MuhurtaNow

ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಮೂಲಂ - ತ್ರಯೋದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

Sri Krishna · ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತಿ ಪಠ್ಯ

ഓം ശ്രീ പരമാത്മനേ നമഃ അഥ ത്രയോദശോഽധ്യായഃ । ക്ഷേത്രക്ഷേത്രജ്ഞവിഭാഗയോഗഃ

ശ്രീഭഗവാനുവാച

ഇദം ശരീരം കൌംതേയ ക്ഷേത്രമിത്യഭിധീയതേ । ഏതദ്യോ വേത്തി തം പ്രാഹുഃ ക്ഷേത്രജ്ഞ ഇതി തദ്വിദഃ ॥ 1

ക്ഷേത്രജ്ഞം ചാപി മാം വിദ്ധി സർവക്ഷേത്രേഷു ഭാരത । ക്ഷേത്രക്ഷേത്രജ്ഞയോര്ജ്ഞാനം യത്തജ്ജ്ഞാനം മതം മമ ॥ 2 ॥

തത്ക്ഷേത്രം യച്ച യാദൃക്ച യദ്വികാരി യതശ്ച യത് । സ ച യോ യത്പ്രഭാവശ്ച തത്സമാസേന മേ ശൃണു ॥ 3 ॥

ഋഷിഭിര്ബഹുധാ ഗീതം ഛംദോഭിർവിവിധൈഃ പൃഥക് । ബ്രഹ്മസൂത്രപദൈശ്ചൈവ ഹേതുമദ്ഭിർവിനിശ്ചിതൈഃ ॥ 4 ॥

മഹാഭൂതാന്യഹംകാരോ ബുദ്ധിരവ്യക്തമേവ ച । ഇംദ്രിയാണി ദശൈകം ച പംച ചേംദ്രിയഗോചരാഃ ॥ 5 ॥

ഇച്ഛാ ദ്വേഷഃ സുഖം ദുഃഖം സംഘാതശ്ചേതനാ ധൃതിഃ । ഏതത്ക്ഷേത്രം സമാസേന സവികാരമുദാഹൃതമ് ॥ 6 ॥

അമാനിത്വമദംഭിത്വമഹിംസാ ക്ഷാംതിരാര്ജവമ് । ആചാര്യോപാസനം ശൌചം സ്ഥൈര്യമാത്മവിനിഗ്രഹഃ ॥ 7 ॥

ഇംദ്രിയാര്ഥേഷു വൈരാഗ്യമനഹംകാര ഏവ ച । ജന്മ-മൃത്യു-ജരാ-വ്യാധി-ദുഃഖദോഷാനുദര്ശനമ് ॥ 8 ॥

അസക്തിരനഭിഷ്വംഗഃ പുത്രദാരഗൃഹാദിഷു । നിത്യം ച സമചിത്തത്വ-മിഷ്ടാനിഷ്ടോപപത്തിഷു ॥ 9 ॥

മയി ചാനന്യയോഗേന ഭക്തിരവ്യഭിചാരിണീ । വിവിക്തദേശസേവിത്വ-മരതിര്ജനസംസദി ॥ 10 ॥

അധ്യാത്മജ്ഞാനനിത്യത്വം തത്ത്വജ്ഞാനാര്ഥദര്ശനമ് । ഏതജ്ജ്ഞാനമിതി പ്രോക്തമജ്ഞാനം യദതോഽന്യഥാ ॥ 11 ॥

ജ്ഞേയം യത്തത്പ്രവക്ഷ്യാമി യജ്ജ്ഞാത്വാമൃതമശ്നുതേ । അനാദിമത്പരം ബ്രഹ്മ ന സത്തന്നാസദുച്യതേ ॥ 12 ॥

സർവതഃപാണിപാദം തത്സർവതോഽക്ഷിശിരോമുഖമ് । സർവതഃശ്രുതിമല്ലോകേ സർവമാവൃത്യ തിഷ്ഠതി ॥ 13 ॥

സർവേംദ്രിയഗുണാഭാസം സർവേംദ്രിയവിവര്ജിതമ് । അസക്തം സർവഭൃച്ചൈവ നിര്ഗുണം ഗുണഭോക്തൃ ച ॥ 14 ॥

ബഹിരംതശ്ച ഭൂതാനാമചരം ചരമേവ ച । സൂക്ഷ്മത്വാത്തദവിജ്ഞേയം ദൂരസ്ഥം ചാംതികേ ച തത് ॥ 15 ॥

അവിഭക്തം ച ഭൂതേഷു വിഭക്തമിവ ച സ്ഥിതമ് । ഭൂതഭര്തൃ ച തജ്ജ്ഞേയം ഗ്രസിഷ്ണു പ്രഭവിഷ്ണു ച ॥ 16 ॥

ജ്യോതിഷാമപി തജ്ജ്യോതിസ്തമസഃ പരമുച്യതേ । ജ്ഞാനം ജ്ഞേയം ജ്ഞാനഗമ്യം ഹൃദി സർവസ്യ വിഷ്ഠിതമ് ॥ 17 ॥

ഇതി ക്ഷേത്രം തഥാ ജ്ഞാനം ജ്ഞേയം ചോക്തം സമാസതഃ । മദ്ഭക്ത ഏതദ്വിജ്ഞായ മദ്ഭാവായോപപദ്യതേ ॥ 18 ॥

പ്രകൃതിം പുരുഷം ചൈവ വിദ്ധ്യനാദി ഉഭാവപി । വികാരാംശ്ച ഗുണാംശ്ചൈവ വിദ്ധി പ്രകൃതിസംഭവാന് ॥ 19 ॥

കാര്യകാരണകര്തൃത്വേ ഹേതുഃ പ്രകൃതിരുച്യതേ । പുരുഷഃ സുഖദുഃഖാനാം ഭോക്തൃത്വേ ഹേതുരുച്യതേ ॥ 20 ॥

പുരുഷഃ പ്രകൃതിസ്ഥോ ഹി ഭുംക്തേ പ്രകൃതിജാന്ഗുണാന് । കാരണം ഗുണസംഗോഽസ്യ സദസദ്യോനിജന്മസു ॥ 21 ॥

ഉപദ്രഷ്ടാനുമംതാ ച ഭര്താ ഭോക്താ മഹേശ്വരഃ । പരമാത്മേതി ചാപ്യുക്തോ ദേഹേഽസ്മിന്പുരുഷഃ പരഃ ॥ 22 ॥

യ ഏവം വേത്തി പുരുഷം പ്രകൃതിം ച ഗുണൈഃ സഹ । സർവഥാ വര്തമാനോഽപി ന സ ഭൂയോഽഭിജായതേ ॥ 23 ॥

ധ്യാനേനാത്മനി പശ്യംതി കേചിദാത്മാനമാത്മനാ । അന്യേ സാംഖ്യേന യോഗേന കര്മയോഗേന ചാപരേ ॥ 24 ॥

അന്യേ ത്വേവമജാനംതഃ ശ്രുത്വാന്യേഭ്യ ഉപാസതേ । തേഽപി ചാതിതരംത്യേവ മൃത്യും ശ്രുതിപരായണാഃ ॥ 25 ॥

യാവത്സംജായതേ കിംചിത്സത്ത്വം സ്ഥാവരജംഗമമ് । ക്ഷേത്രക്ഷേത്രജ്ഞസംയോഗാത്തദ്വിദ്ധി ഭരതര്ഷഭ ॥ 26 ॥

സമം സർവേഷു ഭൂതേഷു തിഷ്ഠംതം പരമേശ്വരമ് । വിനശ്യത്സ്വവിനശ്യംതം യഃ പശ്യതി സ പശ്യതി ॥ 27 ॥

സമം പശ്യന്ഹി സർവത്ര സമവസ്ഥിതമീശ്വരമ് । ന ഹിനസ്ത്യാത്മനാത്മാനം തതോ യാതി പരാം ഗതിമ് ॥ 28 ॥

പ്രകൃത്യൈവ ച കര്മാണി ക്രിയമാണാനി സർവശഃ । യഃ പശ്യതി തഥാത്മാനമകര്താരം സ പശ്യതി ॥ 29 ॥

യദാ ഭൂതപൃഥഗ്ഭാവ-മേകസ്ഥമനുപശ്യതി । തത ഏവ ച വിസ്താരം ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ തദാ ॥ 30 ॥

അനാദിത്വാന്നിര്ഗുണത്വാ-ത്പരമാത്മായമവ്യയഃ । ശരീരസ്ഥോഽപി കൌംതേയ ന കരോതി ന ലിപ്യതേ ॥ 31 ॥

യഥാ സർവഗതം സൌക്ഷ്മ്യാദാകാശം നോപലിപ്യതേ । സർവത്രാവസ്ഥിതോ ദേഹേ തഥാത്മാ നോപലിപ്യതേ ॥ 32 ॥

യഥാ പ്രകാശയത്യേകഃ കൃത്സ്നം ലോകമിമം രവിഃ । ക്ഷേത്രം ക്ഷേത്രീ തഥാ കൃത്സ്നം പ്രകാശയതി ഭാരത ॥ 33 ॥

ക്ഷേത്രക്ഷേത്രജ്ഞയോ-രേവമംതരം ജ്ഞാനചക്ഷുഷാ । ഭൂതപ്രകൃതിമോക്ഷം ച യേ വിദുര്യാംതി തേ പരമ് ॥ 34 ॥

ഓം തത്സദിതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസൂപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം യോഗശാസ്ത്രേ ശ്രീകൃഷ്ണാര്ജുനസംവാദേ ക്ഷേത്രക്ഷേത്രജ്ഞവിഭാഗയോഗോ നാമ ത്രയോദശോഽധ്യായഃ ॥13 ॥

ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಮೂಲಂ - ತ್ರಯೋದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಬಗ್ಗೆ

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಹದಿಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞವಿಭಾಗಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. "ಈ ದೇಹವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು ಬಲ್ಲವನನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ನಾನೇ ಎಂದು ತಿಳಿ" ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ಕೃಷ್ಣ. ನಿಜ ಜ್ಞಾನದ ಗುಣಗಳನ್ನು, ಅಮಾನಿತ್ವ, ಅಹಿಂಸೆ, ಕ್ಷಾಂತಿ, ಸ್ಥೈರ್ಯ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೈಕಾಲುಳ್ಳ ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ, ಪ್ರಕೃತಿ ಪುರುಷರನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಕಾಣುವವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.

ಮೂಲ: ಮಹಾಭಾರತ, ಭೀಷ್ಮಪರ್ವ (ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ೧೩ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ)

ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಬೇಕು: ದಿನನಿತ್ಯದ ಗೀತಾಪಠಣದಲ್ಲಿ, ಗೀತಾಜಯಂತಿ ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿಯಂದು.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

  • "ಅಮಾನಿತ್ವಮದಂಭಿತ್ವಂ" ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ೭ ರಿಂದ ೧೧ನೇ ಶ್ಲೋಕಗಳು ನಿಜ ಜ್ಞಾನದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತವೆ.
  • ನಶ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿನಾಶಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಕಾಣುವವನೇ ಕಾಣುವವನು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ೨೭ನೇ ಶ್ಲೋಕ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದರೇನು?

ದೇಹ.

ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಯಾರು?

ಆತ್ಮ; ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ ಭಗವಂತ.

ನಿಜ ಜ್ಞಾನದ ಗುಣಗಳು ಯಾವುವು?

ಅಮಾನಿತ್ವ, ಅಹಿಂಸೆ, ಕ್ಷಾಂತಿ, ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮೊದಲಾದವು.

ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ.