nah ॥ 19 ॥

amuktanargharatnaprakarakaraparishvaktakalyanakanchi- -daamnaa baddena dugdhadyutinichayamushaa cheenapattaambarena । samveete shailakanyaasucharitaparipaakaayamaane nitambe nityam narnartu chittam mama nikhilajagatsvaaminah somamauleh ॥ 20 ॥

sandhyaakaalaanurajyaddinakarasaruchaa kaaladhautena gaadham vyaanaddhah snigdhamugdhah sarasamudarabandhena veetopamena । uddeeptaih svaprakaashairupachitamahimaa manmathaarerudaaro madhyo mithyaarthasadhryanmama dishatu sadaa sangatim mangalanam ॥ 21 ॥

naabheechakraalavaalaannavanavasushamaadohadashreepareetaa- -dudgachchantee purastaadudarapathamatikramya vakshah prayaanti । shyaamaa kaamaagamaarthaprakathanalipivadbhaasate yaa nikaamam saa maa somaardhamauleh sukhayatu satatam romavalleematallee ॥ 22 ॥

aashlesheshvadrijaayaah kathinakuchatateeliptakaashmeerapanka- -vyaasangaadudyadarkadyutibhirupachitaspardhamuddaamahridyam । dakshaaraaterudoodhapratinavamanimaalaavaleebhaasamaanam vaksho vikshobhitaagham satatanatijushaam rakshataadakshatam nah ॥ 23 ॥

vaamaanke visphurantyaah karatalavilasachchaaruraktotpalaayaah kaantaayaa vaamavakshoruhabharashikharonmardanavyagramekam । anyamstrinapyudaranvaraparashumrigalankritanindumaule- -rbaahoonaabaddhahemaangadamanikatakaanantaraalokayaamah ॥ 24 ॥

sambhraantaayaah shivaayaah pativilayabhiyaa sarvalokopataapaa- -tsamvignasyaapi vishnoh sarabhasamubhayorvaaranapreranaabhyaam । madhye traishankaveeyaamanubhavati dashaam yatra haalaahaloshmaa so'yam sarvaapadaam nah shamayatu nichayam neelakanthasya kanthah ॥ 25 ॥

hridyairadreendrakanyaamridudashanapadairmudrito vidrumashree- -ruddyotantyaa nitaantam dhavaladhavalayaa mishrito dantakaantyaa । muktaamaanikyajaalavyatikarasadrishaa tejasaa bhaasamaanah sadyojaatasya dadyaadadharamanirasau sampadaam sanchayam nah ॥ 26 ॥

karnaalankaaranaanaamaninikararuchaam sanchayairanchitaayaam varnyaayaam svarnapadmodaraparivilasatkarnikaasannibhaayaam । paddhatyaam praanavaayoh pranatajanahridambhojavaasasya shambho- -rnityam nashchittametadvirachayatu sukhenaasikaam naasikaayaam ॥ 27 ॥

atyantam bhaasamaane ruchiratararuchaam sangamaatsanmaneenaa- -mudyachchandaamshudhaamaprasaranirasanaspashtadrishtaapadaane । bhooyaastaam bhootaye nah karivarajayinah karnapaashaavalambe bhaktaaleebhaalasajjajjanimaranalipeh kundale kundale te ॥ 28 ॥

yaabhyaam kaalavyavasthaa bhavati tanumataam yo mukham devataanaam yeshaamaahuh svaroopam jagati munivaraa devataanaam trayeem taam । rudraaneevaktrapankeruhasatatavihaarotsukendindirebhya- -stebhyastribhyah pranaamaanjalimuparachaye treekshanasyekshanebhyah ॥ 29 ॥

vaamam vaamaankagaayaa vadanasarasije vyaavaladvallabhaayaa vyaanamreshvanyadanyatpunaralikabhavam veetanihshesharaukshyam । bhooyo bhooyopi modaannipatadatidayaasheetalam chootabaane dakshaarereekshanaanaam trayamapaharataadaashu taapatrayam nah ॥ 30 ॥

yasminnardhendumugdhadyutinichayatiraskaaranistandrakaantau kaashmeerakshodasankalpatamiva ruchiram chitrakam bhaati netram । tasminnulleelachilleenatavarataruneelaasyarangaayamaane kaalaareh phaaladeshe viharatu hridayam veetachintaantaram nah ॥ 31 ॥

svaamingangaamivaangeekuru tava shirasaa maamapeetyarthayanteem dhanyaam kanyaam kharaamshoh shirasi vahati kim nvesha kaarunyashaalee । ittham shankaam janaanaam janayadatighanam kaishikam kaalamegha- -chchaayam bhooyaadudaaram tripuravijayinah shreyase bhooyase nah ॥ 32 ॥

shringaaraakalpayogyaih shikharivarasutaasatsakheehastaloonaih soonairaabaddhamaalaavaliparivilasatsaurabhaakrishtabhringam । tungam maanikyakaantyaa parihasitasuraavaasashailendrashringam sangham nah sankataanaam vighatayatu sadaa kaankateekam kireetam ॥ 33 ॥

vakraakaarah kalankee jadatanurahamapyanghrisevaanubhaavaa- -duttamsatvam prayaatah sulabhataraghrinasyandinashchandramauleh । tatsevantaam janaughaah shivamiti nijayaavasthayaiva bruvaanam vande devasya shambhormukutasughatitam mugdhapeeyooshabhaanum ॥ 34 ॥

kaantyaa samphullamallikusumadhavalaya vyaapya vishvam viraaja- -nvrittaakaaro vitanvanmuhurapi cha paraam nirvritim paadabhaajaam । saanandam nandidoshnaa manikatakavataa vaahyamaanah puraareh shvetachchatraakhyasheetadyutirapaharataadaapadastaapadaa nah ॥ 35 ॥

divyaakalpojjvalaanaam shivagirisutayoh paarshvayoraashritaanaam rudraaneesatsakheenaam madataralakataakshaanchalairanchitaanaam । udvelladbaahuvalleevilasanasamaye chaamaraandolaneenaa- -mudbhootah kankanaaleevalayakalakalo vaarayedaapado nah ॥ 36 ॥

svargaukahsundareenaam sulalitavapushaam svaamisevaaparaanaam valgadbhooshaani vakraambujaparivigalanmugdhageetaamritaani । nityam nrittaanyupaase bhujavidhutipadanyaasabhaavaavaloka- -pratyudyatpreetimaadyatpramathanatanateedattasambhaavanaani ॥ 37 ॥

sthaanapraaptyaa svaraanaam kimapi vishadataam vyanjayanmanjuveenaa- -svaanaavachchinnataalakramamamritamivaasvaadyamaanam shivaabhyaam । naanaaraagaatihridyam navarasamadhurastotrajaataanuviddham gaanam veenaamaharsheh kalamatilalitam karnapoorayataam nah ॥ 38 ॥

cheto jaatapramodam sapadi vidadhatee praaninaam vaanineenaam paanidvandvaagrajaagratsulalitaranitasvarnataalaanukoolaa । sveeyaaraavena paathodhararavapatunaa naadayantee mayooreem maayooree mandabhaavam manimurajabhavaa maarjanaa maarjayennah ॥ 39 ॥

devebhyo daanavebhyah pitrimuniparishatsiddhavidyaadharebhyah saadhyebhyashchaaranebhyo manujapashupatajjaatikeetaadikebhyah । shreekailaasapraroodhaastrinavitapimukhaashchaapi ye santi tebhyah sarvebhyo nirvichaaram natimuparachaye sharvapaadaashrayebhyah ॥ 40 ॥

dhyaayannittham prabhaate pratidivasamidam stotraratnam pathedyah kim vaa broomastadeeyam sucharitamathavaa keertayaamah samaasaat । sampajjaatam samagram sadasi bahumatim sarvalokapriyatvam sampraapyaayuhshataante padamayati parabrahmano manmathaareh ॥ 41 ॥

iti shreematparamahamsaparivraajakaachaaryasya shreegovindabhagavatpoojyapaadashishyasya shreemachchankarabhagavatah kritau shree shiva paadaadikeshaantavarnana stotram ॥

ಶಿವ ಪಾದಾದಿ ಕೇಶಾಂತ ವರ್ಣನ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಬಗ್ಗೆ

ಶಿವ ಪಾದಾದಿ ಕೇಶಾಂತ ವರ್ಣನ ಸ್ತೋತ್ರ ದೀರ್ಘ, ಸಮೃದ್ಧ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನ ರೂಪವನ್ನು ಪಾದದಿಂದ ಕೇಶದವರೆಗೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ; ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ಗೋವಿಂದ ಭಗವತ್ಪಾದರ ಶಿಷ್ಯ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆರಂಭ: ಕೈಲಾಸದ ಇಳಿಜಾರಿನ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ ಕುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸುವ ವಿದ್ಯಾಧರಾಂಗನೆಯರು ಹಾಡುವ ಮಹಾಕಾರ್ಯಗಳ ಶಿವ ನಮಗೆ ಕಲ್ಯಾಣ ನೀಡಲಿ. ನಂತರ ಸಕಲ ದೇವತೆಗಳ ಸಾರಸರ್ವಸ್ವ ಎನಿಸಿದ, ಲೋಕರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಾಗೃತ ಶಾರ್ಙ್ಗಧನ್ವ ವಿಷ್ಣುವೇ ಬಾಣವಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಅಂಗ ಅಂಗವಾಗಿ ಪಾದದಿಂದ ಜಟೆಯವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಂತೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಶಿವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ, ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು, ಮತ್ತು ಶಿವರೂಪ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • ಇದರ ಸಂಗಾತಿ ಶಿವ ಕೇಶಾದಿ ಪಾದಾಂತ ವರ್ಣನ ಸ್ತೋತ್ರ ಶಿವನನ್ನು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಕೇಶದಿಂದ ಪಾದದವರೆಗೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
  • ತ್ರಿಪುರದಹನದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಬಾಣ ವಿಷ್ಣುವೇ ಆಗಿದ್ದ ಎಂದು ಎರಡನೇ ಶ್ಲೋಕ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

"ಪಾದಾದಿ ಕೇಶಾಂತ" ಎಂದರೇನು?

"ಪಾದದಿಂದ ಕೇಶದವರೆಗೆ".

ಇದು ಯಾರಿಗೆ ಆರೋಪಿತ?

ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ.

ಶಿವನ ಬಾಣವಾದವರು ಯಾರು?

ತ್ರಿಪುರದಹನದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.