ಶಿವಾಷ್ಟಕಂ
Shiva · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಪ್ರಭುಂ ಪ್ರಾಣನಾಥಂ ವಿಭುಂ ವಿಶ್ವನಾಥಂ ಜಗನ್ನಾಥ ನಾಥಂ ಸದಾನಂದ ಭಾಜಾಮ್ । ಭವದ್ಭವ್ಯ ಭೂತೇಶ್ವರಂ ಭೂತನಾಥಂ, ಶಿವಂ ಶಂಕರಂ ಶಂಭು ಮೀಶಾನಮೀಡೇ ॥ 1 ॥
ಗಳೇ ರುಂಡಮಾಲಂ ತನೌ ಸರ್ಪಜಾಲಂ ಮಹಾಕಾಲ ಕಾಲಂ ಗಣೇಶಾದಿ ಪಾಲಮ್ । ಜಟಾಜೂಟ ಗಂಗೋತ್ತರಂಗೈರ್ವಿಶಾಲಂ, ಶಿವಂ ಶಂಕರಂ ಶಂಭು ಮೀಶಾನಮೀಡೇ ॥ 2॥
ಮುದಾಮಾಕರಂ ಮಂಡನಂ ಮಂಡಯಂತಂ ಮಹಾ ಮಂಡಲಂ ಭಸ್ಮ ಭೂಷಾಧರಂ ತಮ್ । ಅನಾದಿಂ ಹ್ಯಪಾರಂ ಮಹಾ ಮೋಹಮಾರಂ, ಶಿವಂ ಶಂಕರಂ ಶಂಭು ಮೀಶಾನಮೀಡೇ ॥ 3 ॥
ವಟಾಧೋ ನಿವಾಸಂ ಮಹಾಟ್ಟಾಟ್ಟಹಾಸಂ ಮಹಾಪಾಪ ನಾಶಂ ಸದಾ ಸುಪ್ರಕಾಶಮ್ । ಗಿರೀಶಂ ಗಣೇಶಂ ಸುರೇಶಂ ಮಹೇಶಂ, ಶಿವಂ ಶಂಕರಂ ಶಂಭು ಮೀಶಾನಮೀಡೇ ॥ 4 ॥
ಗಿರೀಂದ್ರಾತ್ಮಜಾ ಸಂಗೃಹೀತಾರ್ಧದೇಹಂ ಗಿರೌ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ಸರ್ವದಾಪನ್ನ ಗೇಹಮ್ । ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಭಿರ್-ವಂದ್ಯಮಾನಂ, ಶಿವಂ ಶಂಕರಂ ಶಂಭು ಮೀಶಾನಮೀಡೇ ॥ 5 ॥
ಕಪಾಲಂ ತ್ರಿಶೂಲಂ ಕರಾಭ್ಯಾಂ ದಧಾನಂ ಪದಾಂಭೋಜ ನಮ್ರಾಯ ಕಾಮಂ ದದಾನಮ್ । ಬಲೀವರ್ಧಯಾನಂ ಸುರಾಣಾಂ ಪ್ರಧಾನಂ, ಶಿವಂ ಶಂಕರಂ ಶಂಭು ಮೀಶಾನಮೀಡೇ ॥ 6 ॥
ಶರಚ್ಚಂದ್ರ ಗಾತ್ರಂ ಗಣಾನಂದಪಾತ್ರಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಂ ಪವಿತ್ರಂ ಧನೇಶಸ್ಯ ಮಿತ್ರಮ್ । ಅಪರ್ಣಾ ಕಳತ್ರಂ ಸದಾ ಸಚ್ಚರಿತ್ರಂ, ಶಿವಂ ಶಂಕರಂ ಶಂಭು ಮೀಶಾನಮೀಡೇ ॥ 7 ॥
ಹರಂ ಸರ್ಪಹಾರಂ ಚಿತಾ ಭೂವಿಹಾರಂ ಭವಂ ವೇದಸಾರಂ ಸದಾ ನಿರ್ವಿಕಾರಂ। ಶ್ಮಶಾನೇ ವಸಂತಂ ಮನೋಜಂ ದಹಂತಂ, ಶಿವಂ ಶಂಕರಂ ಶಂಭು ಮೀಶಾನಮೀಡೇ ॥ 8 ॥
ಸ್ವಯಂ ಯಃ ಪ್ರಭಾತೇ ನರಶ್ಶೂಲ ಪಾಣೇ ಪಠೇತ್ ಸ್ತೋತ್ರರತ್ನಂ ತ್ವಿಹಪ್ರಾಪ್ಯರತ್ನಮ್ । ಸುಪುತ್ರಂ ಸುಧಾನ್ಯಂ ಸುಮಿತ್ರಂ ಕಳತ್ರಂ ವಿಚಿತ್ರೈಸ್ಸಮಾರಾಧ್ಯ ಮೋಕ್ಷಂ ಪ್ರಯಾತಿ ॥
ಶಿವಾಷ್ಟಕಂ ಬಗ್ಗೆ
"ಪ್ರಭುಂ ಪ್ರಾಣನಾಥಂ ವಿಭುಂ ವಿಶ್ವನಾಥಂ" ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಶಿವಾಷ್ಟಕ ಶಿವನ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕ ಅವನ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಪ್ರಾಣನಾಥ, ವಿಶ್ವನಾಥ, ಸರ್ಪಹಾರ ಧರಿಸಿ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು; "ಶಿವಂ ಶಂಕರಂ ಶಂಭುಮೀಶಾನಮೀಡೇ" (ಶಿವ, ಶಂಕರ, ಶಂಭು, ಈಶಾನನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ) ಎಂಬ ಪಲ್ಲವಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಸೋಮವಾರ, ಪ್ರದೋಷ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಈ "ಸ್ತೋತ್ರರತ್ನ"ವನ್ನು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಪಠಿಸುವವನಿಗೆ ಸತ್ಪುತ್ರರು, ಸಮೃದ್ಧ ಧಾನ್ಯ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮಿತ್ರರು, ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಗಾತಿ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಕೊನೆಯ ಶ್ಲೋಕ.
- ಪಲ್ಲವಿಯ ನಾಲ್ಕು ಹೆಸರುಗಳು ಶಿವನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮುಖಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ: ಶಿವ (ಮಂಗಳಮಯ), ಶಂಕರ (ಸುಖ ಕೊಡುವವನು), ಶಂಭು (ಆನಂದದ ಮೂಲ), ಈಶಾನ (ಒಡೆಯ).
- ಇದರ ತೂಗಾಡುವ ಭುಜಂಗ ಛಂದಸ್ಸು ("ಸರ್ಪ" ಛಂದಸ್ಸು) ಸರ್ಪಭೂಷಣನಾದ ದೇವನಿಗೆ ತಕ್ಕುದು.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಶಿವಾಷ್ಟಕದ ಪಲ್ಲವಿ ಯಾವುದು?
"ಶಿವಂ ಶಂಕರಂ ಶಂಭುಮೀಶಾನಮೀಡೇ": ಶಿವ, ಶಂಕರ, ಶಂಭು, ಈಶಾನನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ?
ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳು (ಅಷ್ಟಕ) ಮತ್ತು ಪಠಣದ ಫಲ ಹೇಳುವ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ.
ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು?
ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ, ಹಾಗೂ ಸೋಮವಾರ, ಪ್ರದೋಷ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು