ಶ್ರೀ ಶಿವ ದಂಡಕಂ (ತೆಲುಗು)
Shiva · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ
ಶ್ರೀಕಂಠ ಲೋಕೇಶ ಲೋಕೋದ್ಭವಸ್ಥಾನಸಂಹಾರಕಾರೀ ಪುರಾರೀ ಮುರಾರಿ ಪ್ರಿಯಾ
ಚಂದ್ರಧಾರೀ ಮಹೇಂದ್ರಾದಿ ಬೃಂದಾರಕಾನಂದಸಂದೋಹಸಂಧಾಯಿ ಪುಣ್ಯಸ್ವರೂಪಾ
ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದಕ್ಷಾಧ್ವರಧ್ವಂಸಕಾ ದೇವ ನೀದೈವ ತತ್ತ್ವಂಬು ಭೇದಿಂಚಿ
ಬುದ್ಧಿಂ ಬ್ರಧಾನಂಬು ಗರ್ಮಂಬು ವಿಜ್ಞಾನ ಮಧ್ಯಾತ್ಮಯೋಗಂಬು ಸರ್ವ
ಕ್ರಿಯಾಕಾರಣಂ ಬಂಚು ನಾನಾಪ್ರಕಾರಂಬುಲ್ ಬುದ್ಧಿಮಂತುಲ್ ವಿಚಾರಿಂಚುಚುನ್
ನಿನ್ನು ಭಾವಿಂತು ರೀಶಾನ ಸರ್ವೇಶ್ವರಾ ಶರ್ವ ಸರ್ವಜ್ಞ ಸರ್ವಾತ್ಮಕಾ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪ ಪ್ರಭಾವಾ ಭವಾನೀಪತೀ
ನೀವು ಲೋಕತ್ರಯೀವರ್ತನಂಬುನ್ ಮಹೀವಾಯುಖಾತ್ಮಾಗ್ನಿ
ಸೋಮಾರ್ಕತೋಯಂಬುಲಂ ಜೇಸಿ ಕಾವಿಂಚಿ ಸಂಸಾರಚಕ್ರ ಕ್ರಿಯಾಯಂತ್ರವಾಹುಂಡವೈ
ತಾದಿದೇವಾ ಮಹಾದೇವ ನಿತ್ಯಂಬು ನತ್ಯಂತಯೋಗಸ್ಥಿತಿನ್ ನಿರ್ಮಲಜ್ಞಾನದೀಪ
ಪ್ರಭಾಜಾಲ ವಿಧ್ವಸ್ತ ನಿಸ್ಸಾರ ಸಂಸಾರ ಮಾಯಾಂಧಕಾರುಲ್ ಜಿತಕ್ರೋಧ
ರಾಗಾದಿದೋಷುಲ್ ಯತಾತ್ಮುಲ್ ಯತೀಂದ್ರುಲ್ ಭವತ್ಪಾದ ಪಂಕೇರುಹಧ್ಯಾನ
ಪೀಯೂಷ ಧಾರಾನುಭೂತಿನ್ ಸದಾತೃಪ್ತುಲೈ ನಿತ್ಯುಲೈ ರವ್ಯ ಯಾಭವ್ಯ ಸೇವ್ಯಾಭವಾ
ಭರ್ಗ ಭಟ್ಟಾರಕಾ ಭಾರ್ಗವಾಗಸ್ತ್ಯಕುತ್ಸಾದಿ
ನಾನಾಮುನಿಸ್ತೋತ್ರದತ್ತಾವಧಾನಾ
ಲಲಾಟೇಕ್ಷಣೋಗ್ರಾಗ್ನಿಭಸ್ಮೀಕೃತಾನಂಗ ಭಸ್ಮಾನುಲಿಪ್ತಾಂಗ ಗಂಗಾಧರಾ ನೀ
ಪ್ರಸಾದಂಬುನ್ ಸರ್ವಗೀರ್ವಾಣಗಂಧರ್ವುಲುನ್
ಸಿದ್ಧಸಾಧ್ಯೋರಗೇಂದ್ರಾ ಸುರೇಂದ್ರಾದುಲುನ್
ಶಾಶ್ವತೈಶ್ವರ್ಯ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತುಲೈ ರೀಶ್ವರಾ ವಿಶ್ವಕರ್ತಾ ಸುರಾಭ್ಯರ್ಚಿತಾ ನಾಕು
ನಭ್ಯರ್ಥಿತಂಬುಲ್ ಪ್ರಸಾದಿಂಪು ಕಾರುಣ್ಯಮೂರ್ತೀ ತ್ರಿಲೋಕೈಕನಾಥಾ
ನಮಸ್ತೇ ನಮಸ್ತೇ ನಮಃ ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತೇ ನನ್ನಯ್ಯ ವಿರಚಿತ ಶಿವ ದಂಡಕಮ್ ॥
ಶ್ರೀ ಶಿವ ದಂಡಕಂ (ತೆಲುಗು) ಬಗ್ಗೆ
ಈ ಶಿವದಂಡಕ ದಂಡಕ ರೂಪದ, ಅಂದರೆ ಮುರಿಯದ ಒಂದೇ ದೀರ್ಘ ಲಯಬದ್ಧ ಪ್ರವಾಹದ, ಶಿವನ ತೆಲುಗು ಸ್ತೋತ್ರ. "ಶ್ರೀಕಂಠ ಲೋಕೇಶ" ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗಿ, ನೀಲಕಂಠ, ಲೋಕೇಶ, ಸೃಷ್ಟಿ ಸ್ಥಿತಿ ಸಂಹಾರ ಸ್ಥಾನ, ತ್ರಿಪುರಾರಿ, ಮುರಾರಿಪ್ರಿಯ, ಚಂದ್ರಧಾರಿ, ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುವ ಪುಣ್ಯಸ್ವರೂಪ ಎಂದು ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ.
ರಚನೆಕಾರರು: ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ನನ್ನಯ್ಯ
ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ಸೋಮವಾರ, ಪ್ರದೋಷ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು, ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಶಿವ ಭಜನೆಗಳಲ್ಲಿ.
ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?
- ಇದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಇದನ್ನು ತೆಲುಗು ಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಕವಿ ನನ್ನಯ್ಯನ (೧೧ನೇ ಶತಮಾನ) ರಚನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
- ದಂಡಕ ಎಂದರೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪದ್ಯಗಳಾಗಿ ಮುರಿಯದೆ, ಒಂದೇ ಲಯಘಟಕದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿದ ದೀರ್ಘ ರಚನೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ದಂಡಕ ಎಂದರೇನು?
ಮುರಿಯದ ಒಂದೇ ದೀರ್ಘ ಲಯಬದ್ಧ ಪ್ರವಾಹದ ಸ್ತೋತ್ರ.
ಇದು ಯಾರ ರಚನೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ?
ಕೊನೆಯ ಸಾಲು ಹೇಳುವಂತೆ ತೆಲುಗು ಮಹಾಭಾರತದ ಆದಿಕವಿ ನನ್ನಯ್ಯ.
ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಸೋಮವಾರ, ಪ್ರದೋಷ ಮತ್ತು ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.
ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯಗಳು